2ο Δημοτικό Σχολείο Σχηματαρίου

Παρατηρώντας τις εικόνες συζητήστε για τις ανθρώπινες δραστηριότητες που προκαλούν μεταβολές στην επιφάνεια της Γης.

Αλλοίωση της επιφάνειας της Γης, είναι δυνατόν να συμβεί και με έργα χρήσιμα προς τον άνθρωπο. Π. χ. για την διάνοιξη ενός μεγάλου δρόμου και η δημιουργία σήραγγας ( έργα οδοποιίας ), τα οποία διευκολύνουν μεν την κυκλοφορία, αλλάζουν όμως τη μορφολογία του εδάφους.

Ακόμα και η δημιουργία φραγμάτων, μπορεί να αποθηκεύει νερό και να αντιμετωπίζονται οι ξηρασίες και οι πλημμύρες αλλά από την άλλη παρεμποδίζεται η μετανάστευση και η κυκλοφορία ειδών πανίδας( ψάρια), δημιουργούνται τμήματα ξηράς στις εκβολές των ποταμών(προσχώσεις) και επεμβαίνουμε στη φυσική ομορφιά του τοπίου.

Οι πυρκαγιές στα δάση είναι μία από τις χειρότερες καταστροφές που μπορεί να προκαλέσει ο άνθρωπος. Πολλές φορές βέβαια μπορεί να ξεσπάσει μόνη της (π.χ.  υψηλές θερμοκρασίες , ξηρασία κτλ) , τις πιο πολλές φορές όμως είναι ανθρώπινο έργο. Είτε λόγω απροσεξίας είτε έργο των  εμπρηστών. Οι συνέπειες από μια δασική πυρκαγιά είναι τρομερές.

Κλικ στην παρακάτω εικόνα

Επιπτώσεις πυρκαγιών στο περιβάλλον

1. Χωρίς τα δάση δεν μπορεί να παραχθεί το οξυγόνο, όπως επίσης δεν μπορεί να απορροφηθεί το διοξείδιο του άνθρακα που είναι επικίνδυνο για την υγεία μας και αυξάνει την ατμοσφαιρική ρύπανση.
2. Το φύλλωμα του δάσους μπορεί να απορροφήσει μέχρι και 50% της βροχής. Χωρίς τα δάση δεν συγκρατείται πλέον το νερό της βροχής με αποτέλεσμα τις πλημμύρες.
3. Δεν προστατεύεται το έδαφος από την ένταση της βροχής και διαβρώνεται.
4. Δεν μπορεί να μειωθεί η ένταση του ανέμου καθώς και ο θόρυβος.
5. Δεν εμπλουτίζονται τα υπόγεια νερά, οι πηγές και τα ποτάμια και υποβαθμίζεται η ποιότητα του νερού που πίνουμε.
6. Στην πανίδα έχουμε άμεσες συνέπειες με το θάνατο ζώων κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς και έμμεσα με έλλειψη βοσκήσιμης ύλης μελλοντικά.
7. Κατά μέσο όρο η αποκατάσταση της καμένης δασικής έκτασης γίνεται σε 5 δεκαετίες.
8. Έχουμε αύξηση της θερμοκρασίας και ενίσχυση του φαινόμενου του «Θερμοκηπίου».
9. Μολύνονται τα θαλάσσια και γλυκά νερά από τους τόνους στάχτης που παρασύρονται με τις πρώτες βροχές μετά την πυρκαγιά. Επηρεάζονται έτσι διάφορα είδη ψαριών και φυτών.
10. Καταστρέφονται τα δασικά προϊόντα που μας προσφέρει το δάσος όπως το ξύλο και οι διάφοροι καρποί.
11. Κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις.
12. Μετά από βροχές ή καταιγίδες ακολουθούν πλημμύρες. Αποτέλεσμα οι καταστροφές στον γεωργικό τομέα, στους δρόμους, σε σπίτια κτλ.
13. Υφίστανται καταστροφές σε υποδομές, σε κτήρια, στο οδικό δίκτυο, στις τηλεπικοινωνίες και στους σταθμούς ηλεκτροδότησης
14. Στερούμαστε την πολύτιμη ξυλεία και τα άλλα δασικά προϊόντα για πολλά χρόνια, μέχρι να ξαναγίνει το δάσος όπως ήτανε προτού καεί.
15. Καταστρέφονται οι χώροι αναψυχής ή άθλησης.
16. Επιπτώσεις στον τουρισμό και μείωση της επισκεψιμότητας στις καμένες περιοχές.
17. Υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής των κατοίκων των περιοχών.
18. Επιβαρύνεται η ανθρώπινη υγεία με αναπνευστικά προβλήματα κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς και από την αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα αργότερα.

Πλημμύρες είναι δυνατόν να έχουμε και από την συνήθεια των ανθρώπων να ρίχνουν στις κοίτες των ποταμών απορρίμματα και μπάζα.

Και δεν είναι μόνο αυτό. Μπορούμε να έχουμε κατολισθήσεις και από κατασκευές έργων και από καταστροφή δασών, που μπορεί να συνδυαστεί και με ανθρώπινα θύματα κλπ

Η υλοτομία επίσης και ιδίως η ανεξέλεγκτη καταστρέφει την ενότητα του δάσους και την ικανότητά του για ανανέωση.

Τα καυσαέρια επίσης των πόλεων και των βιομηχανιών επηρεάζουν την ανάπτυξη των δασών όπως το ίδιο συμβαίνει και από τους επισκέπτες των δασών που πολλές φορές αφήνουν σκουπίδια στο δάσος και πολλά από αυτά μάλιστα είναι δυνατό να γίνει και εστία πυρκαγιάς το καλοκαίρι( μπουκάλι κλπ).

Η προστασία των δασών πρέπει να γίνει στόχος όλων των ανθρώπων αλλά και το ίδιο το κράτος να λάβει προστατευτικά μέτρα, όπως η επαρκής φύλαξή τους, η έγκαιρη επέμβαση των δυνάμεων κατάσβεσης και η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών. Ακόμα και η χρήση συστημάτων ανίχνευσης φωτιάς, όπως υπάρχει σε πολλές χώρες του εξωτερικού.

Βέβαια ο μεγαλύτερος κίνδυνος που προκαλεί παρόμοιες καταστάσεις ακούει στο όνομα κλιματική αλλαγή, αφού η αλόγιστη χρήση τοξικών στοιχείων( λιπάσματα, φυτοφάρμακα κλπ), η εκπομπή ρύπων από αυτοκίνητα και εργοστάσια, η ρίψη χημικών ουσιών κλπ καταστρέφουν το περιβάλλον, δημιουργούν απίστευτα φυσικά φαινόμενα επικίνδυνα για τον άνθρωπο( έντονες βροχοπτώσεις, μεγάλες πυρκαγιές από “αφύσικες” ζέστες, έντονες ξηρασίες κλπ) (κλικ στις εικόνες)

Η δομή της Γης

Η εσωτερική κατασκευή της Γης (κλικ στην εικόνα) μοιάζει με κρεμμύδι, αφού αποτελείται από διαδοχικά στρώματα. Το εξωτερικό στρώμα είναι στερεό, λέγεται λιθόσφαιρα και αποτελείται από δώδεκα μεγάλες πλάκες,  τις λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι πλάκες αυτές κινούνται συνεχώς , με αποτέλεσμα να  συγκρούονται μεταξύ τους.

Οι σεισμοί

Οι λιθοσφαιρικές πλάκες, όπως είπαμε κινούνται. Με την κίνηση αυτή προκαλούνται συγκρούσεις και μεγάλες αναστατώσεις στις περιφέρειες των λιθοσφαιρικών πλακών, με αποτέλεσμα οι περιοχές που βρίσκονται πάνω από τις πλάκες αυτές να υποφέρουν από σεισμούς.

Βέβαια, πριν οι επιστήμονες εξηγήσουν πως δημιουργούνται οι σεισμοί, υπήρχαν πολλές διαφορετικές ερμηνείες του φαινομένου. Κάνε κλικ εδώ για να δεις μερικές από αυτές. 

 Ο σεισμός μπορεί να διαταράξει την καθημερινή ζωή δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα:

Σε δίκτυα όπως,

• οδικό (καταστροφή δρόμων, γεφυρών κλπ)
• σιδηροδρομικό (καταστροφή γραμμών)
• τηλεπικοινωνιακό
• ηλεκτρικό
• Ύδρευσης

Στο φυσικό περιβάλλον

• κατολισθήσεις, καθιζήσεις
• Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, μπορεί ένα σεισμό ν’ ακολουθήσει μια πυρκαγιά, προκαλώντας μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που έχει προκαλέσει ο ίδιος ο σεισμός!
• Επίσης, δεν είναι σπάνια η εμφάνιση πλημμύρας εξαιτίας βλαβών στα δίκτυα ύδρευσης, καταστροφής φραγμάτων ή αλλαγής της ροής ποταμών.

Στην παγκόσμια ιστορία έχει καταγραφεί ένας τεράστιος αριθμός σεισμών. Πολλοί από αυτούς κατέστρεψαν πόλεις και χωριά. Όμως όσο μεγάλη κι αν ήταν η καταστροφή, κανένας σεισμός δεν στάθηκε ικανός να σταματήσει την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού. Τα κτίρια ξαναχτίστηκαν, οι δρόμοι ξαναφτιάχτηκαν και όλοι απέκτησαν εμπειρίες για την μελλοντική αντιμετώπιση των σεισμών.

Τα ηφαίστεια

Όταν δύο πλάκες πλησιάζουν μεταξύ τους, η μία βυθίζεται κάτω από την άλλη, λιώνει και μετατρέπεται σε μάγμα. Το μάγμα μέσα από ρωγμές που δημιουργούνται ανεβαίνει προς την επιφάνεια της Γης με τη μορφή λάβας. Έτσι δημιουργείται το ηφαίστειο.

Τα ηφαίστεια τα διακρίνουμε σε:

1.  Ενεργά ( αυτά που δρουν και σήμερα ή έδρασαν κατά τους ιστορικούς χρόνους, δηλ τα τελευταία 5.000χρόνια)
2.   Ανενεργά ή σβησμένα (εκείνα που δεν έδρασαν ποτέ κατά τους ιστορικούς χρόνους)

 Στον ελληνικό χώρο υπάρχουν τουλάχιστον 40 ηφαίστεια που εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται «ενεργά».

Αποσάθρωση, διάβρωση, εναπόθεση

Πολλές φορές ο άνεμος, το νερό και οι μεγάλες μεταβολές της θερμοκρασίας (εξωγενείς δυνάμεις) προκαλούν θρυμματισμό των πετρωμάτων της επιφάνειας της Γης. Τότε λέμε ότι γίνεται αποσάθρωση.

Θρυμματισμός του μνημείου της Σφίγγας στην Αίγυπτο.

Διάβρωση είναι η αλλαγή της εξωτερικής επιφάνειας του εδάφους που οφείλεται στις εξωγενείς δυνάμεις. Τα υλικά δηλαδή της αποσάθρωσης παρασύρονται και προκαλείται μείωση (φάγωμα) του εδάφους.

Κάνε κλικ στην παρακάτω εικόνα για να δεις παράδειγμα αιολικής διάβρωσης.

Κάνε κλικ στην παρακάτω εικόνα για να δεις παράδειγμα υδάτινης διάβρωσης.

Εναπόθεση είναι η τοποθέτηση των υλικών της αποσάθρωσης και της διάβρωσης μακριά από τον τόπο δημιουργίας τους, αλλάζοντας με τη σειρά τους τη μορφή της επιφάνειας της Γης.

ΑΘΗΝΑ Η Ακρόπολη το 1802 στην Τουρκοκρατία. Πίνακας του Ε.Dodwell.

Μετά την πτώση του Μεσολογγίου ο Κιουταχής εξεστράτευσε στην Ανατολική Ελλάδα. Κατέλαβε την Αθήνα και πολιόρκησε την Ακρόπολη.Οι Έλληνες ήταν λίγοι, αλλά αποφασισμένοι να πολεμήσουν ως το τέλος μιμούμενοι το παράδειγμα των Μεσολογγιτών. Αρχηγός των Ελλήνων ήταν ο Ιωάννης Γκούρας ο οποίος προσπαθούσε να “κρατήσει” την Ακρόπολη και ταυτόχρονα “ζωντανή” την επανάσταση στη Στερεά, αφού πληροφορίες ανέφεραν ότι οι Μεγάλες Δυνάμεις σκέφτονταν τη δημιουργία του νέου ελληνικού κράτους μόνο όμως από τις περιοχές που θα ήταν επαναστατημένες. Ο Γιάννης Γκούρας υπερασπίστηκε γενναία την Ακρόπολη ως το θάνατό του. 

Η Ασήμω Γκούρα με περισσή αποφασιστικότητα και προτού καν θάψει το νεκρό άνδρα της θα αναλάβει την αρχηγία των πολιορκημένων, μέχρι την έλευση του Νικόλαου Κριεζώτη. Τα παλικάρια του Γκούρα ορκίστηκαν ενώπιόν της ότι θα τιμήσουν τη μνήμη του νεκρού αρχηγού τους μέχρι θανάτου.

ΑΘΗΝΑ Ο Παρθενώνας σ΄ένα πίνακα του Ε.Dodwell του 1802

[slideboom id=684455&w=425&h=370]

Ιωάννης Γκούρας

Λίγα χρόνια πριν από την Ελληνική επανάσταση του 1821 υπηρέτησε ως απλός στρατιώτης στον Οδυσσέα Ανδρούτσο, που τότε ήταν οπλαρχηγός στην Λιβαδειά.  Απόχτησε την εκτίμηση του Ανδρούτσου και έγινε πρωτοπαλίκαρο  λίγους  μήνες πριν από την έκρηξη της επανάστασης.  Συμμετείχε στο πλάι του Ανδρούτσου στη Μάχη στο Χάνι της Γραβιάς, όπου διακρίθηκε για την τόλμη του. Σκοτώθηκε κατά την πολιορκία της Ακρόπολης από τον Κιουταχή την 1 Οκτωβρίου 1826.

Η πολιορκία της Ακρόπολης από τον Κιουταχή

Εκείνη το δύσκολη στιγμή διορίστηκε αρχιστράτηγος της Στερεάς ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, άντρας με μεγάλες στρατηγικές ικανότητες.

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης εφορμά στην Ακρόπολη, έργο του Γεωργίου Μαργαρίτη, 1844

Δημιούργησε φρουρές από τον Κορινθιακό κόλπο έως τον Ευβοϊκό. Ο Καραϊσκάκης ξέροντας ότι δε μπορεί να αντιμετωπίσει κατά μέτωπο τον Κιουταχή, αποφάσισε να αποκόψει τον εφοδιασμό του τουρκικού στρατού από τη Θεσσαλία. Και πράγματι, ανάγκασε τον Κιουταχή να εγκαταλείψει την Αττική. Μάλιστα και σε δυο μάχες που έδωσαν Τούρκοι και Έλληνες στην Αράχωβα το Νοέμβριο του 1826 και στο Δίστομο τον Ιανουάριου του 1827, οι Τούρκοι υποχρεώθηκαν σε μεγάλες ήττες.

Η μάχη της Αράχωβας Έργο του Πέτερ φον Ες

Έσπευσε τότε στην Αττική για να βοηθήσει τους πολιορκημένους αγωνιστές και στρατοπέδευσε στο Κερατσίνι.

Το στρατόπεδο του Καραϊσκάκη, πίνακας του Θεόδωρου Βρυζάκη

 Οι Άγγλοι αξιωματικοί Τσωρτς και Κόχραν, στους οποίους η κυβέρνηση είχε αναθέσει την αρχηγία των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων της στεριάς και της θάλασσας, αποφάσισαν να επιτεθούν αμέσως εναντίον των Τούρκων, για να σωθεί η Ακρόπολη.

Κόχραν Τόμας –  (1775 ­ 1860) :‘Aγγλος ναύαρχος 1827 με κυβερνητική απόφαση ορίστηκε αρχηγός του στόλου στη θέση του ναυάρχου Ανδρέα Μιαούλη.

Τσώρτς Σερ Ρίτσαρντ (1784- 1873 ) : Βρετανός στρατηγός, αρχιστράτηγος των Ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων ξηράς (1827).

Την παραμονή της επίθεσης κι ενώ ο Καραϊσκάκης είχε δώσει διαταγή να μην πέσει τουφεκιά, έγινε μια μικροσυμπλοκή που εξελίχτηκε σε μάχη. Άρρωστος και με πυρετό πετάχτηκε από τη σκηνή του και προσπάθησε να περιορίσει το κακό. Αλλά ένα βόλι τον βρήκε θανάσιμα και την άλλη μέρα ξεψύχησε.Ήταν η μέρα της γιορτής του (23 Απριλίου 1827) Όλοι κατάλαβαν ότι ο χαμός του μεγάλου αυτού άντρα ήταν τεράστια απώλεια.

Ο θάνατος του Καραϊσκάκη, Δούκας Έκτωρ

Άνδρες, γυναίκες και παιδιά με θρήνους και πραγματική συντριβή συνόδευσαν τον νεκρό μέχρι τη Σαλαμίνα, όπου και τάφηκε στο ναό του Αγίου Δημητρίου.

Ο τάφος σήμερα

Η μάχη που ακολούθησε στον Ανάλατο, λίγο έξω από τον Πειραιά και μη έχοντας ικανό στρατηγό πια οι Έλληνες, κατέληξε σε μεγάλη καταστροφή του ελληνικού στρατού. Ο Κιουταχής χτύπησε με πεζικό και ιππικό τους Έλληνες και πολλοί οπλαρχηγοί, όπως οι Ιωάννης Νοταράς, Λάμπρος Βέικος, Γιώργος Τζαβέλας, Αθανάσιος Μπότσαρης, Φώτος Φωτομάρας, Γεώργιος Δράκος σκοτώθηκαν ενώ και η φρουρά της Ακρόπολης αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει.

Η κυριαρχία πια του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο και του Κιουταχή στη Στερεά είχε φέρει την Επανάσταση σε πολύ δύσκολη θέση…

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ του National Geopraphic.

Το Μεσολόγγι επαναστάτησε στις 20 Μαΐου του 1821. Η σημασία της θέσης έγινε γρήγορα αντιληπτή από την τοπική ηγεσία της επανάστασης. Το 1822 η πόλη πολιορκήθηκε για πρώτη φορά από τα στρατεύματα του Κιουταχή που είχε νικήσει τους Έλληνες στο Πέτα, και του Ομέρ Βρυώνη που είχε ολοκληρώσει την υποταγή του Σουλίου. Μετά από δύο μήνες οι Τούρκοι έλυσαν την πολιορκία έχοντας υποστεί σοβαρές απώλειες.

[slideboom id=898050&w=425&h=370]

Κιουταχής                               Ομέρ Βρυώνη

Έναρξη της δεύτερης πολιορκίας

Τρία χρόνια μετά την αποτυχημένη αποτυχημένη απόπειρα κατάληψης του Μεσολογγίου από τους Κιουταχή και Ομέρ Βρυώνη, ο Σουλτάνος επανήλθε με νέο σχέδιο. Ανέθεσε και πάλι στον νικητή της Μάχης του Πέτα, Κιουταχή, να καταλάβει την πόλη, συνδυάζοντας αυτή τη φορά την επιχείρηση με την εκστρατεία του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο. Με μια πανίσχυρη στρατιά 20.000 ανδρών, ο Κιουταχής στις 15 Απριλίου 1825 έφθασε προ του Μεσολογγίου. Αμέσως άρχισε την πολιορκία της πόλεως, η οποία μπορεί να χωρισθεί σε δύο περιόδους: α) 15 Απριλίου έως 12 Δεκεμβρίου 1825 και β) 25 Δεκεμβρίου 1825 έως τις 11 Απριλίου 1826. Χωρίς σημαντική βοήθεια από τους υπόλοιπους Έλληνες, λόγω του εμφυλίου πολέμου, και έχοντας να αντιμετωπίσουν υπέρτερες εχθρικές δυνάμεις, οι 12.000 ψυχές του Μεσολογγίου αντιστάθηκαν καρτερικά επί ένα χρόνο. Την οργάνωση της άμυνας ανέλαβε τριμελής επιτροπή υπό τους Ιωάννη Παπαδιαμαντόπουλο, Δημήτριο Θέμελη και Γεώργιο Καναβό.

Το Μεσολόγγι το 1825

Το φρούριο της πόλεως μετά την πρώτη πολιορκία είχε βελτιωθεί, κατόπιν των προσπαθειών του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, του Βύρωνα και του μηχανικού Μιχαήλ Κοκκίνη. Η τάφρος έγινε βαθύτερη, ο μικρός περίβολος ενισχύθηκε με πύργους και πολύγωνα προτειχίσματα, πάνω στα οποία τοποθετήθηκαν 48 τηλεβόλα και 4 βομβοβόλα. Η νησίδα Βασιλάδι, μεταξύ της λιμνοθάλασσας και της θάλασσας, έγινε ένα είδος προκεχωρημένου οχυρού. Εκεί τοποθετήθηκαν 6 πυροβόλα και συγκεντρώθηκαν 2.000 γυναικόπαιδα για να μην επιβαρύνουν τη φρουρά της πόλης. Εντός του Μεσολογγίου υπήρχαν 10.000 άτομα, εκ των οποίων 4.000 άνδρες, άριστοι πολεμιστές από την Ήπειρο και την Αιτωλοακαρνανία και ακόμη 1.000 άνδρες, δυνάμενοι να φέρουν όπλα.

Το Μεσολόγγι είχε επιλέξει ως έδρα του ο Φαναριώτης Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, προσκαλώντας εκεί τον Άγγλο ποιητή λόρδο Μπάιρον και άλλους Φιλέλληνες. Στην πόλη λειτουργούσε Νοσοκομείο, πλήρες μηχανουργείο για την κατασκευή πολεμικού υλικού και τυπογραφείο που εξέδιδε δύο εφημερίδες. Εκεί επίσης είχαν καταφύγει πολλοί πρόσφυγες από τις γύρω περιοχές καθώς και αρκετοί ένοπλοι, κυρίως Σουλιώτες.

Α΄ φάση της πολιορκίας –  15 Απριλίου έως 12 Δεκεμβρίου 1825

Κατά την πρώτη φάση της πολιορκίας το Μεσολόγγι πολιορκήθηκε μόνο από τις δυνάμεις του Κιουταχή. Οι επιθέσεις τους συντρίβονταν εύκολα ή δύσκολα από τους υπερασπιστές της πόλης. Εξάλλου, ο από θαλάσσης αποκλεισμός δεν ήταν ισχυρός και επανειλημμένως διασπάσθηκε από τον στόλο του Μιαούλη, ο οποίος ενίσχυε με πολεμοφόδια και τρόφιμα τους πολιορκούμενους. Στις 24 Ιουνίου, 1000 ρουμελιώτες πολεμιστές υπό τον Γεώργιο Καραϊσκάκη ανάγκασαν τον Κιουταχή να αποσύρει τις δυνάμεις του χαλαρώνοντας την πολιορκία του Μεσολογγίου. Αλλά και ο τουρκικός στόλος, παρενοχλούμενος από τον ελληνικό, αναγκάσθηκε να ζητήσει καταφύγιο στην αγγλοκρατούμενη Κεφαλληνία.

Στις 5 Αυγούστου ο Κίτσος Τζαβέλλας, επικεφαλής δυνάμεως Σουλιωτών πολεμιστών, εισήλθε στην πόλη, αναπτερώνοντας το ηθικό των πολιορκουμένων. Όμως, στις αρχές Νοεμβρίου, ο κοινός στόλος Τούρκων και Αιγυπτίων αποβίβασε 8.000 αιγύπτιους στρατιώτες κι ένα μήνα αργότερα κατέφθασε στην περιοχή ο Ιμπραήμ που είχε σχεδόν καταστείλει την Επανάσταση στην Πελοπόννησο. Τούρκοι, Τουρκαλβανοί και Αιγύπτιοι αριθμούσαν 25.000 άνδρες, με σύγχρονο πυροβολικό.

Β΄ φάση της πολιορκίας – 25 Δεκεμβρίου 1825 έως τις 11 Απριλίου 1826

Το Δεκέμβρη του 1825 ο Ιμπραήμ με το στρατό του έφτασε στο Μεσολόγγι και η πολιορκία έγινε στενότερη. Ο Αιγύπτιος στρατηγός βλέποντάς το πίστεψε πως θα το έπαιρνε εύκολα και ανέλαβε την επιχείρηση μόνος του. Έφερε μεγαλύτερα κανόνια, άνοιξε νέα χαρακώματα και με ελαφριά καράβια έσφιξε τον κλοιό από τη μεριά της θάλασσας πιο πολύ. Όμως ο Μιαούλης κατάφερε και πάλι να περάσει λίγα τρόφιμα και πολεμοφόδια στους πολιορκημένους. Έτσι αυτοί όχι μόνο απέκρουσαν τους Αιγύπτιους αλλά και τους απομάκρυναν. Τότε ο Ιμπραήμ ζήτησε τη βοήθεια του Κιουταχή.

Από τον Μάρτιο όμως η κατάσταση άρχισε να αλλάζει με κατάληψη από τους Τούρκους στρατηγικών νησίδων της λιμνοθάλασσας όπως το Βασιλάδι και ο Ντολμάς. Η δυνατότητα του ελληνικού στόλου να ανεφοδιάσει την πόλη είχε καταστεί αδύνατη με αποτέλεσμα οι αμυνόμενοι να βρεθούν σε δυσχερέστατη θέση.

Η κατάσταση στην πόλη έγινε δραματική και η πείνα άρχισε να θερίζει τους κατοίκους.

«Ερευνώντας με τη σειρά όλα τα σπίτια, βρήκαμε αρκετές ποσότητες αλεύρι. Αυτό μοιράστηκε μ’ ένα φλιτζάνι ως μέτρο. Εμοίρασαν κι από ένα φλιτζάνι κουκιά. Άρχισαν λοιπόν να σμίγουν αυτό το λίγο κουκί και αλεύρι στον τέντζερη και να βάνουν μέσα και καβούρια… Ένας γιατρός εμαγείρευσε το σκύλο του με λάδι, από το οποίον είχαμε αρκετό και επαινούσε το φαγί του ότι ήταν το πιο νόστιμο. Οι στρατιώτες τότε πια άρπαζαν οποιονδήποτε σκύλο ή γάτα έβρισκαν στο δρόμο. Όμως, από τις 15 του Μάη αρχίσαμε τις πικραλήθρες, χορτάρι της θάλασσας. Το βράζαμε πέντε φορές ως ότου έβγαινε η πικράδα και το τρώγαμε με ξίδι και λάδι σαν πατάτα αλλά και με ζουμί από καβούρια. Επιδοθήκαμε και στους ποντικούς και ήταν τυχερός αυτός που μπορούσε να πιάσει έναν. Βατράχια, δυστυχώς δεν βρίσκαμε. Από την έλλειψη τροφής αύξαιναν οι αρρώστιες: πονόστομος και αρθρίτιδα».

Νικολάου Κασομούλη, Ενθυμήματα Στρατιωτικά

Υπό τις συνθήκες αυτές, που καθιστούσαν αδύνατη την αποτελεσματική υπεράσπιση της πόλης, αποφασίστηκε σε συμβούλιο οπλαρχηγών και προκρίτων στις 6 Απριλίου η Έξοδος και ορίστηκε γι’ αυτή, η νύχτα του Σαββάτου του Λαζάρου προς Κυριακή των Βαΐων (9 προς 10 Απριλίου). Τα μεσάνυχτα, σύμφωνα με το σχέδιο, χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες, υπό τους Δημήτριο Μακρή, Νότη Μπότσαρη και Κίτσο Τζαβέλα, με την ελπίδα να διασπάσουν τις εχθρικές γραμμές, επωφελούμενοι από τον αιφνιδιασμό των πολιορκητών. 

Ο αιφνιδιασμός όμως δεν πέτυχε γιατί το σχέδιο τους είχε προδοθεί και οι εχθροί τους περίμεναν. Και ενώ τα δύο τμήματα προχωρούσαν μπροστά με στόχο να περάσουν ανάμεσα από τους εχθρούς πολεμώντας, στο τρίτο τμήμα ακούστηκαν φωνές “οπίσω, οπίσω , μωρέ παιδιά”. Τότε προκλήθηκε σύγχυση και πανικός. Τα γυναικόπαιδα υποχώρησαν προς την πόλη όπου είχαν εισβάλει οι Τούρκοι.

«Τούτη τὴν πατρίδα τὴν ἔχομεν ὅλοι μαζί, καὶ σοφοί κι ἀμαθεῖς, καὶ πλούσιοι καὶ φτωχοί, καὶ πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοί, καὶ οἱ πλέον μικρότεροι ἄνθρωποι.»

Ο Μάνος Κατράκης απαγγέλλει από τα Απομνημονεύματα του Στρατηγού Ιωάννου Μακρυγιάννη! Από τον σπάνιο δίσκο 33 στρ: “1821 είτε θάνατος είτε ελευθερία” μοναδικό ηχητικό ντοκουμέντο ιστορικής αξίας. Με τη μουσική επένδυση του Νίκου Μαμαγκάκη. Εισαγωγή και σχόλια του Ακαδημαϊκού Ηλία Βενέζη. Επετειακός Δίσκος του 1971 που είχε διανείμει η Esso Pappas για τα 150 χρόνια της Επανάστασης του 1821.

Η Επανάσταση δε θα μπορούσε να εξαπλωθεί, να εδραιωθεί και να σημειώσει στα τρία πρώτα της χρόνια επιτυχίες, αν δεν υπήρχε μία κυβέρνηση να την κατευθύνει. Αυτή την ανάγκη την είδαν οι επαναστατημένοι Έλληνες, γι’ αυτό, από την πρώτη κιόλας στιγμή, κατέβαλαν προσπάθεια να συγκροτήσουν κυβέρνηση.

Στην αρχή συγκρότησαν τοπικές κυβερνήσεις. Οι «Τοπικοί Οργανισμοί», όπως λέγονταν αυτές οι τοπικές κυβερνήσεις, ήταν: η Πελοποννησιακή Γερουσία για την Πελοπόννησο, η Γερουσία για τη Δυτική Στερεά Ελλάδα (Δυτική Χέρσος Ελλάδα) και ο Άρειος Πάγος για την Ανατολική Στερεά (Ανατολική Χέρσος Ελλάδα).

Οι τοπικές όμως κυβερνήσεις αδυνατούσαν να ελέγξουν την Επανάσταση σε όλη τη χώρα και να συντονίσουν τον αγώνα σε στεριά και θάλασσα. Ήταν απαραίτητο να γίνει κεντρική κυβέρνηση. Έτσι, αποφασίστηκε να εκλέξει ο λαός βουλευτές, παραστάτες του έθνους, όπως τους είπαν, που θα αποτελούσαν την Εθνοσυνέλευση η οποία θα έπαιρνε σημαντικές αποφάσεις. Μέσα στα τρία πρώτα χρόνια της Επανάστασης έγιναν εκλογές για δύο εθνοσυνελεύσεις.

Α΄ Εθνοσυνέλευση

Η Α΄ Εθνοσυνέλευση που έγινε στην Επίδαυρο το Δεκέμβριο του 1821,

1. ψήφισε το πρώτο ελληνικό σύνταγμα (Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδας),
2. κήρυξε την ανεξαρτησία των Ελλήνων και 
3. εξέλεξε δύο σώματα: τη Βουλή (βουλευτικό) με πρόεδρο το Δημήτριο Υψηλάντη  και την Κυβέρνηση (εκτελεστικό) με πρόεδρο τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. 

Η σφραγίδα του Εκτελεστικού και του Βουλευτικού
με την απεικόνιση της θεάς Αθηνάς.

Τα πρώτα ζητήματα που απασχόλησαν την  Εθνοσυνέλευση ήταν η μορφή του νέου κράτους που θα δημιουργηθεί, ο τρόπος εκλογής της ηγεσίας του και ποιοι θα αναλάβουν τη Διοίκηση. Τα θέματα αυτά οδηγούν σε συγκρούσεις. Οι πρόκριτοι, που διοικούσαν τις κοινότητες από την εποχή της Τουρκοκρατίας, θεώρησαν ότι είναι φυσικό να εξακολουθούν να ελέγχουν την κατάσταση, διατηρώντας όπως και στο παρελθόν. Θέλουν να διατηρήσουν τα προνόμιά τους. Εμφανίζονται νέες ομάδες πολιτικών που διεκδικούν την εξουσία. 

Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος. Φαναριώτης που έπαιξε σημαντικό ρόλο ως πολιτικός στην Επανάσταση. Ο επίσης Φαναριώτης Θ. Νέγρης οργάνωσε τον Άρειο Πάγο.

Προέρχονται κυρίως από το Φανάρι, έχουν ευρωπαϊκή παιδεία και αρκετές γνώσεις για τη διοίκηση και οργάνωση του κράτους. Από την άλλη μερίδιο στην εξουσία ζητούν και οι στρατιωτικοί. Η διαμάχη αυτή μεταξύ των αντίπαλων ομάδων καταλήγει πολλές φορές σε ένοπλες συγκρούσεις με μεγάλες υλικές καταστροφές και ανθρώπινες απώλειες. Περνούν έτσι σε δεύτερη μοίρα οι πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον των Τούρκων.

Β΄ Εθνοσυνέλευση

Η Α΄ Εθνοσυνέλευση δεν έλυσε τα προβλήματα και οι διαμάχες συνεχίζονταν. Έτσι πραγματοποιήθηκε η Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος της Κυνουρίας  τον Απρίλιο του 1823. Πρόεδρος της εθνοσυνέλευσης ορίστηκε ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης. Σ’ αυτήν οι αντιθέσεις πολιτικών και στρατιωτικών εκδηλώθηκαν εντονότερες και ήταν δύσκολο να βρεθεί συμβιβαστική λύση τη στιγμή μάλιστα που ήταν απαραίτητες η ομόνοια και η ομοψυχία. 

Η Β΄ Εθνοσυνέλευση:

1. ψήφισε νέο Σύνταγμα που ονομάστηκε «Νόμος της Επιδαύρου» (δείχνοντας τη συνέχεια του νέου Συντάγματος με το προηγούμενο)
2. κατάργησε τους τρεις τοπικούς οργανισμούς προκειμένου να ενισχυθεί η κεντρική εξουσία και
3. κατάργησε το αξίωμα της αρχιστρατηγίας, απόφαση που αν και χωρίς αναφορά στο όνομά του, καταργεί τη θέση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.

 Το τρίτο έτος της Επανάστασης (1823) δε συνέβησαν σημαντικά στρατιωτικά γεγονότα. Τα ταμεία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ήταν άδεια. Οι αντιζηλίες ανάμεσα στους πασάδες (διοικητές επαρχιών) ήταν συχνές και οι εξεγέρσεις των γενιτσάρων ήταν από τα κυριότερα προβλήματα στο εσωτερικό της Τουρκίας. Από την αδυναμία αυτή των Τούρκων δεν επωφελήθηκαν οι Έλληνες, για να ελευθερώσουν κι άλλες περιοχές. Χρήματα δεν υπήρχαν αρκετά. Επιπλέον ξέσπασαν έντονες διαμάχες για τον έλεγχο της εξουσίας ανάμεσα σε στρατιωτικούς και πολιτικούς. Οι θρίαμβοι των στρατιωτικών στις διάφορες μάχες με τους Τούρκους προκάλεσαν την αντιζηλία των πολιτικών. Η Επανάσταση κλονιζόταν από αυτές τις εσωτερικές διαμάχες και οι στιγμές που περνούσε ήταν κρίσιμες. Οι Τούρκοι, πάντως, συνέχισαν τις προσπάθειες να καταπνίξουν την Επανάσταση. Δυο στρατιές από την Ανατολική και τη Δυτική Ελλάδα κατευθύνθηκαν προς την Πελοπόννησο. 

Η επιχείρηση στην Ανατολική Ελλάδα απέτυχε. Στη Δυτική Στερεά την επιχείρηση ανέλαβαν ο Μουσταφά πασάς κι ο Ομέρ Βρυώνης. Θα τους ενίσχυαν και δυνάμεις από τη Θεσσαλία και την Ήπειρο για να καταλάβουν το Μεσολόγγι. 

[slideboom id=898051&w=425&h=370]

 Ο Μάρκος Μπότσαρης γεννήθηκε στο Σούλι το 1790 και ήταν ο δευτερότοκος γιος του Κίτσου Μπότσαρη (1754-1813), ηγετικής μορφής της φάρας των Μποτσαραίων. Μετά την κατάληψη του Σουλίου από τον Αλή Πασά το 1803 και τις διώξεις των Σουλιωτών που ακολούθησαν, κατέφυγε με τον πατέρα του και άλλους συμπατριώτες του πρώτα στην Πάργα και στη συνέχεια στην Κέρκυρα. Το 1814  έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρίας.

Το Μεσολόγγι εκείνα τα χρόνια ήταν το οικονομικό και πολιτικό κέντρο της Δυτικής Χέρσου Ελλάδας (σημερινής Δυτικής Στερεάς Ελλάδας). Μετά την καταστροφική μάχη του Πέτα (4 Ιουλίου 1822) μέρος των αποδεκατισμένων ελληνικών δυνάμεων κατάφερε να φτάσει στο Μεσολόγγι και βάλθηκε να το οχυρώνει, ώστε να καθυστερήσουν οι Τούρκοι πολιορκώντας το.

Οι τουρκικές δυνάμεις υπό την αρχιστρατηγία του Ομέρ Βρυώνη κατευθύνονται προς τη Δυτική Ελλάδα και ανασυντάσσονται στο Βραχοχώρι (σημ. Αγρίνιο) δύο ώρες πεζοπορία από το Μεσολόγγι. Ο Γιουσούφ Πασάς με τον στόλο του συμπλήρωνε τον αποκλεισμό της πόλης από τη θάλασσα.

Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και ο Μάρκος Μπότσαρης με τα λείψανα του εκστρατευτικού σώματος του Πέτα ανέλαβαν την υπεράσπιση της πόλης. Το Μεσολόγγι ήταν ευπρόσβλητο από ξηράς και προστατευόταν από ένα χαμηλό περιτείχισμα κατασκευασμένο στις αρχές της Επανάστασης. 

Η δύναμη των πολεμιστών δεν υπερέβαινε τους 700 άνδρες, ενώ χρειάζονταν τουλάχιστον επταπλάσιοι υπερασπιστές. Στους προμαχώνες δεν υπήρχαν παρά μόνο 14 πυροβόλα. Τα πολεμοφόδια και τα τρόφιμα μόλις έφθαναν για ένα μήνα. Η θέση των πολιορκουμένων ήταν απελπιστική.

Ο Μπότσαρης, στα τέλη του φθινοπώρου του 1822 ήρθε σ’ επαφή με τον Τούρκο πασά Ομέρ Βρυώνη, που πολιορκούσε το Μεσολόγγι και άρχισε διαπραγματεύσεις μαζί του για την παράδοση της πόλης. Κέρδισε έτσι χρόνο, αναγκάζοντας τα οθωμανικά στρατεύματα όταν ήρθε ο χειμώνας να αποχωρήσουν προσωρινά.

Το καλοκαίρι του 1823 ο Σουλτάνος έστειλε στη Στερεά Ελλάδα τον Μουσταφά Πασά με πολυάριθμο στρατό και στόχο την άλωση του Μεσολογγίου. Οι τουρκικές δυνάμεις στρατοπέδευσαν στη θέση Κεφαλόβρυσο, κοντά στο Καρπενήσι.

Η ελληνική κυβέρνηση, για να αντιμετωπίσει την κατάσταση, διόρισε στρατηγό το Μάρκο Μπότσαρη. Αυτό όμως δυσαρέστησε τους άλλους οπλαρχηγούς. Ο Μπότσαρης κάλεσε τους οπλαρχηγούς να συμφιλιωθούν και ενωμένοι να χτυπήσουν τους Τούρκους. Ο ίδιος, σχίζοντας το δίπλωμα της αρχιστρατηγίας και δίνοντας ένα λαμπρό παράδειγμα ανωτερότητας, πήρε τους λίγους Σουλιώτες του και κίνησε ν’ αντιμετωπίσει το στρατό του Μουσταφά.

 

   

  Το σημείο που έπεσε νεκρός στο Κεφαλόβρυσο

Η ιστορία του ανθρώπου συμβαδίζει με την ιστορία του νερού. Ο άνθρωπος επιδιώκει να ζει κοντά σε περιοχές που διαθέτουν νερό. Το σύνολο των περιοχών γλυκού νερού, όπως είναι οι ποταμοί και οι λίμνες αποτελούν το υδρογραφικό δίκτυο, το οποίο εξυπηρετεί την ύδρευση(δ), την άρδευση(β) για την παραγωγή ενέργειας και τη βιομηχανία και τις ανάγκες του ανθρώπου για μετακινήσεις(ε), ψυχαγωγία(γ) κ.λπ.

 Ύδρευση: παροχή πόσιμου νερού για την ικανοποίηση καθημερινών αναγκών.

 Άρδευση:  πότισμα καλλιεργημένων χωραφιών.

Παραγωγή ενέργειας : τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα χρησιμοποιώντας την κινητική ενέργεια του νερού που πέφτει με ορμή από ένα φράγμα.

Μετακίνηση: πλεύση ποταμόπλοιου σε πλωτό ποταμό για τη μεταφορά ανθρώπων.

Ψυχαγωγία: αθλήματα όπως rafting (ράφτινγκ), κανόε καγιάκ ή μια απλή βαρκάδα στα ήρεμα νερά ενός ποταμού ή μιας λίμνης. 

 Κλικ στην εικόνα για να δείτε το βίντεο:

Νερό, η πηγή της ζωής
Το βίντεο αναφέρεται στο πιο σημαντικό συστατικό της ζωής, το νερό, το οποίο καλύπτει τα ¾ της επιφάνειας της γης.

Ποτάμια και αρχαίοι πολιτισμοί

Η σημασία του νερού για τον άνθρωπο γίνεται εμφανής και από το γεγονός ότι πολλοί μεγάλοι αρχαίοι πολιτισμοί εμφανίστηκαν γύρω από μεγάλα ποτάμια.Ειδικότερα:

• ο πολιτισμός της Μεσοποταμίας στήριξε την ανάπτυξή τoυ στους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη,
• ο πολιτισμός της Αιγύπτου στο Νείλο,
• ο πολιτισμός της Κίνας στον Κίτρινο ποταμό (Χουάνγκ Χο)και
• ο ινδικός πολιτισμός στους ποταμούς Γάγγη και Ινδό.

Στη Μεσοποταμία, μια πολύ εύφορη χώρα, με εκτεταμένες πεδιάδες , που ποτίζονται από τους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη  έζησαν από πολύ νωρίς λαοί που ανέπτυξαν σημαντικότατους πολιτισμούς…

Οι λαοί της Μεσοποταμίας: Σουμέριοι, Ακκάδιοι, Βαβυλώνιοι, Αιγύπτιοι, Φοίνικες,  Εβραίοι, Χετταίοι, Μήδοι και Πέρσες.

Στην εύφορη κοιλάδα του Νείλου αναπτύχθηκε ένας από τους σημαντικότερους πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου , ο Αιγυπτιακός.

 Η Αρχαία Κίνα δημιούργησε  ένα μεγάλο πολιτισμό, η επιρροή του οποίου εξαπλώθηκε σε ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ασία χάρη στον Κίτρινο ποταμό (Χουάγκ Χο) και τον Γιανγκ Τσε.

Ο Ινδός και ο Γάγγης, ποταμοί στην Ινδία, αποτελούν στην κυριολεξία πηγή ζωής, εφόσον συντηρούν εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους. Και οι δύο χαίρουν της εκτίμησης των ανθρώπων για όσα τους παρέχουν. Ο Γάγγης θεωρείται ο πιο ιερός ποταμός από τους Ινδουιστές.

Πλωτοί ποταμοί

Ο Δούναβης και ο Μισισιπής είναι στο μεγαλύτερο μέρος τους πλωτοί ποταμοί, δηλαδή επιτρέπουν τη συγκοινωνία με ποταμόπλοια. Κάνε κλικ στην παρακάτω εικόνα για να… πλεύσεις στον Δούναβη. 

Οι παραποτάμιες πόλεις έχουν πολλά οφέλη από τους ποταμούς. Μια πόλη που είναι χτισμένη στις όχθες ενός μεγάλου πλωτού ποταμού, σε σχέση με μια άλλη πόλη που είναι μακριά από οποιοδήποτε υδρογραφικό δίκτυο μπορεί ευκολότερα και σε μεγαλύτερο βαθμό να αναπτύξει: τη γεωργία, τη ναυτιλία, το εμπόριο.

Κάντε κλικ στην εικόνα και εντοπίστε στον παγκόσμιο χάρτη τα ποτάμια που μελετήσαμε.

Η σημασία του νερού για τη ζωή μας

Αξιοποίηση του υδρογραφικού δικτύου

Το 3000 π.Χ. κατά τη μινωική περίοδο αναπτύχθηκαν όλες οι χρήσεις του νερού. Οι ανασκαφές στα ανάκτορα της Κνωσού αποκάλυψαν ένα τέλειο αποχετευτικό σύστημα, λουτρά και εγκαταστάσεις για γεωργική εκμετάλλευση του νερού. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος από πολύ παλιά είχε συνδέσει τη ζωή του με το γλυκό νερό.

Ανθρώπινες δραστηριότητες που μειώνουν τις διαθέσιμες ποσότητες του γλυκού νερού.

Η ποσότητα του νερού στον πλανήτη μας είναι σταθερή στη διάρκεια της ζωής της Γης. Το νερό ανακυκλώνεται συνεχώς ακολουθώντας το γνωστό υδρολογικό κύκλο (κύκλος του νερού). Αυτό που μεταβάλλεται καθημερινά είναι η ποιότητα αλλά και η ποσότητα του προσβάσιμου νερού.

Ανθρώπινες δραστηριότητες που μειώνουν τις διαθέσιμες ποσότητες γλυκού νερού:

1.    γεωργική εκμετάλλευση
2.    μόλυνση
3.    κατανάλωση από βιομηχανίες & εργοστάσια
4.    προσωπική χρήση

Απόβλητα και σκουπίδια σε ποτάμι

Δραστηριότητα που επίσης μειώνει τις διαθέσιμες ποσότητες του γλυκού νερού είναι και η αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων ,  που προκαλούν πολλά προβλήματα σε λίμνες και ποτάμια (ευτροφισμός, καταστροφή πανίδας και χλωρίδας), από τις οποίες οι άνθρωποι προμηθεύονται πόσιμο νερό. Στη φωτογραφία νεκρά ψάρια στον Πηνειό ποταμό.

Πώς θα είναι άραγε η ζωή μας το έτος 2070 , αν συνεχίσουμε με τον ίδιο ρυθμό την σπατάλη των αποθεμάτων νερού;

• Ποια από τις ηπείρους θα υποφέρει περισσότερο από την έλλειψη νερού;
• Σε ποιες περιοχές του πλανήτη μας υπάρχουν πολύ σοβαρά ζητήματα που σχετίζονται με το νερό; (κλικ στην εικόνα)

Ο εφιάλτης της ξηρασίας

Η ανομβρία και η ξηρασία είναι μια απειλή για τις χώρες της Μεσογείου. Πολλές φορές η κακή διαχείριση των υδατικών πόρων επιτείνει το πρόβλημα. Σε παγκόσμιο επίπεδο η κλιματική αλλαγή σε συνδυασμό με το εκρηκτικό δημογραφικό πρόβλημα και την εντατική καλλιέργεια και κτηνοτροφία επιταχύνουν την υποβάθμιση του εδάφους με αποτέλεσμα την ερημοποίηση πολλών περιοχών. (κλικ στην εικόνα)

Εξοικονόμηση νερού

Κάνε κλικ στην παραπάνω εικόνα και δες με ποιους τρόπους θα μπορούσαμε να εξοικονομήσουμε πόσιμο νερό στο σπίτι, στο σχολείο, στη γεωργία και στη βιομηχανία.

Παιχνίδια από τη σελίδα της ΕΥΔΑΠ.

Οι αρχικές επιτυχίες των Ελλήνων επαναστατών θορύβησαν την Υψηλή Πύλη. Την άνοιξη του 1822 στάλθηκε στη Στερεά Ελλάδα, επικεφαλής πολυάριθμης στρατιωτικής δύναμης, ο Δράμαλης με σκοπό να καταστείλει την Επανάσταση. Παγιδεύτηκε όμως και γνώρισε βαριά ήττα στα Δερβενάκια, στις 26 Ιουλίου του 1822.

[slideboom id=670187&w=425&h=370]   [slideboom id=879321&w=425&h=370]

Απόσπασμα από την εκπομπή “Η Μηχανή του Χρόνου”.

Απόσπασμα από την ελληνική ταινία “Παπαφλέσσας”

Κατά τη διάρκεια του 1821, οι Τούρκοι έστειλαν στην Πελοπόννησο τρία ασκέρια, για να καταπνίξουν την Επανάσταση. Κανένα τους όμως δεν τα κατάφερε λόγω της γενναίας αντίστασης των Ελλήνων αγωνιστών της Στερεάς Ελλάδας.Το ένα από αυτά διοικούσε ο Μαχμούτ, που ονομαζόταν και Δράμαλης επειδή καταγόταν από τη Δράμα.

 Ο Μαχμούτ Δράμαλης Πασάς (Mahmud Dramali Pasha) γεννήθηκε το 1780 στη Δράμα, εξ ου και το προσωνύμιο Δράμαλης, με το οποίο είναι γνωστός. Γόνος διακεκριμένης μουσουλμανικής οικογένειας της πόλης, με διασυνδέσεις στο σουλτανικό περιβάλλον, ανατράφηκε στο περιβάλλον των ανακτόρων του σουλτάνου Σελίμ Γ’. Εκπαιδεύτηκε σε στρατιωτικές σχολές και συμμετείχε σε εκστρατείες του Οθωμανικού στρατού στα Βαλκάνια και την Αίγυπτο. 

Την άνοιξη του 1822, αφού συγκέντρωσε στην Υπάτη 18.000 στρατιώτες (πεζούς και ιππείς), πυροβόλα και εκατοντάδες μεταφορικά ζώα, κατευθύνθηκε νότια.
Χωρίς να συναντήσει αντίσταση ο δυνατός στρατός του Δράμαλη πυρπόλησε τη Θήβα και μέσω των Μεγάρων πέρασε με τον πολυάριθμο στρατό του στην Κόρινθο. Από εκεί έφτασε μέχρι το Άργος.

Όλοι, μπροστά στο θέαμα του μεγάλου στρατού τρέπονται σε φυγή, εκτός από τον Κολοκοτρώνη, που θεωρεί ότι ο Δράμαλης δεν είναι ανίκητος.

Ο στρατός του Δράμαλη στην πεδιάδα του Άργους. Φαίνονται τα χαρακτηριστικά εμβλήματα του πασά, οι τρεις δηλαδή ιππούριδες στα κοντάρια με την ημισέληνο
(Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)

Ο Κολοκοτρώνης οδηγεί τους αγωνιστές στην μάχη.(πίνακας του Ν. Βαρβέρη, συλλογή Κουτλίδη)

Τότε ο Κολοκοτρώνης μαζί με άλλους αγωνιστές έκλεισε τα περάσματα, και απομόνωσε τη στρατιά του Δράμαλη στην πεδιάδα της Αργολίδας.Εφάρμοσε την τακτική της “καμένης γης” και έτσι οι Τούρκοι δεν έβρισκαν τροφή και νερό στον κάμπο του Άργους.

Οι οπλαρχηγοί πιστεύουν ότι ο Δράμαλης θα συνεχίσει την πορεία του για την Τρίπολη εκτός από τον Κολοκοτρώνη, που είναι βέβαιος ότι ο πασάς θα γυρίσει πίσω στην Κόρινθο.

Εξαντλημένοι από την πολιορκία του κάστρου, από την έλλειψη τροφής και τις ασθένειες, οι Οθωμανοί αποφάσισαν να επιστρέψουν στην Κόρινθο. Όμως οι τέσσερις οδοί διαφυγής είχαν καταληφθεί έγκαιρα από τις ελληνικές δυνάμεις, με εντολή του Κολοκοτρώνη. Ο ίδιος έπιασε το στενό των Δερβενακίων με 2.500 πολεμιστές, κρύβοντας μέσα σε θάμνους 800 από αυτούς.

Η μάχη στα στενά των Δερβενακίων, όπου η στρατηγική ευφυΐα του Κολοκοτρώνη και ο ηρωισμός του Νικηταρά χάρισαν στα ελληνικά όπλα μια λαμπρή νίκη (πίνακας του Θ. Βρυζάκη, συλλογή Κουτλίδη)

Στις 26 Ιουλίου του 1822 έγινε φονική μάχη στα Δερβενάκια, κατά την οποία οι Τούρκοι στρατιώτες παγιδεύτηκαν. Στη μάχη εκτός του Κολοκοτρώνη διακρίθηκαν ο Δημήτριος Υψηλάντης, ο Παπαφλέσσας και ιδιαιτέρως ο Νικήτας Σταματελόπουλος, γνωστότερος ως Νικηταράς, που έλαβε το προσωνύμιο Τουρκοφάγος. Όσοι κατάφεραν να σωθούν, κατέφυγαν στην Κόρινθο. Στα χέρια των Ελλήνων έπεσαν πολλά λάφυρα, ενώ ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ανακηρύχθηκε αρχιστράτηγος.

Έχοντας χάσει το 1/5 του στρατεύματος του, πολεμικό υλικό και πολλά ζώα, ο Δράμαλης πέθανε από τη λύπη του στην Κόρινθο στις 26 Οκτωβρίου 1822. Η Επανάσταση για άλλη μια φορά είχε σωθεί.

Του Δράμαλη

Φύσα, μαΐστρο δροσερέ κι αέρα του πελάγου, 
να πας τα χαιρετίσματα στου Δράμαλη τη μάννα.
Της Ρούμελης οι μπέηδες, του Δράμαλη οι αγάδες
στο Δερβενάκι κείτονται, στο χώμα ξαπλωμένοι.
Στρωμά’χουνε τη μαύρη γης, προσκέφαλο λιθάρια
και γι’απανωσκεπάσματα του φεγγαριού τη λάμψη.

Κ’ένα πουλάκι πέρασε και το συχνορωτάνε:
«Πουλί, πως πάει ο πόλεμος, το κλέφτικο ντουφέκι;
Μπροστά πάει ο Νικηταράς, πίσω ο Κολοκοτρώνης, 
και παραπίσω οι Ελληνες με τα σπαθιά στα χέρια».

Γράμματα πάνε κι έρχονται στων μπέηδων τα σπίτια.
Κλαίνε τ’αχούρια γι’άλογα και τα τζαμιά για Τούρκους, 
Κλαίνε μαννούλες για παιδιά, γυναίκες για τους άντρες.