Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία (2 Δεκεμβρίου), στο νηπιαγωγείο μας αφιερώσαμε χρόνο για να μιλήσουμε, να διαβάσουμε, να νιώσουμε και να κατανοήσουμε τη διαφορετικότητα, μέσα από βιωματικές δράσεις και δημιουργικές δραστηριότητες.

Αρχικά διαβάσαμε διάφορα βιβλία που μας βοήθησαν να προσεγγίσουμε το θέμα της αναπηρίας με τρόπο απλό, κατανοητό και βιωματικό. Ένα από αυτά ήταν το βιβλίο των Jeanne Willis & Tony Ross με τίτλο «Η Αργυρώ Γελάει», το οποίο αφηγείται την ιστορία ενός παιδιού με κινητικές δυσκολίες και αναδεικνύει την αξία της αποδοχής, της φιλίας και του σεβασμού στη διαφορετικότητα. Μέσα από την αφήγηση, τα παιδιά προβληματίστηκαν, εξέφρασαν σκέψεις και συναισθήματα και κατανόησαν ότι κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικές δυνατότητες και ανάγκες.

Στη συνέχεια παρακολουθήσαμε δύο εκπαιδευτικά βίντεο σχετικά με τα άτομα με κινητική αναπηρία, τα οποία εμπλούτισαν τη συζήτησή μας και έδωσαν στα παιδιά την ευκαιρία να παρατηρήσουν πραγματικές καταστάσεις της καθημερινότητας.

Ακολούθησε μια βιωματική δραστηριότητα, κατά την οποία προσπαθήσαμε να μπούμε στη θέση της ηρωίδας του βιβλίου. Με υλικά που υπήρχαν στην τάξη, δημιουργήσαμε μια αυτοσχέδια διάβαση–ράμπα με εμπόδια, ώστε τα παιδιά να αντιληφθούν τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει ένα άτομο με κινητικές δυσκολίες κατά την μετακίνησή του.

Στη συνέχεια διαβάσαμε το βιβλίο της Γιώτας Αλεξάνδρου «Φένια, η αγαπημένη των ήχων», το οποίο αποτέλεσε την αφετηρία για να γνωρίσουμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια –ή καλύτερα μέσα από τις υπόλοιπες αισθήσεις– ενός παιδιού που δεν βλέπει. Μέσα από την ιστορία της Φένιας, τα παιδιά συνειδητοποιήσαν ότι, όταν λείπει η όραση, οι άλλες αισθήσεις γίνονται πολύτιμοι «οδηγοί» στην καθημερινή ζωή.

Αποφασίσαμε λοιπόν να εξερευνήσουμε βιωματικά πώς είναι η καθημερινότητα ενός παιδιού με προβλήματα όρασης. Δέσαμε τα μάτια κάθε παιδιού με μαντήλια και, είτε με τη βοήθεια ενός συμμαθητή τους είτε προσπαθώντας μόνοι τους, κινηθήν στον χώρο της τάξης. Μέσα από το παιχνίδι ρόλων και την εμπειρία αυτή, τα παιδιά κλήθηκαν να εκφράσουν με λόγια τις δυσκολίες που μπορεί να συναντήσει ένα άτομο που δεν βλέπει, αλλά και τη σημασία της εμπιστοσύνης, της συνεργασίας και της προσεκτικής καθοδήγησης, να αναγνωρίσουν τα συναισθήματα που μπορεί να βιώνουν αυτά τα άτομα, όπως απογοήτευση, αγωνία ή ανάγκη για βοήθεια, αλλά και να σκεφτούν τρόπους με τους οποίους η κοινωνία μπορεί να γίνει πιο προσβάσιμη και φιλική για όλους. Η δραστηριότητα αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, της συνεργασίας και του σεβασμού, αξίες θεμελιώδεις για τη διαμόρφωση ενεργών και ευαισθητοποιημένων πολιτών.

Στη συνέχεια παρακολουθήσαμε σχετικά βίντεο, μέσα από τα οποία μάθαμε:

• ποιος είναι ο ρόλος και η πολύτιμη βοήθεια ενός σκύλου-οδηγού,

• πώς λειτουργούν τα ηχητικά φανάρια και γιατί είναι τόσο σημαντικά για την ασφαλή μετακίνηση,

• τι είναι το σύστημα γραφής Braille, πώς δημιουργείται και πώς χρησιμοποιείται στην καθημερινότητα,

• καθώς και πώς μοιάζουν και πώς λειτουργούν οι γραφομηχανές Braille

Τα παιδιά είχαν επίσης την ευκαιρία να αγγίξουν και να εξερευνήσουν από κοντά ένα βιβλίο γραμμένο στη γραφή Braille, παρατηρώντας τις ανάγλυφες τελείες. Ακολούθως, δημιουργήσαν με ενθουσιασμό το όνομά τους στη γραφή Braille, χρησιμοποιώντας φακές για κάθε γράμμα, κατανοώντας έτσι στην πράξη πώς «διαβάζουν» με την αφή τα άτομα με προβλήματα όρασης.

Επιπλέον, ενεργοποιήσαμε την αίσθηση της αφής και της όσφρησης. Τα παιδιά μύρισαν διάφορες μυρωδιές και προσπαθήσαν να τις αναγνωρίσουν, διαπιστώνοντας ότι κάποιες είναι ευχάριστες, κάποιες δυσάρεστες, άλλες έντονες και άλλες πιο απαλές. Έπειτα κλήθηκαν να ψηλαφίσουν διάφορα αντικείμενα και με την αίσθηση της αφής να τα περιγράψουν και να μαντέψουν τι είναι.

Τέλος, ακούσαμε ηχητικά αρχεία με βασικούς καθημερινούς ήχους, όπως καμπάνα, κορνάρισμα, ξυπνητήρι, γάβγισμα και άλλους. Τα παιδιά προσπάθησαν να αναγνωρίσουν και να περιγράψουν κάθε ήχο, κατανοώντας πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος της ακοής για την αντίληψη και την κατανόηση του κόσμου γύρω μας.

Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες καταλάβαν πόσο σημαντικές είναι οι αισθήσεις  για την αναγνώριση καταστάσεων και αντικειμένων και συνειδητοποιήσαν ότι η διαφορετικότητα είναι πλούτος και ότι με σεβασμό, κατανόηση, συνεργασία και αποδοχή μπορούμε όλοι μαζί να συμβάλουμε στη δημιουργία ενός κόσμου πιο προσβάσιμου, πιο ανθρώπινου και πραγματικά συμπεριληπτικού για όλους.