Ψηφιακό σχολείο

Διατροφή

Ξεκινάμε την ενότητα με ένα τραγούδι γραμμένο από τον Ευγένιο Τριβιζά: Η πολύ λαίμαργη φάλαινα, με ένα μήνυμα στο τέλος που θα πρέπει να συγκρατήσουμε.

Στη συνέχεια μπορούμε να δούμε τις σελ. 141-142 της Γραμματικής που αφορούν στις εγκλίσεις των ρημάτων.

Για το δεύτερο σκέλος του μαθήματος, θα θυμηθούμε τις αποτελεσματικές/συμπερασματικές προτάσεις αρχικά και στη συνέχεια και όλα τα υπόλοιπα είδη εξαρτημένων/δευτερευουσών προτάσεων.

Στο τέλος του μαθήματος υπάρχει μια δραστηριότητα για τη διατροφή στην αρχαία Ελλάδα: με μια γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο, πέφτουμε σε μια πληθώρα αποτελεσμάτων όπως γάρος, μυστίλλη, ψωμοφάγοι, μέλανας ζωμός, μελιττούτα (γαλατόπιτα) και άλλα.

Οικονομία στη χρήση της ενέργειας

Επόμενο θα δούμε ένα βίντεο, το οποίο δείχνει πως κατασκευάζονται τα βιοκλιματικά σπίτια

Ακολουθεί ένα βίντεο, όπου μια οικογένεια έχει εξασφαλίσει ενεργειακή αυτονομία στο σπίτι της, χωρίς να εξαρτάται από κανέναν.

Απλές συμβουλές για εξοικονόμηση ενέργειας ακολουθούν ακριβώς μετά

Πως με λιγότερη ενέργεια, έχουμε καλύτερο φως

Τέλος πληροφορίες για την ενεργειακή κλάση διάφορων συσκευών, βρίσκουμε στη σελίδα της ΔΕΗ. Κάντε κλικ στην εικόνα.

Μερικές πληροφορίες για τις λάμπες.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Στα πλαίσια του προγράμματος Euromax 50-50 Εξοικονόμηση Ενέργειας επισυνάπτουμε κάποιες από τις συμβουλές μας για οικονομία στο σπίτι. Οι συμβουλές αυτές δίνονται εδώ.

1. Αλλάζουμε τις λάμπες πυρακτώσεως στο χώρο μας με λάμπες εξοικονόμησης.

2. Κλείνουμε την τηλεόραση, το στερεοφωνικό, και γενικά όλες τις ηλεκτρικές συσκευές από τον κεντρικό διακόπτη (δεν τις αφήνουμε σε κατάσταση stand by)

› Ετήσια εξοικονόμηση περίπου 30 € από τους λογαριασμούς του ρεύματος και μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 300 κιλά.

3. Η σωστή μόνωση του σπιτιού εξασφαλίζει δροσιά το καλοκαίρι και ζέστη το χειμώνα. Αποφεύγουμε έτσι τη χρήση ηλεκτρικού καλοριφέρ ή σόμπας.

› Αν τοποθετήσουμε διπλά τζάμια εξοικονομούμε 10% στο λογαριασμό της θέρμανσης. Αν επιπλέον αυτά έχουν θερμοδιακοπή χαμηλής εκπομπής, η εξοικονόμηση φτάνει το 20 – 30%

4. Το καλοκαίρι βάζουμε ανεμιστήρα για να δροσιστούμε και αποφεύγουμε τη χρήση κλιματιστικού

› Μέσα σε 30 μόνο μέρες εξοικονομούμε περίπου 60 € και μειώνουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 600-700 κιλά

5. Δεν «ξεχνάμε» τους φορτιστές στην πρίζα όταν δεν τους χρησιμοποιούμε

› Κάθε φορτιστής που χρησιμοποιούμε (κινητού ή ασύρματου τηλεφώνου, διάφορων ηλεκτρικών συσκευών), ειδικά αν είναι παλαιού τύπου, μπορεί να μας κοστίζει 2-3 € το χρόνο και η χρήση του να συνεπάγεται την έκλυση 20-30 κιλών διοξειδίου του άνθρακα. Καλύτερα να τους βγάζουμε από την πρίζα.

6. Χαμηλώνουμε τη θερμοκρασία πλύσης στο πλυντήριο ρούχων και πλένουμε μόνο όταν ο κάδος είναι γεμάτος

› Εξοικονόμηση ενέργειας 30-50% ανά πλύση.

7. Προτιμάμε φορητό υπολογιστή και επίπεδη οθόνη, σβήνουμε την οθόνη και κλείνουμε από τον κεντρικό διακόπτη τα περιφερειακά συστήματα όταν δεν τα χρησιμοποιούμε

› Ετήσια εξοικονόμηση περίπου 15 – 20 € από τα περιφερειακά και μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 150 – 200 κιλά περίπου. Οι φορητοί υπολογιστές καταναλώνουν έως και 93% λιγότερη ενέργεια από τους σταθερούς.

8. Μαγειρεύουμε έξυπνα, σε σκεύη που εφαρμόζουν στις εστίες με το καπάκι κλειστό. Δέκα λεπτά πριν ετοιμαστεί το φαγητό κλείνουμε το μάτι. Δεν ανοίγουμε άσκοπα την πόρτα του φούρνου.

› Αν η βάση του σκεύους είναι 1-2 εκατοστά μικρότερη από την εστία, σπαταλάμε 20 – 30% περισσότερη ενέργεια. Κάθε φορά που ανοίγουμε την πόρτα του φούρνου, χάνεται το 20% της θερμότητας.

9. Όταν αγοράζουμε νέες ηλεκτρικές συσκευές, επιλέγουμε υψηλή ενεργειακή κλάση (Α++, Α+, Α)

› Ψυγείο: ετήσια εξοικονόμηση 25 € και μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 25 κιλά.
› Πλυντήριο: ετήσια εξοικονόμηση 3 € και μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 30 κιλά.

10. Τοποθετούμε στην ταράτσα μας:

Ηλιακό θερμοσίφωνα

› Εξοικονόμηση τουλάχιστον 150 € το χρόνο και 1,5 τόνων διοξειδίου του άνθρακα

ή ένα Φωτοβολταϊκό σύστημα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας

› Ετήσια απόδοση περίπου 500 – 700 € και μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 1,1 – 1,4 τόνους

*Μέση τιμή της κιλοβατώρας: 0,10 € / kWh όπου 1 kWh = 1 kg CO2

Ηλιακό σύστημα και πλανήτες

Υπάρχει η δυνατότητα για μια ψηφιακή περιήγηση στη προσομοίωση  του ηλιακού μας συστήματος.

Ακόμη, πολύ ενδιαφέρουσα παρουσίαση του ηλιακού μας συστήματος στο παρακάτω βίντεο.

Τέλος δείτε ένα βίντεο που δείχνει συγκριτικά τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος και φτάνει να συγκρίνει όλο το γνωστό μας σύμπαν, δείχνοντας πόσο ελάχιστα μικρή είναι η γη σε σχέση με όλους τους γαλαξίες που περιλαμβάνονται σε αυτό.

Έξτρα υλικό: Η άφιξη στη σελήνη

Κεφ. Β5 – Η οικονομική ζωή

Σχεδιάγραμμα του μαθήματος στη συνέχεια.

Σύνοψη του μαθήματος

Κατά τη περίοδο της τουρκοκρατίας η Οθωμανική Αυτοκρατορία παράγει τα προϊόντα που χρειάζεται και κάνει ταυτόχρονα και εμπόριο με άλλες χώρες.

Τι συμβαίνει στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και παρακμάζει;

Όμως οι γεωγραφικές ανακαλύψεις, αποκαλύπτουν νέους εμπορικούς δρόμους, με αποτέλεσμα πολλά εμπορεύματα να μη διέρχονται πλέον μέσω των Οθωμανικών εδαφών. Έτσι τα κρατικά έσοδα από φόρους μειώνονται σταδιακά, το νόμισμα υποτιμάται, ενώ η οικονομική δραστηριότητα περνά πλέον στα χέρια πολλών Ελλήνων.

Βασική αιτία για την εξέλιξη αυτή ήταν 2 συνθήκες που υπογράφονται: του Κάρλοβιτς (1699) και του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή (1774) σε συνδυασμό με τις Διομολογήσεις. Ότι δηλαδή τα ελληνικά πλοία μπορούν να έχουν στα πλοία τους σημαίες άλλων χωρών και να κινούνται ελεύθερα στις θάλασσες.

Ποιο είναι το αποτέλεσμα της παρακμής της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;

Έτσι οι Έλληνες ιδρύουν πολλές παροικίες σε περιοχές που κάνουν εμπόριο, μεταφέρουν τις επαναστατικές ιδέες, ενώ ταυτόχρονα σχηματίζεται ένας αξιόλογος ελληνικός στόλος με έμπειρα πληρώματα και αναδεικνύονται περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη, η Ύδρα, η Χίος και τα Ψαρά. Όλα αυτά σταδιακά θα συντελέσουν στην  βελτίωση της θέσης των Ελλήνων και στην υποστήριξη της μεγάλης επανάστασης του 1821.

Κεφ. Β4 Κλέφτες και αρματολοί

Για παρουσίαση κλικ εδώ.

To σχεδιάγραμμα του μαθήματος.

Ένα ενδιαφέρον αφιέρωμα στου κλέφτες του 1821 με εικόνες και λίγα λόγια για τη δράση τους.

Κλέφτες, ονομάζονταν τα μέλη ένοπλων παράνομων ομάδων του βουνού, την περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι οποίοι έδωσαν το όνομά τους στα φημισμένα κλέφτικα δημοτικά τραγούδια. Οι κλέφτες βοήθησαν πολύ στις διάφορες εξεγέρσεις που πραγματοποιήθηκαν μέχρι να καταλήξουν στην επανάσταση. Ο αρχηγός μιας ομάδας κλεφτών λεγόταν καπετάνιος και κάθε ομάδα, είχε το δικό της μπαϊράκι (σημαία) και το κρησφύγετό της που λεγόταν λημέρι. Γνωστός κλέφτης υπήρξε ο Κορκόδειλος Κλαδάς.

Αρματολοί ονομάστηκαν τα βοηθητικά στρατεύματα που δημιούργησαν οι Τούρκοι από παλιούς κλέφτες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη δράση των κλεφτών.Συνεπώς η οργάνωσή τους ως στρατιωτικές μονάδες, είχε σαν αποτέλεσμα τη μεγάλη συμβολή τους στις εξεγέρσεις, που οδήγησε σε ένα μεγάλο ποσοστό στην καθοριστική έναρξη της επανάστασης του 1821. Σταδιακά και μέχρι την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα το 1821, οι κλέφτες, μαζί με τους αρματολούς, αποτέλεσαν τη μόνη στρατιωτική δύναμη τη Ελλάδας η οποία μπορούσε να πολεμήσει επιτυχώς τον κατακτητή, χάρη στην επιτυχημένη εφαρμογή του κλεφτοπολέμου. Φημισμένοι αρματολοί ήταν ο Κατσαντώνης, ο Τζαβέλλας και ο Μπότσαρης.

Άσχετα λοιπόν με τα αρχικά τους κίνητρα, οι ληστρικές αυτές ομάδες αποτέλεσαν τη “μαγιά της λευτεριάς, όπως έγραψε λίγο αργότερα ο αγωνιστής του ’21 Μακρυγιάννης. Μετά την επανάσταση, η επιτυχής συμβολή των κλεφτών σε αυτή έδωσε την αφορμή να αλλάξει σημασία η λέξη κλέφτης.

Κεφ. Β3 Η θρησκευτική και πολιτική οργάνωση των Ελλήνων

Σχεδιάγραμμα του μαθήματος στη συνέχεια.

Περίληψη του μαθήματος

Κατά τη περίοδο της τουρκοκρατίας, η θρησκευτική και πολιτική ηγεσία μοιράζεται μεταξύ του Πατριαρχείου, των Φαναριωτών και των προεστών/δημογερόντων.

Το Πατριαρχείο και γενικά η επίσημη εκκλησία, έχει διευρυμένες εξουσίες και εκπροσωπεί το ρουμ μιλέτ, όλους δηλ. τους υπόδουλους ορθόδοξους χριστιανούς, ενώ αποφασίζει και για φόρους, ίδρυση σχολείων, κληρονομιές και λογοδοτεί απευθείας στο σουλτάνο. Πολλοί κληρικοί βλέπουν τους κατακτητές σαν θεία δίκη και εναποθέτουν τις ελπίδες για απελευθέρωση στο “ξανθό” γένος (τους Ρώσους).

Οι Φαναριώτες είναι πλούσιοι Έλληνες που μένουν στη περιοχή Φανάρι, μορφωμένοι, γνώριζαν ξένες γλώσσες και απολάμβαναν συνήθως την εύνοια του σουλτάνου.

Τέλος οι επίτροποι, δημογέροντες, προεστοί ή κοτσαμπάσηδες ήταν άρχοντες κάθε περιοχής, οι οποίοι αναλάμβαναν να συλλέγουν τους φόρους, ή να μεταφέρουν εντολές της τουρκικής διοίκησης σε κάθε χωριό, καθώς είναι πιο αρεστοί στους Έλληνες σε σχέση με τους Τούρκους. Σταδιακά αποκτούν μεγάλη εξουσία.