2ο Δημοτικό Σχολείο Σχηματαρίου

[slideboom id=647625&w=425&h=370]

Η βασικότερη πηγή ενέργειας για τον πλανήτη μας είναι ο Ήλιος. Η θερμότητα από τον Ήλιο δεν μπορεί να μεταδοθεί με αγωγή ούτε να μεταφερθεί με ρεύματα, αφού στο διάστημα δεν υπάρχει ύλη. Η θερμότητα του Ήλιου διαδίδεται ώς τη Γη με ακτινοβολία. Ο Ήλιος ακτινοβολεί τεράστια ποσά ενέργειας στο διάστημα.

Η διάδοση της θερμότητας με ακτινοβολία γίνεται με ηλεκτρομαγνητικά κύματα που σε αντίθεση με το φως, που και αυτό είναι ηλεκτρομαγνητικό κύμα, δεν είναι ορατά. Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία διαδίδεται και στο κενό. Η απορρόφηση του ηλεκτρομαγνητικού κύματος από ένα σώμα προκαλεί αύξηση της θερμικής ενέργειας, άρα και της θερμοκρασίας του σώματος.

Επανάληψη ενότητας

[slideboom id=643888&w=425&h=370]

Η θερμότητα στα υγρά και στα αέρια μεταφέρεται και με ρεύματα. Το θερμό νερό και ο θερμός αέρας μετακινούνται προς τα πάνω μεταφέροντας θερμότητα. Τη μετακίνηση του θερμού αέρα προς τα πάνω μπορούμε να τη διαπιστώσουμε εύκολα τοποθετώντας τα χέρια μας πάνω από ένα θερμαντικό σώμα. Καθώς ο θερμός αέρας μετακινείται, μεταφέρει θερμότητα.

Κατά τη μεταφορά της θερμότητας με ρεύματα μετακινείται ύλη, αντίθετα από τη μετάδοση με αγωγή, κατά την οποία δε μετακινείται ύλη.

Όταν στα υγρά και στα αέρια υπάρχουν περιοχές με διαφορετική θερμοκρασία, τα μόρια μετακινούνται από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη προς τις περιοχές με τη μικρότερη θερμοκρασία. Κατά τη μετακίνησή τους αυτή μεταφέρουν ενέργεια. Μακροσκοπικά τη μετακίνηση αυτή την αντιλαμβανόμαστε ως ρεύματα.

Τα φιδάκια της θερμότητας

Τα χάρτινα φιδάκια γυρίζουν εξαιτίας της θερμότητας! Το κεράκι είναι μια πηγή θερμότητας που θερμαίνει τον αέρα τριγύρω. Ο θερμός αέρας κινείται ανοδικά, δηλαδή κατακόρυφα προς τα πάνω και έτσι δημιουργείται ένα ρεύμα θερμού αέρα, το οποίο ρέει τριγύρω και μέσα στο χάρτινο φιδάκι κάνοντάς το να στριφογυρίζει εξαιτίας του σπειροειδούς σχήματός του. 

Η βάρκα της θερμότητας

Η βάρκα μας αρμενίζει εξαιτίας της θερμότητας! Όταν ανάβουμε το κεράκι , αρχίζει να θερμαίνεται το αέρας που βρίσκεται εκεί γύρω, κάτω από το αυτοσχέδιο πανί με το αλουμινόφυλλο που έχουμε κατασκευάσει για τη βάρκα μας. Δημιουργείται σταδιακά ένα ανοδικό ρεύμα θερμού αέρα, το οποίο κατά την άνοδό του συναντά μια αντίσταση από το “αλουμινοπανί” της βάρκας. Έτσι, δημιουργείται μια ώθηση και στροβιλίζοντας ελαφρά ο θερμός αέρας προς τα πίσω σπρώχνει τη βάρκα μπροστά.

Ο έλικας της θερμότητας

Καθώς, λοιπόν, τρίβουμε τα χέρια μας ζεσταίνονται οι παλάμες μας. Όταν πλησιάσουμε τις παλάμες μας κάτω και γύρω από τον έλικα, τότε δημιουργείται ένα ανοδικό ρεύμα θερμού αέρα, ο οποίος παρασέρνει σε περιστροφική κίνηση τον έλικα εξαιτίας του σχήματός του και της κλίσης των πτερυγίων του. 

[slideboom id=643716&w=425&h=370]

Μετάδοση της θερμότητας με αγωγή ονομάζεται η απευθείας μετάδοση της θερμότητας από σημείο σε σημείο μέσα από ένα στερεό υλικό σώμα. Στη μετάδοση της θερμότητας με αγωγή, δε μετακινείται ύλη.

ΤΑ ΑΤΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΡΙΑ

Δείτε τα παρακάτω βιντεάκια για τα άτομα και τα μόρια από τη σειρά Eureka! (1981) της καναδικής τηλεόρασης TVO. Μεταγλωττισμένο από την εκπαιδευτική τηλεόραση της ΕΡΤ .

ΜΕΛΕΤΗ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ

Όλα τα φαινόμενα που είναι σχετικά με τη θερμότητα ονομάζονται θερμικά φαινόμενα. Οι άνθρωποι μελετούν τα θερμικά φαινόμενα εδώ και χιλιάδες χρόνια, για να καλύψουν τις ανάγκες τους και να βελτιώσουν τις συνθήκες της ζωής τους. Το ερώτημα: “Πώς φτάνει στη γη η ζωογόνα θερμότητα από τον ήλιο;” υπήρξε θεμελιώδες για τον άνθρωπο.

Η μελέτη των θερμικών φαινομένων οδήγησε τον άνθρωπο στο να χρησιμοποιήσει τη θερμότητα για να μαγειρέψει την τροφή του και να παρατηρήσει ότι τα ρούχα που είναι κατασκευασμένα από μαλλί τον κρατούν ζεστό τον χειμώνα, ενώ αυτά που είναι κατασκευασμένα από βαμβάκι τον κρατούν δροσερό τις ζεστές καλοκαιρινές μέρες.

Ο άνθρωπος γρήγορα κατάλαβε ότι τα σκουρόχρωμα αντικείμενα απορροφούν περισσότερη θερμότητα από τα ανοιχτόχρωμα και έδωσε στα ρούχα, τα αυτοκίνητα και τα αντικείμενα το χρώμα που θα τους εξασφάλιζε την κατάλληλη θερμοκρασία.

Παρατήρησε ότι τα σκεύη από μέταλλο ζεσταίνονται πολύ στη φωτιά και έτσι τους πρόσθεσε χερούλια, στην αρχή από ξύλο και πολύ αργότερα από πλαστικό, για να μπορεί να τα πιάνει. Πρόσεξε τα πουλιά να αιωρούνται, να “πλανάρουν” στον αέρα χωρίς να κινούν τις φτερούγες τους και αναρωτήθηκε γιατί. Όταν ανακάλυψε ότι τα πουλιά εκμεταλλεύονται την ανοδική κίνηση των θερμών ρευμάτων αέρα, κατασκεύασε αερόστατα και μετά ανεμόπτερα για να πετά με τα… δικά του φτερά. Εκμεταλλεύτηκε τη μετάδοση της θερμότητας με ρεύματα για να κατασκευάσει συστήματα κεντρικής θέρμανσης και ξεπέρασε τις δυσκολίες του χειμώνα.

Η γνώση που του εξασφάλισε η μελέτη των θερμικών φαινομένων τον οδήγησε στο να κατασκευάσει νέα υλικά, άλλα καλούς και άλλα κακούς αγωγούς της θερμότητας και τον βοηθά να προβλέψει τον καιρό.

ΔΙΑΦΟΡΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ – ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ – ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Θερμική ενέργεια ενός σώματος ονομάζουμε την κινητική ενέργεια των μορίων του λόγω των συνεχών και τυχαίων κινήσεών τους. Αντιλαμβανόμαστε τη θερμική ενέργεια ενός σώματος από τη θερμοκρασία του. Όσο μεγαλύτερη είναι η θερμική ενέργεια τόσο μεγαλύτερη είναι και η θερμοκρασία.

Η θερμοκρασία είναι μια έννοια που μας βοηθά να περιγράψουμε πόσο θερμό ή ψυχρό είναι ένα σώμα. Όταν ένα σώμα είναι θερμό, λέμε ότι έχει υψηλή θερμοκρασία, όταν είναι ψυχρό, λέμε ότι έχει χαμηλή θερμοκρασία.

Θερμότητα ονομάζουμε την ενέργεια μόνο όταν αυτή ρέει από ένα σώμα σε ένα άλλο. Η θερμότητα ρέει πάντοτε από τα σώματα με μεγαλύτερη θερμοκρασία προς τα σώματα με χαμηλότερη θερμοκρασία.

Το 1931 γιορτάστηκε για πρώτη φορά η Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων σ’ ένα συνέδριο περιβαλλοντιστών στη Φλωρεντία κι από τότε η γιορτή διευρύνθηκε και ενώ ξεκίνησε ως ένας τρόπος για την ευαισθητοποίηση κοινού και ειδικών για τα υπό εξαφάνιση ζώα, τώρα πια περιλαμβάνει όλα τα είδη του ζωικού βασιλείου.
Πιο συγκεκριμένα, η 4η Οκτωβρίου καθιερώθηκε ως Παγκόσμια Ημέρα Ζώων, επειδή συμπίπτει με τον εορτασμό της μνήμης του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης, που έχει αναγορευτεί από την Καθολική Εκκλησία ως προστάτης των ζώων και του περιβάλλοντος.

«Ο πολιτισμός ενός έθνους κρίνεται από το πώς φέρεται στα ζώα του…» Μ. Γκάντι

Δεκάδες είδη ζώων εξαφανίζονται καθημερινά. Αιτία, η ανεξέλεγκτη συρρίκνωση των βιοτόπων τους, το παράνομο κυνήγι, η ρύπανση της ατμόσφαιρας και οι κλιματικές αλλαγές. Πολλά από αυτά, δεν έχουμε προλάβει καν να τα γνωρίσουμε. Όμως κάθε είδος που χάνεται, παίρνει μαζί του και ένα κομμάτι της γενετικής και εξελικτικής ιστορίας εκατοντάδων χρόνων, πολύτιμη πηγή γνώσης για τον άνθρωπο.

Πολλές οργανώσεις, παγκόσμιες και μη, εργάζονται πυρετωδώς για την προστασία των ζώων και του φυσικού τους περιβάλλοντος. Πατήστε στις παρακάτω εικόνες για να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τις οργανώσεις αυτές και τη δράση τους.

Για την καλύτερη προστασία των ζώων υπογράφηκε στο Παρίσι τον Οκτώβριο του 1978 η Διεθνής Διακήρυξη των Δικαιωμάτων των Ζώων.

Οι δραστηριότητές μας

Μελετήσαμε τα ζώα υπό εξαφάνιση στην Ελλάδα. Χρήσιμες πληροφορίες βρήκαμε στις σελίδες των οργανώσεων που παρουσιάστηκαν παραπάνω, καθώς και στη σελίδα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης .

Δείτε εδώ ένα πολύ ωραίο αφιέρωμα της εφημερίδας Καθημερινή για τα απειλούμενα ζώα της Ελλάδας.

Φτιάξαμε ένα κολάζ με κάποια από τα ζώα που απειλούνται με εξαφάνιση στην Ελλάδα.

Μια πολύ ωραία κατασκευή, την οποία δωρίσαμε στους μαθητές της Α΄ τάξης, ήταν καρτέλες με το αλφάβητο των ζώων.

Φτιάξαμε κι ένα παιχνίδι μνήμης με τα ζώα για τους μαθητές της Β΄ τάξης.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ειρήνης καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ το 1981, για να διαδώσει και για να δυναμώσει τα ιδανικά της ειρήνης και της μη βίας ανάμεσα στα έθνη. Από το 2001 η Ημέρα αυτή γιορτάζεται στις 21 Σεπτεμβρίου. Την ημέρα αυτή προγραμματίζονται εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο από τον ΟΗΕ, τις ΜΚΟ, από θρησκευτικές οργανώσεις και τις τοπικές κοινωνίες των πολιτών.

Τα σύμβολα της ειρήνης

Η ειρήνη έχει πολλά και διαφορετικά σύμβολα. Από πού όμως προέρχονται, πού γεννήθηκαν και πώς εξηγούνται;

 Το σύμβολο της ειρήνης παρουσιάστηκε για πρώτη φορά με τη μορφή κύκλου με διχαλωτό σχήμα που γνωρίζουμε μέχρι και σήμερα, στις 21 Φεβρουαρίου του 1958, από έναν Βρετανό καλλιτέχνη και σχεδιαστή, τον Gerald Holtom, ως ένα σύμβολο της εκστρατείας για τον Πυρηνικό Αφοπλισμό και αργότερα τη δεκαετία του εξήντα. έγινε ένα αντιμιλιταριστικό σύμβολο.

Η Ειρήνη όμως, δεν έχει μόνο σύμβολο αλλά και σημαία!

Η σημαία της ειρήνης είναι μία σημαία του ουράνιου τόξου με επτά οριζόντιες διαφορετικού χρώματος λωρίδες και με λευκά κεφαλαία γράμματα στο κέντρο αναγράφεται η λέξη PACE (προφέρεται Πάτσε), που στην ιταλική γλώσσα σημαίνει ειρήνη. Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ιταλία σε μία πορεία ειρήνης το 1961 και ήταν εμπνευσμένη από παρόμοιες πολύχρωμες σημαίες που χρησιμοποιούνταν σε διαδηλώσεις κατά των πυρηνικών όπλων.

 Ένα ακόμη σύμβολο ειρήνης είναι και το κλαδί ελιάς. Τα πάντα ξεκινούν από την ελληνική μυθολογία και τη διαμάχη ανάμεσα στην Αθηνά και τον Ποσειδώνα: εκείνος με την τρίαινα χτυπάει τη γη και δημιουργεί μια πηγή με αλμυρό νερό κι εκείνη απαντά φυτεύοντας μια ελιά, το δέντρο που εκπροσωπεί την ειρήνη και την ευμάρεια. Η νίκη είναι της θεάς και από εκείνη τη στιγμή η ελιά της γίνεται το παγκόσμιο σύμβολο της ειρήνης.

  Κι ακριβώς ένα κλαδί ελιάς μάς φέρνει κοντά  σ’ ένα ακόμα σύμβολο για την ειρήνη, αφού κατά τη Βίβλο το περιστέρι επέστρεψε στην κιβωτό για να αναγγείλει πως ο κατακλυσμός ολοκληρώθηκε και μια νέα εποχή ξεκινούσε στη γη.

Αν προσπαθούσαμε να δώσουμε έναν ορισμό για την Ειρήνη θα λέγαμε ότι αποτελεί τη φυσική κατάσταση στην κοινωνική ζωή του ανθρώπου κατά την οποία οι σχέσεις λειτουργούν αρμονικά και χωρίς βίαιες αντιπαραθέσεις.
Δυστυχώς όμως, στις μέρες μας η έννοια της ειρήνης τείνει να φθίνει όλο και περισσότερο. Ο κόσμος μαστίζεται από πολέμους και βίαιες συγκρούσεις. Από το 1990 μέχρι και το 2003 ο κόσμος γνώρισε 59 μεγάλες συρράξεις. Τα θύματά τους είναι σε συντριπτικό ποσοστό άμαχοι, γυναίκες και παιδιά. Από το 1990 μέχρι σήμερα έχουν σκοτωθεί σε συρράξεις 3.600.000 άνθρωποι και το λυπηρό είναι πως σχεδόν τα μισά θύματα (1.600.000) ήσαν παιδιά.
Εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά συμμετέχουν σε ένοπλες συρράξεις ως στρατιώτες, εξαναγκάζονται στην προσφυγιά ή τον εκτοπισμό από τις εστίες τους, υποφέρουν κακοποιήσεις, βιασμούς και εκμετάλλευση, μένουν ορφανά ή ανάπηρα από νάρκες και εκρηκτικά.
Αν και μια Ημέρα Ειρήνης δεν θα μπορούσε να επουλώσει τα βαθιά τραύματα του πολέμου και των συρράξεων στα κορμιά και την ψυχή εκατομμυρίων παιδιών στον κόσμο, είναι ωστόσο μια ημέρα ελπίδας και πίστης για έναν καλύτερο κόσμο, όπου η ειρηνική συνύπαρξη θα δεν θα είναι ένα άπιαστο όνειρο αλλά πραγματικότητα.

Οι δραστηριότητές μας

Μελετήσαμε τον πόλεμο και την ειρήνη μέσα από τη μουσική. Αναζητήσαμε στο διαδίκτυο και ακούσαμε τραγούδια που γράφτηκαν για τον πόλεμο και την ειρήνη, όπως:

• από τον John Lennon τo τραγούδι Imagine
• από τους Mattafix το τραγούδι Living Darfur
• από τον Michael Jackson το τραγούδι We are the world

Μελετήσαμε τον πόλεμο και την ειρήνη μέσα από τη λογοτεχνία.
Αναζητήσαμε στο διαδίκτυο και διαβάσαμε λογοτεχνικά κείμενα τα οποία αναφέρονται στην ειρήνη και στον πόλεμο. Βρήκαμε και παρουσιάσαμε στην τάξη ένα ποίημα, ένα λογοτεχνικό κείμενο και ένα βιβλίο (βιβλιοπαρουσίαση) με θέμα την ειρήνη και τον πόλεμο.

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος (Κροκεές Λακωνίας,Ιανουάριος 1912 – Πλουμίτσα 4 Αυγούστου 1991) ήταν Έλληνας ποιητής, πεζογράφος, μεταφραστής και δοκιμιογράφος. Θεωρείται ένας από του μεγαλύτερους Έλληνες ποιητές. Έχει προταθεί τετράκις για το Βραβείο Νόμπελ, ενώ επίσης έχει λάβει άλλα πολλά βραβεία, όπως το βραβείο Ουράνη, το Πρώτο βραβείο κρατικής ποίησης κ.α.

 Ν. Βρεττάκος “Ειρήνη είναι όταν“

 “Ειρήνη” του Αριστοφάνη

Ο Αριστοφάνης, γιος του Φιλίππου από τον δήμο Κυδαθήναιον, ήταν Αθηναίος σατιρικός ποιητής του 5ου αιώνα (περίπου 445 – 386 π.Χ.). Ο Αριστοφάνης είναι  ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της περιόδου της αρχαίας αθηναϊκής κωμωδίας και ο μοναδικός, του οποίου σώζονται ακέραια έργα. Κατά τον 5ο αιώνα π.Χ., συνέγραψε 46 κωμωδίες. Από αυτές σώζονται έντεκα ακέραιες, ενώ παραδίδονται 924 αποσπάσματα.

 “Το ημερολόγιο της Άννα Φρανκ”

Η Άννα Φρανκ γεννήθηκε στη Φρανκφούρτη και πέθανε σε στρατόπεδο συγκέντρωσης της ναζιστικής Γερμανίας, σε ηλικία 16 ετών. Ήταν κόρη του Γερμανοεβραίου επιχειρηματία Ότο Φρανκ, η οικογένεια του οποίου, μετά την κατάληψη της εξουσίας από τους Ναζί, μετανάστευσε στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας. Οι Φρανκ, εξαιτίας του διωγμού των Εβραίων, κρύφτηκαν στην αποθήκη του εμπορικού τους καταστήματος και έζησαν εκεί μέχρι τον Αύγουστο του 1944, οπότε τους συνέλαβε η γερμανική αστυνομία. Οδηγήθηκαν στο Άουσβιτς, όπου πέθανε η μητέρα της Άννας. Η ίδια και η αδερφή της πέθαναν από τύφο σε άλλο στρατόπεδο συγκέντρωσης. Επέζησε μόνο ο πατέρας, ο οποίος από Ολλανδούς φίλους της οικογένειας παρέλαβε το ημερολόγιο που είχε μαζί της η κόρη του στο κρησφύγετό τους. Το ημερολόγιο εκδόθηκε το 1947 και, με τη μεγάλη διεθνή απήχηση που είχε, έκανε γνωστή τη δοκιμασία του νεαρού κοριτσιού.

Μελετήσαμε τον πόλεμο και την ειρήνη μέσα από τη ζωγραφική. 
Αναζητήσαμε στο διαδίκτυο πίνακες μεγάλων ζωγράφων και είδαμε πως παρουσιάζουν την ειρήνη και τον πόλεμο μέσα από τα έργα τους. Ο Πικάσο, ο Ντελακρουά, ο Μανέ έχουν δημιουργήσει πολλά έργα τέχνης με αυτό το θέμα.

Παρουσιάσαμε στην τάξη κάποιους από τους πίνακες που μας έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση δίνοντας πληροφορίες για τον καλλιτέχνη και τη δημιουργία του πίνακα.

“Γκουέρνικα” , Πικάσο

“Ο Πόλεμος” , Ντελακρουά

Σκηνή πολέμου, Μαρκ Σαγκάλ                                     Περιστέρι, Πικάσο

                “Η Ειρήνη”, Λούντβιχ Νάους                     “Το παιδί και το περιστέρι”, Πικάσο

Δημιουργήσαμε κι εμείς μεγάλα έργα!!!

Και λίγο γέλιο…

«Φιλελληνισμός», είναι ένας όρος που μαρτυρείται ήδη από το 1761. Από τα τέλη του 18ου αιώνα δήλωνε την ιδεολογική και πολιτική κίνηση που αναπτύχθηκε κυρίως στις ευρωπαϊκές χώρες και στην Αμερική και αποσκοπούσε τόσο στην ηθική όσο και στην υλική ενίσχυση του ελληνισμού κατά την Τουρκοκρατία και κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821.

[slideboom id=687491&w=425&h=370]

Στους Φιλέλληνες συγκαταλέγονται:

• Ρομαντικοί ιδεαλιστές.
• Λάτρεις της αρχαίας Ελλάδας.
• Πολιτικοί.
• Πρώην στρατιωτικοί.
• Διωκόμενοι για τη δράση τους επαναστάτες.
•  Έμποροι, τραπεζίτες.
• Μέλη εκπαιδευτικών ή θρησκευτικών ιδρυμάτων.
• Ευγενείς όπως ο  Ιταλός κόμης Σανταρόζα.

Περισσότεροι από 1.200 Ευρωπαίοι παίρνουν μέρος σε μάχες εναντίον των Τούρκων. Είναι κυρίως Ευρωπαίοι (Γερμανοί, Γάλλοι, Ιταλοί, Πολωνοί, Ελβετοί, Άγγλοι) .

 Οι φιλέλληνες έκαναν εράνους για την ενίσχυση του Αγώνα και πίεζαν με διαφόρους τρόπους τις κυβερνήσεις τους να βοηθήσουν τους Έλληνες· σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα έρχονταν και οι ίδιοι στην Ελλάδα και πολεμούσαν στο πλευρό των επαναστατών. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η προσφορά των ανθρώπων του πνεύματος, ποιητών και καλλιτεχνών, οι οποίοι με τα έργα τους πρόβαλλαν τον ελληνικό αγώνα και συγκινούσαν τους συμπατριώτες τους. Εξαιρετική θέση ανάμεσα τους Φιλέλληνες κατέχει ο Άγγλος λόρδος Βύρων, σπουδαίος ποιητής της εποχής, που όχι μόνο πρόσφερε υλικά και ηθικά στην Επανάσταση, αλλά θυσίασε και την ίδια του τη ζωή γι’ αυτήν. 

Τα τελευταία λόγια του Μπάιρον ήταν για την Ελλάδα:

«Έδωσα στην Ελλάδα τον χρόνο μου, την περιουσία μου, την υγεία μου. Τώρα της δίνω και τη ζωή μου. Τι παραπάνω μπορούσα να κάνω;»

Οι πρώτες αποστολές στην Ελλάδα

• Η πρώτη αποστολή φιλελλήνων φτάνει τον Ιούνιο του 1821, με έξοδα του Δημήτριου Υψηλάντη.
• II δεύτερη αποστολή φτάνει δύο μήνες αργότερα με επικεφαλής τον Τόμας Γκόρντον,  εύπορο βρετανό αξιωματικό.

Το τάγμα των Φιλελλήνων

• Συγκροτείται τον Μάιο του 1822, με βάση τους γαλλικούς στρατιωτικούς κανονισμούς.
• Συμμετέχει στη μάχη του Πέτα και διαλύεται έχοντας μεγάλες απώλειες.

Οι Φιλέλληνες στο εξωτερικό

• Σχηματίζονται φιλελληνικές επιτροπές (κομιτάτα) σε μεγάλες πόλεις του εξωτερικού.
• Σκοπός: Η ενίσχυση του αγωνιζόμενου ελληνικού λαού.
• Συγκεντρώνονται και στέλνονται χρήματα, τροφές και πολεμοφόδια.
• Παρέχεται ηθική υποστήριξη με δημοσιεύσεις σε έντυπα και εφημερίδες, καλλιτεχνικά έργα και συναυλίες.

Τα πρώτα φιλελληνικά σωματεία εμφανίστηκαν τον Αύγουστο του 1821 στη Βέρνη της Ελβετίας και τη Στουτγάρδη της Γερμανίας.

• Στη Γαλλία και στην Αγγλία η ίδρυση κομιτάτων καθυστέρησε έως το 1823.
• Το 1825 παρουσιάστηκε έντονη φιλελληνική κίνηση. Ιδρύθηκε το Κομιτάτο του Παρισιού, η Societe Philanthropique en faveur des Grecs και το Κομιτάτο της Μασσαλίας.
• ‘Aλλωστε, η Ελλάδα είχε βρει θερμό υποστηρικτή στο γαλλικό Κοινοβούλιο, στο πρόσωπο του Francois Rene Chateaubriand.
• Το 1825, ο αξιωματικός του βοναπαρτικού στρατού, Κάρολος Φαβιέρος ανέλαβε να συντονίσει το νέο κύμα εθελοντών που αποτελείτο από Ιταλούς καρμπονάρους και Γάλλους βοναπαρτιστές, όπως ήταν και ο ίδιος άλλωστε.

Στη Γερμανία

• Υπάρχει ενθουσιώδης δραστηριότητα  φοιτητών  και  εμπόρων. 
• Δημιουργούνται Φιλελληνικές Επιτροπές (Κομιτάτα) με κύριο στόχο την περίθαλψη Ελλήνων προσφύγων.
• Πρωτοστατούν πανεπιστημιακοί καθηγητές όπως ο  Κρουγκ, που αρθρογραφούν υπέρ της Επανάστασης,
• αλλά και τραπεζίτες σαν τον οικονομολόγο Ιωάννη Εϋνάρδο.

 Ιωάννης-Γαβριήλ Εϋνάρδος

 Ελβετός τραπεζίτης, φιλέλληνας, τιμημένος με τον τίτλο του ευεργέτη του ελληνικού έθνους και πρωτοπόρος φωτογράφος.

 Κατά την επανάσταση του ’21 διέθεσε τεράστια ποσά υπέρ των Ελλήνων και παρενέβη επανειλημμένα στην ευρωπαϊκή διπλωματία υπέρ τών ελληνικών δικαίων. Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια επέδειξε προσωπικό ενδιαφέρον για την συγκρότηση της ελληνικής εθνικής οικονομίας και συνέβαλε καταλυτικά στην ίδρυση της Εθνικής Χρηματιστικής Τράπεζας, της οποίας διατέλεσε και επίτιμος διοικητής. Το 1847 αντιμετώπισε με σθένος τις υπερβολικές απαιτήσεις των Άγγλων τραπεζιτών για το δάνειό τους του 1832 προς την Ελλάδα και πλήρωσε ο ίδιος μισό εκατομμύριο χρυσά φράγκα για να τους ικανοποιήσει.

Γαλλία, Αγγλία, Βέλγιο και Ολλανδία

• Δημιουργούνται παρόμοιες επιτροπές.
• Μέλη γίνονται σημαντικές προσωπικότητες, όπως ο Γάλλος συγγραφέας Βίκτωρ Ουγκώ και ο Άγγλος ποιητής λόρδος Μπάιρον.

 Στην Αμερική

• Ο πρόεδρος των Η.Π.Α. Μονρόε βγάζει διάγγελμα υπέρ του αγώνα των Ελλήνων για την ανεξαρτησία τους (τέλη του 1823).
• Παρόλα αυτά το φιλελληνικό ενδιαφέρον περιορίζεται κυρίως στη συγκέντρωση και αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας.

Οι φιλέλληνες για να συγκεντρώσουν χρήματα έκαναν εράνους , συναυλίες , θεατρικές παραστάσεις , κατασκεύαζαν διάφορα αντικείμενα (πιάτα , ταμπακιέρες μέχρι και μεγάλα ακριβά ρολόγια) τα οποία πουλούσαν , πίνακες ζωγραφικής κτλ.

Oι Έλληνες λαμβάνουν την ευλογία στο Mεσολόγγι.            Φιλελληνική βεντάλια 1826.

Οι Φιλέλληνες ζωγράφοι

Ποιοί είναι οι Φιλέλληνες καλλιτέχνες; Πώς απεικόνισαν την Επανάσταση του 1821; Ένα πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα στους φιλέλληνες ζωγράφους , με στοιχεία για τη ζωή τους και πίνακές τους , από το Art noise

Διαβάστε το άρθρο

Παρατηρώντας τις εικόνες συζητήστε για τις ανθρώπινες δραστηριότητες που προκαλούν μεταβολές στην επιφάνεια της Γης.

Αλλοίωση της επιφάνειας της Γης, είναι δυνατόν να συμβεί και με έργα χρήσιμα προς τον άνθρωπο. Π. χ. για την διάνοιξη ενός μεγάλου δρόμου και η δημιουργία σήραγγας ( έργα οδοποιίας ), τα οποία διευκολύνουν μεν την κυκλοφορία, αλλάζουν όμως τη μορφολογία του εδάφους.

Ακόμα και η δημιουργία φραγμάτων, μπορεί να αποθηκεύει νερό και να αντιμετωπίζονται οι ξηρασίες και οι πλημμύρες αλλά από την άλλη παρεμποδίζεται η μετανάστευση και η κυκλοφορία ειδών πανίδας( ψάρια), δημιουργούνται τμήματα ξηράς στις εκβολές των ποταμών(προσχώσεις) και επεμβαίνουμε στη φυσική ομορφιά του τοπίου.

Οι πυρκαγιές στα δάση είναι μία από τις χειρότερες καταστροφές που μπορεί να προκαλέσει ο άνθρωπος. Πολλές φορές βέβαια μπορεί να ξεσπάσει μόνη της (π.χ.  υψηλές θερμοκρασίες , ξηρασία κτλ) , τις πιο πολλές φορές όμως είναι ανθρώπινο έργο. Είτε λόγω απροσεξίας είτε έργο των  εμπρηστών. Οι συνέπειες από μια δασική πυρκαγιά είναι τρομερές.

Κλικ στην παρακάτω εικόνα

Επιπτώσεις πυρκαγιών στο περιβάλλον

1. Χωρίς τα δάση δεν μπορεί να παραχθεί το οξυγόνο, όπως επίσης δεν μπορεί να απορροφηθεί το διοξείδιο του άνθρακα που είναι επικίνδυνο για την υγεία μας και αυξάνει την ατμοσφαιρική ρύπανση.
2. Το φύλλωμα του δάσους μπορεί να απορροφήσει μέχρι και 50% της βροχής. Χωρίς τα δάση δεν συγκρατείται πλέον το νερό της βροχής με αποτέλεσμα τις πλημμύρες.
3. Δεν προστατεύεται το έδαφος από την ένταση της βροχής και διαβρώνεται.
4. Δεν μπορεί να μειωθεί η ένταση του ανέμου καθώς και ο θόρυβος.
5. Δεν εμπλουτίζονται τα υπόγεια νερά, οι πηγές και τα ποτάμια και υποβαθμίζεται η ποιότητα του νερού που πίνουμε.
6. Στην πανίδα έχουμε άμεσες συνέπειες με το θάνατο ζώων κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς και έμμεσα με έλλειψη βοσκήσιμης ύλης μελλοντικά.
7. Κατά μέσο όρο η αποκατάσταση της καμένης δασικής έκτασης γίνεται σε 5 δεκαετίες.
8. Έχουμε αύξηση της θερμοκρασίας και ενίσχυση του φαινόμενου του «Θερμοκηπίου».
9. Μολύνονται τα θαλάσσια και γλυκά νερά από τους τόνους στάχτης που παρασύρονται με τις πρώτες βροχές μετά την πυρκαγιά. Επηρεάζονται έτσι διάφορα είδη ψαριών και φυτών.
10. Καταστρέφονται τα δασικά προϊόντα που μας προσφέρει το δάσος όπως το ξύλο και οι διάφοροι καρποί.
11. Κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις.
12. Μετά από βροχές ή καταιγίδες ακολουθούν πλημμύρες. Αποτέλεσμα οι καταστροφές στον γεωργικό τομέα, στους δρόμους, σε σπίτια κτλ.
13. Υφίστανται καταστροφές σε υποδομές, σε κτήρια, στο οδικό δίκτυο, στις τηλεπικοινωνίες και στους σταθμούς ηλεκτροδότησης
14. Στερούμαστε την πολύτιμη ξυλεία και τα άλλα δασικά προϊόντα για πολλά χρόνια, μέχρι να ξαναγίνει το δάσος όπως ήτανε προτού καεί.
15. Καταστρέφονται οι χώροι αναψυχής ή άθλησης.
16. Επιπτώσεις στον τουρισμό και μείωση της επισκεψιμότητας στις καμένες περιοχές.
17. Υποβαθμίζεται η ποιότητα ζωής των κατοίκων των περιοχών.
18. Επιβαρύνεται η ανθρώπινη υγεία με αναπνευστικά προβλήματα κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς και από την αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα αργότερα.

Πλημμύρες είναι δυνατόν να έχουμε και από την συνήθεια των ανθρώπων να ρίχνουν στις κοίτες των ποταμών απορρίμματα και μπάζα.

Και δεν είναι μόνο αυτό. Μπορούμε να έχουμε κατολισθήσεις και από κατασκευές έργων και από καταστροφή δασών, που μπορεί να συνδυαστεί και με ανθρώπινα θύματα κλπ

Η υλοτομία επίσης και ιδίως η ανεξέλεγκτη καταστρέφει την ενότητα του δάσους και την ικανότητά του για ανανέωση.

Τα καυσαέρια επίσης των πόλεων και των βιομηχανιών επηρεάζουν την ανάπτυξη των δασών όπως το ίδιο συμβαίνει και από τους επισκέπτες των δασών που πολλές φορές αφήνουν σκουπίδια στο δάσος και πολλά από αυτά μάλιστα είναι δυνατό να γίνει και εστία πυρκαγιάς το καλοκαίρι( μπουκάλι κλπ).

Η προστασία των δασών πρέπει να γίνει στόχος όλων των ανθρώπων αλλά και το ίδιο το κράτος να λάβει προστατευτικά μέτρα, όπως η επαρκής φύλαξή τους, η έγκαιρη επέμβαση των δυνάμεων κατάσβεσης και η δημιουργία αντιπυρικών ζωνών. Ακόμα και η χρήση συστημάτων ανίχνευσης φωτιάς, όπως υπάρχει σε πολλές χώρες του εξωτερικού.

Βέβαια ο μεγαλύτερος κίνδυνος που προκαλεί παρόμοιες καταστάσεις ακούει στο όνομα κλιματική αλλαγή, αφού η αλόγιστη χρήση τοξικών στοιχείων( λιπάσματα, φυτοφάρμακα κλπ), η εκπομπή ρύπων από αυτοκίνητα και εργοστάσια, η ρίψη χημικών ουσιών κλπ καταστρέφουν το περιβάλλον, δημιουργούν απίστευτα φυσικά φαινόμενα επικίνδυνα για τον άνθρωπο( έντονες βροχοπτώσεις, μεγάλες πυρκαγιές από “αφύσικες” ζέστες, έντονες ξηρασίες κλπ) (κλικ στις εικόνες)

Η δομή της Γης

Η εσωτερική κατασκευή της Γης (κλικ στην εικόνα) μοιάζει με κρεμμύδι, αφού αποτελείται από διαδοχικά στρώματα. Το εξωτερικό στρώμα είναι στερεό, λέγεται λιθόσφαιρα και αποτελείται από δώδεκα μεγάλες πλάκες,  τις λιθοσφαιρικές πλάκες. Οι πλάκες αυτές κινούνται συνεχώς , με αποτέλεσμα να  συγκρούονται μεταξύ τους.

Οι σεισμοί

Οι λιθοσφαιρικές πλάκες, όπως είπαμε κινούνται. Με την κίνηση αυτή προκαλούνται συγκρούσεις και μεγάλες αναστατώσεις στις περιφέρειες των λιθοσφαιρικών πλακών, με αποτέλεσμα οι περιοχές που βρίσκονται πάνω από τις πλάκες αυτές να υποφέρουν από σεισμούς.

Βέβαια, πριν οι επιστήμονες εξηγήσουν πως δημιουργούνται οι σεισμοί, υπήρχαν πολλές διαφορετικές ερμηνείες του φαινομένου. Κάνε κλικ εδώ για να δεις μερικές από αυτές. 

 Ο σεισμός μπορεί να διαταράξει την καθημερινή ζωή δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα:

Σε δίκτυα όπως,

• οδικό (καταστροφή δρόμων, γεφυρών κλπ)
• σιδηροδρομικό (καταστροφή γραμμών)
• τηλεπικοινωνιακό
• ηλεκτρικό
• Ύδρευσης

Στο φυσικό περιβάλλον

• κατολισθήσεις, καθιζήσεις
• Σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις, μπορεί ένα σεισμό ν’ ακολουθήσει μια πυρκαγιά, προκαλώντας μεγαλύτερα προβλήματα από αυτά που έχει προκαλέσει ο ίδιος ο σεισμός!
• Επίσης, δεν είναι σπάνια η εμφάνιση πλημμύρας εξαιτίας βλαβών στα δίκτυα ύδρευσης, καταστροφής φραγμάτων ή αλλαγής της ροής ποταμών.

Στην παγκόσμια ιστορία έχει καταγραφεί ένας τεράστιος αριθμός σεισμών. Πολλοί από αυτούς κατέστρεψαν πόλεις και χωριά. Όμως όσο μεγάλη κι αν ήταν η καταστροφή, κανένας σεισμός δεν στάθηκε ικανός να σταματήσει την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού. Τα κτίρια ξαναχτίστηκαν, οι δρόμοι ξαναφτιάχτηκαν και όλοι απέκτησαν εμπειρίες για την μελλοντική αντιμετώπιση των σεισμών.

Τα ηφαίστεια

Όταν δύο πλάκες πλησιάζουν μεταξύ τους, η μία βυθίζεται κάτω από την άλλη, λιώνει και μετατρέπεται σε μάγμα. Το μάγμα μέσα από ρωγμές που δημιουργούνται ανεβαίνει προς την επιφάνεια της Γης με τη μορφή λάβας. Έτσι δημιουργείται το ηφαίστειο.

Τα ηφαίστεια τα διακρίνουμε σε:

1.  Ενεργά ( αυτά που δρουν και σήμερα ή έδρασαν κατά τους ιστορικούς χρόνους, δηλ τα τελευταία 5.000χρόνια)
2.   Ανενεργά ή σβησμένα (εκείνα που δεν έδρασαν ποτέ κατά τους ιστορικούς χρόνους)

 Στον ελληνικό χώρο υπάρχουν τουλάχιστον 40 ηφαίστεια που εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται «ενεργά».

Αποσάθρωση, διάβρωση, εναπόθεση

Πολλές φορές ο άνεμος, το νερό και οι μεγάλες μεταβολές της θερμοκρασίας (εξωγενείς δυνάμεις) προκαλούν θρυμματισμό των πετρωμάτων της επιφάνειας της Γης. Τότε λέμε ότι γίνεται αποσάθρωση.

Θρυμματισμός του μνημείου της Σφίγγας στην Αίγυπτο.

Διάβρωση είναι η αλλαγή της εξωτερικής επιφάνειας του εδάφους που οφείλεται στις εξωγενείς δυνάμεις. Τα υλικά δηλαδή της αποσάθρωσης παρασύρονται και προκαλείται μείωση (φάγωμα) του εδάφους.

Κάνε κλικ στην παρακάτω εικόνα για να δεις παράδειγμα αιολικής διάβρωσης.

Κάνε κλικ στην παρακάτω εικόνα για να δεις παράδειγμα υδάτινης διάβρωσης.

Εναπόθεση είναι η τοποθέτηση των υλικών της αποσάθρωσης και της διάβρωσης μακριά από τον τόπο δημιουργίας τους, αλλάζοντας με τη σειρά τους τη μορφή της επιφάνειας της Γης.

ΑΘΗΝΑ Η Ακρόπολη το 1802 στην Τουρκοκρατία. Πίνακας του Ε.Dodwell.

Μετά την πτώση του Μεσολογγίου ο Κιουταχής εξεστράτευσε στην Ανατολική Ελλάδα. Κατέλαβε την Αθήνα και πολιόρκησε την Ακρόπολη.Οι Έλληνες ήταν λίγοι, αλλά αποφασισμένοι να πολεμήσουν ως το τέλος μιμούμενοι το παράδειγμα των Μεσολογγιτών. Αρχηγός των Ελλήνων ήταν ο Ιωάννης Γκούρας ο οποίος προσπαθούσε να “κρατήσει” την Ακρόπολη και ταυτόχρονα “ζωντανή” την επανάσταση στη Στερεά, αφού πληροφορίες ανέφεραν ότι οι Μεγάλες Δυνάμεις σκέφτονταν τη δημιουργία του νέου ελληνικού κράτους μόνο όμως από τις περιοχές που θα ήταν επαναστατημένες. Ο Γιάννης Γκούρας υπερασπίστηκε γενναία την Ακρόπολη ως το θάνατό του. 

Η Ασήμω Γκούρα με περισσή αποφασιστικότητα και προτού καν θάψει το νεκρό άνδρα της θα αναλάβει την αρχηγία των πολιορκημένων, μέχρι την έλευση του Νικόλαου Κριεζώτη. Τα παλικάρια του Γκούρα ορκίστηκαν ενώπιόν της ότι θα τιμήσουν τη μνήμη του νεκρού αρχηγού τους μέχρι θανάτου.

ΑΘΗΝΑ Ο Παρθενώνας σ΄ένα πίνακα του Ε.Dodwell του 1802

[slideboom id=684455&w=425&h=370]

Ιωάννης Γκούρας

Λίγα χρόνια πριν από την Ελληνική επανάσταση του 1821 υπηρέτησε ως απλός στρατιώτης στον Οδυσσέα Ανδρούτσο, που τότε ήταν οπλαρχηγός στην Λιβαδειά.  Απόχτησε την εκτίμηση του Ανδρούτσου και έγινε πρωτοπαλίκαρο  λίγους  μήνες πριν από την έκρηξη της επανάστασης.  Συμμετείχε στο πλάι του Ανδρούτσου στη Μάχη στο Χάνι της Γραβιάς, όπου διακρίθηκε για την τόλμη του. Σκοτώθηκε κατά την πολιορκία της Ακρόπολης από τον Κιουταχή την 1 Οκτωβρίου 1826.

Η πολιορκία της Ακρόπολης από τον Κιουταχή

Εκείνη το δύσκολη στιγμή διορίστηκε αρχιστράτηγος της Στερεάς ο Γεώργιος Καραϊσκάκης, άντρας με μεγάλες στρατηγικές ικανότητες.

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης εφορμά στην Ακρόπολη, έργο του Γεωργίου Μαργαρίτη, 1844

Δημιούργησε φρουρές από τον Κορινθιακό κόλπο έως τον Ευβοϊκό. Ο Καραϊσκάκης ξέροντας ότι δε μπορεί να αντιμετωπίσει κατά μέτωπο τον Κιουταχή, αποφάσισε να αποκόψει τον εφοδιασμό του τουρκικού στρατού από τη Θεσσαλία. Και πράγματι, ανάγκασε τον Κιουταχή να εγκαταλείψει την Αττική. Μάλιστα και σε δυο μάχες που έδωσαν Τούρκοι και Έλληνες στην Αράχωβα το Νοέμβριο του 1826 και στο Δίστομο τον Ιανουάριου του 1827, οι Τούρκοι υποχρεώθηκαν σε μεγάλες ήττες.

Η μάχη της Αράχωβας Έργο του Πέτερ φον Ες

Έσπευσε τότε στην Αττική για να βοηθήσει τους πολιορκημένους αγωνιστές και στρατοπέδευσε στο Κερατσίνι.

Το στρατόπεδο του Καραϊσκάκη, πίνακας του Θεόδωρου Βρυζάκη

 Οι Άγγλοι αξιωματικοί Τσωρτς και Κόχραν, στους οποίους η κυβέρνηση είχε αναθέσει την αρχηγία των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων της στεριάς και της θάλασσας, αποφάσισαν να επιτεθούν αμέσως εναντίον των Τούρκων, για να σωθεί η Ακρόπολη.

Κόχραν Τόμας –  (1775 ­ 1860) :‘Aγγλος ναύαρχος 1827 με κυβερνητική απόφαση ορίστηκε αρχηγός του στόλου στη θέση του ναυάρχου Ανδρέα Μιαούλη.

Τσώρτς Σερ Ρίτσαρντ (1784- 1873 ) : Βρετανός στρατηγός, αρχιστράτηγος των Ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων ξηράς (1827).

Την παραμονή της επίθεσης κι ενώ ο Καραϊσκάκης είχε δώσει διαταγή να μην πέσει τουφεκιά, έγινε μια μικροσυμπλοκή που εξελίχτηκε σε μάχη. Άρρωστος και με πυρετό πετάχτηκε από τη σκηνή του και προσπάθησε να περιορίσει το κακό. Αλλά ένα βόλι τον βρήκε θανάσιμα και την άλλη μέρα ξεψύχησε.Ήταν η μέρα της γιορτής του (23 Απριλίου 1827) Όλοι κατάλαβαν ότι ο χαμός του μεγάλου αυτού άντρα ήταν τεράστια απώλεια.

Ο θάνατος του Καραϊσκάκη, Δούκας Έκτωρ

Άνδρες, γυναίκες και παιδιά με θρήνους και πραγματική συντριβή συνόδευσαν τον νεκρό μέχρι τη Σαλαμίνα, όπου και τάφηκε στο ναό του Αγίου Δημητρίου.

Ο τάφος σήμερα

Η μάχη που ακολούθησε στον Ανάλατο, λίγο έξω από τον Πειραιά και μη έχοντας ικανό στρατηγό πια οι Έλληνες, κατέληξε σε μεγάλη καταστροφή του ελληνικού στρατού. Ο Κιουταχής χτύπησε με πεζικό και ιππικό τους Έλληνες και πολλοί οπλαρχηγοί, όπως οι Ιωάννης Νοταράς, Λάμπρος Βέικος, Γιώργος Τζαβέλας, Αθανάσιος Μπότσαρης, Φώτος Φωτομάρας, Γεώργιος Δράκος σκοτώθηκαν ενώ και η φρουρά της Ακρόπολης αναγκάστηκε να συνθηκολογήσει.

Η κυριαρχία πια του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο και του Κιουταχή στη Στερεά είχε φέρει την Επανάσταση σε πολύ δύσκολη θέση…

Απόσπασμα από το ντοκιμαντέρ του National Geopraphic.