Βιωματικό εργαστήρι κατανόησης του θυμού και της λειτουργίας του, βασισμένο στο παραμύθι:

«Η βασιλοπούλα που θύμωνε γιατί δεν της ζητούσαν ποτέ συγγνώμη», από το βιβλίο της AlbaMarcoli, «Ο θυμός των παιδιών» (2001)

Το εργαστήρι πραγματοποιήθηκε στα παιδιά της Στ’ τάξης του σχολείου μας από την κα Όλγα Δημοπούλου (ECP ψυχοθεραπεύτρια ,παγνιοθεραπεύτρια, επόπτρια σε συμβουλευτικά κέντρα του Κ.Ε.Θ.Ι., εκπαιδεύτρια ενηλίκων).

Απευθυνόταν σε παιδιά που ήδη γνωρίζονταν μεταξύ τους εδώ και πολλά χρόνια και γι’ αυτό στην αρχή ξεκίνησε με ένα απλό κινητικό παιχνίδι (παιχνίδι “Φρουτοσαλάτα”, από το βιβλίο Παιχνίδια διαχείρισης θυμού για παιδιά, DeborahPlummer, 2008) που σκοπό είχε να ενεργοποιήσει τα παιδιά και παράλληλα να τα ψυχαγωγήσει, προετοιμάζοντάς τα με ευχάριστο τρόπο να συμμετέχουν στην κύρια δραστηριότητα.

Στη συνέχεια ξεκίνησε η ανάγνωση της ιστορίας της Βασιλοπούλας που θύμωνε γιατί δεν της ζητούσαν ποτέ συγγνώμη. Το παραμύθι αφηγείται την ιστορία μιας βασιλοπούλας, που λόγω της ιδιαίτερης θέσης της δεν της επιτρεπόταν να παίζει με τα άλλα παιδιά κι αυτό την έκανε δυστυχισμένη. Επίσης, ο βασιλιάς πατέρας της επειδή είχε να προστατέψει και το βασιλικό του αξίωμα, αγνοούσε ή χλεύαζε τα επιχειρήματα της κόρης του κάθε φορά που προσπαθούσε να του εξηγήσει την ανάγκη του. Αυτό την έκανε πολύ θυμωμένη ως παιδί, όμως αυτός ο θυμός και ο τρόπος που βρήκε να τον διαχειρίζεται τη συντρόφευε και στην ενήλικη ζωή της γιατί με αυτό τον τρόπο είχε μάθει να επιβιώνει.

Σε τακτικά χρονικά διαστήματα η ανάγνωση διακοπτόταν και τα παιδιά έμπαιναν σε διάφορα βιωματικά παιχνίδια που σκοπό είχαν να τα κάνουν να μπουν στη θέση της βασιλοπούλας, να συναισθανθούν τον θυμό και τα υπόλοιπα συναισθήματα που την οδήγησαν σ’ αυτόν, να κατανοήσουν τι τα δημιούργησε και να μπορέσουν στη συνέχεια να αναζητήσουν έναν λειτουργικό και κατάλληλο τρόπο διαχείρισής τους.

Για τον σκοπό αυτό τα παιδιά ζωγράφισαν τα συναισθήματα της βασιλοπούλας και δραματοποίησαν διάφορες σκηνές του παραμυθιού, όπως τη σκηνή που η βασιλοπούλα ζητά θυμωμένη από τον πατέρα της να της επιτρέψει να παίξει με τα άλλα παιδιά ή τη σκηνή που ο Βασιλιάς για να αντιμετωπίσει τον συνεχόμενο θυμό της άρχισε να την κοροϊδεύει ελπίζοντας ότι μ’ αυτόν τον τρόπο θα την κάνει να γελάσει. Στη συνέχεια, δραματοποίησαν τον πόλεμο ανάμεσα στη βασιλοπούλα και τα συναισθήματά της που προσπαθούσε να τα κλειδώσει μέσα σε ένα κουτί γιατί δεν ήξερε πώς αλλιώς να τα διαχειριστεί. Η δραματοποίηση κορυφώθηκε όταν τα παιδιά έγιναν τα ίδια τα συναισθήματα της βασιλοπούλας και μπήκαν σε μια ενεργή συζήτηση μαζί της για την πείσουν για ποιο λόγο τα συναισθήματα είναι απαραίτητα και να καταλήξουν σε μια «συμφωνία» μαζί της, ώστε να μπορούν να συμβιώνουν χωρίς η βασιλοπούλα να τα φοβάται.

Μέσα απ’ αυτόν τον διάλογο η συντονίστρια – που πήρε το ρόλο της βασιλοπούλας – εξηγούσε στα παιδιά μέσα απ’ τις απαντήσεις της αφενός τη λειτουργία των συναισθημάτων και τη χρησιμότητά τους και αφετέρου τις συνέπειες της παρορμητικής εκφόρτισής τους για τον ίδιο τον άνθρωπο και για το άμεσο περιβάλλον του. Έτσι, τα παιδιά παρακινήθηκαν να αναστοχαστούν πάνω στον ρόλο και τη θέση των συναισθημάτων στις διαπροσωπικές σχέσεις, προκειμένου να προτείνουν λειτουργικές «λύσεις» στη βασιλοπούλα για να συμφωνήσει να τα αφήσει να βγουν απ’ το κουτί που τα είχε κλείσει.

Μέσα απ’ αυτή τη διαδικασία τα παιδιά κατανόησαν ότι ο θυμός είναι το πιο ισχυρό ανθρώπινο συναίσθημα που συνήθως κινητοποιείται όταν χρειάζεται να προστατέψει μια ανάγκη του οργανισμού. Για τον λόγο αυτό συνοδεύεται πάντα και από άλλα συναισθήματα. Η διερεύνηση αυτών των συναισθημάτων οδηγεί σε βαθύτερη κατανόηση των αναγκών που δημιούργησαν τον θυμό. Η άμεση λεκτικοποίηση αυτών των αναγκών προάγει την επικοινωνία και τις διαπροσωπικές σχέσεις, σε αντίθεση με την θυμωμένη εκφόρτιση που έχει την τάση να τις μπλοκάρει.

Τέλος, για καλύτερη κατανόηση αυτής της διαδικασίας, αναλύθηκαν παραδείγματα που έφεραν τα ίδια τα παιδιά από καταστάσεις που θύμωσαν, στα οποία αναζητήθηκε η βαθύτερη ανάγκη τους και η κατάλληλη συμπεριφορά για να την ικανοποιήσουν.