Αρχείο ημέρας 29 Σεπτεμβρίου 2025

Φράσεις με τη λέξη “καρδιά” (Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα καρδιάς – 29 Σεπτεμβρίου)

❦ καρδιά μου!
= ως προσφώνηση προς κάποιον για τον οποίο τρέφουμε συναισθήματα αγάπης και τρυφερότητας
❦ ό,τι τραβάει / θέλει η καρδιά σου
= ό,τι θέλεις, ό,τι επιθυμείς
❦ έχω καθαρή καρδιά
= είμαι αγνός, άδολος
❦ αγγίζω την καρδιά κάποιου
= συγκινώ κάποιον
❦ ο πόνος τής καρδιάς (κάποιου)
= η θλίψη, η στενοχώρια (κάποιου)
❦ ματώνει η καρδιά μου
= θλίβομαι βαθύτατα
❦ η καρδιά μου έβγαλε φτερά
= αναθάρρησα
❦ ανοίγω την καρδιά μου / την ψυχή μου σε κάποιον
= εκμυστηρεύομαι προσωπικά μου θέματα (σε κάποιον), εξομολογούμαι, λέω τον πόνο μου
❦ τρέμει η καρδιά μου
= φοβάμαι πολύ
❦ η καρδιά μου χοροπηδάει / πάει να σπάσει
= για μεγάλη ψυχική αναστάτωση (π.χ. η καρδιά μου πάει να σπάσει από την αγωνία)
❦ έχω (κάποιον) στην καρδιά μου
= συμπαθώ (κάποιον) πάρα πολύ, μου είναι πολύ αγαπητός
❦ κλέβω / παίρνω / κατακτώ / καίω την καρδιά (κάποιου)
= ασκώ γοητεία ή κάνω (κάποιον) να με ερωτευτεί (π.χ. αυτό το κορίτσι μού έχει κλέψει την καρδιά)
❦ ραγίζω την καρδιά (κάποιου)
= θλίβω (κάποιον)
❦ χαρίζω / δίνω / προσφέρω την καρδιά μου (σε κάποιον)
= αφοσιώνομαι πλήρως σε κάποιον, του δίνω την αγάπη μου
❦ (κάτι είναι) αγκάθι στην καρδιά
= για κάτι που υπάρχει στην ψυχή μας και προκαλεί θλίψη
❦ μαχαίρι / μαχαιριά στην καρδιά
= για κάτι που προκαλεί μεγάλο ψυχικό πόνο
❦ κλαίει η καρδιά μου (για κάτι)
= θλίβομαι βαθύτατα (για κάτι)
❦ φύλλα τής καρδιάς
= το φυλλοκάρδι (βλ.λ.)
❦ με τι καρδιά;
= πού βρήκες το κουράγιο; (σε περίπτωση που απορούμε πώς μπορεί κανείς να κάνει κάτι, συνήθ. ιδιαίτερα σκληρό, χωρίς να διστάζει) (π.χ. ~ θα με αποχωριστείς;)
❦ με μισή καρδιά
= απρόθυμα (π.χ. ~ μού έδωσε τα χρήματα)
❦ εκ του περισσεύματος της καρδίας
= το στόμα μιλάει από το περίσσευμα τής καρδιάς, με αποτέλεσμα να εκδηλώνει αυτό που πραγματικά αισθάνεται ή σκέφτεται κανείς
❦ έξω καρδιά
= ως χαρακτηρισμός εξωστρεφούς ανθρώπου
❦ πήγε η καρδιά (κάποιου) στην Κούλουρη
= τρόμαξα πάρα πολύ για κάτι/κάποιον
❦ βάστα καρδιά!
=ως προτροπή προς τον εαυτό μας να κάνουμε υπομονή (π.χ. ~ μου και όλα θα περάσουν!)
❦ (μτφ.) το λέει η καρδιά μου
= έχω πολύ θάρρος, κουράγιο, δείχνω γενναιότητα (π.χ. είναι παλληκάρι και το λέει η καρδιά του!)
❦ με ελαφριά καρδιά / (λόγ.) ελαφρά τη καρδία
= χωρίς συναίσθηση τής σημασίας, τού βάρους (λόγων ή ενεργειών), με επιπολαιότητα
❦ με βαριά καρδιά
= με δυσφορία, χωρίς να το θέλω (π.χ. πήγε για δουλειά ~ || άφησε την παρέα του ~)
❦ μου έκανε την καρδιά περιβόλι
= με στενοχώρησε πολύ (π.χ. περίμενα να μου πει κάτι ευχάριστο, αλλά ~ )
❦ με το χέρι στην καρδιά
= με απόλυτη ειλικρίνεια, τίμια (π.χ. θα του μιλήσω ~)
❦ από καρδιάς / μέσα από την καρδιά μου / (λόγ.) εκ βάθους καρδίας / από βάθους καρδίας
= με απόλυτη ειλικρίνεια
❦ με όλη την καρδιά μου
= με απόλυτη ειλικρίνεια και αγάπη(π.χ. του το χάρισε με όλη της την καρδιά
______
Γ. Μπαμπινιώτη, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Ε΄ έκδοση

Πηγή: Κέντρο Λεξικολογίας 29/9/2025