Μικρή ομάδα κυττάρων λειτουργεί ως «εγκέφαλος» στα τα φυτικά έμβρυα προκειμένου να εκτιμήσουν τις περιβαλλοντικές συνθήκες και να υπαγορεύσουν πότε θα βλαστήσουν οι σπόροι.
Η ομάδα αυτή δηλ. των κυττάρων στο φυτικό έμβρυο λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο με τον ανθρώπινο εγκέφαλο!
Τόσο τα φυτά όσο και τα ζώα λαμβάνουν αποφάσεις ως απάντηση στο περιβάλλον για να μεγιστοποιήσουν την επιβίωσή τους. Τα φυτά ενώ βρίσκονται σε ληθαργική κατάσταση στους σπόρους, μπορούν παράλληλα να εξαπλωθούν τόσο χρονικά, όσο και χωρικά, αλλά και να καθορίζουν τον συγχρονισμό της μετάβασης στη βλαστική κατάσταση λόγω εξωτερικών περιβαλλοντικών συνθηκών (ερεθισμάτων), συμπεριλαμβανομένης και της θερμοκρασίας.
Η απόφαση ενός φυτικού εμβρύου για το πότε θα βλαστήσει είναι ένα από τα πιο σημαντικά που θα κάνει κατά τη διάρκεια της ζωής του. Αν η βλάστηση γίνει πρώιμα, το νεαρό φυτό μπορεί να καταστραφεί από τις αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες. Αν αντίθετα, βλαστήσει πολύ αργά, μπορεί να είναι εκτός ανταγωνισμού από άλλα, πιο πρόωρα φυτά. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ απέδειξαν (Temperature variability is integrated by a spatially-embedded decision-making centre to break dormancy in Arabidopsis seeds. PNAS, June 2017) ότι η απόφαση για το πότε θα βλαστήσει το έμβρυο του φυτού Arabidopsis thaliana ελέγχεται από κέντρο λήψης αποφάσεων που αποτελείται από μια μικρή ομάδα κυττάρων εντός του εμβρύου που λειτουργεί με παρόμοια τρόπο με τον ανθρώπινο εγκέφαλο.
Η επιστημονική ομάδα απέδειξε ότι το κέντρο λήψης των αποφάσεων στο έμβρυο του πειραματόφυτου Arabidopsis thaliana, περιέχει δύο τύπους κυττάρων – έναν τύπο κυττάρων που προάγει τον λήθαργο των σπόρων και έναν τύπο που προάγει τη βλάστηση. Αυτές οι δύο ομάδες κυττάρων επικοινωνούν μεταξύ τους με ορμόνες, δηλ. με ανάλογο μηχανισμό με εκείνον που χρησιμοποιείται από τους εγκεφάλους μας όταν αποφασίζουμε αν θα κινηθούμε ή όχι. ΄Ετσι, η
ορμονική επικοινωνία μεταξύ των δύο διαφορετικών κυτταρικών στοιχείων ελέγχει την ευαισθησία του φυτού στις περιβαλλοντικές συνθήκες. Με ειδικά σχεδιασμένα πειράματα μάλιστα έδειξαν ότι ο χρονισμός βλάστησης εξαρτάται από αυτά τα σήματα εντός της “εγκεφαλικής” περιοχής του φυτικού εμβρύου.
Οι ερευνητές σκοπεύουν να εφαρμοστούν αυτές τις γνώσεις σε εμπορικά φυτά με σκοπό την ενίσχυση και τον συγχρονισμό της βλάστησης, την αύξηση της απόδοσης των καλλιεργειών και τη μείωση της χρήσης ζιζανιοκτόνων”.
του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής και Γενετικής του Ανθρώπου, ΑΠΘ