Η συμβολή του σχολείου μας σε μια ουσιαστική δράση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης
Η βία μεταξύ παιδιών και εφήβων αποτελεί ένα από τα πιο σύνθετα και ανησυχητικά φαινόμενα της σύγχρονης κοινωνίας. Δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένα περιστατικά σωματικής επιθετικότητας, αλλά εκδηλώνεται με πολλαπλές μορφές, συχνά αόρατες: λεκτική κακοποίηση, κοινωνικός αποκλεισμός, διαδικτυακή διαπόμπευση. Σε αυτό το απαιτητικό πλαίσιο, η ενημέρωση, η πρόληψη και η ουσιαστική επικοινωνία μεταξύ σχολείου, οικογένειας και ειδικών αποτελούν βασικούς πυλώνες αντιμετώπισης.
Με αυτή τη στόχευση πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 7 Μαρτίου 2026, στο Δημοτικό Θέατρο Βάρης, η εκδήλωση του Επιμορφωτικού Συλλόγου Βάρης με θέμα «Παιδική & Εφηβική Βία». Στην εκδήλωση συμμετείχαν παιδοψυχίατρος και ψυχολόγοι, οι οποίοι προσέγγισαν το φαινόμενο επιστημονικά και ο Διευθυντής του 2ου Γυμνασίου Βάρης και η Διευθύντρια του 2ου Δημοτικού Σχολείου Βάρης, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στον ρόλο της εκπαίδευσης μεταφέροντας την εμπειρία της καθημερινής σχολικής πραγματικότητας.
Η ομιλία του Διευθυντή του σχολείου μας, Δρ Δημητριάδη Γαβριήλ, ξεχώρισε για τον άμεσο και ανθρώπινο λόγο της, καθώς δεν επικεντρώθηκε μόνο στη βία ως φαινόμενο, αλλά στην ουσία της εφηβείας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Η εφηβεία δεν είναι μια “δύσκολη ηλικία”… αλλά μια θύελλα που πρέπει να την καθοδηγήσουμε με ασφάλεια στο λιμάνι της ενηλικίωσης».
Μέσα από αυτή τη μεταφορά, αναδείχθηκε η ανάγκη καθοδήγησης και στήριξης των εφήβων, οι οποίοι βρίσκονται σε μια περίοδο έντονων βιολογικών και ψυχοσυναισθηματικών αλλαγών. Η αναφορά στη λειτουργία του εγκεφάλου, με την έντονη συναισθηματική φόρτιση και την ταυτόχρονη αστάθεια της λογικής σκέψης, εξήγησε με απλό τρόπο γιατί οι έφηβοι συχνά αντιδρούν παρορμητικά.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η σύνδεση της σύγχρονης πραγματικότητας με τη διαχρονική σκέψη του Μεγάλου Βασιλείου. Μέσα από παραδείγματα όπως αυτό της μέλισσας —που επιλέγει μόνο το νέκταρ— τονίστηκε η αξία της κριτικής σκέψης, της αυτοκυριαρχίας και της σωστής επιλογής προτύπων. Όπως υπογραμμίστηκε, η εφηβεία είναι μια «εύπλαστη» περίοδος, όπου ό,τι χαραχθεί μπορεί να συνοδεύει τον άνθρωπο σε όλη του τη ζωή.
Αναφερόμενος στη βία, ο Διευθυντής τόνισε μια σημαντική διάσταση:
«Η βία δεν είναι μόνο μια γροθιά στην αυλή… Είναι μια προσβολή στο Viber, μια διαπόμπευση στο Instagram, ένας αποκλεισμός από μια παρέα».
Η προσέγγιση αυτή ανέδειξε την ανάγκη να δούμε τη βία πίσω από τα φαινόμενα, ως μια «κραυγή» που συχνά κρύβει ανάγκη αποδοχής, μίμηση λανθασμένων προτύπων ή πίεση από την ομάδα. Παράλληλα, επισημάνθηκε η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης των «σημάτων κινδύνου», όπως η απομόνωση ή οι απότομες αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών.
Κεντρικό σημείο της ομιλίας αποτέλεσε ο ρόλος των γονέων και του σχολείου. Με ιδιαίτερη έμφαση, διατυπώθηκε η ανάγκη να είμαστε «λιμάνια και όχι δικαστές». Η ενεργητική ακρόαση, η συνέπεια στα όρια και η επιλογή των ουσιαστικών συγκρούσεων αναδείχθηκαν ως βασικά εργαλεία επικοινωνίας. Αντίθετα, επισημάνθηκαν πρακτικές που απομακρύνουν τα παιδιά, όπως η ειρωνεία ή ο συνεχής διδακτισμός.
Το σχολείο, ως χώρος καθημερινής συνύπαρξης, έχει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας. Μέσα από δράσεις ενίσχυσης της ενσυναίσθησης, καλλιέργειας κλίματος εμπιστοσύνης και σαφούς οριοθέτησης, μπορεί να λειτουργήσει ως ασφαλές περιβάλλον για όλους τους μαθητές. Η συνεργασία με την οικογένεια και τους ειδικούς είναι απαραίτητη, ώστε να δημιουργηθεί ένα ενιαίο δίκτυο υποστήριξης.
Κλείνοντας, το μήνυμα της εκδήλωσης ήταν σαφές και ουσιαστικό:
«Η βία δεν νικιέται με περισσότερη βία, ούτε με τη σιωπή… Το αντίδοτο είναι η παρουσία».
Η παρουσία αυτή —στο σπίτι, στο σχολείο, στην καθημερινότητα των παιδιών— είναι που μπορεί να κάνει τη διαφορά. Με διάλογο, κατανόηση και συνέπεια, μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον όπου κάθε παιδί νιώθει ασφαλές, αποδεκτό και ικανό να εκφραστεί χωρίς φόβο.
Ας κρατήσουμε, λοιπόν, ανοιχτή τη συζήτηση. Γιατί η πρόληψη ξεκινά από το σήμερα — από μια απλή, ουσιαστική κουβέντα.
