ΑΠΟΚΡΙΕΣ!
«Αρακάς, κουκιά, ρεβίθια, τέλειωσαν τα παραμύθια… άνηθος σπανάκι, ρύζι και το καρναβάλι αρχίζει!
Οι Ελληνικές Αποκριές
Τα δρώμενα των Αποκριών, έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα και συνδέονται µε την λατρεία του Θεού Διόνυσου. Ο Διόνυσος ήταν γιος του Δία και της Σεμέλης και ήταν θεός προστάτης του κρασιού, της διασκέδασης και της βλάστησης. Οι άνθρωποι μεταμφιέζονταν, φορώντας μάσκες και δέρματα ζώων και έπαιρναν μέρος στις γιορτές.
Το έθιμο διατηρήθηκε μέσα στους αιώνες και στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας οι άνθρωποι μεταμφιέζονται και διασκεδάζουν παίρνοντας μέρος στις γιορτές. Ωστόσο σε κάποια μέρη υπάρχουν αποκριάτικα έθιμα που είναι μοναδικά, καθώς διαμορφώθηκαν από τις συνήθειες που έχουν οι άνθρωποι που μένουν σε αυτά.
[…..Οι μεταμφιέσεις, τις οποίες γνωρίσαμε ήδη κατά τις γιορτές του Δωδεκαήμερου (Χριστούγεννα) σε ορισμένα μόνο μέρη της Β. Ελλάδας και του Πόντου – και εκεί σαν έθιμο που σβήνει- τις Αποκριές συναντώνται σε ολόκληρη την Ελλάδα, καθώς και στην υπόλοιπη Ευρώπη, ώστε να φαίνονται ως το κύριο γνώρισμά τους. Το όνομα των μεταμφιεσμένων διαφέρει από τόπο σε τόπο: κουδουνάτοι, καμουζέλες, μούσκαροι, αλλά το κοινότερο είναι μασκαράδες και καρνάβαλοι που προέρχεται από τις ιταλικές λέξεις maschera και carnevale. Κατά τον E. Fehrle, η λέξη προέρχεται από την απαγόρευση της κρεοφαγίας, carne levare = κρέας έχε γεια και σημαίνει τη διακοπή της κρεατοφαγίας.
Όπως προαναφέρεται, ο Ελληνικός λαός αποκρεύει, δηλαδή παύει να τρώει κρέας μετά το φαγητό της Κυριακής της δεύτερης εβδομάδας, της λεγόμενης Κρεατινής. Αλλά η καθαυτό Αποκριά με τα πολλά της έθιμα είναι η τελευταία Κυριακή της Τυροφάγου. Όταν φτάσει η Κυριακή αυτή, εκτείνονται στο έπακρο η ευθυμία, οι μεταμφιέσεις και οι χοροί. Η ημέρα όλη περνά με την κίνηση των μασκαράδων, με τις επισκέψεις και το φαγοπότι. Τον γενικό θόρυβο επιτείνουν οι εκπυρσοκροτήσεις των κροτίδων και ρουκετών, που σε πολλά μέρη, ιδιαίτερα της Β. Ελλάδας από παλιά συνήθιζαν να πετούν στον αέρα.
Όταν πάλι αρχίζει να νυχτώνει, τότε ανάβονται στις πλατείες των χωριών ή τους δρόμους των πόλεων φωτιές (φανοί, κλαδαριές, μπουμπούνες, καψαλιές), γύρω από τις οποίες οι άνθρωποι τραγουδούν και χορεύουν. Τη δύναμη και την ιερότητα που ο λαός αποδίδει στις ανοιξιάτικες φωτιές μας δείχνει και το όνομα που αυτές έχουν σε μερικούς τόπους…….
Η Καθαρή Δευτέρα είναι η πρώτη μέρα της Μεγάλης Σαρακοστής, γι’ αυτό λέγεται και πρωτονήστιμη Δευτέρα και Αρχιδευτέρα. Λέγεται Καθαρή, επειδή από το πρωί της ημέρας αυτής κάθε νοικοκυρά ασχολείται με το να καθαρίσει τα μαγειρικά της σκεύη από τα λίπη. Κανένας κανόνας δεν απαγορεύει το κρασί. Αυτό λοιπόν με λίγες ελιές, ταραμά και φρέσκα κρεμμυδάκια και με το απόθεμα της ευτυχίας που διατηρείται από την προηγούμενη μέρα, αρκεί ώστε και η μέρα αυτή να μην υστερεί σε κέφι από τις ημέρες της Αποκριάς, με τη διαφορά ότι αλλάζει η σκηνή και όλοι, οι μεγάλοι με τα νηστίσιμα φαγητά που έχουν ετοιμάσει, οι μικροί με τους χαρταετούς πηγαίνουν στην εξοχή για να κάνουν τα κούλουμα. ]
Πηγή: Γ. Α. Μέγας, Ελληνικές Γιορτές και Έθιμα της Λαϊκής Λατρείας, εκδ. Οδυσσέας.
Καλές Αποκριές! από το 2ο Νηπιαγωγείο Πτολεμαΐδας!
Τσικνοπέμπτη στο νηπιαγωγείο
Αποκριάτικο πάρτυ
Ποπό! χρώματα , στολές
γέλια, θόρυβος, χαρές!
Έμπα αγόρι, μπες κοπέλα
στου καρναβαλιού την τρέλα.
Χορέψαμε το παραδοσιακό “γαιτανάκι”
και το ” πως το τρίβουν το πιπέρι”
