Η μεσογειακή διατροφή είναι εμπνευσμένη από τις διατροφικές συνήθειες από την Ελλάδα, και τη νότια Ευρώπη. Τα κύρια χαρακτηριστικά αυτής της δίαιτας περιλαμβάνουν αναλογικά υψηλή κατανάλωση ελαιολάδου, όσπρια, ανεπεξέργαστα δημητριακά, φρούτα και λαχανικά, μέτρια προς υψηλή κατανάλωση ψαριού, μέτρια κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων (κυρίως τυρί και γιαούρτι), μέτρια κατανάλωση κρασιού και χαμηλή κατανάλωση κρέατος. Η μεσογειακή διατροφή συνδέεται με ποικίλα οφέλη για την υγεία, όπως τόσο στην πρόληψη όσο και στην έκβαση πολύπλοκων ασθενειών, όπως οι καρδιοαγγειακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της χαμηλότερης εκδήλωσης της άνοιας. Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι από τα συστατικά της μεσογειακής διατροφής κυρίαρχο ρόλο διαδραματίζει το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο σε σχέση με τα φρούτα και τα λαχανικά.
Ερευνητική ομάδα προσδιόρισε (Extra-virgin olive oil ameliorates cognition and neuropathology of the 3xTg mice: role of autophagy. Annals of Clinical and Translational Neurology, 2017) τους μηχανισμούς στους οποίους βασίζονται οι προστατευτικές επιπτώσεις του εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου στην υγεία. Διαπίστωσαν ότι το ελαιόλαδο μειώνει την εγκεφαλική φλεγμονή αλλά κυρίως ενεργοποιεί μια διαδικασία γνωστή ως κυτταρική αυτοφαγία (Αυτοφαγία είναι η ιδιότητα των κυττάρων σε συγκεκριμένες συνθήκες να αλλοιώνουν ή και να ανακυκλώνουν τα δικά τους κυτταρικά συστατικά, Βραβείο Νόμπελ 2016). ΄Ετσι πειραματόζωα που η δίαιτά τους ήταν εμπλουτισμένη με εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο είχαν υψηλότερα επίπεδα αυτοφαγίας και μειωμένα επίπεδα αμυλοειδών πλακών. Η αυτοφαγία ήταν υπεύθυνη για τη μείωση των επιπέδων των αμυλοειδών πλακών και των φωσφορυλιωμένων πρωτεϊνών T. Χάρη στην ενεργοποίηση της αυτοφαγίας, διατηρείται η μνήμη, η συναπτική ακεραιότητα και μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος εμφάνισης της νόσου Alzheimer.

του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής ΑΠΘ