Στα πλαίσια της εφαρμογής του Νέου Αναλυτικού Προγράμματος του Νηπιαγωγείο, υλοποιήσαμε από το Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ε.ΔΙ.Β.Ε.Α @ 2025, (Πρωτ/θμια Εκπ/ση: Νηπιαγωγείο), το διδακτικό σενάριο με τίτλο: ” Η Άνοιξη και οι θησαυροί της”.
Εμπλεκόμενες Γνωστικές Περιοχές
Γ’ Θεματικό Πεδίο: Παιδί και Θετικές Επιστήμες
Μαθησιακό Αντικείμενο: Γη – Πλανητικό Σύστημα και Διάστημα
Ιδιαίτερη Περιοχή του Μαθησιακού Αντικειμένου: Εναλλαγή εποχών
Σύνδεση με Πρόγραμμα Σπουδών
Το παρόν εκπαιδευτικό σενάριο εντάσσεται στη μεθοδολογία της εννοιοκεντρικής και διαθεματικής προσέγγισης της γνώσης, όπως αυτή ορίζεται στο Πρόγραμμα Σπουδών για την Προσχολική Εκπαίδευση του ΙΕΠ (ΠΣ, 2022), καθώς συνδέεται άμεσα με το μαθησιακό αντικείμενο «Παιδί και Φυσικές Επιστήμες» του Γ’ Θεματικού Πεδίου και την ενότητα «Εναλλαγή εποχών», εμπλέκοντας επιμέρους μαθησιακά αντικείμενα για την επίτευξη των στόχων μας (γλώσσα, τέχνες). Σύμφωνα με τους στόχους του Προγράμματος Σπουδών τα παιδιά, μέσα από την υλοποίηση του εκπαιδευτικού σεναρίου, θα γνωρίσουν και στη συνέχεια θα είναι σε θέση να περιγράψουν τις γιορτές της άνοιξης, τις αλλαγές στη φύση και στα ζώα, καθώς και να αναφέρουν τα φρούτα και τα λαχανικά εποχής (ερωτοαποκρίσεις της εκπαιδευτικού) και αργότερα να παρουσιάσουν τα χαρακτηριστικά αυτά και τα προϊόντα που μας προσφέρει η εποχή, μέσα από τις τέχνες και τα εικαστικά, υποστηρίζοντας τη μαθησιακή διαδικασία με την παιδαγωγική αξιοποίηση των Τ.Π.Ε.
Α’ ΦΑΣΗ-ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ
(Συζήτηση, ερωτήσεις, καταιγισμός ιδεών, διατύπωση του επιθυμητού παράγωγου μετά τον πίνακα K-W-L-H).
Αφόρμηση και διερεύνηση προϋπάρχουσας γνώσης
Η άνθιση των λουλουδιών και των ανθών στα δέντρα της αυλής, η αλλαγή της ενδυμασίας μας και οι
αλλεργίες που εμφανίστηκαν μάς έδωσαν την αφόρμηση ενασχόλησης με την εναλλαγή των εποχών.
Τα παιδιά παροτρύνονται να μιλήσουν για την εναλλαγή της εποχής, όπως τα ίδια τη βιώνουν. Ποιες αλλαγές διακρίνουμε στη φύση; Μας πειράζουν τα άνθη των λουλουδιών; Τα ρούχα μας είναι τόσο ζεστά όσο αυτά που φορούσαμε τον χειμώνα; Με αυτό τον τρόπο εισάγεται ο προβληματισμός για την εποχή που διανύουμε, καθώς και για τα προϊόντα που μας προσφέρει η άνοιξη. αναφέρουν όλες τις πρότερες ιδέες, γνώσεις και αναπαραστάσεις που έχουν για την εποχή αυτή και τα προϊόντα που μας προσφέρει, αξιοποιώντας την τεχνική του καταιγισμού ιδεών. Στη συνέχεια καταγράφουμε στον πίνακα τι θέλουν να μάθουν για την Άνοιξη.
Δημιουργούμε την κεντρική ιδέα του εννοιολογικού μας χάρτη που είναι η άνοιξη και οι θησαυροί της. Τα παιδιά
καταγράφουν όπως μπορούν όλα όσα γνωρίζουν, πάντα υποστηριζόμενα από την εκπαιδευτικό καθ’ όλη τη διαδικασία και στη συνέχεια, ζωγραφίζουν μια εικόνα δίπλα από το κείμενο για να μπορούμε όλοι να αναγνώσουμε τον εννοιολογικό μας χάρτη.
Β΄ ΦΑΣΗ-ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ:
[Αναζήτηση και αξιολόγηση πληροφοριών, συζήτηση και συμφωνία για το πώς θα εργαστούμε, (ομαδοσυνεργατική προσέγγιση)].
Με την ολοκλήρωση της εννοιολογικής χαρτογράφησης, ακούμε ένα τραγούδι για την άνοιξη: https://video.link/w/4l2g0UR06gs και ακολούθως παρακολουθούμε ένα βίντεο που θα μας εισάγει στην εποχή της άνοιξης: https://learningapps.org/watch?v=pfthunh9n24
Απευθύνουμε μικρές ερωτήσεις προς τα παιδιά. Με τον τρόπο αυτό τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να αλληλεπιδράσσουν μεταξύ τους, να διερευνήσουν και να ανακαλύψουν την εποχή της άνοιξης και τα προϊόντα που μας προσφέρει. Επίσης μπορούν να οικοδομήσουν τη νέα γνώση στην ήδη υπάρχουσα, ακόμη και να μετασχηματίσουν τις πρότερες ιδέες και αναπαραστάσεις που είχαν για την παρούσα θεματική. Παράλληλα, κάνουμε συζήτηση για τα σημεία που μας άρεσαν πιο πολύ ή που μπορεί να μας δυσκόλεψαν.
Γ΄ ΦΑΣΗ-ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ
(Ομαδοσυνεργατική προσέγγιση για: επίλυση προβλήματος, φωτογραφίες, παιχνίδι, εμπεριστατωμένη παρουσίαση των δράσεων και συζήτηση επί των αποτελεσμάτων)
Για την περαιτέρω εμπέδωση των χαρακτηριστικών της άνοιξης, καθώς και των προϊόντων που μας
προσφέρει, ζητάμε από τα παιδιά να εργαστούν σε ομάδες (νήπια – προνήπια). Τα παιδιά στις ομάδες αποφασίζουν ποια στοιχεία – χαρακτηριστικά θα υπαγορέψουν στην εκπαιδευτικό προκειμένου να δημιουργήσουν εικόνες με τις νέες γνώσεις τους. Ακολούθως, η πρώτη ομάδα αποφασίζει για τις γιορτές της άνοιξης, η δεύτερη για τα έντομα και τα ζώα, η τρίτη για τις αλλαγές της φύσης και την επίδραση στον άνθρωπο και η τέταρτη ομάδα συζητά για τα φρούτα και τα λαχανικά. Κατά τη διάρκεια αυτής της δραστηριότητας, διαφοροποιούμε την ενασχόληση των παιδιών, προκειμένου τα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τον προφορικό τους λόγο, να εκφράσουν τη σκέψη τους/τη νέα γνώση τους με μια μικρή ζωγραφιά, για την αντιμετώπιση των δυσκολιών αυτών και των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών.
Οι ζωγραφιές των ομάδων:
Στη συνέχεια τα παιδια της κάθε ομάδας με τη σειρά συγκεντρώνονται στη γωνιά του Η/Υ,όπου ( μαζί με τη νηπιαγωγό) χρησιμοποιώντας τη διαδικτυακή εφαρμογή δημιουργίας εικόνων ΤΝ NightCafe για να δημιουργήσουν τις εικόνες με τα χαρακτηριστικά της άνοιξης και τα προϊόντα της. Περιγράφουν και υπαγορεύουν τα prompt (που είναι η ακριβής περιγραφή της εικόνας που επιθυμούμε να δημιουργήσει η εφαρμογή) και, συνεπώς η πρώτη ομάδα συζητά και αποφασίζει ποια είναι η περιγραφή της εικόνας για τις αλλαγές στη φύση και τις αλλεργίες και την υπαγορεύσει στη νηπιαγωγό (ανθίζουν τα λουλούδια, άστατος καιρός: ήλιο- συννεφιά και έχουμε αλλεργίες), η δεύτερη ομάδα περιγράφει τις γιορτές που διανύουμε κατά την εποχή της άνοιξης (25η Μαρτίου, γιορτή της Μητέρας, Πρωτομαγιά, Πάσχα), η τρίτη περιγράφει τα έντομα (πεταλούδα, πασχαλίτσα, μέλισσα), τα ζώα που ξυπνούν από την χειμερία νάρκη και τα πουλιά που επιστρέφουν στη χώρα μας και η τέταρτη υπαγορεύει οδηγίες για να δημιουργηθούν οι εικόνες των φρούτων και των λαχανικών.
Η αναζήτηση των εικόνων:
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Τα παιδιά στη γωνιά του Η/Υ παίζουν παιχνίδια αξιολόγησης στην εφαρμογή learningapps. Πρόκειται για
παιχνίδια πολλαπλής επιλογής (για τα φρούτα και τα λαχανικά της άνοιξης, καθώς και τις γιορτές που περιλαμβάνει) Τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να πειραματιστούν όσες φορές χρειάζεται μέχρι να κατακτήσουν τη γνώση.
https://learningapps.org/watch?v=pibbev3mk24
https://learningapps.org/watch?v=pvsw4z1sj24
https://learningapps.org/watch?v=p4ybpxqcn24
Όταν τα παιδιά εργάζονται στη γωνιά του Η/Υ ανά δυάδες, τα υπόλοιπα παιδιά ασχολούνται σε άλλες δραστηριότητες στις γωνιές της τάξης.
Πιο συγκεκριμένα, μία ομάδα δημιουργεί τα προϊόντα της άνοιξης με πλαστελίνη, μια άλλη διαβάζει ένα βιβλίο σχετικό με την εποχή και η τρίτη ομάδα απασχολείται στο παιδαγωγικό υλικό – παζλ.
Δημιουργήσαμε ειδικό παιδαγωγικό υλικό ( παζλ) σχεικό με το διδακτικό σενάριο:
ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΧΑΡΤΗ
Με την ολομέλεια της τάξης στη παρεούλα, δημιουργούμε ένα νέο χάρτη εννοιολογικής
χαρτογράφησης με τις νέες γνώσεις που αποκτήθηκαν. Χρησιμοποιούμε τις εικόνες
που δημιουργήσαμε με τη διαδικτυακή εφαρμογή δημιουργίας εικόνων ΤΝ Night Café,
για να είναι ευκολότερη η σύγκριση μεταξύ των δύο χαρτών, δηλαδή, του εννοιολογικού
χάρτη των πρότερων γνώσεων,και της εννοιολογικής χαρτογράφησης των νέων γνώσεων που αποκτήθηκαν με την υλοποίηση του διδακτικού σεναρίου. Αντιπαραβάλλουμε τους δύοεννοιολογικούς χάρτες και συζητάμε με τα παιδιά για τις, ομοιότητες και τις διαφορές, ώστε να ανακαλύψουμε τη νέα γνώση σε σύγκριση με τις πρότερες αναπαραστάσεις και ιδέες τους.
Ε΄ ΦΑΣΗ-ΕΚΤΙΜΗΣΗ
Με την ολομέλεια της τάξης δημιουργούμε ένα νέο χάρτη εννοιολογικής χαρτογράφησης με τις νέες γνώσεις που αποκτήθηκαν. Χρησιμοποιούμε τις εικόνες που δημιουργήσαμε με τη διαδικτυακή εφαρμογή δημιουργίας εικόνων ΤΝ Night Café, για να είναι ευκολότερη η σύγκριση μεταξύ των δύο χαρτών, δηλαδή, του εννοιολογικού χάρτη των πρότερων γνώσεων,και της εννοιολογικής χαρτογράφησης των νέων γνώσεων που αποκτήθηκαν με την υλοποίηση του διδακτικού σεναρίου. Αντιπαραβάλλουμε τους δύο εννοιολογικούς χάρτες και συζητάμε με τα παιδιά για τις, ομοιότητες και τις διαφορές, ώστε να ανακαλύψουμε τη νέα γνώση σε σύγκριση με τις πρότερες αναπαραστάσεις και ιδέες τους.
Συμπληρώνουμε τον πίνακα K-W-L-H (την τέταρτη και τελευταία στήλη του), σημειώνουμε τα στοιχεία που μας άρεσαν περισσότερο, αυτά που τυχόν μας δυσκόλεψαν και αναστοχαζόμαστε στο πώς επιλύσαμε τις όποιες δυσκολίες και τι θα μπορούσαμε να κάνουμε διαφορετικά την επόμενη φορά.
