Αρχική » 2024 (Σελίδα 2)
Αρχείο έτους 2024
Η Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Διδακτικών Βιβλίων «Μελίσπη»
4o ΓΕΛ Ιωαννίνων "Ακαδημία" – EU Infopoint
Νέα
- 17-07-26 Πρόγραμμα επαναληπτικών Πανελλαδικών εξετάσεων ημερησίων και εσπερινών ΓΕΛ και ΕΠΑΛ, Ειδικών και Μουσικών μαθημάτων και προθεσμία Υγειονομικής Εξέτασης και Πρακτικής Δοκιμασίας έτους 2026
- 17-07-26 Ενημέρωση υποψηφίων που πάσχουν από σοβαρές παθήσεις σχετικά με την έγκριση ή απόρριψη του μηχανογραφικού τους δελτίου για εισαγωγή στα ΑΕΙ το ακαδ. έτος 2026-2027
- 16-07-26 Ολοκλήρωση υποβολής Μηχανογραφικών Δελτίων 2026
“Η Γέννηση” του Τάσου Λειβαδίτη
«Ένα άλλο βράδυ τον άκουσα να κλαίει δίπλα.
Χτύπησα την πόρτα και μπήκα.
Μου ‘δειξε πάνω στο κομοδίνο ένα μικρό ξύλινο σταυρό.
“Είδες – μου λέει – γεννήθηκε η ευσπλαχνία”.
Έσκυψα τότε το κεφάλι κι έκλαψα κι εγώ.
Γιατί θα περνούσαν αιώνες και αιώνες
και δε θα ‘χαμε να πούμε τίποτα ωραιότερο απ’ αυτό.»
Το ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη “Η Γέννηση” αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο το πανανθρώπινο μήνυμα των Χριστουγέννων. Η ποιητική μαεστρία του Λειβαδίτη, σε συνδυασμό με την πνευματική και ψυχική καλλιέργειά του, δημιουργούν ένα έργο που αγγίζει την ανθρώπινη ψυχή.
Τάσος Λειβαδίτης, “Ο τυφλός με τον λύχνο”, εκδόσεις Μετρονόμος, Αθήνα, 2019
«παιδίον νέον, ο προ αιώνων Θεός»
«Δι’ ημάς γαρ εγεννήθη παιδίον νέον, ο προ αιώνων Θεός». Ένας από τους κυριότερους ύμνους των Χριστουγέννων καταλήγει σ’ αυτά τα λόγια, ταυτίζοντας το Βρέφος που γεννήθηκε στο σπήλαιο της Βηθλεέμ με τον «προ αιώνων Θεό». Ο ύμνος αυτός συνετέθη τον 6ο αιώνα από τον περίφημο Βυζαντινό υμνογράφο Ρωμανό το Μελωδό.
Οι λέξεις «παιδίον» και «Θεός» είναι οι πλέον αποκαλυπτικές για το μυστήριο των Χριστουγέννων. Κατά κάποιο τρόπο, είναι ένα μυστήριο που απευθύνεται στο παιδί που συνεχίζει να ζει μυστικά μέσα σε κάθε ενήλικα, στο παιδί που συνεχίζει να ακούει ό,τι ο ενήλικας έχει πάψει να ακούει, και που ανταποκρίνεται με μια χαρά, που ο ενήλικας, μέσα στον γήινο, υπερώριμο, κουρασμένο και κυνικό κόσμο που ζει, αδυνατεί να νιώσει. Μάλιστα, τα Χριστούγεννα είναι μια γιορτή για τα παιδιά, όχι μόνο εξαιτίας του χριστουγεννιάτικου δένδρου που διακοσμούμε και φωτίζουμε, αλλά μ’ έναν πολύ βαθύτερο τρόπο, και μόνο τα παιδιά δεν ξαφνιάζονται για το ότι, όταν ο Θεός κατέρχεται στη γη, έρχεται ως παιδί.
Αυτή η εικόνα του Θεού ως παιδιού συνεχίζει να λάμπει μέσα από τις εικόνες και τα αναρίθμητα έργα τέχνης, φανερώνοντας πως ό,τι είναι ουσιαστικότερο και πλέον χαρμόσυνο στο Χριστιανισμό βρίσκεται ακριβώς εδώ, σ’ αυτήν την αιώνια παιδικότητα του Θεού. Οι ενήλικες, ακόμη και αυτοί που «συμπαθούν περισσότερο τα θρησκευτικά θέματα», περιμένουν και προσδοκούν από τη θρησκεία να δώσει εξηγήσεις και αναλύσεις· τη θέλουν έξυπνη και σοβαρή. Οι αντίπαλοί της είναι εξίσου σοβαροί, και, τελικά, τόσο βαρετοί, καθώς αντιμετωπίζουν τη θρησκεία μ’ ένα χαλάζι από «ορθολογικές» σφαίρες. Στην κοινωνία μας δεν υπάρχει καμιά φράση που να μεταφέρει καλύτερα την περιφρόνησή μας από το να χαρακτηρίσουμε κάτι λέγοντας πως «είναι παιδιάστικο». Μ’ άλλα λόγια, δεν είναι για τους ενήλικες, τους έξυπνους και σοβαρούς. Έτσι τα παιδιά μεγαλώνουν και γίνονται εξίσου σοβαρά και βαρετά. Ο Χριστός όμως είπε, «γένησθε ως τα παιδία» (Ματθ. 18,3). Τι σημαίνει αυτό; Τι λείπει από τους ενήλικες, ή καλύτερα, τι έχει στραγγαλισθεί, καταπνιγεί, εκμηδενισθεί από ένα παχύ στρώμα ενηλικιότητας; Δεν είναι πάνω απ’ όλα αυτή η ικανότητα, η τόσο χαρακτηριστική των παιδιών, να θαυμάζουν, να αγαλλιούν και το πιο σπουδαίο να είναι γνήσια στη χαρά και στη λύπη; Η ενηλικίωση στραγγαλίζει επίσης την ικανότητα να εμπιστεύεσαι, να αυτοεγκαταλείπεσαι, να αφήνεσαι τελείως στην αγάπη και να πιστεύεις με όλη σου την ύπαρξη. Τελικά τα παιδιά παίρνουν στα σοβαρά ό,τι οι ενήλικες δεν μπορούν πλέον να αποδεχθούν: τα όνειρα, αυτά που διασπούν την καθημερινή μας εμπειρία και την κυνική μας καχυποψία, αυτό το βαθύ μυστήριο του κόσμου και κάθετι που αποκαλύπτεται στους αγίους, στα παιδιά και στους ποιητές.
Έτσι μόνο όταν εισχωρήσουμε στο παιδί που ζει κρυμμένο μέσα μας, μπορούμε να κάνουμε δικό μας το χαρμόσυνο μυστήριο του Θεού που έρχεται προς εμάς «ως παιδίον». Το παιδί δε διαθέτει ούτε κύρος ούτε εξουσία· όμως η απουσία ακριβώς κύρους το αναδεικνύει σε βασιλιά· πηγή της βαθιάς του δύναμης είναι η ανικανότητα να υπερασπιστεί τον εαυτό του και η τρωτότητά του. Το παιδί σ’ αυτή τη μακρινή σπηλιά της Βηθλεέμ δεν έχει επιθυμία ώστε να το φοβόμαστε· εισέρχεται στις καρδιές μας χωρίς να μας εκφοβίζει, χωρίς να επιδεικνύει το κύρος και τη δύναμή του, αλλά μόνο με την αγάπη. Μας δίνεται ως παιδί, και μόνο ως παιδιά μπορούμε με τη σειρά μας να το αγαπήσουμε και να δοθούμε σ’ αυτό. Ο κόσμος κυβερνάται από τη δύναμη και την εξουσία, από το φόβο και την κυριαρχία. Το «παιδίον Θεός» μάς απελευθερώνει απ’ όλα αυτά. Το μόνο που επιθυμεί από μας είναι η αγάπη μας, που προσφέρεται με ελευθερία και χαρά· το μόνο που επιθυμεί από μας είναι να του δώσουμε την καρδιά μας. Και τη δίνουμε σ’ ένα ανυπεράσπιστο παιδί, που εμπνέει όμως τεράστια εμπιστοσύνη.
Με τη γιορτή των Χριστουγέννων η Εκκλησία μάς αποκαλύπτει ένα μυστήριο χαράς: το μυστήριο μιας ελεύθερα προσφερόμενης αγάπης που δεν επιβάλλεται σε κανέναν. Μιας αγάπης ικανής να δει, να αναγνωρίσει και να αγαπήσει το Θεό στο πρόσωπο του θείου Παιδιού, και να γίνει έτσι δώρο μιας νέας ζωής.
Από το: Εορτολόγιο. Ετήσιος Εκκλησιαστικός Κύκλος, π. Αλέξανδρος Σμέμαν, τόμ. Β΄, εκδόσεις Ακρίτας, Αθήνα 1997σ. 61-64
Ήξερες ότι…
Λοπαδοτεμαχοσελαχογαλεοκρανιολειψανοδριμυποτριμματοσιλφιοκαραβομελιτοκατακεχυμενοκιχλεπικοσσυφοφαττοπεριστεραλεκτρυονοπτοκεφαλλιοκιγκλοπελειολαγῳοσιραιοβαφητραγανοπτερύγων
Η μεγαλύτερη ελληνική λέξη αποτελείται από 172 γράμματα. Βρίσκεται στις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη (στίχοι 1169- 1175) και με αυτή ο μεγαλοφυής κωμωδιογράφος ήθελε να περιγράψει μονολεκτικά μια μαγειρική συνταγή.
Το λεξικό LIDDELL & SCOTT μεταφράζει τη λέξη ως το όνομα ενός πιάτου φαγητού στο οποίο περιέχονται όλων των ειδών οι λιχουδιές, ψάρια, κρέατα, πουλερικά, και σάλτσες[1].
Εσείς μπορείτε να τη διαβάσετε;
[1] Henry George Liddell. Robert Scott. A Greek-English Lexicon. Ανακτήθηκε στις 15/12/2024
Η φιλία στην αρχαία Ελλάδα και η γερμανική οπτική στον Καντ
του Βασίλη Ρίνη, καθηγητή Αγγλικής και Ελληνικής Φιλολογίας του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων “ΑΚΑΔΗΜΙΑ”
Η φιλία στις ανθρώπινες σχέσεις δεν είναι σύγχρονη έννοια. Από την αρχαιότητα έως και τις ημέρες μας η αναγκαιότητα της δύσκολα μπορεί να ξεχαστεί. Οι αρχαίοι Έλληνες, ανάμεσα στα άλλα, πραγματεύονται και την έννοια της φιλίας – το ίδιο κάνει, από τη δική του οπτική γωνία, ο μεγάλος Immanuel Kant.
Το 9ο Ευρωπαϊκό Μαθητικό Συνέδριο, το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Μόναχο στις 2 Δεκεμβρίου 2024, έδωσε την ευκαιρία στους μαθητές και τις μαθήτριες της Β΄ Λυκείου του σχολείου μας να παρουσιάσουν τη σχέση ανάμεσα στη γερμανική και την ελληνική σκέψη σχετικά με το θέμα της φιλίας. Το πρωτότυπο αγγλικό κείμενο για τη σύντομη θεατρική παράσταση με την οποία συμμετείχε το σχολείο μας, έγραψε ο κ. Βασίλης Ρίνης. Πρόκειται για ένα σύντομο μάθημα φιλοσοφίας σε πρακτικό επίπεδο.
Σας το παρουσιάζουμε παρακάτω και ευχόμαστε στους μαθητές και τις μαθήτριες μας νέες επιτυχίες στο μέλλον.
ΟΤΑΝ ΤΟ 4ο ΓΕΛ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ !!! Η ιστορία του αριθμού «π»
του Γεωργίου Κατωγιάννη, μαθηματικού του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων “ΑΚΑΔΗΜΙΑ”
(J.Gabás Esteban)
Είναι ο πιο διάσημος αριθμός π = 3 , 1 4 1 5 9 …! ! !
Όλες οι φυλές της γης προσπάθησαν να τον υπολογίσουν :
Βαβυλώνιοι , Αιγύπτιοι , Έλληνες , Άραβες , Ινδοί , Κινέζοι.
Αφιερώθηκαν εδάφια στη βίβλο και σε αρχαίες κωμωδίες.
Δημιουργούνται ταινίες και ποιήματα απομνημόνευσης.
Γενέθλια μέρα του: Η 14 Μαρτίου κάθε χρόνο είναι η « piday».
Τον Μάρτη του 2022 ομάδα καθηγητών και μαθητών του 4ου ΓΕΛ, έγραψαν στίχους, μουσική και ερμήνευσαν ποίημα απομνημόνευσης των δεκαδικών ψηφίων του Π.
Το βίντεο «Η μπαλάντα του Π», συμμετείχε στο 2ο Πανελλήνιο Μαθητικό Μαθηματικό Φεστιβάλ, που οργάνωσε το Ελληνικό Κέντρο Επιστημών και Τεχνών με μεγάλη επιτυχία ( 1570 Viewers!).
4ο ΓΕΛ – Η μπαλάντα του Π = 3,14,,,,,, 69 ψηφία
4ο ΓΕΛ – Η μπαλάντα του Π ⇒ Π = 3,14159……
Ένα πρωτότυπο τραγούδι για τον αριθμό π από τους μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων
Μουσική: Μαρία Γκοντού – Άκης Καραμήτρος
Ερμηνεία/Σύνθεση: Μαρία Γκοντού
Στίχοι: Κατωγιάννης Γεώργιος – Γκοντού Μαρία
Τερροβίτης Σταύρος – Δασούλα Μυρτώ
Ελληνικά κάλαντα
Στον πίνακα τα Κάλαντα (1872) του σπουδαίου Έλληνα ζωγράφου Νικηφόρου Λύτρα (1832 – 1904) εικονίζεται το γνωστό έθιμο της παραμονής της πρωτοχρονιάς. Είναι σούρουπο και το φεγγάρι ανεβαίνει ολόγιομο στον ουρανό. Στο εσωτερικό μιας αυλής αγροτικού σπιτιού πέντε παιδάκια ντυμένα με ελληνικές παραδοσιακές φορεσιές τραγουδούν τα κάλαντα. Τις φωνές τους συνοδεύει ο ήχος του ταμπούρλου και της φλογέρας. Στην πόρτα του σπιτιού, δεξιά, στέκεται και ακούει η νοικοκυρά με το μωρό της στην αγκαλιά. Στο βάθος, τέλος, πίσω από τον ψηλό ασβεστωμένο μαντρότοιχο, προβάλλει το κεφαλάκι κάποιου περίεργου πιτσιρίκου, του οποίου την προσοχή τράβηξε το τραγούδι των παιδιών.
Ακούστε κάλαντα των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων από τις περιοχές του ελληνισμού, με οδηγό το Αρχείο της Δόμνας Σαμίου πατώντας εδώ.
Πηγή: Νικηφόρος Λύτρας, Οι Έλληνες ζωγράφοι, Α΄ τόμος, Από τον 19ο αιώνα στον 20ο, σ. 110, «Μέλισσα»
Ήξερες ότι…
Ο διπλωμάτης και ποιητής Γιώργος Σεφέρης υπήρξε ο πρώτος Έλληνας που τιμήθηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας. Στις 10 Δεκεμβρίου 1963, στην τελετή απονομής που έγινε στη Στοκχόλμη, παρέλαβε το επίζηλο βραβείο από τον βασιλιά της Σουηδίας.
“Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα. Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη.
…
Σ’ αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται.
Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Oιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Oιδίποδα.”
(αποσπάσματα από την ομιλία που εκφώνησε)
“Το παιδί με τη σάλπιγγα” του Νικηφόρου Βρεττάκου
Ιακωβίδης Γεώργιος (1853 – 1932)
Εθνική Πινακοθήκη
Ἂν μποροῦσες νὰ ἀκουστεῖς
θὰ σοῦ ἔδινα τὴν ψυχή μου
νὰ τὴν πᾶς ὡς τὴν ἄκρη τοῦ κόσμου.
Νὰ τὴν κάνεις περιπατητικὸ ἀστέρι ἢ ξύλα
ἀναμμένα γιὰ τὰ Χριστούγεννα-στὸ τζάκι τοῦ Νέγρου
ἢ τοῦ Ἕλληνα χωρικοῦ. Νὰ τὴν κάνεις ἀνθισμένη μηλιὰ
στὰ παράθυρα τῶν φυλακισμένων. Ἐγὼ
μπορεῖ νὰ μὴν ὑπάρχω ὡς αὔριο.
Ἂν μποροῦσες νὰ ἀκουστεῖς
θὰ σοῦ ἔδινα τὴν ψυχή μου
νὰ τὴν κάνεις τὶς νύχτες
ὁρατὲς νότες, ἔγχρωμες,
στὸν ἀέρα τοῦ κόσμου.
Νὰ τὴν κάνεις ἀγάπη.
Ο Νικηφόρος Βρεττάκος (1912-1991), γράφει ο Μιχαήλ Περάνθης, είναι «ποιητής της ελεύθερης φαντασίας, αφήνεται σε λυρικές ονειροπολήσεις, άλλοτε στους κανόνες της μετρικής και, συχνότερα, σε ρυθμική διαδοχή στίχων. Ιδιοσυγκρασία ευαίσθητη, φύση συναισθηματική και γνησίως λυρική, τυλίγει τα γραπτά του με μια διάχυση τρυφερότητας, δίνοντάς τους το άπλωμα, το γύρισμα και την ελαστικότητα της φαντασίας του[1]».
[1] Νικηφόρος Βρεττάκος, ΕΚΠΑ, ανακτήθηκε στις 9/12/2024
«Η Σταχομαζώχτρα» – Διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη
Το διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Η Σταχομαζώχτρα» πρωτοδημοσιεύτηκε τα Χριστούγεννα του 1889 στην εφημερίδα «Εφημερίς».
Περίληψη: Η θεία-Αχτίτσα ζούσε πολύ φτωχικά με τα δυο εγγονάκια της, ώσπου μια μέρα ήρθε ένα γράμμα από το γιο της που έλειπε χρόνια στα ξένα. Ένα γράμμα που άλλαξε σε μια στιγμή τη ζωή των δυο μικρών ορφανών και της καλής γιαγιάς τους.
[1] Πηγή
Ο ανυπέρβλητος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης (Σκιάθος, 1851 –1911)
της Ιωάννας Βούλγαρη, θεολόγου του 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων “ΑΚΑΔΗΜΙΑ”
Η λαλιά που δεν ξέρει από ψέμα θ᾽ αναπαύσει το πρόσωπο του μαρτυρίου... (Άξιον εστί Ι, Οδυσσέας Ελύτης)
Στο σύντομο βιογραφικό που έγραψε ο ίδιος ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης για τον εαυτό του, κατά παράκληση του Γιάννη Βλαχογιάννη, αναφέρει ότι:
«Ἐγεννήθην ἐν Σκιάθῳ τῇ 4ῃ Μαρτίου 1851. Ἐβγῆκα ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον εἰς τὰ 1863, ἀλλὰ μόνον τῷ 1867 ἐστάλην εἰς τὸ Γυμνάσιον Χαλκίδος, ὅπου ἤκουσα τὴν Α´ καὶ Β´ τάξιν. Τῇ Γ´ ἐμαθήτευσα εἰς Πειραιᾶ, εἶτα διέκοψα τὰς σπουδάς μου καὶ ἔμεινα εἰς τὴν πατρίδα. Κατὰ τὸν Ἰούλιο τοῦ 1872 ἐπῆγα εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος χάριν προσκυνήσεως, ὅπου ἔμεινα ὀλίγους μῆνας. Τῷ 1873 ἦλθα εἰς Ἀθήνας καὶ ἐφοίτησα εἰς τὴν Δ´ τοῦ Βαρβακείου. Τῷ 1874 ἐνεγράφην εἰς τὴν Φιλοσοφικὴν Σχολὴν ὅπου ἤκουσα κατ᾿ ἐκλογὴν ὀλίγα μαθήματα φιλολογικά, κατ᾿ ἰδίαν δὲ ἠσχολούμην εἰς τὰς ξένας γλώσσας.
Μικρὸς ἐζωγράφιζα Ἅγίους, εἶτα ἔγραφα στίχους, κι ἐδοκίμαζα νἀ συντάξω κωμωδίας. Τῷ 1868 ἐπεχείρησα νὰ γράψω μυθιστόρημα. Τῷ 1879 ἐδημοσιεύθη ἡ «Μετανάστις» ἔργον μου, εἰς τὸν «Νεολόγον» Κωνσταντινουπόλεως. Τῷ 1881 ἓν θρησκευτικὸν ποιημάτιον εἰς τὸ περιοδικὸν «Σωτῆρα». Τῷ 1882 ἐδημοσιεύθησαν «Οἱ Ἔμποροι τῶν ἐθνῶν» εἰς τὸ «Μὴ χάνεσαι». Ἀργότερα ἔγραψα περὶ τὰ ἑκατὸν διηγήματα, δημοσιευθέντα εἰς διάφορα περιοδικὰ καὶ ἐφημερίδες.[1]»
Ολόκληρη η ουσία της πεζογραφίας του περικλείεται μέσα σε μια φράση του ίδιου:
«Τὸ ἐπ’ ἐμοί, ἐνόσω ζῶ καὶ ἀναπνέω καὶ σωφρονῶ, δεν θὰ παύσω πάντοτε, ἰδίως δὲ κατὰ τάς πανεκλάμπρους ταύτας ἡμέρας, νὰ ὑμνῷ μετὰ λατρείας τὸν Χριστόν μου, να περιγράφω μετ’ ἔρωτος τὴν φύσιν καὶ να ζωγραφῶ μετὰ στοργῆς τὰ γνήσια ἑλληνικὰ ἤθη.»[2]
Το 1885 δημοσιεύεται το ιστορικό αφήγημα «Χρῆστος Μηλιόνης» και στις 26 Δεκεμβρίου 1887, στην εφημερίδα Ἐφημερὶς το πρώτο του διήγημα με τίτλο «Το χριστόψωμο». Συνολικά το έργο του περιλαμβάνει μυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα (εκτός εκείνων που υπάρχουν στο πεζογραφικό του έργο), υμνογραφήματα, άρθρα και άλλα κείμενα. Από το 1882 άρχισε να εργάζεται ως μεταφραστής από τα γαλλικά και τα αγγλικά, γλώσσες που έμαθε μόνος του. Το μεταφραστικό του έργο, που το άσκησε μέχρι τον θάνατό του, είναι πλουσιότατο[3].
Όσο ζούσε, η συγγραφική μεγαλοφυΐα του αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη από πολλούς σύγχρονούς του. Αμέσως, όμως, μετά τον θάνατό του όλοι, ομόφωνα σχεδόν, τον εγκωμίασαν αυθόρμητα.
«Ο Παπαδιαμάντης! Αυτός είναι ο μεγαλύτερος ποιητής μας! Το τονίζω αυτό, για να διαλύσω την απορία που γεννά στο πρώτο άκουσα ο χαρακτηρισμός του «ποιητού» που δίνω στον Παπαδιαμάντη. Το κάνω όμως σύμφωνα με όσα είπα για την ποίηση, επειδή είναι ο μόνος που κατόρθωσε να δώσει υποβολή στον πεζό λόγο Έτσι, κι αν δεν έγραψε στίχους, είναι περισσότερο ποιητής από όλους μας. Εμάς τους άλλους ποιητάς, χάος μας χωρίζει από τον Παπαδιαμάντη[4]». Μιλτιάδης Μαλακάσης
«Εις όσα έργα του εδιάβασα μ’ έκαμεν εντύπωσιν η περιγραφική του δύναμις. Με φαίνεται ότι είναι λαμπρά ασκημένος στης περιγραφής την τριπλήν ικανότητα – το ποια πρέπει να λεχθούν, το ποια πρέπει να παραλειφθούν και εις ποια πρέπει να σταματηθή η προσοχή» Κωνσταντίνος Καφάβης («Νέα Ζωή» Αλεξανδρείας, Δ΄ 1908, σελ 882α)
«Ένα περιβόλι είναι ο κόσμος πού μας παρουσιάζει στις ιστορίες του… Παντού τα συγκεκριμένα και τα χειροπιαστά, ζωγραφιές των πραγμάτων, όχι άρθρα… Πρόσωπα, όχι δόγματα. Εικόνες, όχι φράσεις. Κουβέντες, όχι κηρύγματα, διηγήματα, όχι αγορεύσεις» Κωστής Παλαμάς
«Ο μεγαλύτερος τεχνίτης, ο οποίος με τον Σολωμό και τον Γκύζη αποτελεί την καλλιτεχνική τριάδα της νέας μας ζωής». Παύλος Νιρβάνας («Νέα Ζωή», Δ΄1908, σελ 811)
«Η Φόνισσα είναι διαμάντι μοναδικό στη λογοτεχνία μας, έργο που θα διαβάζεται πάντα με θαυμασμό, για την αλήθεια της ψυχολογίας του, για την υποβλητικότητα των περιγραφών του, για την ποίηση του συνόλου του και τη γενικότητα της σύλληψής του.[5]» Γρηγόριος Ξενόπουλος
«Μόνο ο Παπαδιαμάντης κι ο Σολωμός μας έδωσαν έργα με συνολική σύλληψη ζωής, λυτρωμένα από το τυχαίο και το επεισοδιακό» Φώτος Πολίτης (Πρωία, 1931)
«Ο Μακρυγιάννης είναι ο πιο σημαντικός πεζογράφος της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας, αν όχι ο πιο μεγάλος, γιατί έχουμε τον Παπαδιαμάντη.» Γιώργος Σεφέρης[6]
«Όπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί, όπου και να θολώνει ο νους σας, μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό, και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη[7]»,
«Το φως του Παπαδιαμάντη βρίσκεται μάλλον πιο κοντά στο πανάρχαιο λυχνάρι. Αλλά σ’ ένα λυχνάρι το φως, αν υπάρχει, οφείλεται στο λάδι. Θησαυρισμένο το δικό του από τους ελαιώνες των παιδικών του χρόνων, άργησε ν’ ανέβει στο φιτίλι[8]» Οδυσσέας Ελύτης
Όταν τον συνέκριναν με ξένους συγγραφείς/ποιητές απαντούσε:
“Αλλ’ εγώ σοι λέγω, ότι δεν ομοιάζω ούτε με τον Πόε, ούτε με τον Δίκκενς, ούτε με τον Σαίξπηρ, ούτε με τον Βερανζέ. Ομοιάζω με τον εαυτόν μου. Τούτο δεν αρκεί;“. (Απάντησις εις τον Ζ. της Εφημερίδος[9])
Πλούσιο υλικό σχετικό με το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη είναι αναρτημένο στην Εταιρεία Παπαδιαμαντικών Σπουδών!
[1] Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Βιογραφία, Εταιρεία Παπαδιαμαντικών Σπουδών, ανακτήθηκε στις 8/12/2024
[2] Παπαδιαμάντης, Αλέξανδρος (1982). «Λαμπριάτικος ψάλτης». Στο: Τριανταφυλλόπουλος, Ν.Δ. Άπαντα. 2. Αθήνα: Δόμος. σελ. 517. Ανακτήθηκε στις 27/12/2022.
[3] Τριανταφυλλόπουλος, Ν.Δ., επιμ. (2011). Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Άπαντα. Τόμος 15. Η Δίψα του Δαυίδ και άλλα κείμενα. Αθήνα: Το Βήμα Βιβλιοθήκη. Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη Α.Ε. ISBN 978-960-503-025-4.
[4] «Θέσεις και σημειώματα. Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης! Αυτός είναι ο μεγαλύτερος ποιητής μας», Φιλόλογος, τχ. 105 (Φθινόπωρο 2001), σ. 357-359
[5] Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος, Μεγάλη Αμερικανική Εγκυκλοπαίδεια, τόμος 18, σ. 127, Αθήνα 1973
[6] «Θέσεις και σημειώματα. [Ρήση του Γ. Σεφέρη για τον Μακρυγιάννη και τον Αλ. Παπαδιαμάντη]», Φιλόλογος, τχ. 105 (Φθινόπωρο 2001), σ. 380
[7] «Θέσεις και σημειώματα. Μιλάει για τον Παπαδιαμάντη ο αιώνας που πέρασε: Ο Φώτος Πολίτης», Φιλόλογος, τχ. 105 (Φθινόπωρο 2001), σ. 368-369
[8] Η μαγεία του Παπαδιαμάντη, Οδυσσέας Ελύτης, Ψηφιοθήκη ΑΠΘ, ανακτήθηκε στις 8/12/2024
[9] Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Άπαντα, Τόμος Ε, Δόμος 1998, σ. 316, Εταιρεία Παπαδιαμαντικών Σπουδών σ. 316
Ψηφιακός κατάλογος βιβλίων – Νέα βιβλία!!!
