Το RESCUR είναι ένα αναλυτικό πρόγραμμα ψυχικής ανθεκτικότητας για παιδιά της προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Πιο συγκεκριμένα,είναι ένα πρόγραμμα προαγωγής της ψυχικής ανθεκτικότητας παιδιών από 4 και μέχρι 12 ετών. Στοχεύει να προάγει και να εξελίξει τις κοινωνικές, συναισθηματικές και γνωστικές ικανότητες των παιδιών διδάσκοντάς τους δεξιότητες, ώστε να αξιοποιήσουν τους πόρους και εφόδια από το περιβάλλον, αλλά και τα προσωπικά τους προτερήματα προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις δυσκολίες και τα εμπόδια και να συνεχίσουν να αναπτύσσονται και να εξελίσσονται σε διάφορους τομείς.
Εκπονήθηκε με τη συνεργασία πανεπιστημίων 6 χωρών μεταξύ των οποίων και το τμήμα σχολικής ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.Τα υπόλοιπα πανεπιστήμια είναι από την Κροατία, Σουηδία, Μάλτα, Ιταλία και Πορτογαλία.
Στο νηπιαγωγείο μας εφαρμόζουμε το πρόγραμμα αυτό με την συνεργασία και εποπτεία του κυρίου Μητσόπουλου και κύριας Γκαβογιαννάκη από το τμήμα της σχολικής ψυχολογίας του Πανεπιστήμιου Κρήτης.

Πρωταγωνιστές του προγράμματος είναι δυο μασκότ : ένας σκίουρος ο Ηρακλής και μια σκαντζοχοιρίνα η Αριστέα.

Οι μασκότ αυτές υπάρχουν και σε γαντόκουκλες στην τάξη μας .

Αφηγούνται στα παιδιά  τις περιπέτειές τους . Οι περιπέτειες αυτές είναι  πολύ απλές και στοχευμένες ιστορίες που μιλάνε στην ψυχή των μικρών παιδιών. Τα παιδιά συνδέουν τις ιστορίες με προσωπικές εμπειρίες. Ακολουθούν δραστηριότητες άλλοτε εικαστικές, άλλοτε δραματοποιήσεις, παιχνίδια, φύλλα εργασίας, τραγούδια κλπ.

Κάθε ιστορία έχει και κάτι ξεχωριστό να πει στα παιδιά, όπως για παράδειγμα ότι μετά από την βροχή βγαίνει το ουράνιο τόξο. Μετά από τις δυσκολίες έρχεται η χαρά!

Η ζωή μας είναι καλύτερη όταν την βλέπουμε με χιούμορ και καλή διάθεση. Και όταν εκφράζουμε τα συναισθήματά μας.

Τα παιδιά δραματοποιούν σκηνές από τις περιπέτειες του Ηρακλή και της Αριστέας.

Στην τάξη  μας υπάρχει πια μια καινούργια γωνιά. Η γωνιά του δάσους ή αλλιώς η γωνιά της ψυχικής ανθεκτικότητας. Εδώ τα παιδιά μπορούν να παίξουν με κούκλες ζωάκια του δάσους, να ηρεμήσουν, να συζητήσουν με ησυχία. Εδώ μπορούμε να επιβραβεύσουμε τα παιδιά για κάτι ωραίο που έκαναν ή είπαν ή ακόμη να λύσουμε και μια διαφορά με έναν φίλο.

Στο RESCUR συμμετέχουν ενεργά και οι γονείς οι οποίοι παρακολούθησαν διαδικτυακά σεμινάριο από τον ίδιο τον κύριο Ματσόπουλο και κάθε βδομάδα αναλαμβάνουν να κάνουν με το παιδί τους μια συζήτηση πάνω στο θέμα που δουλέψαμε στο σχολείο και ένα φύλλο εργασίας που τους δίνεται.

Στο τέλος της χρονιάς θα αξιολογηθεί η διαδικασία και τα αποτελέσματα του προγράμματος.

Εργαστήριο  1ο “Ας γνωριστούμε παίζοντας”

Παιχνίδια ενεργοποίησης- δέσιμο της ομάδας -Με τη συνοδεία κατάλληλης μουσικής τα παιδιά περπατούν στο χώρο, σφίγγουν το δεξί χέρι κάποιου άλλου παιδιού που συναντούν λέγοντας το όνομά τους και συστήνονται. Περπατούν στο χώρο ελεύθερα με διάφορους τρόπους (σαν να φοράνε τακούνια, σιγοτραγουδώντας, σαν να είναι γέροι, σαν να τα τραβάει κάποιος, σαν να κουβαλάνε βαριές τσάντες, με τον δικό τους τρόπο).  Δίνουν τα χέρια τους χωρίς συγκεκριμένη διάταξη και στη συνέχεια προσπαθούν να ξεμπερδευτούν για να φτιάξουν ένα κύκλο.

Τα παιδιά φτιάχνουν ένα λουλούδι με τη φωτογραφία τους στο κέντρο. Στα φύλλα του λουλουδιού ζωγραφίζουν το αγαπημένο τους παιχνίδι. Δημιουργείται μία γλάστρα με λουλούδια. Το σύνθημα της τάξης μας “όλοι μαζί είμαστε πάντα πιο δυνατοί”

Εργαστήριο 2ο “Όλοι έχουμε θέση σε αυτήν την τάξη του νηπιαγωγείου”

Γνωρίζουμε τη Δώρα μια κούκλα ως μια ξεχωριστή φίλη που μας επισκέπτεται γιατί χρειάζεται τη βοήθεια των παιδιών.  Η οικογένειά της μετακόμισε πρόσφατα στην πόλη και δεν έχει κανένα φίλο. Τα παιδιά της γειτονιάς την κοροϊδεύουν γιατί μιλάει ψευδά και τον αδερφό της γιατί δεν μπορεί να περπατήσει και κινείται με αναπηρικό καροτσάκι. Η Δώρα ζητάει από τα παιδιά να της προτείνουν λύσεις. Συζητάμε για τα συναισθήματα γενικά και για τα συναισθήματα που βίωνε η νέα μας φίλη και τι θα κάναμε εμείς αν είμασταν στη θέση της. Τα παιδιά πρότειναν στη Δώρα να ζητήσει να γίνει φίλη τους και να φτιάξει μια καρδιά με τα δάκτυλα των χεριών της.

Παρουσίαση κοινωνικής ιστορίας για τη διαχείριση των συναισθημάτων

Παράλληλα διαβάσαμε το βιβλίο “Ο μεγάλος Θυμός” και συζητήσαμε τι μας κάνει να θυμώνουμε, τι κάνουμε όταν θυμώνουμε και πως ηρεμούμε.

Εργαστήριο 3ο “Εσύ και εγώ μαζί:”
Ανάγνωση και επεξεργασία παραμυθιού «Σοφία, η αγελαδίτσα τραγουδίστρια». (θίγονται θέματα όπως: το ζήτημα της ταυτότητας και του αυτοπροσδιορισμού, της ένταξης σε ομάδες, το ζήτημα της αποδοχής, της απόρριψης, της διαφορετικότητας). Ποια συναισθήματα βίωσε η αγελαδίτσα; Μιλήσαμε για τα συναισθήματα χαρά, λύπη, θυμός, φόβος. Τα παιδιά φτιάξανε στο σπίτι με τους γονείς τους τα 4 συναισθήματα με διάφορους τρόπους και με ποικίλα υλικά, σε μάσκα ή με ξυλάκι και όταν προέκυπτε ένα πρόβλημα μας έλεγαν πρώτα πως αισθάνονταν και μετά προσπαθούσαμε να βρούμε μία λύση για να αισθάνονται χαρούμενα.

“Θερμόμετρο συναισθημάτων”

Δημιουργούμε ένα πύργο με τουβλάκια όσα είναι και τα παιδιά της τάξης. Σε κάθε τουβλάκι κολλάμε χαρτάκι με το αρχικό γράμμα κάθε παιδιού. Τα παιδιά καλούνται να αφαιρέσουν ένα τουβλάκι από τον πύργο χωρίς να πέσει ο πύργος. Διασκέδασαν πάρα πολύ με αυτή την δραστηριότητα και φτιάχνανε τον πύργο με τα τουβλάκια για αρκετό καιρό και στο ελεύθερο παιχνίδι.

Ομαδικό παιχνίδι «Ο κατάσκοπος» Τα παιδιά περπατάνε σαν κατάσκοποι με την εφημερίδα με τη συνοδεία μουσικής, κρύβοντας το πρόσωπό τους, με στόχο να μην κοιτάνε κανέναν/καμία και να μη τους βλέπει και κανείς/καμία. Στο σταμάτημα του ήχου, τα παιδιά σταματούν να κινούνται και καλούνται «κατασκοπικά» να παρατηρούν το/τη διπλανό/ή τους και εντοπίζουν ομοιότητες ως προς τα εξωτερικά τους χαρακτηριστικά.

«Ο εαυτός μου» – κατασκευή.

Προβολή video: «Η εχθρόπιτα» Συζήτηση, προφορική επεξεργασία. Τα παιδιά καταγράφουν τις προτάσεις τους για να επιλύσουν τις όποιες διαφορές τους με άλλα παιδιά. Συμβουλεύονται τον πίνακα όταν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα.

Ομαδική κατασκευή: Η κουρτίνα της αγάπης. Τα παιδιά καλούνται να φτιάξουν ατομικά καρδιές με μηνύματα αγάπης για τους φίλους τους, οι οποίες ενώνονται για να δημιουργήσουν την κουρτίνα της αγάπης.

Αφήγηση του παραμυθιού «Έλμερ, ο παρδαλός ελέφαντας» Συζήτηση , προβληματισμός και εικαστική δράση σε ζευγάρια: ζωγραφίζουν από ένα κομμάτι του παζλ- ελέφαντα και τα ενώνουν σε ένα χαρτόνι που υπάρχει προσχεδιασμένο το περίγραμμα του παρδαλού ελέφαντα. Καταλάβαμε ότι καθένας είναι ξεχωριστός και μοναδικός και πως όλοι μαζί αποτελούμε μια ομάδα σαν τα κομμάτια ενός παζλ που όταν ενώνονται φτιάχνουν μια ωραία εικόνα.

Δημιουργούμε τις δικές μας ταυτότητες

-Ομαδικό παιχνίδι «Πες μου κάτι για σένα…» Τα παιδιά κάθονται σε κύκλο και το παιχνίδι αρχίζει με τη φράση «θέλω να μάθω για σένα: ποιο είναι το αγαπημένο σου παιχνίδι απευθυνόμενα στο παιδί που κάθεται δεξιά του. Παίρνουν το λόγο όλα τα παιδιά και το παιχνίδι συνεχίζεται με παρόμοιες ερωτήσεις ( αγαπημένο φαγητό, φίλος, χρώμα κ.ά)

Ένα διαφορετικό ζώο που ψάχνει για φίλους, αλλά κανένα άλλο ζώο δεν το κάνει παρέα γιατί είναι απλά παράξενο. Έχει μύτη ποντικιού, χαίτη λιονταριού και σώμα καγκουρό. Συζήτηση και επεξεργασία -Τι θα συνέβαινε αν ένα …Ζαμπντερφίλιο ζητούσε να γίνει φίλος μας; Όλα τα παιδιά είπαν ότι θα κάνανε παρέα μαζί του και θα ήταν φίλος τους.

Φτιάξαμε τα δικά μας Ζαμπντερφίλιο (παράξενα ζωάκια)

Η οικογένειά μου. Παρουσίαση και εικαστική αποτύπωση της οικογένειάς τους.

Με αφορμή το παραμύθι της Μαρίας Κουτσανοπούλου “Τα χέρια δε χτυπάνε, τα χέρια αγαπάνε”, συζητήσαμε για το τι μπορούμε να κάνουμε με τα χέρια μας και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι με τα χέρια μας πρέπει να κάνουμε μόνο ωραία πράγματα όπως……..