Το ανοσοποιητικό σύστημα αποτελείται από πολλά διαφορετικά όργανα και ιστούς. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι ο μυελός των οστών και ο θύμος αδένας. Σε αυτά δημιουργούνται και αναπτύσσονται τα ειδικά κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Δευτερεύοντα όργανα του ανοσοποιητικού συστήματος είναι οι αμυγδαλές, ο σπλήνας, τα λεμφογάγγλια, κλπ. Το ανοσοποιητικό σύστημα μας παίζει σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση τόσο αυτοάνοσων, όσο και φλεγμονωδών ασθενειών, αλλά και του καρκίνου, του μεταβολισμού και της γήρανσης. Δεδομένου αυτού του κεντρικού ρόλου σε πολλές παθολογικές καταστάσεις, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τη μεταβλητότητα των ανοσολογικών αποκρίσεων και πώς αυτή η μεταβλητότητα σχετίζεται με την ευαισθησία στην εκδήλωση ασθενειών.
Είναι ευρέως αποδεκτό ότι οι άνθρωποι αντιδρούν διαφορετικά στις διάφορες λοιμώξεις. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από τη γενετική σύσταση ενός ατόμου, όπως δείχνει μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications από μια διεθνή συνεργασία ερευνητών από τη Γερμανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες (Sarah Kim-Hellmuth et al., Genetic regulatory effects modified by immune activation contribute to autoimmune disease associations)
Οι ερευνητές ανακάλυψαν εκατοντάδες γονίδια, όπου η απάντηση στο ανοσοποιητικό ερέθισμα εξαρτάται από τις γενετικές παραλλαγές που φέρει το άτομο. Αυτά τα γονίδια περιλαμβάνουν πολλά από τα γνωστά γονίδια του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος, αποδεικνύοντας ότι οι γενετικές παραλλαγές που φέρει ένα άτομο παίζουν σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα.
Διαπίστωσαν, επίσης, ότι διαφορετικές γενετικές παραλλαγές είχαν διαφορετικές επιπτώσεις στη ρύθμιση των γονιδίων ανάλογα με τον διαφορετικό μολυσματικό παράγοντα των κυττάρων.
Τελικό ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ. Είναι γνωστό εδώ και πολύ καιρό ότι οι περισσότερες ασθένειες οφείλονται τόσο γενετικούς όσο και περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου, αλλά είναι στην πραγματικότητα πιο περίπλοκο από αυτό επειδή υπάρχει αλληλεπίδραση ανάμεσα στα γονίδια και το περιβάλλον. Η νέα μελέτη έδειξε ότι γενετικός παράγοντας κινδύνου μπορεί να εκδηλωθεί μόνο σε ορισμένα περιβάλλοντα.
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ. Οι ερευνητές συνέλεξαν αίμα από 134 εθελοντές και επεξεργάστηκαν μονοκύτταρα – ένα είδος λευκών αιμοσφαιρίων – στο εργαστήριο με συστατικά που μιμούνται τη μόλυνση με βακτήρια ή έναν ιό. Έπειτα μελέτησαν το πώς τα κύτταρα από διαφορετικά άτομα ανταποκρίνονται σε λοίμωξη μετρώντας την έκφραση γονιδίων τόσο κατά την πρώιμη όσο και την τελική ανοσολογική αντίδραση.
του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής ΑΠΘ