1. 1. Το ταξίδι μας ξεκίνησε με αφορμή το έθιμο του Μικρασιατικού Συλλόγου Πτολεμαΐδας “Η Παναγιά η Μεσοσπορίτισσα” στις 21 Νοεμβρίου στα Εισόδια της Θεοτόκου. Είναι ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην αρχαιότητα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Πραγματοποιούνταν κάθε χρόνο στις πόλεις της Μ.Ασίας.  Γινόταν προσφορά σε όσπρια και δημητριακά. Επίσης, οι ψαράδες της περιοχής των παραλίων της Μ.Ασίας  ήθελαν να συνεισφέρουν σε αυτήν την προσφορά και έδιναν ψάρια.Το έθιμο συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Οι γυναίκες της πόλης βράζουν στα σπίτια τους όσπρια (όπως ρεβίθια, φασόλια και φακές), αλλά και στάρι, αναβιώνοντας την αγροτική παράδοση που ήθελε ο καθένας να βράζει ό,τι παρήγαγε. Κατόπιν, τα πηγαίνουν στο Μικρασιατικό Σύλλογο, όπου μέσα σε ένα καζάνι γίνεται η «σύβραση», δηλαδή το βράσιμο όλων των παραπάνω μαζί με πετιμέζι, ρόδι και σταφίδες, που διανέμεται στον κόσμο που έχει ανέβει στην εκκλησία για να παρακολουθήσει την εορταστική λειτουργία, προσκομίζοντας άρτους και πρόσφορα για τον εορτασμό της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας.

2.Ακολούθησε το ππαραδοσιακό έθιμο τα Αϊτάκια απο τη Σμύρνη.Τα Αϊτάκια (ή Αετουδάκια) της Σμύρνης είναι ένα παραδοσιακό πρωτοχρονιάτικο έθιμο και ένα ιδιαίτερο γλυκό (κουλουράκι) που έφτιαχναν οι Ελληνίδες στη Σμύρνη, τα Βουρλά και γενικότερα στα παράλια της Μικράς Ασίας. Ακολουθούν οι βασικές πληροφορίες για τα Αϊτάκια:

Τι είναι: Πρόκειται για μυρωδάτα κουλουράκια, τα οποία είχαν το σχήμα του βυζαντινού δικέφαλου αετού συμβολίζοντας τη δύναμη, τη λεβεντιά και την ελπίδα για μια χρονιά “στα ύψη”.

Το Έθιμο: Τα τοποθετούσαν στο πρωτοχρονιάτικο τραπέζι, συνήθως μπροστά από το μεγαλύτερο μέλος της οικογένειας, για να ευχηθούν “όπως τον αετό, έτσι περήφανα να πετάει η οικογένεια”.

Η Σφραγίδα: Για το σχήμα τους χρησιμοποιούσαν μια ειδική, σκαλιστή ξύλινη σφραγίδα που περνούσε από γενιά σε γενιά.

Συστατικά: Η συνταγή περιλαμβάνει συνήθως αυγά,αλεύρι, ζάχαρη, λάδι ή βούτυρο, πορτοκάλι, κανέλα, γαρύφαλλο

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, το έθιμο μεταφέρθηκε στην Ελλάδα από τους πρόσφυγες και διατηρείται μέχρι σήμερα σε αρκετές οικογένειες ως ανάμνηση της παράδοσης.

²

3. Ακολούθησε η επίσκεψη στον Μικρασιατικό Σύλλογο. Παρατηρήσαμε το κτίριο και τον χώρο. Στη συνεχεια, επιστρέψαμε στο σχολειο και τα παιδιά ζωγράφισαν το κτίριο του Μικρασιατικού Συλλόγου.

4. Τραγουδήσαμε το παραδοσιακό τραγούδι της Σμύρνης “Να το πούμε ένα”.

Το έμαθαν οι μαθητές μας και ακολουθεί ηχογράφηση με τις δικές τους φωνές.

Ακόμη, σας παραθέτουμε το οπτικοποιημένο υλικό που χρησιμοποίησαμε με προβολή στον προτζεκτορα για να τους βοηθήσουμε στην εκμάθηση του.

Σε συνέχεια των δράσεων του Ενεργού Πολίτη χτες 7/5/2026 επισκεφτηκαμε τον Μικρασιατικό Σύλλογο Πτολεμαΐδας. Η πρόεδρος του Συλλόγου μας υποδέχτηκε και απάντησε στις ερωτησεις που είχαν ετοιμάσει οι μαθητές μας.

1. Πότε χτίστηκε ο Μικρασιατικός Σύλλογος Πτολεμαΐδας;

2. Ποιες δραστηριότητες γίνονται στον Μ Σύλλογο;

3. Ποιες δράσεις κάνει ο Μ Σύλλογος;

4. Ποια είναι τα αγάλματα στην αυλή του;

5. Υπάρχουν παλιά πράγματα ή κειμήλια της Μ.Ασίας;

6. Ποιοι βοηθούν στις δράσεις του Μ. Συλλόγου;

Μετά τις απαντήσεις που πήραμε η πρόεδρος μας ξενάγησε στον Σύλλογο δείχνοντας μας τις παραδοσιακές φορεσιές της εποχής, μουσικά όργανα και αντικείμενα καθημερινής χρήσης της εποχής.

Τέλος, της προσφέραμε μια ομαδική κατασκευή με το Δέντρο της Μνήμης. Με μια αναζήτηση στις ρίζες μας και των μαθητών μας που καταγράφηκαν πανω στην ομαδική.

Οι ρίζες μας είναι βαθιές-Δεν ξεχνάμε!

Οι δράσεις συνεχίστηκαν με τις επισκέψεις των μαμάδων και τις υπέροχες παρουσιάσεις τους.

Αρχικά,  μας επισκέφτηκαν τρεις μαμάδες και μια γιαγιά και έφτιαξαν με τους μαθητές μας υπέροχα κουλουράκια σμυρνέικα, τα οποία τα μπορέσαμε ατο ΚΗΦΗ ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ. Εκεί ρωτήσαμε αν οι παππούδες και οι γιαγιάδες εχουν ρίζες απο τη Μ. Ασία αν θυμούνται κάποιες ιστορίες και κάποια τραγούδια.

Έπειτα, μας επισκέφτηκαν 4 μαμάδες και μας παρουσίασαν τις παραδοσιακές φορεσιές της Σμύρνης.

Στη συνεχεία, ταξιδέψαμε στον κόσμο των μπαχαρικών , των φαγητών και των γλυκών με μια υπέροχη παρουσίαση με αρώματα και γεύσεις.

Την επόμενη μέρα είχαμε την χαρά να φιλοξενήσουμε έναν παππού μάγειρα που μας έφτιαξε σουτζουκάκια σμυρνέικα. Οι μαθητές μας έγραψαν τα υλικά τα μυρισαν και είδαν πως φτιάχνονται. Τέλος,  τα δοκίμασαν και τα απόλαυσαν ιδιαιτέρως.

Οι δράσεις και οι επισκέψεις δεν σταμάτησαν φυσικά. Ακολούθησαν παρουσιάσεις απο δύο μαμάδες για τα επαγγέλματα της Σμύρνης. Τέλος, η έκπληξη ήταν η μεταμόρφωση μιας μανούλας σε σαλεπιτζη και μοίρασε σε όλους μας σαλέπι.

Επιπλέον, ταξιδέψαμε στα σοκάκια της Σμύρνης και στην ζωή του τότε με μια παρουσίαση απο τρεις μαμάδες.

Σε συνέχεια, των δράσεων μας αυτή η εβδομάδα ήταν γεμάτη με επισκέψεις στο σχολικό μας χώρο και δικές μας εκτός αυτού. Αρχικά την Παρασκευή 7/5/2026 φιλοξενησαμε μια μαμά απο τη μαθήτρια μας Δ.Δ που μας εξιστόρησε νια αληθινή ιστορία του προπάππου της. Η ιστορία αυτή αφορά τις μνήμες ενός αγοριού τότε στο ταξιδι του ξεριζωμού και της κατεύθυνσης προς την Ελλάδα. Ακολουθεί ηχογραφημένη η ιστορία.

Ακολουθούν ορισμένα φύλλα εργασίας που έκαναν οι μαθητές μας.

Το πρόγραμμα Μα-γεύομαι από τις γεύσεις της Σμύρνης, “ζωντάνεψε” με την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον Μικρασιατικό Σύλλογο Πτολεμαΐδας στις 24/5/2026. Στην εκδήλωση υπήρξαν χοροί, τραγούδια, παραδοσιακά παιχνίδια, μίνι-θεατρικό και παραδοσιακά εδέσματα. Τα εδέσματα φωτογραφήθηκαν από την κάθε μαμά που τα έφτιαξε, στη συνέχεια οι  μαθητές κατέγραψαν τα υλικά των συνταγών και εμείς βοηθήσαμε στην καταγραφή της εκτέλεσης. Όλα αυτά έγιναν με των απώτερο σκοπό της δημιουργίας ημερολογίου. Στο σημείο αυτό να ευχαριστήσουμε τον Δήμαρχο μας κ. Πλακεντά που ανέλαβε το κόστος της εκτύπωσης τους. Ακολουθούν ορισμένες φωτογραφίες.

Ο Σύλλογος Διδασκόντων του Νηπιαγωγείου μας θα ήθελε να ευχαριστήσει θερμά όλους τους γονείς που συμμετείχαν στις δράσεις, αφιερώνοντας χρόνο και προετοιμάζοντας υπέροχες παρουσιάσεις, τις μυρωδιές, τις γεύσεις και τα αρώματα. Ακόμη, ευχαριστούμε θερμά τον Μικρασιατικό Σύλλογο για την παροχή του χώρου, των παραδοσιακών φορεσιών και την πρόεδρο για την παρουσίαση της στους μαθητές μας. Ήταν υπέροχοι οι μήνες που αφιερώσαμε στο θέμα αυτό.