Γνωρίζουμε ότι η συστηματική άσκηση των ενηλίκων συμβάλλει στη μείωση της θνησιμότητας και αυξάνει το προσδόκιμο επιβίωσης. ΄Ερευνα υποδεικνύει ότι μέρος αυτού του πλεονεκτήματος οφείλεται στη διατήρηση του μήκους των τελομερών* στα άκρα των χρωμοσωμάτων μας. Με απλά λόγια, η γήρανση προκαλεί σημαντική μείωση του μήκους των τελομερών των χρωμοσωμάτων μας και τη σταδιακή καταστροφή των κυττάρων μας.
Αν η ταυτότητά κάποιου αναγράφει ότι είναι 40 ετών, δεν σημαίνει ότι βιολογικά είναι 40 ετών. Όλοι γνωρίζουμε ανθρώπους που φαίνονται νεότεροι από την πραγματική ηλικία τους. Έρευνα (Physical activity and telomere length in U.S. men and women: An NHANES investigation. Preventive Medicine, 2017; 100: 145) αποκαλύπτει ότι μπορεί καθένας μας να επιβραδύνει ένα είδος γήρανσης – το είδος που συμβαίνει μέσα στα κύτταρα μας – αρκεί να είμαστε πρόθυμοι σε συστηματική άσκηση. Όσο πιο ενεργοί είμαστε σωματικά, τόσο λιγότερη βιολογική γήρανση συμβαίνει στα κύτταρα του σώματός μας. Στη μελέτη διαπιστώθηκε ότι άνθρωποι που ασκούνταν δραστήρια (30 λεπτά άσκησης για 4-5 
ημέρες την εβδομάδα σε οποιαδήποτε φυσική δραστηριότητα) είχαν σημαντικά μεγαλύτερα τελομερή* από ό,τι εκείνοι που είχαν καθιστικούς τρόπους ζωής, καθώς και όσους ήταν μέτρια ενεργοί.
Για κάθε έτος χρονολογικής ηλικίας το μήκος των τελομερών μειωνόταν κατά 15,6 ζεύγη βάσεων (γραμμάτων) του DNA. Μάλιστα, εκτιμήθηκε ότι ενήλικες με σωματική δραστηριότητα είχαν τελομερή με ένα βιολογικό πλεονέκτημα γήρανσης των κυττάρων τους για εννέα χρόνια περισσότερα από αυτούς που είχαν καθιστική ζωή και επταετή πλεονέκτημα σε σύγκριση με εκείνους που είχαν μέτρια δραστηριότητα. Προφανώς, οι ενήλικες που συμμετέχουν σε υψηλά επίπεδα άσκησης τείνουν να έχουν μεγαλύτερα τελομερή, γεγονός που αντιπροσωπεύει χρόνια μειωμένης γήρανσης των κυττάρων τους σε σύγκριση με τους πιο καθιστικούς ομολόγους τους.
Αν και ο ακριβής μηχανισμός για το πώς η άσκηση διατηρεί τα τελομερή είναι άγνωστη, οι ερευνητές υπέθεσαν ότι η άσκηση ίσως καταστέλλει την φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες με την πάροδο του χρόνου.
*Τα τελομερή είναι μια νουκλεοπρωτεϊνική δομή (δηλ. DNA και πρωτεΐνες) που βρίσκεται στα άκρα (τέλος) κάθε χρωμοσώματός μας και είναι απαραίτητο στοιχείο για την επιβίωση και λειτουργία των χρωμοσωμάτων. Αποτελείται από τελομερικές ακολουθίες απαραίτητες για τη σταθερότητα των άκρων των χρωμοσώματός μας, γιατί τα προστατεύουν από την αποσύνθεση. Είναι σαν το βιολογικό μας ρολόι και ο αριθμός τους σχετίζεται με την ηλικία. Κάθε φορά που αναπαράγεται ένα κύτταρο, χάνουμε ένα μικρό κομμάτι των τελικών σημείων. Επομένως, όσο μεγαλώνουμε, τόσο μικρότερα είναι τα τελομερή μας.
του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής και Γενετικής του Ανθρώπου, ΑΠΘ