ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ: ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΑΙ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΩ

   ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΗΣ

Στόχος της εκπαίδευσης των παιδιών στα δικαιώματα είναι να μάθουν τα παιδιά να επικοινωνούν, να εκφράζονται, να σέβονται το ένα τα δικαιώματα του άλλου και γενικότερα να είναι υπεύθυνα και να συνυπάρχουν ειρηνικά σε όποιο περιβάλλον βρίσκονται.

Το πρόγραμμα αυτό επιχειρεί να βοηθήσει τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας να κατανοήσουν τα δικαιώματα του παιδιού με παιγνιώδη και ευχάριστο τρόπο, χρησιμοποιώντας ως σύμβολα μια σειρά από ζωάκια με τις μικρές ιστορίες και τα τραγούδια τους. Μέσα  από ευχάριστες δραστηριότητες και διαδικασίες διαλόγου και λήψης αποφάσεων τα παιδιά εξασκούν τις δεξιότητες τους και εκπαιδεύονται στην υπευθυνότητα και την κοινωνική συμμετοχή.

Το πρόγραμμα “Το Δεντρόσπιτο  με τα ζωάκια των Δικαιωμάτων”  εκπονήθηκε από τον Γιώργο Μόσχο , νομικό , πρώτο συνήγορο του παιδιού στην Ελλάδα (2003-2018}

Τα πρώτα 12 ζωάκια που περιλαμβάνονται στο υλικό αντιστοιχούν σε δικαιώματα τα οποία προβλέπονται σε διαφορετικά άρθρα της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ΔΣΔΠ) , ενώ το 13ο αφορά το γενικότερο δικαίωμα του παιδιού στο σεβασμό.

1.  Το γαϊδουράκι Ετσιμελέν :   Δικαίωμα στο όνομα

Τα παιδιά γνώρισαν  το γαϊδουράκι  Ετσιμελέν , άκουσαν την ιστορία του και το τραγούδι του. Συνέθεσαν το όνομα τους με καρτέλες γραμμάτων , διάλεξαν ένα ζώο και το συνέδεσαν με το όνομα τους, μας είπαν από που πήραν το όνομα τους  και φτιάξαμε το ληξιαρχείο της τάξης μας . Στη συνέχεια γράψαμε την απόφαση της συνέλευσης μας.

 

2.  Το αρκουδάκι Σιγουράκι:  Δικαίωμα σε σπίτι, ρούχα , φαγητό .

Τα παιδιά γνώρισαν το αρκουδάκι Σιγουράκι , άκουσαν την ιστορία και το τραγούδι του. Είδαμε διαφόρων ειδών σπιτιών στον κόσμο και  αναγνωρίσαμε ότι όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα να έχουν σπίτι, ρούχα και φαγητό, αν και δυστυχώς υπάρχουν παιδιά στον κόσμο που δεν τα έχουν όλα αυτά λόγω πολέμου ή φτώχιας.

Τα παιδιά σε ομάδες  κόλλησαν σε χαρτόνια σπίτια , φαγητά και ρούχα που είναι κατάλληλα για τα παιδιά.

Συζητήσαμε τι θα χάριζαν σε ένα παιδί που δεν τα έχει όλα αυτά και αποτύπωσαν τις ιδέες τους σε χαρτί..

Έφτιαξε ο καθένας το δικό του σπίτι και στη συνέχεια γράψαμε την απόφαση της συνέλευσης μας.

 

3. Το καγκουράκι Αγαπάκι:  Δικαίωμα στη φροντίδα.

Αφού γνωρίσαμε το Αγαπάκι και ακούσαμε την ιστορία του και το τραγούδι του , συζητήσαμε  για το πως φροντίζουν οι γονείς τα παιδιά τους. Συζητήσαμε για δραστηριότητες που θα ήθελαν να κάνουν με τους γονείς τους. Τέλος γράψαμε την απόφαση της συνέλευσης μας.

 

4.Το κροκοδειλάκι  Ναπωκάτι:  Δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση της γνώμης. 

Το κροκοδειλάκι  Ναπωκάτι μας είπε την ιστορία του και το τραγούδι του και εξήγησε στα παιδιά πως όλοι έχουμε δικαίωμα να λέμε τη γνώμη μας και συγχρόνως όλοι έχουμε την υποχρέωση να ακούμε τη γνώμη των άλλων και να παίρνουμε αποφάσεις όλοι μαζί.

Παίξαμε το παιχνίδι της κολοκυθιάς κατά το οποίο κανείς δεν έπαιρνε την ευθύνη  να μαζέψει τα παιχνίδια της τάξης , αλλά μετέφερε την ευθύνη σε κάποιον άλλον. Ο τελευταίος πρότεινε τελικά να τα μαζέψουν όλοι μαζί…

Μέσα από αυτό το παιχνίδι τα παιδιά κατάλαβαν ότι δεν πρέπει να αποφεύγουμε τις ευθύνες μας και ότι πρέπει να σκεφτόμαστε και τους άλλους. Είναι ωραίο να λέμε τη γνώμη μας , όχι όμως εγωιστικά αλλά να σκεφτόμαστε και τους άλλους και να αποφεύγουμε να τους πληγώνουμε.

Στη συνέχεια κάποια παιδιά πρότειναν να παίξουμε κάποιο παιχνίδι.. και επειδή οι γνώμες ήταν πολλές ψηφίσαμε για το ποιο παιχνίδι θα παίζαμε πρώτο και ποιο δεύτερο κτλ.

Τέλος γράψαμε την απόφαση της συνέλευσης.

5.Το λαγουδάκι  Τριλαριλαρό: Δικαίωμα στο παιχνίδι και την ξεκούραση. 

Τα παιδιά αφού άκουσαν την ιστορία και το τραγούδι του Τριλαριλαρό άρχισαν με τη σειρά να μας λένε τι τους αρέσει να παίζουν. Στη συνέχεια συζητήσαμε για πράγματα που χαλάνε τη διάθεση μας όταν παίζουμε ή διασκεδάζουμε και προσπαθήσαμε να βρούμε λύσεις για να μην συμβαίνει αυτό. Το κάθε παιδί ζωγράφισε το αγαπημένο του παιχνίδι.

Είδαμε πίνακες ζωγραφικής που απεικονίζανε   παιδιά να παίζουν παιχνίδια. Κάποια τα αναγνωρίσαμε και κάποια άλλα όχι. Ψηφίσαμε ποια θέλουμε να παίξουμε και με ποια σειρά και βγήκαμε στην αυλή και παίξαμε “Περνά περνά η μέλισσα”  , διελκυστίνδα  και τένις.

 

6.  Το ρινοκεράκι Πολυχρωμίξ: Δικαίωμα στη διαφορετικότητα και την ισότητα.

Στην τάξη ακούσαμε την ιστορία και το τραγούδι του Πολυχρωμίξ που μας διηγήθηκε  τη διαφορετικότητα του. Τα παιδιά παρατήρησαν ο ένας τον άλλον και προσπάθησαν να βρουν τις ομοιότητες και τις διαφορές τους. Συζητήσαμε και καταλάβαμε ότι όλοι είμαστε διαφορετικοί αλλά όλοι ίσοι.  Στη συνέχεια το κάθε παιδί αφού ζωγράφισε έναν  φανταστικό  διαφορετικό φίλο, τον παρουσίασε στην ολομέλεια της τάξης .  Το επόμενο ερώτημα ήταν το εξής: αν  αυτοί οι φίλοι ήταν πραγματικοί θα μπορούσαν να έρθουν στο σχολείο μας; Τα παιδιά συμφώνησαν ότι θα μπορούσαν να έρθουν και τότε συζητήσαμε  για το  πως θα τους υποδεχόμασταν.

 

7.  Το κουκουβαγιάκι Κουκουβάκου: Δικαίωμα στην εκπαίδευση.

Αφού παρουσιάσαμε το Κουκουβάκου στα παιδιά,  τους προτείναμε να φτιάξουμε ένα παραμύθι με τις περιπέτειες του  καθώς  ταξιδεύει στον κόσμο για να μάθει πράγματα . Το κάθε παιδί με τη σειρά πήρε στα χέρια του την κουκουβάγια   και μας διηγήθηκε  που ταξίδεψε  και τι έμαθε εκεί που πήγε.. Αφού μίλησαν όλα τα παιδιά ακούσαμε την ιστορία και το τραγούδι του Κουκουβάκου.. Στη συνέχεια το κάθε παιδί είπε τι μαθαίνει στο σχολείο και το αποτύπωσαν με ζωγραφική.

 

Τα παιδιά του 3ου  τμήματος  έφτιαξαν ένα πανέμορφο παραμύθι με τις περιπέτειες του Κουκουβάκου το οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

 

8. Το λιονταράκι Περαστικάκι: Το δικαίωμα στην υγεία.

Αφού ακούσαμε την ιστορία και το τραγούδι του Περαστικάκι εξηγήσαμε στα παιδιά ότι όλοι οι  άνθρωποι -όπως και τα ζώα- έχουμε ανάγκη την υγεία μας και το δικαίωμα  να την προστατεύουμε.

Στη συνέχεια παίξαμε ένα παιχνιδάκι.  Κάθε παιδί με τη σειρά έπρεπε να ξεκινάει με  τη φράση “με πονάει” και μετά να λέει τι τον πονάει.  Όταν κάποιο παιδί επαναλάμβανε κάτι που είπε άλλο παιδί τότε  όλοι οι υπόλοιποι κάναμε τον ήχο της σειρήνας.  Μας άρεσε τόσο πολύ που όταν μίλησε και το τελευταίο παιδί αρχίσαμε ξανά από την αρχή  και φυσικά οι περισσότεροι έλεγαν κάτι που είχε ακουστεί ξανά για να κάνουμε τη σειρήνα.. Το κάθε παιδί μας διηγήθηκε ένα περιστατικό υγείας που είχε και πως το αντιμετώπισε.  Στο τέλος γράψαμε την απόφαση της συνέλευσης.

 

9.  Το σκυλάκι Μηπονάκι: Δικαίωμα στην προστασία από κάθε μορφή βίας

Το σκυλάκι Μηπονάκι μας μίλησε για την προστασία από κάθε μορφή βίας. Είπε στα παιδιά ότι πολλές φορές οι άνθρωποι πληγώνουν ο ένας τον άλλον είτε με πράξεις , είτε με λόγια. Στη συνέχεια τα παιδιά ανέφεραν πράγματα που μας πονάνε, όπως όταν κάποιος μας χτυπάει ή τσιμπάει ή σπρώχνει αλλά και λόγια που μας πληγώνουν, όπως “δε σε έχω φίλο” , “είσαι κακός” , “είσαι άχρηστος” , “δε σε αγαπώ” . Συζητήσαμε πως νιώθουν όταν κάποιο άλλο παιδί τους φέρεται άσχημα και τι μπορούν να κάνουν γι’ αυτό. Πως μπορούμε να λύνουμε ήρεμα τις διαφορές μας; Μάθαμε να λέμε στοπ σε άσχημες συμπεριφορές και ότι πρέπει να μιλάμε γι’ αυτές στους γονείς μας και τη δασκάλα μας.

Αφού ακούσαμε την ιστορία του Μηπονάκι και το τραγούδι του, τα παιδιά ζωγράφισαν διάφορα περιστατικά και γράψαμε την απόφαση της συνέλευσης.

Δραματοποιήσαμε ορισμένες συμπεριφορές και στη συνέχεια τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες. Η μία ομάδα ζωγράφισε άσχημες συμπεριφορές και η άλλη όμορφες συμπεριφορές. Η τρίτη ομάδα έγραψε καρτέλες με όμορφες λέξεις και η τέταρτη με άσχημες. Με αφορμή την 6η Μαρτίου που έχει καθιερωθεί από το Υπουργείο Παιδείας ως πανελλήνια ημέρα κατά της σχολικής βίας φτιάξαμε ένα βίντεο animation  σχετικό με το θέμα.

 

10.  Το φλαμίνγκο Φλαφυγάκι: Τα δικαιώματα των παιδιών προσφύγων και των μεταναστών

Το φλαμίνγκο Φλαφυγάκι λέει  την ιστορία του  και το τραγούδι στα παιδιά και τους εξηγεί ότι όπως μερικά πουλιά ταξιδεύουν για να βρουν κατάλληλο τόπο για να επιβιώσουν έτσι και μερικοί άνθρωποι χρειάζεται να ταξιδέψουν για να μπορέσουν να ζήσουν.  Τους μιλά για τα παιδιά πρόσφυγες που μπορεί να έφυγαν από την πατρίδα τους λόγω πολέμου ή φτώχιας ή καταστροφής . Συζητάμε με τα παιδιά ποια είναι τα πιο σημαντικά πράγματα που χρειάζεται ένα παιδί που αφήνει την πατρίδα του.

Παίζουμε ένα παιχνίδι δραματοποίησης για να καταλάβουν τα παιδιά τις δυσκολίες κάποιου που φεύγει από την πατρίδα του.

Διαβάζουμε το βιβλίο του Μαξ Βελθουις  ” Ο βάτραχος και ο ξένος” και εντοπίζουμε τα συναισθήματα του βατράχου και τις συμπεριφορές των άλλων ζώων προς αυτό. Τι θα κάναμε αν ένα παιδί -πρόσφυγας ερχόταν στην τάξη μας; Γράφουμε την απόφαση της συνέλευσης..

Διαβάσαμε το  υπέροχο παραμύθι του Chris Naylor – Ballestros “Η βαλίτσα”  και αφού συζητήσαμε ,  ζωγραφίσαμε ότι μας άρεσε και στη συνέχεια το δραματοποιήσαμε πολλές φορές , αφού όλοι ήθελαν να παίξουν.

 

11. Το καμηλοπαρδαλάκι  Μπορούλι: Τα παιδιά με αναπηρία έχουμε δικαιώματα όπως όλα τα παιδιά

Τα παιδιά αφού άκουσαν την ιστορία και το τραγούδι του Μπορούλι , χωρίστηκαν σε ομάδες . Η κάθε ομάδα πήρε μια εικόνα ενός παιδιού με αναπηρία και συζήτησε για τα εμπόδια που συναντά αυτό το παιδί στην καθημερινή του ζωή αλλά και τα πολλά πράγματα που μπορεί να κάνει. Στη συνέχεια παρουσίασαν τα αποτελέσματα της συζήτησης τους στην ολομέλεια.

Ζωγραφίσαμε για το θέμα

 

Διαβάσαμε το υπέροχο παραμύθι των Τζιν Γουίλλις και Τόνυ Ρος ” Η Αργυρώ γελάει”

Μέσα από παιχνίδια αντιληφθήκαμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένα άτομο με προβλήματα όρασης αλλά και τις ικανότητες που αναπτύσσει.

Οδηγήσαμε τον φίλο μας μέσα στην τάξη και προσπαθήσαμε με την αφή να αναγνωρίσουμε ποιο γράμμα είναι.

Μάθαμε μερικές λέξεις στη νοηματική γλώσσα.  Βγήκαμε έξω από το σχολείο και είδαμε τη ράμπα ΑΜΕΑ που υπάρχει για να είναι προσβάσιμο το σχολείο μας στα άτομα με κινητικά προβλήματα.

 

12. Το θαλάσσιο  χελωνάκι “Ρώτα Πρώτα” :  Όλα τα παιδιά έχουμε δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή

Το θαλάσσιο χελωνάκι “Ρώτα Πρώτα” μας διηγήθηκε την ιστορία του και μας τραγούδησε το τραγούδι του. Στη συνέχεια εξηγήσαμε στα παιδιά ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή , να έχουν μυστικά που δε θέλουν τα μάθουν οι άλλοι.  Εξηγήσαμε όμως  ότι οι γονείς , επειδή έχουν την ευθύνη των παιδιών τους και θέλουν να τα προστατέψουν από κινδύνους μπορούν να ξέρουν τα μυστικά μας.

Τα παιδιά ζωγράφισαν σε χαρτί κάποιο μυστικό τους , το οποίο αν ήθελαν μόνο μπορούσαν να το πουν  στα άλλα παιδιά.

 

13. Το ελεφαντάκι “Σεβαστάκι”!  Όλα τα παιδιά έχουμε δικαίωμα στον σεβασμό

Αφού ακούσαμε την ιστορία και το τραγούδι του ελεφαντάκι ‘Σεβαστάκι” εξηγήσαμε στα παιδιά ότι αυτό το δικαίωμα περιλαμβάνει όλα τα υπόλοιπα και ότι όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα και οι άλλοι πρέπει να τα σέβονται.

Ακολούθησε η εξής δραστηριότητα:  ένα παιδί πήρε μια μπάλα στα χέρια του και ξεκίνησε μια ιστορία  λέγοντας “Το πρωί ξύπνησα και άνοιξα τα μάτια μου ..” Στη συνέχεια το δεύτερο παιδί στη σειρά έπρεπε να πάρει τη μπάλα και να συνεχίσει την ιστορία λέγοντας αυτό που είπε ο πρώτος και να προσθέσει και κάτι άλλο. Έτσι συνεχίστηκε  η διήγηση και το κάθε παιδί έπρεπε να επαναλάβει όλα όσα είπαν οι προηγούμενοι και να προσθέτει κάτι δικό του.  Στο τέλος ρώτησα τα παιδιά “ένα παιδί που έχει κάνει τόσα πράγματα σε μια ημέρα  δεν  είναι σημαντικό να το σέβονται και να το υπολογίζουν οι άλλοι  ακόμη και αν έχει κάνει κάποια λάθη” ; Όλα απάντησαν “Ναι , είναι σημαντικό”

Φτιάξαμε την ιστορία μας βιβλιαράκι.

 

 

Αφού τελειώσαμε με το πρόγραμμα των δικαιωμάτων φτιάξαμε την αφίσα με το Δεντρόσπιτο των ζώων των δικαιωμάτων και αποφασίσαμε να παρουσιάσουμε το πρόγραμμα στους γονείς μας και την Α΄ τάξη του δημοτικού.