Στο νηπιαγωγείο μας, με αφορμή την 28η Οκτωβρίου, ξεκινήσαμε ένα ταξίδι γνωριμίας με τον μεγάλο Ισπανό ζωγράφο Pablo Picasso και τα έργα του που μιλούν για τον άνθρωπο, τον πόλεμο και την ειρήνη. Μέσα από την παρατήρηση, τη συζήτηση και τη δημιουργία, τα παιδιά ανακάλυψαν πώς η τέχνη μπορεί να εκφράζει συναισθήματα και να μεταδίδει μηνύματα χωρίς λόγια.

Το ταξίδι μας ξεκίνησε με τον τρυφερό πίνακα «Παιδί και Περιστέρι». Ο Picasso ζωγράφισε ένα μικρό παιδί που κρατάει ένα λευκό περιστέρι — σύμβολο ειρήνης, αθωότητας και αγάπης. Τα παιδιά παρατήρησαν προσεκτικά τις μορφές, τα απαλά χρώματα και την ήρεμη μορφή του παιδιού και μίλησαν για το τι μπορεί να νιώθει καθώς και για τα συναισθήματα που τους προκαλεί το έργο.

Στη συνέχεια, είδαμε το «Περιστέρι της Ειρήνης», ένα από τα πιο γνωστά έργα του Picasso. Ο πίνακας αυτός απεικονίζει ένα περιστέρι,  που φέρνει μαζί του λουλούδια, χρώματα και αίσθηση άνοιξης. Τα παιδιά σημείωσαν ότι όλα αυτά τους θυμίζουν χαρά, φως και ομορφιά – δηλαδή όσα φέρνει η ειρήνη σε έναν κόσμο όπου οι άνθρωποι ζουν χωρίς φόβο και σύγκρουση. Στη συζήτηση που ακολούθησε, τα παιδιά είπαν ότι η ειρήνη δεν είναι μόνο η απουσία πολέμου, αλλά πολλά περισσότερα όπως: λουλούδια, αγάπη, χρώματα, παιχνίδια, χαρά, οικογένεια κλπ. Έτσι, το περιστέρι έγινε για τα παιδιά ένα ζωντανό σύμβολο της ειρήνης, γεμάτο χρώματα, ζωή και συναισθήματα, και αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για το σκηνικό της γιορτής μας! Τα παιδιά ζωγράφισαν και  έγραψαν μέσα στο περιστέρι λέξεις που τους φέρνει στο μυαλό η ειρήνη.

Η δημιουργία τους “έντυσε” και το ηχητικό απόσπασμα από τη γιορτή της 28ης Οκτωβρίου, στο οποίο τα παιδιά τραγουδούν το τραγούδι “Τα ραφτικά της γιαγιάς”.

Πριν γνωρίσουμε τον επόμενο πίνακα, διαβάσαμε ένα όμορφο βιβλίο που μιλούσε για τον Picasso όταν ήταν παιδί. Μάθαμε πως ήταν πολύ ζωηρός, ανήσυχος και γεμάτος φαντασία! Του άρεσε να ζωγραφίζει παντού — ακόμη και στους τοίχους! Μερικές φορές έκανε «αταξίες», όπως να χαράζει τον τοίχο με καρφί ή να ζωγραφίζει στην κουζίνα με σάλτσα. Όμως όλα αυτά δεν ήταν αληθινές αταξίες — ήταν ο τρόπος του να εκφράζεται και να δημιουργεί.
Τα παιδιά κατάλαβαν ότι η τέχνη μπορεί να ξεκινήσει από την περιέργεια και τη φαντασία, και πως κάθε παιδί κρύβει μέσα του έναν μικρό καλλιτέχνη!

Μετά το παραμύθι, τους είπαμε πως ο ίδιος ο Picasso τους έστειλε τα κομμάτια από έναν πίνακά του και τα κάρβουνά του, ζητώντας τους να φανταστούν  τι μπορεί να είναι αυτά τα κομμάτια και να τους δώσουν μορφή συμπληρώνοντας τους μάτια, στόματα και χαρακτηριστικά (ιδέα που αντλήθηκε από το Πυθαγόρειο Νηπιαγωγείο).

Έτσι ξεκίνησε η γνωριμία μας με τη Guernica, έναν από τους πιο δυνατούς πίνακες στην ιστορία της τέχνης. Ο Picasso τη ζωγράφισε το 1937, εμπνευσμένος από τον βομβαρδισμό της πόλης Guernica στην Ισπανία, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Ο τεράστιος αυτός πίνακας, μήκους σχεδόν οκτώ μέτρων, δείχνει ανθρώπους και ζώα που υποφέρουν, χωρίς όμως όπλα ή στρατιώτες. Ο ζωγράφος χρησιμοποίησε άσπρο, μαύρο και γκρι, για να τονίσει τη λύπη και τη σκοτεινιά του πολέμου. Με αυτό το έργο ήθελε να μας θυμίσει πόσο πολύτιμη είναι η ειρήνη και πόσο άσχημος είναι ο πόλεμος.

Τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να παρατηρήσουν τον πίνακα της Guernica και να συμμετάσχουν σε έναν οπτικό σχολιασμό. Ρωτήθηκαν “Τι βλέπετε στον πίνακα;”, “Ποιο χρώμα ή σχήμα ξεχωρίζει και γιατί;”, «Γιατί άραγε δεν έχει καθόλου χρώματα;» «Πώς θα νιώθατε μέσα σε έναν κόσμο χωρίς χρώμα;», ” Τι νιώθουν οι άνθρωποι και τα ζώα;” ,”Τι νομίζετε ότι θέλει να μας πει ο Picasso;” “Εσείς πως νιώθετε όταν βλέπετε αυτόν τον πίνακα;”. Μέσα από αυτή τη συζήτηση, τα παιδιά έμαθαν να παρατηρούν, να εκφράζουν συναισθήματα και να ερμηνεύουν την τέχνη.

Στη συνέχεια, παρακολούθησαν ένα 3D βίντεο του πίνακα, όπου είδαν σε ποια θέση βρίσκεται κάθε μορφή. Ανακάλυψαν ότι τα κομμάτια που είχαν στα χέρια τους προέρχονταν από τον ίδιο τον πίνακα. Με ενθουσιασμό τα τοποθέτησαν στη σωστή θέση, συνθέτοντας ξανά τη Guernica, και έμαθαν πώς η συνεργασία και η παρατήρηση βοηθούν στη δημιουργία ενός μεγάλου έργου.

Στο τέλος τα παιδιά έπαιξαν με τον πίνακα που τους δόθηκε σε μεγάλα πλαστικοποιημένα κομμάτια, σαν ένα μεγάλο παζλ (από το ιστολόγιο popi-it). Όταν ολοκληρώθηκε η σύνθεση, ζωγράφισαν τα κομμάτια με μαρκαδόρους, προσθέτοντας τα δικά τους χρώματα, εκφράσεις και φαντασία. Με αυτόν τον τρόπο, η Guernica ζωντάνεψε μπροστά στα μάτια τους, συνδυάζοντας δημιουργία, συνεργασία και παρατήρηση, και τα παιδιά ένιωσαν ότι συμμετείχαν σε ένα μοναδικό καλλιτεχνικό ταξίδι.

Μέσα από τη Guernica, τα παιδιά έμαθαν ότι η τέχνη μπορεί να μιλήσει για δύσκολα θέματα με όμορφο τρόπο, να εκφράσει συναισθήματα και να μας βοηθήσει να ονειρευτούμε έναν κόσμο γεμάτο ειρήνη. Όπως και ο ίδιος ο ζωγράφος πίστευε, «κάθε παιδί είναι ένας καλλιτέχνης — το πρόβλημα είναι πώς θα μείνει καλλιτέχνης και όταν μεγαλώσει.»