3 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία
της Ιωάννας Βούλγαρη, θεολόγου του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων “ΑΚΑΔΗΜΙΑ”
Η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), το 1992, ανακήρυξε την 3η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία[1]. Ως «Άτομα με Αναπηρίες» νοούνται τα άτομα με μακροχρόνιες διανοητικές ή σωματικές δυσχέρειες οι οποίες χρίζουν ειδικής μεταχείρισης, ώστε το άτομο να αναπτύξει ισότιμα όλες τις ικανότητες του και να ενταχθεί στη κοινωνία[2]. Αυτές μπορούν να είναι νοητικές (όπως το σύνδρομο Down, ο αυτισμός και διάφορα χρωμοσωμικά σύνδρομα) ή κινητικές (όπως η εγκεφαλική παράλυση και τα ακρωτηριασμένα άκρα) ή αισθητηριακές (όπως η τύφλωση και η κώφωση) ή ψυχικές (όπως η μανιοκατάθλιψη και η σχιζοφρένεια) ή συνδυασμός αυτών[3].
Η ημέρα αυτή αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ανάδειξη της ανάγκης για ισότιμη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία σε κάθε πτυχή της ζωής και την προώθηση της κατανόησης των δικαιωμάτων τους, ώστε να δημιουργηθεί μια κοινωνία πιο προσβάσιμη και συμπεριληπτική, χωρίς αποκλεισμούς, για όλους.
Η βελτίωση της ζωής των ατόμων με αναπηρία απαιτεί μια ολιστική στρατηγική, προϊόν γόνιμης συνεργασίας μεταξύ κράτους, τοπικών αρχών, οργανώσεων ατόμων με αναπηρία και της κοινωνίας. Αυτό προϋποθέτει την πλήρη εφαρμογή και ενίσχυση της υφιστάμενης νομοθεσίας για την εξασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης και την προστασία των δικαιωμάτων τους. Επιπλέον, χρειάζεται η παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης στην εκπαίδευση και την απασχόληση, η διασφάλιση της πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας, η αλλαγή των κοινωνικών αντιλήψεων μέσω στοχευμένων ενημερωτικών πρωτοβουλιών και, κυρίως, η επαρκής χρηματοδότηση όλων αυτών των δράσεων. Η διασφάλιση της αξιοπρέπειας και της ευημερίας των ατόμων με αναπηρία είναι ευθύνη όλων μας!
[1] Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, United Nations, ανακτήθηκε στις 3/12/2024
[2] Άρθρο 2 – Ορισμοί, Υπουργός Επικρατείας, ανακτήθηκε στις 3/12/2024
[3] Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, Υπουργείο Υγείας, ανακτήθηκε στις 3/12/2024
[4] Πηγή εικόνας
Ιάκωβος Καμπανέλλης, ο αναμορφωτής της νεοελληνικής δραματουργίας
Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης[1] (2 Δεκεμβρίου 1921 – 29 Μαρτίου 2011) υπήρξε κορυφαίος Έλληνας θεατρικός συγγραφέας, σεναριογράφος, στιχουργός, δημοσιογράφος και ακαδημαϊκός. Συνελήφθη από τους Γερμανούς το φθινόπωρο του 1942 και φυλακίστηκε στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουτχάουζεν μέχρι τον Μάιο του 1945, οπότε και απελευθερώθηκε από τις συμμαχικές δυνάμεις. Αυτή την οδυνηρή εμπειρία κατέγραψε στο βιβλίο του “Μαουτχάουζεν”, μια διήγηση που εναλλάσσει τη ζωή στο στρατόπεδο με τη ζωή μετά την απελευθέρωση. Η αφήγηση, συνταρακτικά απλή και ανθρώπινη, καταγράφει τις θηριωδίες των στρατοπέδων συγκέντρωσης κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, επιπλέον επικεντρώνεται στην επανάκτηση της ζωής από τους επιζήσαντες, περιγράφοντας τόσο τις αντικειμενικές συνθήκες όσο και την ψυχολογική τους κατάσταση στις πρώτες μέρες μετά την απελευθέρωση[2].
Μετά τον πόλεμο, αφιερώθηκε στη συγγραφή θεατρικών έργων όπως “Έβδομη Μέρα της Δημιουργίας”(1956), “Η Αυλή των Θαυμάτων”(1957) και “Το μεγάλο μας τσίρκο”(1973), καθώς και σεναρίων για τον κινηματογράφο, όπως “Στέλλα”(1955) και “Ο Δράκος”(1956). Συνεργάστηκε ως αρθρογράφος και δοκιμιογράφος με μεγάλες εφημερίδες και το 1981 ανέλαβε τη διεύθυνση ραδιοφωνίας της ΕΡΤ.
Για την σημαντική του προσφορά τιμήθηκε με πολλές διακρίσεις. Έγινε μέλος της Ακαδημίας Αθηνών το 1999, στην έδρα του Θεάτρου, και το 2000 ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τον τίμησε με το παράσημο του Ανώτερου Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικα. Το πλούσιο έργο του έχει μεταφραστεί και παρουσιαστεί σε πολλές χώρες της Ευρώπης, αλλά και στις ΗΠΑ, Τουρκία, Ισραήλ, Κίνα και Αυστραλία.
[1] Ιάκωβος Καμπανέλλης, kambanellis.gr, ανακτήθηκε στις 2/12/2024
[2] Ιάκωβος Καμπανέλλης, ανακτήθηκε στις 2/12.2924
[3] Πηγή Φωτογραφίας
Άννα Κομνηνή, βυζαντινή πριγκίπισσα και ιστορικός
της Ιωάννας Βούλγαρη, θεολόγου του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων “ΑΚΑΔΗΜΙΑ”
Η Άννα Κομνηνή (1 Δεκεμβρίου 1083 – 1153 μ.Χ.)[1] ήταν Βυζαντινή πριγκίπισσα, πρωτότοκο παιδί του Βυζαντινού αυτοκράτορα Αλέξιου Α΄ Κομνηνού και εγγονή της Άννας Δαλασσηνής. Θεωρείται ως μία από τις σπουδαιότερες ιστοριογράφους των μεσαιωνικών χρόνων. Η εξαιρετική παιδεία της αναδεικνύεται στο ιστορικό της έργο Αλεξιάς (1148), στο οποίο καταγράφει την αποκλειστική βιογραφία του πατέρα της, Αλέξιου Α΄ Κομνηνού[2]. Πρόκειται για μια ιστορική πηγή μοναδικής αξίας, η οποία καλύπτει τα γεγονότα της περιόδου 1069-1148. Ιδιαιτέρως, επειδή παρέχει μια θεώρηση της πρώτης σταυροφορίας διαφορετική από εκείνη των ιστορικών της Δύσης.
«Ακάθεκτος κυλάει ο χρόνος και στην αέναη κίνησή του παρασύρει και παραλλάζει τα πάντα και τα καταποντίζει στο βυθό της αφάνειας. Πότε πράγματα ασήμαντα και πότε μεγάλα και αξιομνημόνευτα και, όπως λέει ο τραγικός ποιητής, φέρνει στο φως τα άδηλα και κρύβει τα φανερά. Αλλά ο λόγος της ιστορίας γίνεται φράγμα πανίσχυρο για το ρεύμα του χρόνου και σταματάει κατά κάποιον τρόπο την ακάθεκτη ροή του κι απ’ όσα συμβαίνουν στο κύλισμά του, συγκρατεί και περισφίγγει όλα όσα επιπλέουν και δεν τ’ αφήνει να ξεγλιστρήσουν σε λήθης βυθούς.» Αλεξιάς, Πρόλογος, μετάφραση Α. Σιδέρη[3].
Μπορείτε να διαβάσετε την Αλεξιάδα πατώντας πάνω στο εξώφυλλο:
[2] Άννα Κομνηνή, Βυζαντινή πριγκίπισσα και ιστορικός, Περί βιβλιοθηκών, ανακτήθηκε 1/12/2024
[3] Άννα Κομνηνή, Αλεξιάς, μετάφραση Α. Σιδέρη, Βυζαντινή Λογοτεχνία, Ίδρυμα Μείζονος Ελληνισμού, ανακτήθηκε 1/12/2024
[4] Πηγή εικόνας
Ήξερες ότι…
Ο Δεκέμβριος, ο δωδέκατος και τελευταίος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο, έχει λάβει το όνομά του από το λατινικό «Decem», που σημαίνει δέκα, αφού ήταν ο δέκατος μήνας σύμφωνα με το Ρωμαϊκό ημερολόγιο.
Oscar Wilde, “Ο ευτυχισμένος πρίγκιπας και άλλες ιστορίες”
Ο ποιητής, δραματουργός, μυθιστοριογράφος και κριτικός Oscar Wilde (πλήρες όνομα Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde) γεννήθηκε το 1854 στο Δουβλίνο.
Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του το 1878 εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Λονδίνο. Γνωστός για το οξυδερκές πνεύμα, τις εξεζητημένες εμφανίσεις και τους πνευματώδεις διαλόγους του, ο Ουάιλντ έγινε μια από τις διασημότερες προσωπικότητες της εποχής του.
Το 1888 εκδόθηκε «Ο ευτυχισμένος πρίγκιπας κι άλλες ιστορίες» (The happy prince and other tales), μια συλλογή από παραμύθια, είδος με το οποίο ο συγγραφέας είχε καταπιαστεί στο παρελθόν ενώ η λογοτεχνική του δόξα έφτασε στο αποκορύφωμά της το 1891 με το μοναδικό του μυθιστόρημα «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι».
Έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 30 Νοεμβρίου 1900[1].
[1] Όσκαρ Ουάιλντ, ανακτήθηκε στις 30/11/2024
Ήξερες ότι…
Ο ταύρος θεωρείται ως το αρχαίο έμβλημα της Ηπείρου και απεικονίζεται στην οπίσθια όψη του αργυρού δίδραχμου (νόμισμα) του Κοινού των Ηπειρωτών (231-168 π.Χ.) μέσα σε στεφάνι βελανιδιάς να ορμάει προς τα δεξιά. Αναγράφεται το εθνικό «ΑΠΕΙΡΩΤΑΝ», που σημαίνει «Ηπειρωτών» στη δωρική διάλεκτο[1].
[1] Κοινό Ηπειρωτών, ανακτήθηκε στις 29/11/2024
Λορέντζος Μαβίλης, ποιητής και ήρωας
Ο Λορέντζος Μαβίλης (Ιθάκη 1860 – Δρίσκος Ιωαννίνων 1912) είναι ποιητής, κυρίως σονέτων και εθνικός αγωνιστής.
Τα σονέτα του Μαβίλη με ενδεκασύλλαβους στίχους, είναι πολύ πιο επεξεργασμένα και περίτεχνα από των συγχρόνων του (βλ. Κωστής Παλαμάς, Πατρίδες, 1895) και εισήγαγαν νέα στοιχεία, όπως το να αρχίζει η πρόταση στη μέση του στίχου, να υπάρχει διάλογος, κ.α. Έχουν άρτια μορφή και εξαίρετο περιεχόμενο, το οποίο πάντως χαρακτηρίζεται από ολοφάνερη απαισιοδοξία[1].
Σαν σήμερα, στις 28 Νοεμβρίου του 1912 κατά τη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου έπεσε ηρωικά στη Μάχη του Όρους Δρίσκου κοντά στα Ιωάννινα.
[1] Λορέντζος Μαβίλης ανακτήθηκε στις 28/11/2024
[2] Έργα του Λορέντζου Μαβίλη ανακτήθηκε στις 28/11/2024
Ήξερες ότι …
Το έμμετρο μυθιστόρημα του Βιτσέντζου Κορνάρου «Ερωτόκριτος» αποτελείται από 10.012 δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους στην Κρητική διάλεκτο.
25 Νοεμβρίου, Παγκόσμια ημέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών
της Ιωάννας Βούλγαρη, θεολόγου του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων “ΑΚΑΔΗΜΙΑ”
Η βία κατά των γυναικών αποτελεί παγκόσμια μάστιγα που διαπερνά όλες τις κοινωνικές τάξεις και κουλτούρες, οδηγώντας σε κατάφορη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών (1993) ορίζει ως βία κατά των γυναικών «κάθε πράξη βίας με βάση το φύλο που οδηγεί σε ή είναι πιθανό να οδηγήσει σε σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βλάβη ή ταλαιπωρία των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων απειλών για τέτοιες πράξεις, εξαναγκασμού ή αυθαίρετης στέρησης της ελευθερίας, είτε συμβαίνουν στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή».
Εκδηλώνεται με πολλούς τρόπους, από τη συζυγική κακοποίηση και τη σεξουαλική παρενόχληση έως τον βιασμό και τη δολοφονία. Τα στατιστικά στοιχεία είναι ανησυχητικά. Παγκοσμίως υπολογίζεται ότι 736 εκατομμύρια γυναίκες έχουν υποστεί σωματική ή/και σεξουαλική βία. Τα κορίτσια διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο, με 1 στις 4 έφηβες να κακοποιούνται από τους συντρόφους τους. Περισσότερες από 650 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια παντρεύτηκαν πριν από την ηλικία των 18 ετών, ενώ κάθε χρόνο περίπου 12 εκατομμύρια κορίτσια αναμένεται να εξαναγκαστούν σε γάμο ή άτυπη συμβίωση, παρά τη σχεδόν παγκόσμια απαγόρευση[1] των παιδικών γάμων.
Πίσω από αυτούς τους αριθμούς κρύβεται η ιστορία μιας γυναίκας, ενός κοριτσιού, γεμάτη πόνο, φόβο και αγωνία. Η σιωπή είναι συνενοχή, η αδιαφορία εγκληματική. Η καταπολέμηση αυτής της μάστιγας πρέπει να αποτελεί καθημερινή δέσμευση όλων. Απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας, εκπαιδευτικές δράσεις που προωθούν την ισότητα των φύλων και τον σεβασμό, τη μηδενική ανοχή στη βία και την ατιμωρησία, καθώς και τη συνεργασία όλων των φορέων.
Η βία δεν είναι αναπόφευκτη. Χρειάζεται, όμως, αληθινή δέσμευση για ουσιαστική και διαρκή αλλαγή, με συνεχή δράση για μια ισότιμη, δίκαιη και ειρηνική κοινωνία, η οποία θα προστατεύει τα δικαιώματα όλων, ανεξαρτήτως φύλου ή άλλων χαρακτηριστικών. Η αλλαγή ξεκινά από εμάς!
[1] United Nations, International Day for the Elimination of Violence against Women 25 November, ανακτήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2024
Μάνος Χατζιδάκις – Η Ορχήστρα των Χρωμάτων
Ο Μάνος Χατζιδάκις (23 Οκτωβρίου 1925 – 15 Ιουνίου 1994) είναι κορυφαίος Έλληνας μουσικοσυνθέτης παγκοσμίου κύρους. Με την αστείρευτη μουσική ιδιοφυία του άφησε το στίγμα του στην ελληνική δισκογραφία με δεκάδες δίσκους, οι οποίοι αναγνωρίζονται σήμερα ως κλασικοί. Έγραψε μουσική για το θέατρο, αρχαίο και σύγχρονο, αλλά και για τον κινηματογράφο, ελληνικό και διεθνή. Το 1961 κέρδισε το βραβείο Όσκαρ καλύτερου πρωτότυπου τραγουδιού για το τραγούδι «Τα παιδιά του Πειραιά» από την ταινία «Ποτέ την Κυριακή» σε σκηνοθεσία του Ζυλ Ντασέν.
Πέρα από τη μοναδική διαδρομή του ως συνθέτης, σφράγισε την καλλιτεχνική ζωή της εποχής του. Η ανάδειξη νέων ταλέντων και η προώθηση του πολιτισμού μέσω της διεύθυνσης του «Τρίτου Προγράμματος» αποτελούν σημαντικές πτυχές της πολυδιάστατης προσφοράς του.
Το 1989 καινοτόμησε ιδρύοντας την Ορχήστρα των Χρωμάτων, ένα επίλεκτο μουσικό σύνολο με πρωτοποριακό ρεπερτόριο και με μαέστρο τον ίδιο. Σαν σήμερα, στις 23 Νοεμβρίου 1989 πραγματοποιήθηκε η πρώτη συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων στο θέατρο «Παλλάς».
