• Σύμφωνα με τις εγκυκλίους του ΥΠΑΙΘΑ, του ΕΦΕΤ με θέμα: “ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΑ ΟΛΟΗΜΕΡΑ ΣΧΟΛΕΙΑ” και του  Υπουργείου Υγείας  σας ενημερώνουμε ότι από τη φετινή σχολική χρονιά 2026-2027, δε θα είναι εφικτή η ψύξη και η αναθέρμανση των γευμάτων των μαθητών, καθώς το σχολείο δεν μπορεί να εξασφαλίσει την τήρηση των προβλεπόμενων, όπως αναφέρονται ενδεικτικά παρακάτω, αφού δε διαθέτει ούτε τον χώρο, ούτε τον εξοπλισμό ούτε και  το ανάλογο εξειδικευμένο προσωπικό.

Λόγω αύξησης των μαθητών του νηπιαγωγείου, ο χώρος της τραπεζαρίας διαμορφώθηκε κατάλληλα για την φιλοξενία  νηπίων. Επίσης αναμένουμε και απαιτούμε συνεργατικά με κάθε αρμόδια αρχή για την άμεση τοποθέτηση τραπεζοκόμου ώστε να καλύψουμε τις σοβαρές καθημερινές ανάγκες της σχολικής κοινότητας.

Αρμόδιοι προκήρυξης των προ αναφερομένων προσλήψεων είναι το Υπουργείο Εσωτερικών, η ΔΥΠΑ. Η διαχείριση των εργαζομένων γίνεται από τους Δήμους.

Αναλυτικά:

Όπως γνωρίζετε και σύμφωνα με την εγκύκλιο λειτουργίας των δημοτικών σχολείων: ”Το γεύμα των  μαθητών/τριών που φοιτούν στο Ολοήμερο Πρόγραμμα παρασκευάζεται στο σπίτι με ευθύνη των  γονέων/κηδεμόνων τους, ενώ οι εκπαιδευτικοί που αναλαμβάνουν τη διδακτική ώρα της  Διατροφικής Αγωγής, βοηθούν και καθοδηγούν τους/τις μαθητές/τριες, ώστε να αποκτήσουν τις  απαραίτητες δεξιότητες που αφορούν στη διαδικασία του γεύματος προκειμένου να  εξυπηρετούνται αυτόνομα”. Η δε σίτιση των μαθητών γίνεται σύμφωνα με τους υγειονομικούς όρους και τις συστάσεις  που ορίζονται από την Εθνική Επιτροπή Προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού  COVID-19, τον ΕΟΔΥ και τον ΕΦΕΤ.

• Παράλληλα όμως, η εγκύκλιος του Υ.Υ. 4 / 11 / 2021, Αρ. Πρωτ. Δ1β/ ΓΠ οικ. 69040 με θέμα: «Διατροφή παιδιών και εφήβων στα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης – Κανόνες υγιεινής για την σίτιση σε ολοήμερα σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης» αναφέρει:

¨Επισημαίνεται η σημασία της τήρησης των κανόνων υγιεινής κατά τη μεταφορά, διατήρηση και την αναθέρμανση των τροφίμων που φέρνουν οι μαθητές από το σπίτι τους ώστε να εξασφαλίζεται η ασφαλής κατανάλωση τους από τους μαθητές και να προλαμβάνονται τα τροφιμογενή νοσήματα. Σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα (σχετ.10) θα πρέπει να τηρούνται τα κάτωθι:1.Τα μαγειρεμένα γεύματα, εφόσον δεν καταναλώνονται άμεσα ή δεν μεταφέρονται εντός δύο ή τριών ωρών μετά το τέλος του μαγειρέματος στο σχολείο, πρέπει να διατηρούνται υπό ψύξη σε θερμοκρασία μικρότερη ή ίση των 5 οC.
2.Τα μαγειρεμένα γεύματα και ιδιαίτερα εκείνα που περιέχουν ευπαθή και ευαλλοίωτα συστατικά, πρέπει να τοποθετούνται άμεσα σε ψυγείο μετά τη μεταφορά τους στο σχολείο και να διατηρούνται σε θερμοκρασία ίση ή μικρότερη των 5 ο C μέχρι την ώρα που θα καταναλωθούν. Εξαίρεση αποτελεί η διατήρηση γευμάτων σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 60ο C, εφόσον υπάρχει τέτοια δυνατότητα με κατάλληλο εξοπλισμό (μπεν μαρί), αν αυτά έχουν μεταφερθεί εν θερμώ.
3. Δεν διατηρούνται ποτέ τα τρόφιμα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, ούτε το χειμώνα ούτε το καλοκαίρι. Οι θερμοκρασίες του εύρους από 5 έως 60 οC επιτρέπουν τον πολλαπλασιασμό παθογόνων μικροοργανισμών που ενδέχεται να έχουν επιβιώσει του μαγειρέματος ή έχουν επιμολύνει το γεύμα. Επομένως, το γεύμα δεν πρέπει να διατηρείται σε αυτό το εύρος θερμοκρασίας για περισσότερο από 4 ώρες.
4. Οι θερμοκρασίες περιβάλλοντος που είναι συνήθεις στην Ελλάδα είναι συχνά κοντά στις ιδανικές για την ανάπτυξη μικροοργανισμών

5.Η αναθέρμανση του γεύματος πρέπει να γίνεται άμεσα πριν την κατανάλωση του σε θερμοκρασία τουλάχιστον 75 °C.

• Παρομοίως ενημερωτικό υλικό από τον ΕΦΕΤ με θέμα: “ΥΓΙΕΙΝΗ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΑ ΟΛΟΗΜΕΡΑ ΣΧΟΛΕΙΑ” αναφέρει:

“Πως μεταφέρουμε σωστά ένα γεύμα από το σπίτι στο σχολείο;

1) Τα μαγειρεμένα γεύματα αλλά και τα πρόχειρα γεύματα με ψωμί, αλλαντικά, τυριά, κ.ά. (σάντουιτς) πρέπει να μεταφέρονται σε κατάλληλες για τρόφιμα συσκευασίες που να μπορούν να κλείνουν καλά, ιδανικά εντός ισοθερμικών περιεκτών με χρήση παγοκύστεων (φορητό ψυγείο), ώστε να διατηρηθεί όσο το δυνατό καλύτερα η ψυκτική αλυσίδα των τροφίμων και κυρίως των τροφίμων που αλλοιώνονται εύκολα (θερμοκρασία μικρότερη ή ίση των 5ο C).

2) Σε περίπτωση που υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς ζεστού γεύματος σε θερμοκρασία άνω των 60ο C (thermo-box), θα πρέπει να υπάρχει ίδια δυνατότητα διατήρησης του γεύματος και στο σχολείο μέχρι να καταναλωθεί.

3) Πως διατηρούμε σωστά ένα γεύμα στο ολοήμερο σχολείο μέχρι τη στιγμή της κατανάλωσης και πως το προετοιμάζουμε για κατανάλωση;

α) Τα μαγειρεμένα γεύματα και ιδιαίτερα εκείνα που περιέχουν ευπαθή και ευαλλοίωτα συστατικά , πρέπει να τοποθετούνται άμεσα σε ψυγείο μετά την μεταφορά τους στο σχολείο και να διατηρούνται σε θερμοκρασία μικρότερη ή ίση των 5ο C μέχρι την ώρα που θα καταναλωθούν.
Τα ψυγεία πρέπει να διαθέτουν μόνιμα θερμόμετρα, για την τακτική παρακολούθηση διατήρησης της ψυκτικής αλυσίδας ή εναλλακτικά η διαδικασία αυτή να πραγματοποιείται με τη χρήση φορητών θερμομέτρων τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα (π.χ. το πρωί και πριν την διάθεση των γευμάτων) ώστε να εξασφαλίζεται ότι τα γεύματα των μαθητών διατηρήθηκαν στις κατάλληλες συνθήκες. Εξαίρεση αποτελεί η διατήρηση γευμάτων σε θερμοκρασία μεγαλύτερη των 60ο C, εφόσον υπάρχει τέτοια δυνατότητα με κατάλληλο εξοπλισμό (μπεν μαρί), αν αυτά έχουν μεταφερθεί στη θερμοκρασία αυτή όπως προαναφέρθηκε.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Δεν διατηρούμε ποτέ τα τρόφιμα σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, ούτε το χειμώνα ούτε το καλοκαίρι. Οι θερμοκρασίες από περίπου 7 έως 60ο C επιτρέπουν τον πολλαπλασιασμό παθογόνων μικροοργανισμών που ενδέχεται να έχουν επιβιώσει του μαγειρέματος ή έχουν επιμολύνει το τρόφιμο. Οι θερμοκρασίες περιβάλλοντος που είναι
συνήθεις στην Ελλάδα είναι συχνά κοντά στις ιδανικές για την ανάπτυξη μικροοργανισμών.

β) Τα γεύματα αναθερμαίνονται σε κατάλληλους φούρνους πριν την κατανάλωσή τους με τέτοιο τρόπο ώστε η θερμοκρασία σε όλα τα σημεία του τροφίμου να είναι ανώτερη των 70 ο C. Το τρόφιμο πρέπει να καταναλώνεται σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την αναθέρμανση. Αν χρησιμοποιείτε φούρνο μικροκυμάτων για την αναθέρμανση, βεβαιωθείτε ότι το τρόφιμο είναι τοποθετημένο σε κατάλληλο για τον σκοπό αυτό περιέκτη και ότι, κατά τη λειτουργία του φούρνου, ο δίσκος του φούρνου μικροκυμάτων περιστρέφεται.

γ) Πρέπει να τηρούνται όλοι οι όροι υγιεινής του προσωπικού, του εξοπλισμού και των χώρων που χρησιμοποιούνται κατά την διάθεση των γευμάτων προς κατανάλωση στους μαθητές. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η διαρκής εκπαίδευση των μαθητών στην τήρηση της ατομικής υγιεινής (π.χ., καλό πλύσιμο χεριών) καθόσον είναι οι βασικοί χειριστές των γευμάτων πριν την κατανάλωση τους.

δ) Ιδιαίτερα επωφελές θα ήταν, το προσωπικό (εκπαιδευτικό ή άλλος χειριστής τροφίμων) που ασχολείται με την επιτήρηση της σίτισης των μαθητών, να έχει παρακολουθήσει πρόγραμμα κατάρτισης ή σεμινάρια για τον χειρισμό τροφίμων ώστε να αντιλαμβάνεται έγκαιρα ενδεχόμενους κινδύνους για την υγεία των μαθητών λόγω λανθασμένων πρακτικών και να τους συμβουλεύει κατάλληλα. Επίσης το προσωπικό πρέπει να διαθέτει πιστοποιητικό Υγείας.”

• ”Ειδικά για την εργαζομένους με την ειδικότητα των τραπεζοκόμων (που δεν διαθέτουμε) απαιτείται ειδικό πιστοποιητικό υγείας εργαζομένων σε επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, σύμφωνα με την με αριθμό Υ1γ/Γ.Π/οικ.60325/2012 Εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας και Κοιν. Αλληλεγγύης.  Τα πιστοποιητικά υγείας παραμένουν στη σχολική μονάδα για να επιδεικνύονται σε τυχόν υγειονομικούς ελέγχους΄΄.

Το σχολείο  όπως γνωρίζετε δεν διαθέτει ειδικότητα τραπεζοκόμου και οι μαθητές /τριες θα τρώνε σε αίθουσες.

Συμπερασματικά:

Όπως γίνεται αντιληπτό λόγω των παραπάνω προαπαιτούμενων και με τις προϋποθέσεις που αναφέρει το Υπουργείο Υγείας / Παιδείας αλλά και ο οργανισμός του ΕΦΕΤ, είναι επιτακτική η ανάγκη πρόσληψης κατάλληλου προσωπικού / χειριστή τροφίμων ώστε να ακολουθεί τη διαδικασία και να αντιλαμβάνεται έγκαιρα ενδεχόμενους κινδύνους για την υγεία των μαθητών λόγω λανθασμένων πρακτικών. Δυστυχώς είναι αδύνατη η ανάληψη τέτοιας ευθύνης από τον Σύλλογο Διδασκόντων ο οποίος έπειτα από ομόφωνη απόφασή του αποφάσισε να μην προσφέρει υπηρεσίες που δεν προβλέπονται στα καθήκοντά τους και δεν είναι σύννομες.

Τι κάνουμε από τη Δευτέρα 14-09-26:

Για όλους τους παραπάνω λόγους συνιστάται η προμήθεια  ατομικής χρήσης σκευών και ατομικών συσκευασιών συντήρησης γεύματος με προδιαγραφές ώστε να μην χρειάζονται ψύξη ή/και αναθέρμανση και συνεπώς να αποφεύγεται και η επαφή από άλλα πρόσωπα εκτός του μαθητή.

Οι ισοθερμικές τσάντες [κατάλληλες για το σχολείο] έχουν καλή μόνωση που κρατά φρέσκα και ζεστά τα τρόφιμα.

Συστήνεται οι μαθητές/τριες να χρησιμοποιούν αλκοολούχο αντισηπτικό διάλυμα χεριών πριν τη λήψη του γεύματος όπως και να κάνουν σωστό πλύσιμο των χεριών.

Στα σκεύη θα είναι γραμμένο το ονοματεπώνυμο του μαθητή, η τάξη που φοιτούν με ανεξίτηλο μαρκαδόρο και παράλληλα κάθε μαθητής θα είναι εφοδιασμένος με την πετσέτα του, ένα κουτάλι ή πηρούνι, το σκεύος/μπουκάλι με νερό και τις χαρτοπετσέτες/μωρομάντηλα.

Την πετσετούλα παρακαλούμε να την ελέγχετε τακτικά ώστε να είναι πάντοτε σε καλή κατάσταση μέσα στο τσαντάκι του φαγητού για το Ολοήμερο.

Στόχος είναι τα παιδιά να αποκτήσουν υγιεινές συνήθειες και να διατηρούν τον χώρο σίτισης καθαρό.

Οι εκπαιδευτικοί ολοημέρου, βοηθούν και καθοδηγούν τους/τις μαθητές/τριες, ώστε να αποκτήσουν τις  απαραίτητες δεξιότητες που αφορούν στη διαδικασία του γεύματος προκειμένου να  εξυπηρετούνται αυτόνομα. Αμέσως μετά τη σίτιση, η οποία επιτηρείται από τους υπεύθυνους εκπαιδευτικούς, το τραπέζι του μαθητή θα καθαρίζεται και κάθε απόρριμμα θα απομακρύνεται στους κάδους.

Σημειώνεται ότι οι μαθητές/τριες μπορούν να φέρουν ό,τι γεύμα επιθυμούν οι γονείς τους, γνωρίζοντας όμως ότι δεν προβλέπεται ψύξη ή αναθέρμανση, ακολουθώντας τις παραπάνω συστάσεις των αρμοδίων.

Καθοριστικό ρόλο στην καθιέρωση υγιεινού διατροφικού προτύπου για τα παιδιά αποτελεί και η επιλογή θρεπτικού και υγιεινού κολατσιού (ενδιάμεσου γεύματος), δεδομένης και  της πολύωρης παρουσίας των παιδιών στο σχολείο. Το κολατσιό αυτό πρέπει να παρέχει ενέργεια  για τις σωματικές και πνευματικές τους δραστηριότητες και να είναι πλούσιο σε ωφέλιμα θρεπτικά  συστατικά.

Ενημερωτικό υλικό για τη διατροφή

Ενημερωτικό υλικό για τη διατροφή βρίσκεται διαθέσιμο στον ιστότοπο του Υπουργείου Υγείας στον ακόλουθο σύνδεσμο https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-dhmosias-ygieinhs/metadotika-kaimh-metadotika-noshmata/7782-diatrofh

Τέλος, υπενθυμίζουμε ότι στο πλαίσιο των «Εργαστηρίων Δεξιοτήτων» του Προγράμματος Σπουδών υπό τη Θεματική Ενότητα Ζω Καλύτερα-Ευ ζην, μπορεί να αξιοποιηθεί το εγκεκριμένο από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής υλικό για την Διατροφική Αγωγή, το οποίο βρίσκεται διαθέσιμο και στον ιστότοπο του Υπουργείου Υγείας στον ακόλουθο σύνδεσμο https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-prwtobathmiasfrontidas-ygeias/draseis-kai-programmata-agwghs-ygeias/agwgh-ygeias/draseis-kai-parembaseiseyaisthhtopoihshs-kai-enhmerwshs-toy-mathhtikoy-plhthysmoy/diatrofikh-agwgh/6566-diatrofikhagwgh.