Ένα πρωτοποριακό σύστημα που διαβάζει την εγκεφαλική δραστηριότητα επέτρεψε σε έναν παράλυτο και βωβό ασθενή να αρθρώσει φθόγγους μέσω μιας συνθετικής φωνής στον υπολογιστή. Καθώς η τεχνολογία βελτιώνεται, οι χρήστες θα μπορούν σύντομα να μιλούν κανονικά με τη σκέψη τους, υπόσχονται οι επιστήμονες.

Η ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Βοστόνης εργάζεται σε έναν ασθενή που έχει μείνει σχεδόν τελείως παράλυτος, αλλά διατηρεί πλήρως τις αισθήσεις του. Όπως αναφέρει το Nature.com, οι ερευνητές εμφύτευσαν στον ασθενή ένα μόνιμο ηλεκτρόδιο, το οποίο καταγράφει τη δραστηριότητα των νευρώνων σε μια περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει την ομιλία.

Τα σήματα από το ηλεκτρόδιο τροφοδοτούνται στη συνέχεια σε ένα υπολογιστικό μοντέλο της ομιλίας, έτσι ώστε το λογισμικό να μάθει να αντιστοιχίζει τα μοτίβα της ηλεκτρικής δραστηριότητας με τα φωνήεντα που προσπαθεί να εκφέρει ο χρήστης. Στο τελικό στάδιο, ένα συνθεσάιζερ φωνής αναλαμβάνει να μετατρέψει τα σήματα στους αντίστοιχους ήχους φωνηέντων.

Στην επόμενη φάση, οι ερευνητές σκοπεύουν να εκπαιδεύσουν το λογισμικό στην αναγνώριση συμφώνων, και αργότερα ολόκληρων φράσεων.

Σε διάστημα πέντε ετών, εκτιμά ο επικεφαλής της έρευνας Δρ Φρανκ Γκούντερ, το σύστημα ίσως θα έχει βελτιωθεί αρκετά ώστε να μετατρέπει τις σκέψεις σε κανονική ομιλία.

Τα αποτελέσματα των πειραμάτων παρουσιάστηκαν σε συνέδριο της αμερικανικής Εταιρείας Νευροεπιστήμης..

Χρησιμοποιώντας μια παραλλαγή της μαγνητικής τομογραφίας που παρακολουθεί ζωντανά την εγκεφαλική δραστηριότητα, Βρετανοί ερευνητές μπόρεσαν να μαντέψουν σε ποια θέση βρίσκονταν οι εξεταζόμενοι μέσα σε ένα περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας.

Η νέα έρευνα, που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Cell Biology, έρχεται να προστεθεί σε προηγούμενα αντίστοιχα πειράματα, στα οποία οι επιστήμονες μπορούσαν να «μαντέψουν» αν ένας άνθρωπος λέει ψέματα, το πού κοιτάει, ή ακόμα και τις προθέσεις του.

Η τελευταία μελέτη ίσως βοηθήσει τους ερευνητές να καταλάβουν πώς οι σκέψεις και οι μνήμες κωδικοποιούνται στα κυκλώματα των εγκεφαλικών κυττάρων. Τα αποτελέσματα ίσως κάποτε αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση ασθενειών που επηρεάζουν τη μνήμη, όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ.

Για όσους ανησυχούν ότι ο «Μεγάλος Αδελφός» θα εισβάλλει μια μέρα ακόμα και στη σκέψη μας, οι ερευνητές τονίζουν ότι μια τέτοια τεχνολογία απέχει πολύ στο μέλλον.

Εικονικές μετακινήσεις

Η Δρ Έλενορ Μαγκουάιρ και οι συνεργάτες της στο Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου χρησιμοποίησαν την τεχνική του λειτουργικού μαγνητικού συντονισμού (fMRI), η οποία καταγράφει την εγκεφαλική δραστηριότητα μετρώντας μεταβολές στη ροή του αίματος.

Τέσσερις άνδρες εθελοντές εξετάστηκαν με τον τομογράφο την ώρα που μετακινούνταν μέσα σε ένα περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας χρησιμοποιώντας ένα τζόιστικ.

Αρχικά οι εθελοντές κλήθηκαν να «σταθούν» σε προκαθορισμένες θέσεις μέσα σε δύο εικονικά δωμάτια, έτσι ώστε το λογισμικό του συστήματος να μάθει να αντιστοιχίζει τις θέσεις αυτές με συγκεκριμένα μοτίβα εγκεφαλικής δραστηριότητας.

Έπειτα από αυτή τη βασική εκπαίδευσή του, το σύστημα μπορούσε στη συνέχεια να αναγνωρίζει αυτόματα τις θέσεις όπου στέκονταν οι εθελοντές.

«Όλως περιέργως, μπορούσαμε να προβλέψουμε πού ακριβώς βρίσκονταν απλώς κοιτώντας τα δεδομένα» σχολίασε στο Reuters η Δρ Μαγκουάιρ.

«Με άλλα λόγια, μπορούσαμε να ‘διαβάσουμε’ τις αναμνήσεις τους που αναφέρονται στο χώρο» πρόσθεσε. Η έρευνα εστιάστηκε στον ιππόκαμπο, μια περιοχή του εγκεφάλου που είναι γνωστό ότι σχετίζεται με τη μνήμη και τον προσανατολισμό στο χώρο.

Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι με τη σημερινή τεχνολογία θα ήταν αδύνατο να μαντέψουν τη θέση του εξεταζόμενου χωρίς τη δική του συνεργασία.

Οι μηχανές που «διαβάζουν τη σκέψη» ίσως απέχουν πολύ στο μέλλον, ωστόσο η τεχνολογική πρόοδος είναι ταχύτατη -παρόμοιες τεχνικές έχουν ήδη αρχίσει να χρησιμοποιούνται στα αμερικανικά δικαστήρια ως ανιχνευτές ψεύδους.

Στο κοντινό μέλλον ίσως θα αρκεί να φανταζόμαστε ότι πλένουμε τα πιάτα και τα ρομπότ θα εκτελούν την αγγαρεία για λογαριασμό μας: Η τελευταία έκδοση του Asimo, του ρομπότ-σελέμπριτι της Honda, μπορεί ήδη να υπακούει σε νοητικές εντολές.

Προκειμένου να κατευθύνει το ρομπότ, ο χρήστης φορά μια συσκευή σαν καπέλο, η οποία καταγράφει την εγκεφαλική του δραστηριότητα, και απλά συγκεντρώνει τη σκέψη του στην κίνηση που θέλει να κάνει. Το λογισμικό του συστήματος στέλνει στη συνέχεια τις εντολές στο ανθρωποειδές μηχάνημα.

«Για παράδειγμα, μπορεί κανείς να κινήσει το δεξί χέρι του Asimo με το να φανταστεί ότι κινεί το δικό του δεξί χέρι» εξήγησε ο ερευνητής Τατσούγια Οκάμπε της Honda, παρουσιάζοντας το ρομπότ στο Τόκιο. «Η ακρίβεια της κίνησης εξαρτάται από το χρήστη και το πόσο καλά μπορεί να συγκεντρωθεί» για να δώσει τις νοητικές εντολές, πρόσθεσε.

Το σύστημα επιτρέπει προς το παρόν μόνο τέσσερις απλές κινήσεις των χεριών, των ποδιών και της γλώσσας, αναφέρει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Ο Asimo (o οποίος μπορούσε ήδη να τρέχει, να χορεύει και να δίνει ξεναγήσεις) αναπαράγει σωστά τις κινήσεις στο 90,6% των περιπτώσεων, ποσοστό ρεκόρ για σύστημα νοητικού ελέγχου.

«Αυτό που κάνουμε είναι ακόμα βασική έρευνα, προσπαθούμε όμως να πραγματοποιήσουμε το όνειρο της εμπορικής αξιοποίησης» δήλωσε ο Αγιασουχίσα Αράι, πρόεδρος της Honda Research.

H εταιρεία συνεργάστηκε για την ανάπτυξη του συστήματος με το ιαπωνικό Ινστιτούτο Προηγμένης Έρευνας και την εταιρεία μηχανισμών ακριβείας Shimadzu.

Ένα ομοίωμα σε φυσικό μέγεθος του Orion, του σκάφους που θα διαδεχθεί τα διαστημικά λεωφορεία, εκτίθεται από τη NASA στο Εθνικό Πάρκο της Ουάσινγκτον.Το Orion, μια κωνική κάψουλα της Lockheed Martin που βασίστηκε στο σχεδιασμό των αποστολών Apollo, προγραμματίζεται να αναχωρήσει στην παρθενική του πτήση το 2014, μια τετραετία μετά τον παροπλισμό των διαστημικών λεωφορείων.

Στο μεσοδιάστημα -για πρώτη φορά από τη δεκαετία του 1960- οι ΗΠΑ δεν θα έχουν τη δυνατότητα αυτόνομων επανδρωμένων διαστημικών αποστολών.

Ο εξαθέσιος «Ωρίωνας» θα εκτοξεύεται τοποθετημένος στην κορυφή του υπό ανάπτυξη πυραύλου Aries. Από το 2015 θα μεταφέρει αστροναύτες στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και το 2020 θα φέρει τους Αμερικανούς πίσω στη Σελήνη. Αργότερα, ίσως στα μέσα της δεκαετίας του 2030, θα γίνει το όχημα για την πρώτη επανδρωμένη αποστολή στον Κόκκινο Πλανήτη.

«Ο λόγος που τα κάνουμε όλα αυτά είναι επειδή θέλουμε να πάμε στον Αρη» δήλωσε στο Reuters ο Ντον Πίρσον, υπεύθυνος για τις επιχειρήσεις ανάκτησης της κάψουλας όταν επιστρέφει στη Γη πέφτοντας με αλεξίπτωτο στον ωκεανό.

Η πρώτη δοκιμή θα πραγματοποιηθεί στις 6 Απριλίου, όταν το Orion, βαρους 8 τόνων, θα ριχτεί στον Ατλαντικό από ένα πλοίο που κανονικά ανακτά τους χρησιμοποιημένους προωθητικούς πυραύλους των διαστημικών λεωφορείων. Όργανα τηλεμετρίας μέσα στο όχημα θα μετρήσουν τις επιταχύνσεις και τις κλίσεις που θα ταλαιπωρούν τους αστροναύτες μέσα στα κύματα της θάλασσας.

Το διαστημικό λεωφορείο αφενός είναι ακατάλληλο για αποστολές πέρα από τη γήινη τροχιά, αφετέρου πάσχει από σχεδιαστικά προβλήματα που προκάλεσαν τις τραγωδίες του Challenger το 1986 και του Columbia το 2003.

Τα επίπεδα ασφάλειας των σημερινών σκαφών σίγουρα δεν επαρκούν για μια αποστολή στον Αρη που θα διαρκούσε το λιγότερο τρία χρόνια -έξι με εννέα μήνες για να φτάσει στον προορισμό της και μια πολύμηνη αναμονή μέχρι να βρεθεί ο πλανήτης στην κατάλληλη θέση για το ταξίδι της επιστροφής.

«Δεν έχουμε ακόμα αρκετή εμπιστοσύνη στην τεχνολογία μας για να αντέξουμε τρία χρόνια χωρίς να χαλάσει κάτι που δεν μπορεί να επιδιορθωθεί» παραδέχτηκε ο Πίρσον.

Το ταξίδι μέχρι τη Σελήνη θα διαρκούσε μόνο τρεις ημέρες, όμως ο σχεδιασμός της NASA προβλέπει εξάμηνη παραμονή των αστροναυτών σε κάθε αποστολή και κατασκευή μόνιμης βάσης.

Ένα χάπι που συνδυάζει χαμηλές δόσεις ασπιρίνης με δραστικές ουσίες για την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη θα μπορούσε να μειώσει περίπου στο μισό τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και εγκεφαλικού, δείχνει μεγάλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Ινδία.Η πειραματική κάψουλα της ινδικής φαρμακοβιομηχανίας Cadila, σχεδιασμένη να λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, ήταν σχεδόν το ίδιο αποτελεσματική όσο καθένα από τα συστατικά της ξεχωριστά. Επιπλέον, δεν προκάλεσε περισσότερες παρενέργειες, ανακοίνωσαν οι επικεφαλής της μελέτης στο συνέδριο του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας. Τα αποτελέσματα δημοσιεύονται επίσης στην έγκριτη βρετανική επιθεώρηση Lancet.

Θα περάσουν πάντως χρόνια περαιτέρω δοκιμών μέχρι να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα και να καθοριστούν οι κατάλληλοι συνδυασμοί δόσεων, διευκρίνισαν οι γιατροί.

Η κάψουλα περιέχει χαμηλές δόσεις ασπιρίνης (που μειώνει την πηκτικότητα του αίματος), τρεις ουσίες την πίεση (ατενολόλη, ραμιπρίλη και το διουρητικό θειαζίδη) και μια στατίνη για τη χοληστερόλη (συμβαστατίνη).

Δυσκολίες

Η ιδέα της δημιουργίας ενός «κοκτέιλ» κατά της καρδιαγγειοπάθειας συζητείται εδώ και μια δεκαετία, πολλοί όμως πίστευαν ότι η προσέγγιση αυτή θα αποδεικνυόταν ανέφικτη. Ορισμένοι από τους σκεπτικιστές υποστήριζαν ότι ο συνδυασμός πέντε ουσιών θα πενταπλασίαζε τις παρενέργειες. Αλλοι επισήμαναν ότι ορισμένοι ασθενείς θα λάμβαναν ουσίες που δεν χρειάζονταν, ή, αντίθετα, σε μικρότερες ποσότητες από το ενδεδειγμένο. 

Οι προειδοποιήσεις διαψεύδονται τώρα από τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα έρευνα για το πολυχάπι. «Πριν από αυτή τη μελέτη, δεν υπήρχαν καθόλου δεδομένα για το κατά πόσο ήταν δυνατό να συνδυαστούν πέντε δραστικά συστατικά σε ένα χάπι. Διαπιστώσαμε ότι γίνεται» δήλωσε ο Σάλιμ Γιούσουφ του Πανεπιστημίου ΜακΜάστερ στο Οντάριο, επικεφαλής του πειράματος.

Αρκετές φαρμακοβιομηχανίες άρχισαν να πειραματίζονται με την ιδέα όταν έληξαν οι πατέντες για ορισμένα φάρμακα κατά της καρδιοπάθειες και μπορούσαν πια να δημιουργήσουν γενόσημα (φασόν) σκευάσματα.

Η δημιουργία της πολυκάψουλας ήταν περίπλοκη διαδικασία -πολύ πιο περίπλοκη από την απλή ανάμειξη των συστατικών. Οι κάψουλες έχουν ειδικές επικαλύψεις και άλλα συστατικά που ρυθμίζουν το ρυθμό απελευθέρωσης της δραστικής ουσίας στο αίμα.

Αποτελεσματικότητα

Η Cadila Pharmaceuticals φαίνεται ότι τα κατάφερε. Η πειραματική της κάψουλα δοκιμάστηκε σε 2.053 άτομα 45-80 ετών τα οποία δεν έπασχαν από καρδιοπάθεια αλλά παρουσίαζαν τουλάχιστον ένα παράγοντα κινδύνου -υψηλή πίεση ή χοληστερόλη, διαβήτη, παχυσαρκία ή κάπνισμα.

Τετρακόσια άτομα έλαβαν το πολυχάπι, ενώ οι υπόλοιποι χωρίστηκαν σε οκτώ ισάριθμες ομάδες και έλαβαν τα μεμονωμένα δραστικά συστατικά ή συνδυασμούς τους, για λόγους σύγκρισης.

Το πολυχάπι αποδείχθηκε εξίσου αποτελεσματικό στη μείωση της πίεσης με τα μεμονωμένα φάρμακα κατά της πίεσης και σχεδόν το ίδιο αποτελεσματικό με τη συμβαστατίνη στη μείωση της «κακής» χοληστερόλης LDL. Η αντιπηκτική δράση ήταν σχεδόν ίδια στο πολυχάπι και στην ασπιρίνη μόνη της.

Οι παρενέργειες ήταν περίπου οι ίδιες για το πολυχάπι και τα μεμονωμένα δραστικά συστατικά της.

Η μελέτη δεν εξέτασε άμεσα τα ποσοστά μείωσης καρδιαγγειοπάθειας, ωστόσο οι ερευνητές υπολογίζουν ότι το πολυχάπι θα μείωνε τον κίνδυνο καρδιοπάθειας κατά 62% και το ρίσκο εγκεφαλικού επεισοδίου κατά 48%.

Εκτός από την προληπτική του δράση, το πολυχάπι θα είχε πλεονεκτήματα και όσον αφορά την ψυχική κατάσταση των ασθενών. «Όποιος παίρνει φάρμακα γνωρίζει ότι κάθε χάπι που βλέπει στο χέρι του τον κάνει να νιώθει πέντε χρόνια πιο γέρος» σχολίασε ο Τζέιμς Στάιν του Πανεπιστημίου του Ουισκόνσιν στο Μάντισον.

«Οι ασθενείς πραγματικά αντιδρούν στο φορτίο των χαπιών» και πολλές φορές αμελούν να πάρουν τα φάρμακά τους, επισήμανε.

Οι Ευρωπαίοι ταξιδιώτες θα πληρώνουν φθηνότερα τα SMS,τη περιαγωγή και τα δεδομένα (email, Ίντερνετ) από την 1η Ιουλίου, μετά από ανεπίσημο συμβιβασμό που επιτεύχθηκε ανάμεσα στην αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την τσεχική προεδρία της ΕΕ.Το μέτρο θα τεθεί σε εφαρμογή δυο μήνες νωρίτερα από την αρχικό σχεδιασμό. Θα χρειαστεί επίσης και η έγκριση της ολομέλειας του Ευρωκοινοβουλίου και του Συμβουλίου των Υπουργών.

Στο εξής, το μέγιστο πλαφόν των 43 λεπτών (χωρίς ΦΠΑ), για κάθε λεπτό ομιλίας σε κάθε κλήση από κινητό στο εξωτερικό, θα μειωθεί σε 39 λεπτά τον Ιούλιο του 2010 και σε 35 λεπτά τον Ιούλιο του 2011. Σήμερα η χρέωση αυτή φθάνει τα 46 λεπτά.

Επίσης, οι τιμές των κλήσεων που δέχεται κάποιος από το εξωτερικό στο κινητό του αφού εχει ενεργοποιήσει την υπηρεσία του roaming, θα φθάσουν σε ένα μέγιστο των 19 λεπτών, και μετά σε 15 και 11 λεπτά ανάμεσα στον Ιούλιο του 2009 και τον Ιούλιο του 2011, αντίστοιχα.

Το Ευρωκοινοβούλιο και οι χώρες της ΕΕ είχαν κληθεί να αναθεωρήσουν την κανονιστική ρύθμιση του 2007 για το roaming που εκπνέει στα τέλη του Ιουνίου του 2010.

Για τις άλλες υπηρεσίες των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών, όπως η αποστολή email και η χρήση Ίντερνετ, οι εταιρείες θα πρέπει να ορίσουν μέγιστη τιμή με βάση τον όγκο των δεδομένων.

Έτσι από την 1η Ιουλίου η τιμή θα φτάνει το πολύ στο ένα ευρώ ανά 1 ΜΒ δεδομένων, από το 2010 θα γίνει 80 λεπτά και το 2011 στα 50 λεπτά.

Επίσης, από το φετινό καλοκαίρι οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας θα πρέπει να χρεώνουν τους πελάτες τους με το δευτερόλεπτο επικοινωνίας. Θα έχουν πάντως την δυνατότητα να επιβάλούν την πληρωμή ενός συμβατικού ποσού για τα 30 πρώτα δευτερόλεπτα συνομιλίας. Μέχρι σήμερα μπορούσαν να χρεώνουν ένα ολόκληρο λεπτό ακόμη και για κλήσεις μερικών δευτερολέπτων.

Η εκτίμηση για το αν τα μέτρα έχουν ωφελήσει τους Ευρωπαίους πολίτες θα γίνει το αργότερο μέχρι τα μέσα του 2011 καθώς εκπνέουν στις 30 Ιουνίου 2012.