Σκάκι και Φαντασία: Μαθαίνω να τοποθετώ τα κομμάτια στη σκακιέρα

Αφού μάθαμε τα ονόματα των κομματιών και των τετραγώνων τοποθετούμε τα πιόνια στην αρχική τους θέση. Δείχνουμε στα παιδιά τις θέσεις στη σκακιέρα λέγοντας την εξής ιστορία (μας την πρότεινε ο κύριος Άρης σε σεμινάριο για το σκάκι στα σχολεία):

Στο βασίλειο πάντα στις άκρες τοποθετούνται οι πύργοι. Τοποθετούμε τους πύργους

Δίπλα από τους πύργους πρέπει να μπουν οι ίπποι, γιατί δε γίνεται να είναι δίπλα στα δωμάτια του βασιλιά και της βασίλισσας, αφού μυρίζουν, κάνουν φασαρία χλιμιντρίζοντας. Τοποθετούμε τους ίππους

Δίπλα από τους ίππους μπαίνουν οι αξιωματικοί, που προσέχουν τους ίππους και αν γίνει κάποια ξαφνική μάχη να ανέβουν γρήγορα, χωρίς να χάσουν χρόνο και να πολεμήσουν. Τοποθετούμε τους αξιωματικούς

Και τώρα η βασίλισσα, όπως και πολλά κορίτσια, θέλει το δωμάτιό της να ταιριάζει με το χρώμα της, που είναι και το αγαπημένο της (εδώ μίλησα με τα κορίτσια και συμφωνήσαμε όλες ότι τα δωμάτιά μας είναι ροζ και μωβ!). Έτσι και η άσπρη βασίλισσα λέει: “Εγώ θα πάρω το άσπρο δωμάτιο!” και η μαύρη φωνάζει το ίδιο: “Εγώ θα πάρω το μαύρο δωμάτιο!”. Τοποθετούμε τις βασίλισσες

Και τέλος μας μένει το τελευταίο δωμάτιο – τετράγωνο για τον βασιλιά, γιατί ως γνωστόν ο βασιλιάς θέλει η βασίλισσά του να είναι ικανοποιημένη! Τοποθετούμε τους βασιλιάδες

Παιχνίδια για εξάσκηση:

Ποιο κομμάτι λείπει; Κλείνουν τα παιδιά τα μάτια τους και κρύβω ένα κομμάτι. Προσπαθούν να το βρουν

Ποιοι άλλαξαν θέση; Κλείνουν τα μάτια τους και αλλάζω 2 πιόνια θέση. Προσπαθούν να βρουν ποιοι άλλαξαν θέση.

Ποιος θα στήσει πιο γρήγορα τη σκακιέρα. 2 ομάδες – άσπροι και μαύροι. Έρχονται τα παιδιά δυάδες ως αντίπαλοι και στο σφύριγμά μου, προσπαθούν να τοποθετήσουν τα πιόνια σωστά και γρήγορα. Η ομάδα με τις περισσότερες νίκες νικάει τον πόλεμο

paichnidi sthno th skakiera

Σκάκι και φαντασία: Μαθαίνοντας τη σκακιέρα

Για να ξεκινήσουμε να μαθαίνουμε σκάκι, πρέπει να μάθουμε τη σκακιέρα. Ρωτάμε στα παιδιά σχήμα έχει, τα κουτάκια, πόσα είναι, τι χρώματα έχουν και πόσα τετράγωνα σε κάθε χρώμα. Έπειτα παρατηρούμε κάτι γράμματα και αριθμούς. Ονομάζουμε όλοι μαζί τις στήλες (εμείς βάζουμε πάνω στη σκακιέρα ελληνικούς χαρακτήρες, σε περίπτωση που η σκακιέρα έχει λατινικούς) και τις σειρές με τους αριθμούς. Ζητάω από τα παιδιά να μετακινήσουν τη βασίλισσα π.χ. στη στήλη γ ή στη σειρά 5.

Έπειτα μαθαίνουμε τα ονομάζουμε το κάθε τετράγωνο. Έχουμε ήδη κάνει πίνακα διπλής εισόδου στο σχολείο, οπότε ήταν εύκολο να το θυμηθούν τα παιδιά. Είπαμε ότι η σκακιέρα είναι σαν μια μικρή γειτονιά και κάθε στήλη είναι μια πολυκατοικία, Η κάθε πολυκατοικία έχει 8 ορόφους (τις σειρές) με 1 σπίτι. Όπως τα σπίτια μας έχουν τη διεύθυνση (όνοαμ και αριθμό) έτσι και τα σπίτια στη σκακιέρα έχουν τη διεύθυνσή τους (γράμμα και αριθμό). Αρχίζουμε να οομάζουμε τα τετράγωνα (α5, γ6 κλπ.)

Ερωτήσεις προς τα παιδιά: Τοποθετώ 1 πιόνι στη σκακιέρα και μου απαντούν σε ποιο τετράγωνο είναι και ζητάω να βάλουν ένα πιόνι σε ένα τετράγωνο.

Παιχνίδια: 1) Ποιος θα βάλει πιο γρήγορα το πιόνι του στο σωστό τετράγωνο

bazo to pioni sth sosth thesh

2) Ναυμαχία σκακιού. Τα παιδιά ενθουσιάστηκαν με το συγκεκριμένο παιχνίδι. Συνέχισαν να το παίζουν στην ελεύθερη δραστηριότητα ασταμάτητα. Χωριζόμαστε 2 ομάδες. Οι άσπροι και οι μαύροι. Τοποθετούμε ένα χοντρό χαρτόνι “κόβοντας” το σκάκι σε 2 βασίλεια. Τοποθετεί η κάθε ομάδα τα πιόνια σε διάφορα τετράγωνα στην πλευρά του. Καλό είναι στα νήπια να γράψουμε στον πίνακα τις θέσεις. Κάθε ομάδα “πετάει τη βόμβα της” σε ένα τετράγωνο (π.χ. βόμβα στο δ4). Αν υπάρχει κάποιο πιόνι, βγαίνει έξω. Σε αυτό το σημείο σβήνω τη θέση δ4 που έγραψα στον πίνακα, ώστε τα νήπια να μην επαναλαμβάνονται. Όποια ομάδα χτυπήσει πρώτη το τετράγωνο με τον βασιλιά κερδίζει.

naymachia

Σκάκι και φαντασία: Μια φορά κι έναν καιρό ήταν το σκάκι

Τα προηγούμενα χρόνοα διδασκαλίας δεν τολομούσα να εισάγω το σκάκι στην τάξη. Ίσως επειδή δεν είμαι σκακίστρια (μόνο τα πολύ βασικά) ή γιατί θεωρούσα πως το σκάκι έιναι δύσκολο για τις μικρές ηλικίες. ΜΕΓΑ ΛΑΘΟΣ!

Το σκάκι είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο διδασκαλίας, που συμβάλλει στην ανάπτυξη των μαθητών στον παιδαγωγικό, συναισθηματικό και κοινωνικό τομέα. Βοηθάει στην ανάπτυξη της μνήμης, της κριτικής σκέψης, της επίλυσης προβλημάτων, της συγκέντρωσης. Παράλληλα ενισχύει τον έλεγχο της παρορμητικότητας, την υπομονή, τον σεβασμό του αντιπάλου, τον έλεγχο των συναισθημάτων αλλά και την ενσυναίσθηση (αφού πρέπει ο παίκτης να μπει στη θέση του αντιπάλου, ώστε να προβλέψει την κίνησή του) κ.α..

Το κυριότερο βέβαια όλων για τις μικρές τάξεις του σχολείου είναι πώς το σκάκι είναι ένα παιχνίδι και μέσ από τις παιχνιώδεις δραστηριότητες, μπορούμε να διδάξουμε θέματα σε όλους τους τομείς της ανλαπτυξης του παιδιού.

Τη φετινή χρονιά, ο Τσέστερ (η μασκοτ) μάς έφερε ένα κουτί που κουδούνιζε και δεν ήξερε τι ήταν. Ήταν πολύ μεγάλο για να είναι κουδουνίστρα ή μουσικό όργανο και δεν είχε πόδια, για να είναι ραπεζάκι! Πολλά παιδιά φώναξαν “Σκάκι” κι ενθουσιάστηκαν τόσο, που άρχισαν να μιλούν ταυτοχρόνως για το παιχνίδι. Ο Τσέστερ μπερδεύτηκε και μας ζήτησε να καταγράψουμε αυτές τις γνώσεις, για να τις μάθει. Έτσι σε έναν πίνακα KWL καταγράψαμε τις γνώσεις των παιδιών στην πρώτη στήλη. Υπήρξαν και 2 λανθασμένες απαντήσεις, αλλά τις γράψαμε κι αυτές, ώστε να τις διορθώσουν τα παιδιά μόνα τους στο τέλος του προγράμματος. Ανοίξαμε το κουτί και μέσα εκτός από τα πιόνια υπήρχε κι ένα παραμύθι (Μια φορά κι έναν καιρό ήταν το σκάκι). Εννοείται πως τα παιδιά ήθελαν να το διαβάσουμε. Κι έτσι ξεκίνησε το ταξίδι μας στον μαγικό κόσμο της σκακιέρας.

Το παραμύθι υπάρχει ελεύθερο στο παρακάτω λινκ, αν δεν έχει κάποιος τη δυνατότητα να το αγοράσει:

https://www.youtube.com/watch?v=ObwBC8KGQKM