Εισαγωγή
Όταν λέμε «Μυθολογία» εννοούμε γενικά το σύνολο εκείνο των μυθικών παραδόσεων που παρουσιάζει ένας λαός. Ο «μύθος» ουσιαστικά είναι μια σύντομη εξιστόρηση πραγματικών ιστορικών γεγονότων, δηλαδή ένα είδος αφήγησης. Για τους Έλληνες προγόνους μας των αρχαίων χρόνων ο «μύθος» ήταν «λόγος» ή «ιστορία», συνώνυμος των λέξεων «λόγος» και «έπος».
Η ελληνική μυθολογία
Όταν λέμε «ελληνική μυθολογία» εννοούμε το σύνολο των ελληνικών μύθων, των οποίων η μελέτη τους μας βοηθά να κατανοήσουμε τον βαθύτερο συμβολισμό που αυτοί κρύβουν μέσα τους. Η ελληνική μυθολογία είναι ιστορία και μάλιστα η αρχαιότερη ιστορία των λαών της γης. Ειδικότερα, είναι η πραγματική και αληθινή προιστορία των Ελλήνων. Χαρακτηρίζεται και ως η ραχοκοκκαλιά της πολιτισμικής μας κληρονομιάς και ταυτότητας, ενώ παράλληλα αποτελεί διαχρονικά ένα σπουδαιότατο εργαλείο γνώσης και σοφίας.
Υπό την έννοια αυτή, η ελληνική μυθολογία είναι εκ φύσεως διδακτική. Πιό συγκεκριμένα, η ελληνική μυθολογία διδάσκει μέσα απο τα παραδείγματα των ελληνικών μυθών, οι οποίοι είναι γεμάτοι από απλά ηθικά διδάγματα που εφαρμόζονται στην καθημερινή μας ζωή. Οι υψηλές αξίες και τα ιδανικά που εμπεριέχονται στους μύθους αυτούς, οι ηθικές αρχές που προβάλλονται σε συνδυασμό με τους μεγάλους εκείνους συμβολισμούς των μύθων που χρήζουν περαιτέρω ανάλυσης, επιδρούν ευεργετικά στη διάπλαση και τη διαπαιδαγώγηση των νέων συμβάλλοντας στην εκδήλωση υπεύθυνης συμπεριφοράς στο παρόν και το μέλλον. Ενδεικτικά, μπορούν να αναφερθούν ορισμένα από αυτά, όπως το πράττειν ορθώς, η ευσέβεια, η ευγενής άμιλλα, η ευγένεια του πνεύματος, η σύνεση, η ανδρεία, η δικαιοσύνη, ο σεβασμός πρός το Θείο, ο σεβασμός πρός τους γονείς, ο σεβασμός πρός τους νόμους κ.α.
Η θέση της ελληνικής μυθολογίας στην ελληνική εκπαίδευση και η διδασκαλία – χρησιμότητα αυτής
Σήμερα, όπως έχει καθορισθεί και επισήμως από την ελληνική πολιτεία, γενικός σκοπός της διδασκαλίας της Ιστορίας, αναπόσπαστο κομμάτι της οποίας αποτελεί η ελληνική μυθολογία, είναι η ανάπτυξη της ιστορικής σκέψης και της ιστορικής συνείδησης. Ο μαθητής με τη διδασκαλία της Ιστορίας αποκτά τη δυνατότητα να κατανοήσει ότι το παρόν είναι συνέχεια του παρελθόντος, διότι το παρελθόν από μόνο του δεν είναι Ιστορία. Αντίθετα, γίνεται Ιστορία όταν αυτό συνδέεται τόσο με το παρόν όσο και με το μέλλον. Για να μπορέσει ένας μαθητής να το επιτεύξει, απαιτείται η ύπαρξη ιστορικής σκέψης και ιστορικής συνείδησης.
Όταν λέμε «ιστορική σκέψη» εννοούμε πρώτα από όλα κριτική σκέψη δηλαδή μια κριτική προσέγγιση των ιστορικών δεδομένων και εν συνεχεία λογική κατανόηση των ιστορικών γεγονότων υπό το πρίσμα πάντοτε της εξέτασης των αιτιών που προκαλούν τα γεγονότα αυτά και των αποτελεσμάτων που αυτά έχουν. Με αυτή την μέθοδο ο μαθητής μπορεί να αποκτήσει ιστορική γνώση χρήσιμη για την καλλιέργεια, ανάπτυξη και εμπέδωση ιστορικής συνείδησης.
Η «Ιστορική συνείδηση» σχετίζεται με το παρελθόν, τις μνήμες, τα παραδείγματα, τους προγόνους μας, τις ρίζες μας και κατ’ επέκταση την ταυτότητά μας. Έχει να κάνει κυρίως με την κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς σε συγκεκριμένες καταστάσεις και την διαμόρφωση αξιών και στάσεων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τόσο η ιστορική σκέψη όσο και η ιστορική συνείδηση εντάσσονται στον γενικότερο σκοπό της εκπαίδευσης που είναι βεβαίως η προετοιμασία υπεύθυνων και ενεργών πολιτών.
Σήμερα, η διδασκαλία της Ελληνικής Μυθολογίας περιορίζεται μόνο στην τρίτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Εκεί οι μαθητές διδάσκονται συνοπτικά και επιγραμματικά βασικά στοιχεία της ελληνικής μυθολογίας, όπως η δημιουργία του Κόσμου, η Τιτανομαχία, οι Θεοί και οι Θεές του Ολύμπου, ο Προμηθεύς, η Πανδώρα, ο Δευκαλίωνας