Οι Tomasetti και Vogelstein εκτίμησαν (Stem cell divisions, somatic mutations, cancer etiology, and cancer prevention, Science 355: 1330-1334, 24/3/2017) τον σχετικό κίνδυνο δημιουργίας καρκίνου στους διάφορους ιστούς/όργανα από περιβαλλοντικούς παράγοντες.
ΜΕΛΑΝΩΜΑ (Φωτογραφία) (86%). Αίτια. Η έκθεση σε έντονη ηλιακή ακτινοβολία (φωτό) που προκαλεί μάλλον εγκαύματα παρά μαύρισμα σχετίζεται συχνά με μελάνωμα. Έκθεση κυρίως σε υπεριώδεις ακτινοβολίες.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΡΑΧΗΛΟΥ ΜΗΤΡΑΣ (75%). Αίτια. Πρώτη σεξουαλική επαφή σε νεαρή ηλικία. Μεγάλος αριθμός ερωτικών συντρόφων. Το κάπνισμα. Μπορεί να οφείλεται, επίσης, στον ιό των ανθρωπίνων κονδυλωμάτων, γνωστό ως Human Papilloma Virus ή HPV. Πρόληψη. Εμβολιασμός των νέων γυναικών με το εμβόλιο κατά του HPV.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΟΜΑΤΟΣ (φωτό) και ΛΑΡΥΓΓΑ (70%), ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ (60%). Αίτια. Κάπνισμα (φωτό), υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, Ατμοσφαιρική ρύπανση, Ιογενείς λοιμώξεις, κλπ
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ (66%). Αίτια. Το κάπνισμα (φωτό), ιδιαίτερα των τσιγάρων, είναι μακράν ο κύριος συντελεστής του καρκίνου του πνεύμονα. Επιπρόσθετα η ατμοσφαιρική ρύπανση και ορισμένες επαγγελματικές ενασχολήσεις.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΣΤΟΜΑΧΟΥ (55%). Μέσα στους παράγοντες που συμβάλουν σημαντικά στην εμφάνιση του καρκίνου του στομάχου είναι το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. ΄Αλλοι παράγοντες είναι: το κάπνισμα αλλά και η κακή διατροφή.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΑΧΕΟΣ ΕΝΤΕΡΟΥ (55%-65%). Αίτια. Κατανάλωση τροφών με πολλές θερμίδες, πολλές πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης και κορεσμένα λίπη, Λίγες φυτικές ίνες, υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, κατανάλωση κονσερβών με μεγαλύτερη – από τη νόμιμη -συγκέντρωση συντηρητικών.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ (15%). Αίτια. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η κακή διατροφή και η παχυσαρκία. Ενοχοποιητικοί παράγοντες θεωρούνται επίσης η λήψη αντισυλληπτικών χαπιών, το κάπνισμα, η απόκτηση παιδιού σε μεγάλη ηλικία αλλά και η έκθεση σε ακτινοβολία στην περιοχή του στήθους για λόγους θεραπείας. Από τους βασικούς όμως παράγοντες για την εμφάνιση της νόσου θεωρείται η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΣΤΩΝ (0%) και ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ (0,2%).
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ. Από τα προηγούμενα στοιχεία προκύπτει ότι πρέπει να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να αποφεύγουν να εκτίθενται σε περιβαλλοντικούς παράγοντες και τρόπους ζωής που αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.
του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής και Γενετικής του Ανθρώπου, ΑΠΘ