2ο Δημοτικό Σχολείο Σχηματαρίου

[slideboom id=557187&w=425&h=370]

Η τριβή είναι απαραίτητη:

• ανάμεσα στο έδαφος και τα πόδια μας, γιατί αλλιώς …θα πέφταμε!

• ανάμεσα στα λάστιχα του αυτοκινήτου και το δρόμο, για να μπορεί το αυτοκίνητο να κινείται, να στρίβει αλλά και να σταματά όταν πρέπει.

• ανάμεσα στα φρένα και τις ρόδες του ποδηλάτου, για να μπλοκάρουν οι τροχοί.

• ανάμεσα στα παπούτσια των ορειβατών και τα βράχια, ώστε να στηρίζονται και να ανεβαίνουν.

• ανάμεσα στα δάχτυλά μας και τα διάφορα αντικείμενα για να τα πιάνουμε, να τα μετακινούμε και να μην γλιστράνε και πέφτουν.

Η τριβή αντίθετα είναι ανεπιθύμητη:

• στους κινητήρες των αυτοκινήτων και των μηχανών, όπου προκαλεί φθορές.

• στα μηχανικά μέρη, όπως τα γρανάζια εργαλείων, τα ψαλίδια, οι τροχοί και οι μεντεσέδες από πόρτες και παράθυρα.

• στη μεταφορά αντικειμένων με μεγάλο βάρος.

Όταν η τριβή είναι επιθυμητή χρησιμοποιούμε αντικείμενα φτιαγμένα από τραχιά επιφάνεια, ώστε να αναπτύσσεται μεγάλη τριβή.

Τα παπούτσια των ποδοσφαιριστών π. χ. έχουν τάπες ώστε να μη γλιστράνε στο χόρτο, των ορειβατών καρφιά για να συγκρατούνται στα βράχια κλπ

Ακόμα χρησιμοποιούμε γυαλόχαρτο για να λειάνουμε μια επιφάνεια αφού έτσι τη φθείρει πιο εύκολα.

Οι δρόμοι ασφαλτοστρώνονται για να είναι τραχιά η επιφάνειά τους και τα αυτοκίνητα να στρίβουν με ασφάλεια αλλά και να σταματούν γρήγορα όταν φρενάρουν.

Στο χιόνι βάζουμε αλυσίδες στα λάστιχα για να αυξηθεί η τριβή στο χιόνι κλπ

Στις περιπτώσεις που η τριβή είναι ανεπιθύμητη χρησιμοποιούμε υλικά που μειώνουν τις τριβές όπως λάδια, ζελέ, γράσο κλπ που λέγονται λιπαντικές ουσίες ή λιπαντικά.

Τα λιπαντικά χρησιμοποιούνται κυρίως στους κινητήρες και στις αναρτήσεις των αυτοκινήτων και στα μηχανικά μέρη που συνδέουν τα μέρη εργαλείων και των μηχανών.

Επίσης αν θέλουμε να μετακινήσουμε ένα βαρύ έπιπλο παρεμβάλλουμε ανάμεσα στο έπιπλο και στο πάτωμα αντικείμενο με μαλακό ύφασμα, ή βρέχουμε το πάτωμα κλπ

Όπως έχουμε πει η τριβή είναι η δύναμη που αντιστέκεται στην κίνηση των σωμάτων. Είναι όμως πάντα ίδια; Από τι εξαρτάται το μέγεθός της;

[slideboom id=553849&w=425&h=370]

 Η τριβή εξαρτάται από:

1. Το βάρος των σωμάτων που κινούνται πάνω σε μια επιφάνεια.

Η τριβή αυξάνεται, όταν αυξάνεται το βάρος του σώματος που κινείται σε μια επιφάνεια. Στην παραπάνω εικόνα η τριβή που αναπτύσσεται είναι διπλάσια όταν προσπαθούμε να κινήσουμε ένα σώμα διπλάσιου βάρους , γι αυτό χρειάζεται διπλάσια δύναμη για να το κινήσουμε.

2. Το είδος των επιφανειών που έρχονται σε επαφή.

Όσο πιο τραχιά είναι μία επιφάνεια, τόσο πιο μεγάλη είναι η τριβή που αναπτύσσεται. Αντίθετα, όσο πιο λεία είναι μία επιφάνεια, τόσο πιο μικρή είναι η τριβή που αναπτύσσεται.

Η τριβή δεν εξαρτάται από το εμβαδόν των επιφανειών που έρχονται σε επαφή.

Στην παραπάνω εικόνα η τριβή είναι ίδια είτε προσπαθούμε να κινήσουμε το κουτί με τη μικρή είτε με τη μεγάλη πλευρά του.

Κάνε κλικ στις παρακάτω εικόνες για να παίξεις με την τριβή.

Η συγκρότηση του ελληνικού κράτους, το 1830, ήταν κορυφαίο ιστορικό γεγονός για τους Έλληνες. Το νεοσύστατο ελληνικό κράτος έπρεπε να οργανωθεί κατά τα πρότυπα των προηγμένων κρατών της Δυτικής Ευρώπης, να αποκτήσει αξιόλογη εκπαίδευση, ισχυρό στρατό και υγιή οικονομία. Ταυτόχρονα είχε να αντιμετωπίσει το ζήτημα των Ελλήνων που ζούσαν ακόμη έξω από τα σύνορά του.

 [slideboom id=708083&w=425&h=370]

Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια οι Μ.  Δυνάμεις επιλέγουν ως βασιλιά της Ελλάδας τον νεαρό Βαυαρό πρίγκιπα Όθωνα, που βασιλεύει για 30 χρόνια έως το 1862. Το 1844 παραχωρεί Σύνταγμα. Την ίδια χρονιά ο Ιωάννης Κωλέττης γίνεται πρωθυπουργός της χώρας.

Ο ΟΘΩΝΑΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ  ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Ο Όθων Φρειδερίκος Λουδοβίκος,  ήταν Πρίγκιπας της Βαυαρίας και πρώτος Βασιλιάς του Βασιλείου της Ελλάδος, (6 Φεβρουαρίου 1832 – 23 Οκτωβρίου 1862)  με τον επίσημο τίτλο «Βασιλεύς της Ελλάδος». Δευτερότοκος γιος του Λουδοβίκου Α’, βασιλιά της Βαυαρίας.

Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία επιλέγουν ως βασιλιά της Ελλάδας τον 17χρονο πρίγκιπα Όθωνα, γιο του βασιλιά της Βαυαρίας Λουδοβίκου.

Εγγυώνται για:

• το πολίτευμα της Ελλάδας,

• την ανεξαρτησία και

•  τα σύνορα.

Ο Όθωνας αποχαιρετά τους δικούς του στις 6 Δεκεμβρίου 1832

Η βασιλεία του Όθωνα διαιρείται σε τρεις περιόδους: της αντιβασιλείας, της απόλυτης μοναρχίας και της συνταγματικής βασιλείας.

Η περίοδος της Αντιβασιλείας και της απόλυτης μοναρχίας

 Το Ιανουάριο του 1883 ο 17χρονος Όθωνας φτάνει στην Ελλάδα. Μέχρι να γίνει ενήλικος, για δύο χρόνια αναλαμβάνουν τη διακυβέρνηση τρεις συμπατριώτες του ως Αντιβασιλείς. (Ενηλικιώθηκε στις 20-5-1835)

O Ιωσήφ Λουδοβίκος Κόμης του Άρμανσπεργκ πρόεδρος. Επί της βασιλείας του Όθωνα υπηρέτησε επί διετία ως αρχικαγκελάριος (πρωθυπουργός). Σ’ αυτόν οφείλεται ο διωγμός των βετεράνων αγωνιστών του ’21, με αποκορύφωμα την περίφημη δίκη του Κολοκοτρώνη.

Κάρολος Γουλιέλμος Έιντεκ επέβλεπε τα Στρατιωτικά και τα Ναυτικά. Γερμανός στρατιωτικός, Πολέμησε με το βαθμό του συνταγματάρχη στον Πειραιά στον στρατό του Καραϊσκάκη. Επί Καποδίστρια έγινε φρούραρχος Ναυπλίου και διαδέχθηκε τον Φαβιέρο στη διοίκηση του τακτικού στρατού. Με την κάθοδο του Όθωνα διορίστηκε μέλος της Αντιβασιλείας και τάχθηκε υπέρ της εκτέλεσης του Κολοκοτρώνη και του Πλαπούτα. Τον συναντάμε και με τα ονόματα Έιδεκ, Άιντεκ, Χάιδεκ και Χαϊδέγγερ.

Γεώργιος Λουδοβίκος φον Μάουρερ επέβλεπε τα της Δημόσιας Εκπαίδευσης και τα Εκκλησιαστικά καθώς και τα της Δικαιοσύνης. Ήταν επιφανής Βαυαρός νομομαθής, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μονάχου. Ο Μάουρερ  ήλθε στην Ελλάδα μαζί με τον Όθωνα και ανέλαβε με ιδιαίτερο ζήλο το πλέον δυσχερέστερο έργο, όπως ομολογήθηκε αργότερα, που ήταν η οργάνωση της Δικαιοσύνης, της Εκκλησίας και της Εκπαίδευσης.

Το έργο της Αντιβασιλείας

1. Οι Βαυαροί προσπαθούν να οργανώσουν τη διοίκηση, τη δικαιοσύνη, την εκπαίδευση και την οικονομία.

2. Το ελληνικό κράτος χωρίζεται σε νομούς, επαρχίες και δήμους.

3. Δεκέμβριος 1834: Μεταφορά της πρωτεύουσας  από το Ναύπλιο στην Αθήνα.

4. Ιδρύονται σχολεία για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης (Δημοτικά, Ελληνικά και Γυμνάσια).

5. Ιδρύονται Διδασκαλείο και Πανεπιστήμιο στην Αθήνα (1837).

6. Ο στρατός στελεχώνεται με Βαυαρούς αξιωματικούς.

7. Η Εκκλησία της Ελλάδας αποσπάται από το Πατριαρχείο και γίνεται Αυτοκέφαλη (ανεξάρτητη).

Η υποδοχή του Όθωνα στην Αθήνα. Βρισκόμαστε στις 28 Αυγούστου 1834 όταν ο τότε Βασιλιάς της Ελλάδος Όθωνας αφήνει το Ναύπλιο και κάνει την επίσημη είσοδό του στη νέα πρωτεύουσα του κράτους την Αθήνα.

Διοικητικός χάρτης του 1833. Χώρισαν το κράτος σε δέκα νομούς και τους νομούς σε δήμους για να διοικηθεί καλύτερα.

Αποβίβαση Βαυαρών στρατιωτών στην Ελλάδα. Ο Όθωνας έφερε στρατιωτική δύναμη 3.500 ανδρών που θα χρησίμευαν ως πρότυπο οργάνωσης για τους Έλληνες.

Το πρώτο Πανεπιστήμιο Αθηνών 1837.

 Η εκπαίδευση στα χρόνια του Όθωνα: Με το διάταγμα του Μαΐου  1834 ιδρύονται δημοτικά σχολεία τεταρτοετούς στοιχειώδους εκπαίδευσης και σε κάθε πρωτεύουσα επαρχίας τριετές “ελληνικό σχολείο” στο οποίο εισάγονται οι απόφοιτοι των δημοτικών σχολείων. Στις πρωτεύουσες των νομών ιδρύονται “Γυμνάσια” τετραετούς φοίτησης στα οποία εισέρχονται, μετά από εξετάσεις, οι απόφοιτοι του “ελληνικού σχολείου”.

Οι σχέσεις του νέου κράτους με τους Τούρκους

• Πολλοί Έλληνες ζουν έξω από τα σύνορα του νέου κράτους και είναι ακόμα υπόδουλοι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

• Αυτό διαταράσσει συχνά τις σχέσεις των δύο κρατών.

• Το 1855 υπογράφεται η πρώτη εμπορική και ναυτιλιακή συμφωνία μεταξύ Ελλήνων και Οθωμανών Τούρκων, παρά τις δυσκολίες στις σχέσεις των δύο κρατών.

Η λαϊκή δυσαρέσκεια

Οι λόγοι της δυσαρέσκειας:

1. Ο αυταρχικός τρόπος διακυβέρνησης των Βαυαρών

2. Πολλές αποφάσεις τους δυσαρεστούν το λαό.

3. Τα εθνικά κτήματα δεν δίνονται στους αγρότες και στους ακτήμονες.

4. Οι περισσότεροι αγωνιστές του 1821 παραμερίζονται.

5. Οι ληστείες που αυξάνονται στην ύπαιθρο και η ανασφάλεια που προκαλούν.

  Έχοντας κατηγορηθεί για προδοσία εναντίον του (ανήλικου ακόμη) Όθωνα, ο Κολοκοτρώνης ρίχτηκε στις φυλακές του Ιτς Καλέ του Ναυπλίου, στις 7 Σεπτέμβρη του 1833.

 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ 3ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1843

• Οργανώνεται επαναστατικό κίνημα με σκοπό την παραχώρηση Συντάγματος από τον Όθωνα .

• Μονάδες του στρατού μαζί με πλήθος λαού περικυκλώνουν τα ανάκτορα (σημερινή Βουλή) ζητώντας Σύνταγμα.

• Επικεφαλής του στρατού είναι ο συνταγματάρχης Δημήτριος Καλλέργης και ο αγωνιστής του 1821 Ιωάννης Μακρυγιάννης.

• Τον επόμενο χρόνο , 4-3-1844 , ψηφίζεται Σύνταγμα.

• Το πολίτευμα της χώρας μεταβάλλεται σε συνταγματική μοναρχία.

Τη νύχτα της 2ας προς την 3η Σεπτεμβρίου 1843 επαναστατημένες μονάδες στρατού με αρχηγό τον διοικητή του ιππικού των Αθηνών, συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη, μαζί με πλήθος λαού περικυκλώνουν τα ανάκτορα και υποβάλλουν στον Όθωνα (διακρίνεται στο παράθυρο δεξιά) τα αιτήματα των επαναστατών για παραχώρηση Συντάγματος. Συλλογή Λάμπρου Ευταξία, Αθήνα.

1862  Ο ΟΘΩΝΑΣ ΦΕΥΓΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

• Οι αντιδράσεις κατά της βασιλείας του Όθωνα συνεχίζονται και στα επόμενα χρόνια.

• 1862: Ξεσπούν επαναστατικά κινήματα σε περιοχές της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας.

• Ο Όθωνας χάνει το θρόνο του και αναγκάζεται να εγκαταλείψει την Ελλάδα.

• Μαζί με τη σύζυγό του, βασίλισσα Αμαλία, επιστρέφουν στη Βαυαρία.

Η αναχώρηση του Όθωνα. Λαϊκή λιθογραφία,
Μουσείο Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας.

Ο Όθωνας και η Αμαλία εγκατέλειψαν την Ελλάδα στις 23 Οκτωβρίου 1862με το αγγλικό πολεμικό Σκύλλα. Κατέφυγαν στο Μόναχο και αργότερα στη Βαμβέργη, αλλά ο Όθωνας δεν παραιτήθηκε επίσημα από τον θρόνο.

Όθωνας και Αμαλία το 1862.

Η «ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ»

Αναπτύσσεται και διαδίδεται στα χρόνια της βασιλείας του Όθωνα , η «ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ». Είναι η προσπάθεια για επέκταση των συνόρων του ελληνικού κράτους και η απελευθέρωση των υπόδουλων Ελλήνων που εξακολουθούν να ζουν κυρίως στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Εμπνευστής  της  ¨Μεγάλης  Ιδέας¨  ήταν  ο  Ιωάννης Κωλέττης,  ο οποίος ανάλαβε και  πρωθυπουργός το 1844 μέχρι τον θάνατό του το 1847. Υποστηρικτής της ιδέας είναι και ο ίδιος ο Όθωνας.

Τα Παλαιά Ανάκτορα είναι, από το 1929 μέχρι σήμερα, η έδρα της Βουλής των Ελλήνων. Χρησιμοποιήθηκε ως ανάκτορα από τον Βασιλιά της Ελλάδος Όθωνα και στη συνέχεια από τον Βασιλιά των Ελλήνων Γεώργιο τον Α΄ μέχρι το 1910 όπου μετεγκαταστάθηκε σε νεότερα, επί της οδού Ηρώδου του Αττικού, εξ ου και η ονομασία Παλαιά Ανάκτορα.

Η οδός Ερμού, με το ανάκτορο του Όθωνα, τη σημερινή Βουλή, στο βάθος.

Επίσκεψη και ξενάγηση στους χώρους και τα εκθέματα του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών (Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία), το οποίο στεγάζεται στο κτήριο που απετέλεσε κατοικία του Βασιλιά Όθωνα και της Βασίλισσας Αμαλίας στην Αθήνα από το 1836 έως το 1843. Μεταξύ των πολυάριθμων εκθεμάτων συμπεριλαμβάνονται έπιπλα, πίνακες ζωγραφικής και προσωπικά αντικείμενα του Όθωνα και της Αμαλίας.

[slideboom id=708701&w=425&h=370]

Οι εργασίες μας στο κεφάλαιο 19. Γλώσσες και θρησκείες της Γεωγραφίας με το πρόγραμμα tagxedo.

[slideboom id=702226&w=425&h=370]

[slideboom id=700213&w=425&h=370]

Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται:

• στη Νότια Αμερική (γύρω από τον ισημερινό),

• στη Βόρεια Αμερική (ανάμεσα από τον Τροπικό του Καρκίνου και τον ισημερινό),

• στην Αφρική(κεντρική και δυτική – πάλι γύρω από τον ισημερινό)

• και στην Ασία (ΝΑ Ασία – γύρω από τον ισημερινό επίσης).

Στα τροπικά δάση συναντούμε άφθονη υγρασία, συνεχείς βροχοπτώσεις και  θερμοκρασία, η οποία παραμένει σταθερή για όλο το χρόνο ( μεταξύ 20 και 30 °C ).

Στις περιοχές αυτές οι συνθήκες είναι ιδανικές για να δημιουργηθούν τα φυτά,τα οποία αναπτύσσονται συνέχεια και δε χάνουν ποτέ το φύλλωμά τους.

Τα δέντρα φθάνουν σε τεράστια ύψη,πολλές φορές και ως 50 μ., έχουν πυκνό φύλλωμα με συνέπεια οι ακτίνες του ήλιου να μην μπορούν να διεισδύσουν έως το έδαφος κι έτσι αυτό να είναι πάντα υγρό και σκεπασμένο από σάπια φύλλα. Από την αποσύνθεση αυτών των φύλλων παράγονται θρεπτικές ουσίες, οι οποίες απορροφούνται από τις ρίζες των δέντρων.

Τα φυτά που ευδοκιμούν εδώ είναι κυρίως πλατύφυλλα δέντρα, τα οποία είναι αειθαλή (δεν χάνουν τα φύλλα τους), επίφυτα, φυτά που προσκολλώνται στα κλαδιά και στους κορμούς των ψηλών δέντρων, χωρίς να βλάπτουν όμως την ανάπτυξή τους και στο έδαφος λίγοι θάμνοι και πόες.

Τα τροπικά δάση αναλογούν στο 50% όλων των δασών του κόσμου και αναπτύσσεται σε αυτά μαζί με την πλούσια χλωρίδα και πλούσια πανίδα.

Καλύπτουν λιγότερο από το 2% της επιφάνειας της Γης φιλοξενούν όμως πάνω από το 50% των φυτών και των ζώων της Γης.

– στα δάση βροχής ζουν τα 170.000 από τα 250.000 γνωστά είδη φυτών του κόσμου

– η Ευρώπη έχει 321 είδη πεταλούδων, ενώ ένα πάρκο στο δάσος βροχής του Περού (Εθνικό Πάρκο Μανού) έχει 1.300 είδη.

Σε μεγαλύτερη απόσταση από τον Ισημερινό αναπτύσσονται φυλλοβόλα δάση και η σαβάνα.

Εκεί επικρατεί μια περίοδο ξηρασίας και μια περίοδο υγρών  μουσώνων, δηλαδή συνεχών βροχοπτώσεων. Οι μουσώνες είναι ισχυροί εποχικοί άνεμοι. Διακρίνονται σε χειμερινούς και σε θερινούς. Οι χειμερινοί πνέουν από τις ηπείρους προς τους ωκεανούς και οι θερινοί από τους ωκεανούς προς τις ηπείρους.

Τα ζώα των τροπικών περιοχών είναι πολυάριθμα και εξαρτάται από την ήπειρο που εκτείνεται η τροπική ζώνη.

Στην Αφρική έχουμε κυρίως έντομα, ερπετά, πουλιά, και φυτοφάγα και σαρκοφάγα ζώα.
Στην Αμερική επίσης συναντάμε και αετούς, παπαγάλους τουκάν, ανακόντες και βόες, ιγκουάνα κλπ
Στην Ασία πάλι συναντάμε και πιθήκους, τίγρεις, νεροβούβαλους, πυγμαία γουρούνια κλπ.

Σαβάνα

Σε αυτή τη ζώνη αναπτύσσεται και η σαβάνα, που αποτελείται από φοίνικες, κάκτους και φυλλοβόλα δέντρα με μικρά φύλλα και αγκάθια. Εδώ ζουν ελέφαντες, ζέβρες, τίγρεις, λιοντάρια κ.λπ.

Οι Πυγμαίοι είναι μια φυλή που ζει στο Τροπικό δάσος της κεντρικής Αφρικής, διασκορπισμένοι σε μικρές ομάδες, επικοινωνούν με τύμπανα και χαρακτηριστικό τους γνώρισμα αποτελεί το μικρό ύψος τους (δεν ξεπερνούν το 1, 40 μ. ενώ και το βάρος τους κυμαίνεται γύρω στα 40 κιλά).

Είναι κυνηγοί και τροφοσυλλέκτες αποκλειστικά από το δάσος, γι αυτό και σέβονται πάρα πολύ το τροπικό δάσος και το προστατεύουν.Χρησιμοποιούν κλαδιά και φύλλα για να κατασκευάζουν τις καλύβες τους αλλά και τα άλλα καθημερινά τους αντικείμενα.

Κάνουν τις δουλειές τους πολύ νωρίς το πρωί ή αργά το βράδυ, λόγω της υψηλής θερμοκρασίας αλλά και υγρασίας που επικρατεί κατά τη διάρκεια της ημέρας.Συχνά, (περίπου ανά δυο μήνες) οι Πυγμαίοι μετακινούνται σε άλλες περιοχές για να εξασφαλίσουν τροφή.

Οι Μπαντού ζουν στην Αφρική και είναι γεωργοί. Επειδή το έδαφος των τροπικών δασών είναι φτωχό σε θρεπτικά συστατικά, έχουν βρει έναν δικό τους τρόπο να το καλλιεργούν.

Κάθε δύο χρόνια καίνε τα δέντρα μικρών περιοχών του δάσους, για να αυξήσουν τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους δημιουργώντας έτσι νέα χωράφια. Δηλαδή δημιουργούν νέες περιοχές στο δάσος για να καλλιεργούν, όπου μεταφέρουν και τα χωριά τους. Φυτεύουν κυρίως μανιόκ (από το οποίο φτιάχνουν το ψωμί), καλαμπόκι, μπανάνες κλπ

Ο καρπός του φυτού μανιόκ.

Πώς κατασκευάζεται μια καλύβα των Πυγμαίων.

Τριβή ονομάζεται η δύναμη η οποία αντιστέκεται στην κίνηση ενός σώματος πάνω σε ένα άλλο με το οποίο έρχεται σε επαφή.

Η τριβή έχει πολύ μεγάλη σημασία στην καθημερινή μας ζωή. Για παράδειγμα, μας βοηθάει να περπατάμε, να πιάνουμε και να συγκρατούμε διάφορα αντικείμενα, για την κίνηση των αυτοκινήτων στους δρόμους κλπ. 

Η τριβή:

• αντιστέκεται στο να ξεκινήσει να κινείται ένα ακίνητο σώμα και

• δυσκολεύει την κίνηση ενός σώματος που κινείται

• Η τριβή είναι μια δύναμη που ασκείται με επαφή.

Η εμφάνιση της τριβής έχει τα ακόλουθα αποτελέσματα:

• Προκαλεί τη θέρμανση των επιφανειών που τρίβονται και μετατρέπει ένα μέρος της κινητικής ενέργειας σε θερμότητα. Π.χ. όταν τρίβουμε τα χέρια μας ζεσταίνονται. (κλικ στην εικόνα)

• Τα σώματα που τρίβονται το ένα με το άλλο, φθείρονται.

• Σε πολλές περιπτώσεις η τριβή προκαλεί παραγωγή ήχου.

Όσο πιο πολύ χρόνο είναι σε επαφή δύο σώματα τόσο πιο έντονα είναι τα αποτελέσματα της τριβής.

Η τριβή που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο ακίνητα σώματα λέγεται στατική τριβή.

Ενώ αυτή που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο σώματα που γλιστρούν το ένα σε σχέση με το άλλο λέγεται τριβή ολίσθησης.

[slideboom id=553204&w=425&h=370]

Οι δυνάμεις μετριούνται με βάση τα αποτελέσματα που προκαλούν. 

Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται τα δυναμόμετρα.

Τα δυναμόμετρα αποτελούνται από:

1. ένα ελατήριο

2. ένα περίβλημα του ελατηρίου

3. μία κλίμακα, βαθμολογημένη έτσι ώστε ανάλογα με την επιμήκυνση του ελατηρίου να δείχνει την κατάλληλη ένδειξη για τη δύναμη

4. ένα άγκιστρο, από το οποίο κρεμάμε το σώμα που θέλουμε να μετρήσουμε

Μετράμε τη δύναμη με βάση το μέγεθος της προσωρινής παραμόρφωσης, την οποία αυτή προκαλεί στο ελατήριο. Η επιμήκυνση του ελατηρίου είναι ανάλογη της δύναμης που ασκείται σε αυτό.

Τα δυναμόμετρα χρησιμοποιούνται πολύ για τη μέτρηση του βάρους των σωμάτων, αλλά και των άλλων δυνάμεων.

Η μονάδα μέτρησης που χρησιμοποιείται στα δυναμόμετρα είναι το 1 Νιούτον (Newton) που συμβολίζεται με 1 Ν. 

Δε μπορούν όλα τα δυναμόμετρα να μετρήσουν όλα τα βάρη. Η αντοχή κάθε ελατηρίου στην παραμόρφωση είναι συγκεκριμένη. Αν τεντωθεί πάνω από ένα όριο, η παραμόρφωση γίνεται μόνιμη και το δυναμόμετρο καταστρέφεται. Γι αυτό τα δυναμόμετρα έχουν ενδείξεις για το ποιο είναι το μεγαλύτερο βάρος που μπορούν να μετρήσουν.

Δυναμόμετρο του 1865

Κάνε ΚΛΙΚ στην παρακάτω εικόνα για να δεις την προσομοίωση.

[slideboom id=545831&w=425&h=370]

Δυνάμεις μεταξύ των δύο σωμάτων ασκούνται:

• με επαφή

• από απόσταση

1. Δυνάμεις επαφής ασκούνται από ένα σώμα σε ένα άλλο, όταν αυτά έρχονται σε επαφή μεταξύ τους. Π. χ. όταν σπρώχνουμε ένα κουτί, όταν κλοτσώ την μπάλα κλπ

Χαρακτηριστικές δυνάμεις με επαφή είναι:

• Η δύναμη που ασκεί ένα τεντωμένο νήμα σε ένα σώμα που είναι δεμένο στην άκρη του.

• Η δύναμη που ασκεί ένα παραμορφωμένο ελατήριο στο σώμα που είναι δεμένο στο άκρο του.

• Η αντίσταση του αέρα σε κάθε σώμα που κινείται.

• Η τριβή ανάμεσα σε δύο σώματα που ακουμπούν το ένα στο άλλο.

2. Δυνάμεις από απόσταση είναι οι δυνάμεις που ασκούνται πάνω σε δύο σώματα, χωρίς αυτά να έρχονται σε επαφή μεταξύ τους(βρίσκονται σε απόσταση)

Χαρακτηριστικές δυνάμεις από απόσταση είναι:

• οι ελκτικές δυνάμεις (βαρύτητα)

• οι μαγνητικές δυνάμεις (μαγνήτης)

• οι δυνάμεις από αντικείμενα που τα έχουμε τρίψει με ύφασμα ή μεταξύ τους.

 [slideboom id=366600&w=425&h=370]

Δείτε το στο slideshare.net

Οι περιοχές αυτές είναι σκεπασμένες με πάγο πάντα – αφού οι ηλιακές ακτίνες πέφτουν τελείως πλάγια σε αυτές – και η θερμοκρασία είναι πολύ χαμηλή,( έως -60 β). Μάλιστα το έδαφος είναι σχεδόν πάντα παγωμένο σε βάθος. Έτσι και εδώ, όπως και στην έρημο, λίγα είναι τα φυτά και τα ζώα που μπορούν να προσαρμοστούν στις δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες.

Η βλάστηση στις πολικές περιοχές.

Στις πολικές περιοχές συναντάμε τη φυτική διάπλαση της τούνδρας − μόνο το καλοκαίρι − η οποία αποτελείται από βρύα, λειχήνες, μικρούς θάμνους και νανώδη δέντρα.

Λίγο νοτιότερα, στα όρια της εύκρατης και πολικής, συναντάμε και τη βλάστηση της τάιγκας, η οποία αποτελείται από δάση από κωνοφόρα δέντρα (πεύκα, έλατα).

Τα ζώα των πολικών περιοχών.

Τα ζώα που μπορούν να ζήσουν σε αυτή τη βλάστηση είναι ο τάρανδος, ο λύκος, η πολική αλεπού και αρκούδα, ο λαγός κλπ

Στην Ανταρκτική επίσης έχουμε πολλούς πιγκουίνους, φάλαινες και φώκιες.

[slideboom id=911910&w=425&h=370]

 Πολική ημέρα – Πολική νύχτα

Ένα παράξενο φαινόμενο στις πολικές περιοχές είναι ότι η ημέρα και η νύχτα διαρκούν έξι μήνες η κάθε μια. Είναι η πολική ημέρα και η πολική νύχτα. Όταν στην Αρκτική επικρατεί ημέρα, στην Ανταρκτική επικρατεί νύχτα και αντιστρόφως.

Η πολική νύχτα!

Ο ήλιος του μεσονυχτίου!

Ο Ήλιος του Μεσονυχτίου εμφανίζεται στα γεωγραφικά πλάτη εντός των δύο αρκτικών κύκλων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Σε αυτά τα μέρη, ο ήλιος είναι ορατός επί 24 συνεχόμενες ώρες.  Η διάρκειά του εξαρτάται από το γεωγραφικό πλάτος, από το οποίο το παρατηρούμε. Όσο πιο κοντά βρισκόμαστε στο βόρειο ή το νότιο πόλο, τόσο περισσότερο διαρκεί. Για παράδειγμα, ο ήλιος φωτίζει διαρκώς επί 6 μήνες στους πόλους, ενώ στο βόρειο άκρο της Φινλανδίας περιορίζεται σε “μόνο” 73 ημέρες.

Το αντίθετο φαινόμενο ονομάζεται Πολική Νύχτα και παρατηρείται στις ίδιες περιοχές το χειμώνα. Η διάρκειά του είναι η ίδια με τον Ήλιο του Μεσονυχτίου – π.χ. εάν σε ένα μέρος έχουμε Ήλιο επί 40 ημέρες το καλοκαίρι, θα έχουμε και Νύχτα επί 40 ημέρες το χειμώνα. Κατά τη διάρκειά της, ο ήλιος βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα και το φως είναι ελαφρύ ή ανύπαρκτο.

Το βόρειο σέλας

Το βόρειο σέλας. Τι είναι και πώς δημιουργείται.

Το βόρειο σέλας όπως φαίνεται από το διάστημα!

 Οι λαοί των πολικών περιοχών.

Οι Ινουίτ

Ένα μουσικό βίντεο με φωτογραφίες από την ζωή των Ινουίτ (των Εσκιμώων, που ζουν στον Βόρειο Καναδά και την Αλάσκα)

Η ζωή των Εσκιμώων στα παλιότερα χρόνια. Βίντεο με την καθημερινή ζωή του 1949.

Ινουίτ είναι το όνομα των Εσκιμώων της Αλάσκας, της Γροιλανδίας και του Καναδά. Στη γλώσσα τους η λέξη Ινουίτ (Inuit) σημαίνει «άνθρωποι» , ενώ η λέξη Εσκιμώος αποτελεί μεταφορά του γαλλικού esquimaux (eskimants = «τρώει ωμά», από το eski = «ωμός» + mants = «τρώει»).

Καταφέρνουν να επιζούν σε δύσκολες κλιματολογικές συνθήκες διαμένοντας σε ιγκλού και κυνηγώντας κυρίως φώκιες και φάλαινες, που τους εξασφαλίζουν τροφή και ένδυση. Μετακινούνταν με έλκηθρα, τα οποία έσερναν σκυλιά. Ακόμη και σήμερα ακολουθούν τον ίδιο πατροπαράδοτο τρόπο ζωής χρησιμοποιώντας όμως ενίοτε και τζιπ -όταν αυτό το επιτρέπει το πάχος των πάγων- και κατοικώντας σε χτισμένα σπίτια.

Γιατί δε λιώνουν τα ιγκλού;

Το ιγκλού είναι η προσωρινή κατοικία των Εσκιμώων το χειμώνα (ιγκλού στη γλώσσα των Ινουίτ σημαίνει σπίτι).

Παρ’ όλο που οι περισσότεροι Εσκιμώοι μένουν πλέον σε σπίτια από πέτρες ή ξύλα, συνηθίζουν ακόμη να κατασκευάζουν ιγκλού, ειδικά όταν ταξιδεύουν. Ορθογώνια κομμάτια παγωμένου χιονιού τοποθετούνται κυκλικά, ώστε η κατασκευή να συγκλίνει και να σχηματίζεται τελικά ένας τέλειος θόλος. Οι σχισμές και τα όποια σημεία επαφής γεμίζονται με χιόνι. Τότε οι Εσκιμώοι ανάβουν μια λάμπα που καίει λίπος φάλαινας, ώστε να αναδίδει πολλή θερμότητα.

Άλλωστε πρέπει να ληφθεί υπόψιν ότι για να ζεσταθεί ο περιορισμένος εσωτερικός χώρος και για να δημιουργηθεί ένα άνετο κλίμα, είναι αρκετή ακόμα και η ελάχιστη ποσότητα ζέστης: αρκεί, δηλ., η παρουσία δύο ατόμων που μπορούν να κλείσουν την πόρτα με ένα κομμάτι πάγου και να κάνουν το ιγκλού αεροστεγές. Το χιόνι αρχίζει να λιώνει, όμως επειδή η οροφή του θόλου είναι καμπύλη δεν στάζει. Αντιθέτως τα κομμάτια του χιονιού εμποτίζονται με υγρασία.

Τότε οι Εσκιμώοι ανοίγουν την πόρτα και ο ψυχρός αέρας μεταμορφώνει το ιγκλού σε ένα συμπαγές και ανθεκτικό καταφύγιο, που λιώνει μόνο με το τέλος του χειμώνα. Άλλωστε να επισημάνουμε , ότι οι πολικοί άνεμοι πνέουν με θερμοκρασία -50 βαθμούς κελσίου και έτσι το εξωτερικό τοίχωμα του πάγου παραμένει παγωμένο.

Αυτό που οι περισσότεροι δε γνωρίζουν είναι ότι επειδή ο πάγος είναι όντως καλός αγωγός της θερμότητας και του κρύου, το ίδιο συνεπώς πρέπει να συμβαίνει και με το χιόνι. Αντίθετα όμως επειδή το χιόνι είναι κακός αγωγός της θερμότητας και του κρύου, αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην μεταφέρεται μέσα στα ιγκλού το κρύο που επικρατεί έξω και για αυτό έχουν τη δυνατότητα να θερμαίνονται εύκολα. Βέβαια μετά από κάποιο χρονικό διάστημα το χιόνι, από το οποίο είναι κατασκευασμένα τα ιγκλού, μετατρέπεται σε πάγο και μόλις συμβεί αυτό οι Εσκιμώοι εγκαταλείπουν τα ιγκλού τους.

Οι Λάπωνες

Οι Λάπωνες ζουν στη Βόρεια Ευρώπη. Έχουν συνδέσει τη ζωή τους με τους ταράνδους, από τους οποίους παίρνουν το κρέας και το γάλα για τροφή. Το δέρμα τους το χρησιμοποιούν για ρούχα και σκηνές.

Απλά καταπληκτικό βίντεο με τα χρώματα του φωτός στις αρκτικές περιοχές.