Η Διεύθυνση και ο Σύλλογος Διδασκόντων του 51ου Νηπιαγωγείου Ηρακλείου
εκφράζουν τις θερμές τους ευχαριστίες στον κ. Γαλανάκη, γονέα μαθητή
του Τμήματος 1, ο οποίος με δική του πρωτοβουλία προσέφερε στο σχολείο
μας μία παλέτα εμφιαλωμένου νερού.

Η κίνησή του αυτή αποτελεί μια όμορφη πράξη προσφοράς και έμπρακτου
ενδιαφέροντος για τις ανάγκες του σχολείου μας, αναδεικνύοντας
παράλληλα τη σημασία της συνεργασίας σχολείου και οικογένειας.
Τον ευχαριστούμε θερμά για την ευγενική του πρωτοβουλία και την
πολύτιμη στήριξή του!

Τα παιδιά χρειάζονται ασφάλεια και σταθερότητα, κάτι που πετυχαίνουμε με τα όρια και τους κανόνες της οικογένειας. Τα όρια βοηθούν τα παιδιά να αισθάνονται ασφάλεια, να κατανοούν τι επιτρέπεται και τι όχι και σταδιακά μέσα από αυτή την καθοδήγηση, να αποκτούν την ικανότητα να ρυθμίζουν τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά τους.

Η πειθαρχία όμως δεν χρειάζεται σε καμία περίπτωση να σημαίνει τιμωρία ή φόβο. Στόχος δεν είναι να κάνουμε το παιδί να “υποφέρει επειδή έκανε κάτι λάθος”, αλλά να το βοηθήσουμε να καταλάβει τη συμπεριφορά του και να μάθει έναν πιο κατάλληλο τρόπο να ανταποκρίνεται

Τι μπορούμε να κάνουμε στην πράξη;

• Βάζουμε λίγα, ξεκάθαρα και σταθερά όρια. Το παιδί χρειάζεται να ξέρει τι περιμένουμε από εκείνο: η ρουτίνα γεννάει την αίσθηση ασφάλειας και ηρεμίας.
• Μιλάμε ήρεμα και με απλά λόγια. Οι πολλές εξηγήσεις την ώρα της έντασης συνήθως δεν βοηθούν. Συζητάμε σε ήρεμη φάση με λίγες και περιεκτικές λέξεις.
• Δίνουμε φυσικές ή λογικές συνέπειες. Για παράδειγμα, αν ένα παιδί πετάξει επίτηδες τα παιχνίδια του, μπορεί να χρειαστεί να τα μαζέψει μαζί μας. Η συνέπεια συνδέεται με τη συμπεριφορά και δεν έχει στόχο να το “εκδικηθεί” αλλά να του διδάξει.
• Διαχωρίζουμε τη συμπεριφορά από το παιδί. Λέμε “αυτό που έκανες δεν είναι σωστό”, χωρίς όμως σε καμία περίπτωση να χαρακτηρίζουμε το ίδιο το παιδί ως “κακό” ή “άτακτο”. Οι συμπεριφορές ενός παιδιού δείχνουν πρώτα απ’ όλα μια ανάγκη που έχει και δεν είναι απαραίτητα στοιχείο της προσωπικότητας του.
• Δίνουμε επιλογές όπου είναι δυνατό. Για παράδειγμα: “Θέλεις να μαζέψεις πρώτα τα αυτοκινητάκια ή τα βιβλία;”. Δίνουν στο παιδί την αίσθηση της ασφάλειας και της ελεγχόμενης κατάστασης την οποία αποζητά.
• Αναγνωρίζουμε το συναίσθημα, χωρίς να αποδεχόμαστε κάθε συμπεριφορά. Το παιδί έχει δικαίωμα στο συναίσθημα του, όχι όμως και σε κάθε συμπεριφορά λόγω αυτού. Παρ’ όλα αυτά, μπορούμε να είμαστε κοντά του και να του δώσουμε ασφαλείς τρόπους να το αποδεχτεί και να το βιώσει. “Είναι εντάξει να θυμώνεις, όχι όμως να χτυπάς κάποιον ή να κάνεις κακό στον εαυτό σου. Μπορείς να χτυπήσεις αυτό το μαξιλάρι”.
• Ενισχύουμε τη θετική συμπεριφορά. Συχνά προσπαθώντας να διορθώσουμε μια μη επιθυμητή συμπεριφορά, εστιάζουμε ακόμα περισσότερο πάνω της αντί να δώσουμε σημασία και στα θετικά. Όταν το παιδί συνεργάζεται, προσπαθεί ή διαχειρίζεται μια δύσκολη κατάσταση με κατάλληλο τρόπο, το αναγνωρίζουμε. Έτσι του μαθαίνουμε ότι υπάρχουν θετικοί τρόποι να έχει την προσοχή μας.

Και κάτι πολύ σημαντικό: τα όρια δεν χρειάζονται πίεση και βία

Οποιαδήποτε μορφή σωματικής τιμωρίας δεν αποτελεί αποτελεσματικό τρόπο διαπαιδαγώγησης, καθώς μπορεί να φοβίσει το παιδί. Αυτός ο φόβος ίσως προσωρινά να το ωθεί να σταματήσει εκείνη τη στιγμή μια μη επιθυμητή συμπεριφορά, όμως δεν του μαθαίνει μακροπρόθεσμα πώς να διαχειρίζεται καλύτερα τη συμπεριφορά του ούτε βοηθά στο να νιώσει ασφάλεια, οδηγώντας σε έναν φαύλο κύκλο. Αντίθετα, τα παιδιά χρειάζονται ενήλικες που μπορούν να θέτουν όρια με σταθερότητα και ψυχραιμία, να “κρατούν το τιμόνι” και να τα καθοδηγούν ώστε να αποκτήσουν αυτή την ικανότητα μεγαλώνοντας.

Παράλληλα, η σωματική βία σε βάρος ανηλίκου δεν είναι μια αποδεκτή μορφή “πειθαρχίας”. Εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των παιδιών από τη βία και, ανάλογα με την πράξη και τις περιστάσεις, μπορεί να έχει και ποινικές συνέπειες. Η προστασία του παιδιού από τη σωματική και ψυχολογική βία αποτελεί υποχρέωση όλων μας.

Το να βάζουμε όρια δεν σημαίνει να φοβίζουμε το παιδί. Σημαίνει να του δείχνουμε, με σταθερότητα και αγάπη, πώς να μεγαλώσει με ασφάλεια, σεβασμό και αυτορρύθμιση.