Ενδεικτικό Ετήσιο Πλάνο Μαθημάτων Σκάκι

Μήνας 1 – Εισαγωγή & Βασικά

1. Η σκακιέρα – τα τετράγωνα και οι γραμμές (σύνδεση με γεωμετρία).
2. Τα κομμάτια: κινήσεις και αξία (σύνδεση με αριθμητική).
3. Στρατηγός και στρατός – ο ρόλος κάθε κομματιού (ιστορική/παραμυθένια αφήγηση).
4. Οι βασικοί κανόνες: σαχ, ματ, ισοπαλία.

Μήνας 2 – Πρώτα Στρατηγικά Βήματα

1. Άνοιγμα παιχνιδιού – βασικές αρχές (κέντρο, ανάπτυξη, ασφάλεια βασιλιά).
2. Πύργοι & κάστρα – επίθεση σε στήλες (σύνδεση με γεωγραφία: «δρόμοι» και «γέφυρες»).
3. Ο ιππότης και τα μαθηματικά του L (σύνδεση με συντεταγμένες).
4. Παιχνίδι – φιλικές παρτίδες

Μήνας 3 – Σκάκι και Μαθηματική Λογική

1. Παζλ: βρες το ματ σε 1 κίνηση.
2. Μαθηματική λογική: «αν… τότε…» (συνθήκες – αιτία/αποτέλεσμα).
3. Η αξία της θυσίας (σύνδεση με προβλήματα επιλογών).
4. Γρίφοι: 8 βασίλισσες στη σκακιέρα.

Μήνας 4 – Σκάκι και Ιστορία

1. Η ιστορία του σκάκι από την Ινδία ως την Ευρώπη.
2. Βασιλιάδες και μάχες – διάσημες παρτίδες.
3. Σκάκι και πόλεμος: στρατηγικές από την Ιστορία.
4. Ασκήσεις «αναβίωσης» – παίζουμε γνωστή παρτίδα.

Μήνας 5 – Σκάκι και Γεωμετρία

1. Συμμετρία στη σκακιέρα.
2. Διαγώνιες – η δύναμη του αξιωματικού.
3. Πύργοι σε παράλληλες γραμμές.
4. Μαθηματικοί γρίφοι (π.χ. ο πύργος που περνάει όλα τα τετράγωνα).

Μήνας 6 – Σκάκι και Γεωγραφία

1. Στρατός σε «χάρτη» – χώρες και σύνορα (αναλογίες με τη σκακιέρα).
2. Οι δρόμοι του εμπορίου – στρατηγικές μεταφοράς δυνάμεων.
3. Σκάκι και παγκοσμιότητα (διάσημοι παίκτες από όλο τον κόσμο).

Μήνας 7 – Σκάκι και Γρίφοι

1. Σκακιστικοί γρίφοι 2 κινήσεων.
2. Παίξε και λύσε – αγώνας γρίφων.
3. Λογική ακολουθία κινήσεων.

Μήνες 8-9 – Κλείσιμο

1. Ανακεφαλαίωση στρατηγικών.
2. Τελικό τουρνουά με μικρά βραβεία.
3. Σκακιστικός απολογισμός: τι μάθαμε για σκέψη, λογική και στρατηγική.
4. Εορταστικό μάθημα – παιχνίδια ρόλων (σκάκι-κουίζ-ιστορίες).

 

«Σκάκι… ένα ολόκληρο σύμπαν σε 64 τετράγωνα»

Ο Εκπαιδευτικός Όμιλος «Σκάκι… ένα ολόκληρο σύμπαν σε 64 τετράγωνα» του 9ου Δημοτικού Σχολείου Καλαμάτας δεν είναι απλώς ένας χώρος διδασκαλίας, αλλά μια ζωντανή κοινότητα που ενθαρρύνει την ανάπτυξη και την προσωπική εξέλιξη των παιδιών. Με αγάπη για την εκπαίδευση και το σκάκι, δίνουμε στους μαθητές και τις μαθήτριες του σχολείου μας την ευκαιρία να γνωρίσουν με έναν ξεχωριστό τρόπο τον συναρπαστικό κόσμο της σκακιστικής σκέψης.

Πέρα από την εκμάθηση των βασικών κανόνων και κινήσεων, στόχος μας είναι η καλλιέργεια ενός περιβάλλοντος συνεργασίας που προάγει την κοινωνική αλληλεπίδραση και το ομαδικό πνεύμα. Οι εβδομαδιαίες συναντήσεις του Ομίλου λειτουργούν ως ουσιαστικές μαθησιακές εμπειρίες. Ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός του Ομίλου, Μουτζούρης Μανώλης (Εκπαιδευτικός ΠΕ70 και FIDE School Instructor), αξιοποιεί τη σκακιστική του γνώση σε συνδυασμό με σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις, βοηθώντας τα παιδιά να αναπτύξουν στρατηγική σκέψη και κριτική ικανότητα.

Η συμμετοχή στον Εκπαιδευτικό Όμιλο Σκάκι συνοδεύεται από πολλαπλά οφέλη. Οι μαθητές καλλιεργούν δεξιότητες ανάλυσης, συστηματικής σκέψης και αποτελεσματικής επίλυσης προβλημάτων, ενώ παράλληλα ενισχύονται η αυτοπεποίθησή τους και η ικανότητα συνεργασίας μέσα σε ομάδα.

Ο Εκπαιδευτικός Όμιλος Σκάκι αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό τρόπο με τον οποίο το σχολείο μας στηρίζει την παιδεία και την ενδυνάμωση των παιδιών, προσφέροντάς τους πολύτιμα εφόδια για τη ζωή, μέσα από τη μάθηση και τη χαρά του παιχνιδιού στα 64 τετράγωνα.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Το 9ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμάτας εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες προς τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων για την πολύτιμη συμβολή του στη δημιουργία της επιδαπέδιας σκακιέρας στον χώρο του σχολείου μας. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα έμπρακτης στήριξης των εκπαιδευτικών δράσεων και ενίσχυσης του σχολικού περιβάλλοντος.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον κο Κουρούβανη Μιχάλη, πατέρα μαθήτριας του σχολείου μας, ο οποίος με μεράκι, δημιουργικότητα και προσωπικό χρόνο κατασκεύασε όλα τα σκακιστικά κομμάτια και τα πιόνια, σκαλιστά και χειροποίητα από φελιζόλ. Το αποτέλεσμα της προσπάθειάς του είναι εντυπωσιακό και προσφέρει στα παιδιά μια μοναδική βιωματική εμπειρία μάθησης και παιχνιδιού.

Τέτοιες δράσεις αναδεικνύουν τη δύναμη της συνεργασίας σχολείου και οικογένειας και συμβάλλουν ουσιαστικά στη δημιουργία ενός σχολείου ανοιχτού, δημιουργικού και φιλικού προς τους μαθητές. Σας ευχαριστούμε θερμά για την προσφορά, τη στήριξη και την αγάπη σας προς το σχολείο μας.

Πρόταση για την ίδρυση εκπαιδευτικού ομίλου

στο 9^ο Δημοτικό Σχολείο Καλαμάτας.

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το άθλημα του σκάκι χαρακτηρίζεται ως ο «βασιλιάς» των επιτραπέζιων παιχνιδιών και έχει ιστορία πολλών ετών. Μεγαλύτερη σημασία στο σκάκι δεν έχει η νίκη, αλλά η ποιότητα της νίκης. Η σκακιστική σκέψη αποτελείται από συνδυασμούς, ελιγμούς, σχέδια και είναι ένας συναρπαστικός τρόπος δοκιμής των πνευματικών δυνάμεων ενός αθλητή.

ΟΦΕΛΗ

Μακροχρόνιες επιστημονικές μελέτες σε πολλές χώρες του εξωτερικού (Η.Π.Α, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Βραζιλία, Ιταλία, Ρωσία, κ.τ.λ.) έχουν αποδείξει ότι η ενασχόληση με το σκάκι ωφελεί τα μέγιστα. Παρουσιάζεται αύξηση της συγκέντρωσης και της μνήμης, η λογικο-μαθηματική σκέψη αναπτύσσεται περισσότερο, επέρχεται διανοητική ωρίμανση, βελτιώνεται η δημιουργικότητα και παράλληλα επιτυγχάνεται κοινωνικοποίηση.

ΗΜΕΡΕΣ, ΩΡΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Προτείνεται ο εκπαιδευτικός όμιλος που θα αφορά το σκάκι να λειτουργήσει κατά τη διάρκεια του προγράμματος του ολοήμερου σχολείου, σε ημέρες που θα αποφασισθούν ύστερα από συζήτηση με τη διευθύντρια της σχολικής μονάδας. Προτείνεται να δημιουργηθεί ένα γκρουπ παιδιών, με παιδιά που δεν έχουν επαφή με το άθλημα και με παιδιά που γνωρίζουν τα βασικά, όπως τις κινήσεις των κομματιών ή τα βασικά ματ, το ροκέ, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια ομάδα που θα εκπροσωπεί το σχολείο σε ενδεχόμενους σχολικούς αγώνες. Η χρονική διάρκεια του ομίλου θα είναι δύο (2) ώρες την εβδομάδα. Η λειτουργία του ομίλου θα ξεκινήσει την εβδομάδα 13/10/25 – 17/10/25 και θα λήξει δύο εβδομάδες πριν τη λήξη του διδακτικού έτους, σύμφωνα με το ΦΕΚ Β 4509/2022. Προτείνεται ως χώρος λειτουργίας του ομίλου να είναι αίθουσα του σχολείου στην οποία θα λειτουργεί διαδραστικός πίνακας με σύνδεση στο διαδίκτυο. Επίσης προτείνεται να τηρείται βιβλίο, στο οποίο θα καταχωρούνται οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες και το περιεχόμενο των συναντήσεων.

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ / ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΕΣ

Προτείνεται να συμμετάσχουν μαθητές και μαθήτριες του 9^ου Δημοτικού Σχολείου Καλαμάτας. Ο ιδανικός αριθμός παιδιών είναι δέκα (10), έτσι ώστε να είναι ποιοτική η λειτουργία του ομίλου. Καλό θα ήταν οι ηλικίες των παιδιών να κυμαίνεται από τα 7 έως τα 11 έτη (Β΄ έως ΣΤ΄ δημοτικού). Προτείνεται η επιλογή των παιδιών να γίνει ύστερα από συζήτηση του συλλόγου διδασκόντων. Τα παιδιά οφείλουν να συμμετέχουν ενεργά και να φέρουν εις πέρας τις εργασίες που μπορεί να τους δίνονται προς μελέτη.

ΥΛΙΚΟ

Σκακιέρες και φιγούρες, Η/Υ και προτζέκτορας ή διαδραστικός πίνακας, έντυπο υλικό που αφορά το σκάκι και θα τυπώνεται στο σχολείο, σκακιστικά υπολογιστικά προγράμματα, σύνδεση στο διαδίκτυο.