Η Μέδουσα στην ελληνική μυθολογία αναφέρεται ως μία από τις τρεις Γοργόνες. Από τις τρεις αυτές αδελφές η Μέδουσα ήταν η θνητή. Το άλλο της όνομα ήταν Γοργώ, που σημαίνει άγρια ματιά.
Σύμφωνα με τον Ησίοδο, ήταν κόρη του Φόρκη ή Φορκέα και της Κητούς, αδελφή των Γοργόνων Σθενώ και Ευρυάλη, και των Γραιών Δεινώ, Ενυώ και Πεφρηδώ, ήταν στην αρχή Κενταύρισσα.
Κατά τη μεταγενέστερη ρωμαϊκή εκδοχή του μύθου από τον Οβίδιο, ήταν πανέμορφη ιέρεια της Αθηνάς που ο Ποσειδώνας τη βίασε μεταμορφωμένος σε άλογο, στον ιερό χώρο της Αθηνάς. Η θεά, εξοργισμένη με το γεγονός, δεν μπορούσε να έρθει σε ρήξη με τον Ποσειδώνα και έτσι ξέσπασε πάνω στη Μέδουσα. Την μεταμόρφωσε σε απεχθές τέρας, που αντί για μαλλιά είχε φίδια. Η ασχήμια της ήταν τέτοια, που όποιος την κοιτούσε στο πρόσωπο πέτρωνε. Σύμφωνα όμως με τον προγενέστερο ελληνικό μύθο δεν τη βίασε ο Ποσειδώνας αλλά η Μέδουσα «ξάπλωσε με τον Ποσειδώνα σε λιβάδι γεμάτο λουλούδια»[1] και δεν υπάρχει το στοιχείο της «τιμωρίας» της από την Αθηνά.
Τελικά, σύμφωνα με την εκδοχή του Ησίοδου, τη σκότωσε ο Περσέας με την βοήθεια της Αθηνάς προκειμένου να προστατέψει τη μητέρα του, Δανάη, από τον Πολυδέκτη. Από το θαυματουργό αίμα της, που θεωρούνταν ότι μπορούσε να γιατρέψει ή να σκοτώσει τους ανθρώπους, γεννήθηκε το φτερωτό άλογο Πήγασος και ο ήρωας Χρυσάωρ. Το κεφάλι της, το περίφημο «Γοργόνειο», το παρέλαβε η θεά από τον ήρωα και το επέθεσε στην ασπίδα της, επειδή το κεφάλι της, ακόμη και νεκρό, πέτρωνε όποιον το κοίταζε. Πριν από τον Ησίοδο όμως κανείς δεν είχε συνδέσει τη Μέδουσα με τον Περσέα και δεν υπήρχε πουθενά το στοιχείο του αποκεφαλισμού της. Για παράδειγμα, ενώ η Οδύσσεια και η Ιλιάδα αναφέρουν τόσο τη Μέδουσα όσο και τον Περσέα, πουθενά δεν τους συνδέουν.
Η Μέδουσα και ειδικά το κεφάλι της, που ονομάζονταν γοργόνειο, χρησιμοποιούνταν από πολύ παλιά ως προστασία και αποτροπαιό σύμβολο και γι’ αυτό χρησιμοποιούνταν ως ακροκέραμο σε ναούς και σπίτια αλλά και ως διακόσμηση σε πανοπλίες, όπλα, ασπίδες, άρματα και διάφορα αντικείμενα.
ΜΕΔΟΥΣΑ ΤΟ ΤΕΡΑΣ Ή ΤΟ ΘΥΜΑ ;;;;;
ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ
Όταν, το 2008, ο γλύπτης Luciano Garbati αποφάσισε να πάει κόντρα στο μύθο και να παρουσιάσει τη Μέδουσα με το κεφάλι του Περσέα στο χέρι, δεν είχε το φεμινισμό στο μυαλό του – πόσο μάλλον το κίνημα #MeToo.
Αυτό που τον ενέπνευσε ήταν το τεραστίων διαστάσεων γλυπτό του Benvenuto Cellini που απεικονίζει το ακριβώς αντίθετο: Τον Περσέα να έχει στο χέρι το κεφάλι της Μέδουσας. Σκέφτηκε πως θα μπορούσε να αλλάξει την ιστορία, με ένα έργο από την πλευρά της γυναίκας που βρίσκεται πίσω από το τέρας.
Από την περασμένη εβδομάδα, το άγαλμά του αυτό βρίσκεται στην είσοδο του Ποινικού Δικαστηρίου της Νέας Υόρκης, όπου δικάζονται υποθέσεις κακοποίησης από ιδιαίτερα επιφανή πρόσωπα, ανάμεσά τους ο Harvey Weinstein. Αποτελεί, πλέον, σύμβολο ενάντια στη σεξουαλική βία κατά των γυναικών, δίνει δύναμη στα θύματα.
