Παρθενώνας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Το μέσο κτίριο στην Ελλάδα καλύπτει τις ανάγκες σε θέρμανση με κάποιο λέβητα πετρελαίου και τις υπόλοιπες ενεργειακές ανάγκες (συμπεριλαμβανομένης της ψύξης) με ηλεκτρισμό από το δίκτυο της ΔΕΗ. Αν αναλογιστεί κανείς ότι ο ένας στους δύο λέβητες δε συντηρείται καν σωστά και ότι το 90% περίπου του ηλεκτρισμού στην Ελλάδα παράγεται από ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα όπως ο λιγνίτης και το πετρέλαιο, θα καταλάβει γιατί ο κτιριακός τομέας συμβάλλει τόσο πολύ στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος.

Ευτυχώς όμως, τα πράγματα αλλάζουν. Η τεχνολογία έχει κάνει άλματα και ο καταναλωτής έχει σήμερα μία πλειάδα επιλογών για την κάλυψη των ενεργειακών του αναγκών. Οι επιλογές αυτές:

• είναι αποκεντρωμένες (μπορούν δηλαδή να εφαρμοστούν στο επίπεδο της κατοικίας ή της επιχείρησης)

• είναι εύκολες στη χρήση

• είναι φιλικές προς το περιβάλλον

• είναι (τις περισσότερες φορές) ή μπορούν να γίνουν οικονομικά αποδοτικές
  

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επίπεδο κατοικίας ή επιχείρησης περιλαμβάνουν τις εξής τεχνολογίες:

1.  Βιομάζα για θέρμανση
   
2. Γεωθερμία για θέρμανση
   
3. Ηλιακά συστήματα για θέρμανση, ψύξη και ζεστό νερό
   
4. Φωτοβολταϊκά συστήματα για παραγωγή ηλιακού ηλεκτρισμού

Ανακύκλωση

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά. Η φύση δεν παράγει απορρίμματα. Στα φυσικά οικοσυστήματα αυτό που θεωρείται απόβλητο από ένα οργανισμό, αποτελεί χρήσιμη πρώτη ύλη για κάποιον άλλο και έτσι, τίποτα δεν χάνεται και συνεχίζεται αρμονικά ο αέναος κύκλος της ζωής.

Αν η φύση δεν έκανε ανακύκλωση και παρήγαγε σκουπίδια όπως παράγει ο άνθρωπος, δε θα υπήρχε σήμερα ζωή στον πλανήτη. Όλα ξεκινούν από το μυαλό ?ας. Εάν καταλάβουμε ότι τα σκουπίδια δεν είναι άχρηστα υλικά, αλλά χρήσιμες πρώτες ύλες για τις κατάλληλες βιομηχανίες, τότε θα συνειδητοποιήσουμε πόσο λάθος είναι η κατάληξη αυτών των υλικών στις χωματερές, ?ε τεράστιο περιβαλλοντικό αλλά και οικονομικό κόστος.

Ξέρετε ότι, αν όλοι οι κάτοικοι της Ελλάδας ανακυκλώναμε τα αλουμινένια κουτάκια που αγοράζουμε (κουτάκια αναψυκτικών, μπύρας, κλπ.) οι ελληνικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα θα μειώνονταν κατά 250 χιλιάδες τόνους ετησίως; Ή ότι αν ανακυκλώναμε όλα τα υλικά συσκευασίας και χάρτου θα αποφεύγονταν η έκλυση 3,84 εκατο??υρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα;

Κάθε προϊόν που αγοράζουμε παράγεται ?ε τη χρήση ενέργειας και κάθε επιπλέον κιλοβατώρα επιβαρύνει την ατμόσφαιρα ?ε ένα κιλό διοξειδίου του άνθρακα. Η παραγωγή προϊόντων από ανακυκλωμένο υλικό απαιτεί λιγότερη ενέργεια από ότι η παραγωγή τους από πρώτες ύλες. Συνεπώς, ένα από τα πολλαπλά οφέλη της ανακύκλωσης είναι ότι εξοικονομεί ενέργεια. Η ενέργεια που μπορεί να εξοικονομηθεί ?ε την ανακύκλωση των υλικών συσκευασίας και χάρτου αντιστοιχεί στην ενέργεια που καταναλώνει η πόλη της Αθήνας σε τέσσερις μήνες. Για κάθε τόνο απορριμμάτων που αποτρέπουμε από τις χωματερές και ανακυκλώνεται ή κομποστοποιείται, αποφεύγεται η έκλυση 260-470 κιλών ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

Τι μπορείτε να κάνετε εσείς

• Μειώστε τα απορρί??ατα προτού ακόμη αγοράσετε τα προϊόντα, προτιμώντας αυτά που η συσκευασία τους είναι μικρή και φιλική προς το περιβάλλον.
• Αναζητήστε το λογότυπο της ανακύκλωσης στα προϊόντα που αγοράζετε.
• Αποφεύγετε τις συσκευασίες ?ιας χρήσης. Προτιμήστε τις επιστρεφόμενες φιάλες και συσκευασίες.
• Επαναχρησιμοποιείστε υλικά αντί να τα πετάτε στα σκουπίδια. Μήπως τα παλιά προϊόντα ή συσκευές σας μπορούν να φανούν χρήσιμα σε κάποιον άλλο συμπολίτη σας;
• Προσέχετε τις συσκευασίες στα προϊόντα που αγοράζετε. Οι γυάλινες συσκευασίες είναι κατά τεκμήριο φιλικότερες προς το περιβάλλον από τις πλαστικές και τις αλουμινένιες συσκευασίες.
• Χρειάζεστε πάντα πλαστικές σακούλες; Προτιμήστε ?ία πάνινη τσάντα ή ?ία χάρτινη σακούλα.
• Ανακυκλώστε! Πιέστε το Δήμο σας να ξεκινήσει προγρά??ατα ανακύκλωσης αν δεν το κάνει ήδη. Η νέα νομοθεσία επιβάλλει την ανακύκλωση όλων των απορριμμάτων (όχι μόνο των συσκευασίων, αλλά και των ηλεκτρικών-ηλεκτρονικών συσκευών, των οχημάτων, των ορυκτελαίων, των μπαταριών, των οικοδομικών αποβλήτων, κ.λπ).
• Χρησιμοποιήστε επαναχρησι?οποιού?ενα δοχεία για την αποθήκευση τροφών στο ψυγείο σας αντί να τις καλύπτετε ?ε αλουμινόχαρτο.
• Χρησιμοποιήστε επαναφορτιζόμενες μπαταρίες.
• Ανακυκλώστε το λάδι μηχανής του αυτοκινήτου σας. Δώστε το στο συνεργείο και ?η το ρίχνετε στην αποχέτευση.

8,4 εκατ. νέες θέσεις εργασίας φέρνει η πράσινη ανάπτυξη

Παρ’ όλες τις δυσμενείς επιπτώσεις που έχει στη ζωή των κατοίκων του πλανήτη και τις δυσοίωνες προβλέψεις για το μέλλον, η αλλαγή του κλίματος μπορεί να αξιοποιηθεί και ως μοχλός ανάπτυξης, αφού δίνει τη δυνατότητα για τη δημιουργία νέων κλάδων στη βιομηχανία και τη δημιουργία μεγάλου αριθμού νέων θέσεων εργασίας. Μόνο στις ΗΠΑ, η περιβαλλοντική βιομηχανία δημιούργησε το 2005 περισσότερες από 5,3 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, αριθμός δεκαπλάσιος των απασχολούμενων στην αμερικανική φαρμακευτική βιομηχανία. Αν και τα προγράμματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Γερμανία και στην Ισπανία έχουν ζωή μόλις δέκα ετών, έχουν δημιουργήσει μερικές εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας. Το πρόγραμμα για την παραγωγή αιθανόλης στη Βραζιλία δημιούργησε μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας, ενώ το πρόγραμμα για την παραγωγή βιοντίζελ αναμένεται να δημιουργήσει περίπου άλλες τόσες. Μέχρι το έτος 2020, η Γερμανία θα έχει περισσότερες θέσεις εργασίας στον τομέα των περιβαλλοντικών τεχνολογιών απ ό,τι σε ολόκληρη την αυτοκινητοβιομηχανία της. Στην Ευρώπη, μια αύξηση κατά 20% στην ενεργειακή αποδοτικότητα θα δημιουργούσε ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας. Κάτι ανάλογο ισχύει στις αναδυόμενες οικονομίες και στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στην ηλιακή ενέργεια, η Κίνα είναι ο παγκόσμιος ηγέτης. Με πωλήσεις περίπου 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2005, περισσότεροι από 1.000 Κινέζοι κατασκευαστές απασχόλησαν περισσότερα από 150.000 άτομα.

Επαγγέλματα

Οι μελλοντικές εκτιμήσεις για τη διεύρυνση των «πράσινων» επαγγελμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο, εξαιτίας των διεθνών προσπαθειών για τη μείωση των εκπομπών των ρύπων που ευθύνονται για την παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας, εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου συνοψίζονται σε έκθεση του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (ILO) και τη Διεθνή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (ΙΤUC).

Σήμερα, περίπου 300.000 εργαζόμενοι απασχολούνται στην αιολική ενέργεια και περισσότεροι από 100.000 στα ηλιακά φωτοβολταϊκά. Στην Κίνα, τις ΗΠΑ και την Ευρώπη περισσότεροι από 600.000 εργαζόμενοι απασχολούνται σε κλάδους που σχετίζονται με την ηλιακή ενέργεια. Από την άλλη, σχεδόν 1,2 εκατομμύρια εργαζόμενοι υπολογίζεται ότι απασχολούνται στη βιομάζα μόνο στη Βραζιλία, τις ΗΠΑ, τη Γερμανία και την Κίνα. Συνολικά, στις χώρες όπου τα στοιχεία είναι διαθέσιμα, ο αριθμός των ατόμων που απασχολούνται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι προς το παρόν περίπου 2,3 εκατομμύρια.

Η εκτόξευση στην απασχόληση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καθοδηγείται περισσότερο από την εξαπλή αύξηση στις επενδύσεις από το 1998 έως το 2007, που έχουν αυξηθεί από 10 δισεκατομμύρια δολάρια σε 66 δισεκατομμύρια δολάρια. Μέχρι το 2003, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτέλεσαν το ένα έκτο των παγκόσμιων επενδύσεων στις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς, οι επενδύσεις θα μπορούσαν να τετραπλασιαστούν αγγίζοντας τα 210 δισεκατομμύρια το 2016. Μέχρι σήμερα, μια μικρή ομάδα χωρών συγκεντρώνει τον μεγαλύτερο όγκο των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, που αφορούν την ανάπτυξη τεχνολογίας, την παραγωγή και τις εγκαταστάσεις. Η Γερμανία, η Ιαπωνία, η Κίνα η Βραζιλία, και οι ΗΠΑ διαδραματίζουν ιδιαίτερα προεξέχοντα ρόλο στην ανάπτυξη της σχετικής τεχνολογίας.

Στη Γερμανία, που κατέχει ηγετικό ρόλο στις τεχνολογίες της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, η άμεση και έμμεση απασχόληση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες υπολογίστηκε σε 260.000 θέσεις εργασίας το 2006 και θα μπορούσε να φθάσει σε 400.000 έως 500.000 μέχρι το 2020 και στις 710.000 μέχρι το 2030. Στις ΗΠΑ υπάρχουν περίπου 446.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σύμφωνα με κατά προσέγγιση εκτιμήσεις, ο ανάλογος αριθμός στην Κίνα ανέρχεται σε περίπου 1 εκατομμύριο εργαζομένους. Σε ό,τι αφορά τη Βραζιλία, στην αμφισβητούμενη για τα οφέλη της βιομηχανία της αιθανόλης απασχολούνται περίπου μισό εκατομμύριο άτομα, αλλά με το πρόγραμμα παραγωγής βιοντίζελ, που εγκαινιάστηκε το 2006, αναμένεται να προστεθούν ακόμη 400.000 θέσεις εργασίας.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, εάν ληφθεί υπόψη το έντονο και ραγδαία αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις εναλλακτικές ενεργειακές λύσεις, μέσα στα επόμενα χρόνια οι θέσεις απασχόλησης σε σχετικούς τομείς σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να ανέλθουν σε 2,1 εκατομμύρια στην αιολική ενέργεια και σε 6,3 εκατομμύρια στην ηλιακή ενέργεια μέχρι το 2030.

Ενεργειακά αποδοτικά κτήρια

Σε ότι αφορά τον τομέα που σχετίζεται με τα ενεργειακά αποδοτικά κτήρια, μακροοικονομικές μελέτες, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν εκπονηθεί στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, καταδεικνύουν ότι οδηγεί σε μια γενική καθαρή αύξηση στις θέσεις εργασίας.

Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε το 2000 από τη Βρετανική Ενωση για την Εξοικονόμηση Ενέργειας, στην οποία εξετάστηκαν εννέα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για κάθε 1 εκατομμύριο ευρώ που επενδύθηκαν στην ενεργειακή αποδοτικότητα στον τομέα του κατοικημένου κτιρίου, δημιουργήθηκαν 11,3 έως 13,5 θέσεις εργασίας. Μια άλλη μελέτη που εκπονήθηκε από την Αμερικανική Εταιρεία Ηλιακής Ενέργειας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το 2006, υπήρξαν 3,5 εκατομμύρια άμεσες εργασίες σχετικές με την αποδοτικότητα ενέργειας στις ΗΠΑ, συν 4,5 εκατομμύρια έμμεσες εργασίες.

Τα καθαρά αυτοκίνητα κινητήριος δύναμη για την απασχόληση
Η παραγωγή καθαρότερων και μικρότερης κατανάλωσης καυσίμων αυτοκινήτων γίνεται καθοριστικός παράγοντας τόσο για τη βιωσιμότητα της αυτοκινητοβιομηχανίας, όσο και για τις θέσεις απασχόλησης σε αυτή. Μια αξιολόγηση των αποδοτικότερων σε κατανάλωση καυσίμων αυτοκινήτων που παράγονται συνολικά σήμερα καταδεικνύει ότι οι σχετικές θέσεις εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία ανέχονται σε 250 χιλιάδες. Εντούτοις, εάν συνυπολογιστούν όλες οι παρεμφερείς ειδικότητες που αφορούν τη βιομηχανία «πράσινων» αυτοκινήτων, τότε ο αριθμός αυξάνεται σε περίπου 800.000. Αυτή η εκτίμηση βασίζεται σε στοιχεία από την Ευρώπη, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα, και τις ΗΠΑ, που μαζί απασχολούν 4 εκατομμύρια άτομα στην κατασκευή αυτοκινήτων. Οι σχετικές θέσεις εργασίας υπολογίζονται σε 526.000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε 204.000 στην Ιαπωνία και σε 72.000 στη Νότια Κορέα.

Θέσεις εργασίας… βιολογικής ενέργειας

Στη γεωργία η διεύρυνση του αριθμού των «πράσινων» επαγγελμάτων είναι αβέβαιη, και προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος γι αυτά απαιτούνται πολιτικές παρεμβάσεις. Το ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού που η διαβίωσή του εξαρτάται κυρίως από τη γεωργία βρίσκεται σε αισθητή πτώση.

Το 2006, το 36,1% του παγκόσμιου πληθυσμού, περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ζούσαν από την παραγωγή τροφίμων και την κτηνοτροφια. Το 1995, εντούτοις, το ποσοστό αυτό ανερχόταν σε 44,4%. Αυτό αποδίδεται στη συγκέντρωση της οριζόντιας και κάθετης παγκόσμιας βιομηχανίας τροφίμων σε μια ομάδα μεγάλων λιανοπωλητών και παραγωγών. Τα μικρά συστήματα καλλιέργειας μπορούν να είναι το ίδιο παραγωγικά με εντατικά συστήματα καλλιέργειας που στηρίζονται στην υψηλή κατανάλωση ενέργειας και στην εισαγωγή χημικών. Τα μικρά συστήματα καλλιέργειας απασχολούν περισσότερα άτομα από τα μηχανοποιημένα αγροκτήματα.

Στη Βραζιλία έδειξε ότι μια θέση αγροτικής εργασίας δημιουργείται για κάθε 8 εκτάρια που καλλιεργούνται από τους μικρούς αγρότες, ενώ στα μεγάλης κλίμακας μηχανοποιημένα αγροκτήματα αντιστοιχεί μια θέση εργασίας για κάθε 67 εκτάρια. Μεγάλη μελέτη σε 1.144 οργανικά αγροκτήματα στη Βρετανία και την Ιρλανδία έδειξε ότι τα οργανικά αγροκτήματα υιοθετούσαν 135% περισσότερους εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης ανά αγρόκτημα, σε σχέση με τα συμβατικά αγροκτήματα.

• 18 % των νέων επενδύσεων στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που αντιστοιχούν σε περίπου 100 δισ. δολάρια, αφορούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
• 40 εκατ. θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να δημιουργηθούν μόνο στις ΗΠΑ μέχρι το 2030 στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτηρίων
• 1,5 εκατ. άνθρωποι  και πλέον απασχολούνται συνολικά σε 60 χώρες στο Γραφείο της Διεθνούς Ανακύκλωσης
• 10εκατ. άνθρωποι  απασχολούνται συνολικά σε όλες τις μορφές ανακύκλωσης σε ολόκληρο τον κόσμο
• 11,3 έως 13,5 θέσεις εργασίας δημιουργούνται για κάθε 1 εκατομμύριο ευρώ που επενδύονται στον τομέα της ενεργειακής αποδοτικότητας των κτηρίων
• 20 % μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ενωση θα συνεπαγόταν τη δημιουργία 1 εκατομμυρίου θέσεων εργασίας
• 18χιλ. θέσεις εργασίας θα δημιουργήσει στην Ινδία η δρομολόγηση 6.100 υβριδικών λεωφορείων