Μήτρου θωμάς

Επιλέξτε ένα τύπο οργανισμού εκπαίδευσης και αναφέρετε πέντε ευκαιρίες για βελτίωση στον τρόπο λειτουργίας του.
Μερικούς από τους τομείς βελτίωσης , της λειτουργίας ενός εκπαιδευτικού οργανισμού είναι .
Α). Ψηφιακή οργάνωση του εκπαιδευτικού οργανισμού , κατάργηση όσο γίνεται της γραφικής δουλειάς , ηλεκτρονική οργάνωση όλων εργασιών και αρχείων που αφορούν την σχολική μονάδα . Διεκπεραίωση όλων των γραφικών εργασιών , μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή . Ταχύτατη σύνδεση στο διαδίκτυο . Δημιουργία ηλεκτρονικής υπογραφής . Επίσης, η εξοικείωση των ανωτέρω στελεχών αλλά και των εκπαιδευτικών , στη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας , των συστημάτων διαχείρισης δεδομένων και συστημάτων υποβοήθησης και λήψης αποφάσεων στη διοίκηση της εκπαίδευσης , αποτελεί προϋπόθεση για την εύρυθμη και σύγχρονη λειτουργία , των εκπαιδευτικών μονάδων.
Β) . Δωρεάν επιμόρφωση των εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας σε ποικίλους τομείς της εκπαιδευτικής πράξης , όπως (παιδαγωγικά , διδακτικά , σύγχρονες τεχνολογίες , συμπερίληψη κ. λ .π. ) . Η επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών , μπορεί να γίνει από αρμόδιους εξωτερικούς φορείς , όπως πανεπιστήμια , δημόσιοι οργανισμοί αλλά και με την σύμπραξη , από ιδιωτικούς φορείς . Η επιμόρφωση αυτή θα μπορούσε να γίνει το καλοκαίρι , όπου κλείνει η σχολική μονάδα , την περίοδο των γιορτών των Χριστουγέννων και του Πάσχα . Μπορεί εξάλλου να γίνει και εσωτερική , ενδοσχολική
επιμόρφωση μεταξύ των εκπαιδευτικών του σχολείου , αλλά και μεταξύ των εκπαιδευτικών , διαφορετικών σχολείων .
γ).Έμφαση σε διαδικασία και περιεχόμενο , της εκπαιδευτικής πράξης , με μεθόδους διδασκαλίας , που προάγουν την κριτική και δημιουργική σκέψη , στους μαθητές . Στρατηγική ομαδοσυνεργατικής και μαθητοκεντρικής διδασκαλίας , αντεστραμμένη τάξη , μάθηση με υπολογιστές , ομάδες εργασίας , σχέδια εργασίας κ.λ.π. . Με αξιοποίηση όλων των μέσων της σύγχρονης τεχνολογίας και πρόσληψη γνώσης , από περισσότερων της μιας πηγών π . χ ( πολλαπλά βιβλία , πηγές στο διαδίκτυο κ.λ.π. ) . Ενεργητικές , βιωματικές τεχνικές μάθησης , ώστε να μαθαίνουν οι μαθητές , με ευχαρίστηση , ενδιαφέρον να ενισχύεται η περιέργεια τους , να οικοδομούν μόνοι τους την γνώση , έχοντας σαν καθοδηγητή , συμπαραστάτη τον εκπαιδευτικό .
Η βελτιστοποίηση στη διδασκαλία , σύμφωνα με τους μελετητές της Παιδαγωγικής και της διδακτικής , επιτυγχάνεται με τη χρήση των τεχνολογικά πλέον , προηγμένων εποπτικών μέσων διδασκαλίας . Τα ψηφιακά εποπτικά μέσα , δημιουργούν στους μαθητές τα κατάλληλα κίνητρα για δραστηριοποίηση και ενεργή συμμετοχή την ώρα του μαθήματος , τους αφυπνίζουν , ενισχύοντας παράλληλα τις προσπάθειές τους για οικοδόμηση της γνώσης .
δ). Αυτό που θα αναβαθμίσει την σχολική μονάδα είναι η αύξηση της δημιουργικότητας , της ομαδικότητας , της συμμετοχικότητας , της ατομικής πρωτοβουλίας από πλευράς εκπαιδευτικών και μαθητών . Ανιδιοτελής εκπαιδευτικοί μέσα στα σχολεία , με την έννοια των ανθρώπων που έχουν διάθεση να προσφέρουν αναβαθμισμένο έργο , στο κοινωνικό σύνολο και
στο σχολείο . Εκπαιδευτικοί , οι οποίοι θεωρούν το επάγγελμα τους λειτούργημα και την δουλειά τους μοναδική .
Ε). Ψυχοκοινωνική στήριξη μαθητών και οικογενειών , δια μέσου του σχολείου , από όλους τους ειδικούς επιστήμονες , οι οποίοι συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο κέντρο σε κάθε πρωτεύουσα περιφερειακής ενότητας . Ειδικό ψυχολόγο σε κάθε σχολείο , ειδικευμένο στα προβλήματα την σχολικής πραγματικότητας , σχολές γονέων .

Ενότητα Μοντέλα Ένταξης των Τ.Π.Ε. και Διδακτικές Προσεγγίσεις

(21η Εβδομάδα ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ & ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ – Google Earth & Tripline Αφήγηση μέσω χαρτών.)

                Όνομα Επίθετο ΘΩΜΑΣ ΜΗΤΡΟΥ

                      ΙΕΡΙΣΣΟΣ 16/4/2021

 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Από τη θέση αυτή θα ήθελα να απευθύνω τις ευχαριστίες μου προς τους διοργανωτές του προγράμματος για την άψογη λειτουργία του και για την βοήθεια που μας πρόσφεραν σε όλη την διάρκεια υλοποίησής του. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την οικογένεια μου για την στήριξη και κατανόηση που μου πρόσφεραν σε όλη την διάρκεια του σεμιναρίου.

                      Σύνδεσμος.

https://earth.google.com/earth/d/1EWBuXDzGTAOHNCNDEoTcW8_F9KRHB4oj?usp=sharing

Περιγραφή.

Φανταστικά ταξίδια .Τι καλά που θα ήταν να βλέπαμε την Ακρόπολη των Αθηνών με τον Παρθενώνα ;Θα μπορούσαμε να πάμε να την δούμε ,  με το φανταστικό μας αεροπλάνο που έχουμε σταθμευμένο στο δημοτικό μας σχολείο στην Ιερισσό  . Ναι , και θα σταματούσαμε στον δρόμο να δούμε και άλλες πόλεις .Σε ποιες πόλεις θα ήταν καλύτερα να σταματήσουμε ; Τα παιδιά χωρισμένα σε 5  ομάδες των 4 μαθητών ,  ερευνούν στο διαδίκτυο  για βίντεο , κείμενα ,φωτογραφίες ,εικονικές περιηγήσεις  για δυο προορισμούς, στάσεις  ή κάθε ομάδα ,  η πέμπτη ομάδα αναλαμβάνει τον τελευταίο προορισμό  που είναι και σημαντικότερος ,  η Ακρόπολη των Αθηνών  .Το σημείο αφετηρίας είναι η Ιερισσός  και οι στάσεις ο Πολύγηρος ,η Θεσσαλονίκη, η Κατερίνη ,η Λάρισα ,η Λαμία ,η Θήβα ,η Αθήνα. Τα σημείο αφετηρίας ,  είναι το σχολείο μας στη Ιερισσό Χαλκιδικής. Οι μαθητές συνεργάζονται σε πέντε  ομάδες  των τεσσάρων μαθητών  στα πλαίσια έρευνας ,  επεξεργασίας των δεδομένων , και δημιουργικής έκφρασής τους πάνω στον χάρτη της goggle  earth .Η δημιουργία του εικονικού ταξιδιού παρουσιάζεται στα παιδιά του σχολείου. Στο τέλος ακολουθεί αναστοχασμός στην τάξη πάνω στην διαδικασία  δημιουργίας του χάρτη ,  με το εικονικό ταξίδι.

Σχέδιο μαθήματος.

Σκοπός. της διδασκαλίας είναι να μάθουν ιστορικά και γεωγραφικά στοιχεία πόλεων  της Ελλάδας ,  μέσα από ερευνητικές ,συνεργατικές ,κριτικές ,δημιουργικές δραστηριότητες   και να εξοικειωθούν στην χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή .

Στόχοι.Να γνωρίσουν γεωγραφικά ,ιστορικά στοιχεία για ορισμένες πόλεις της Ελλάδας .

Να κατανοήσουν  τις συνθήκες που δημιουργούν και αναπτύσσουν τις  πόλεις.

Να  αποκτήσουν την  δεξιότητα ,   να εφαρμόζουν τις γνώσεις που συλλέγουν και επεξεργάζονται  και να παράγουν έργα.

Να αποκτήσουν τις δεξιότητες   να δημιουργούν δικά τους έργα και γνώση μετά από επιστημονική εργασία στο διαδίκτυο.

Να μάθουν να αξιολογούν τις εργασίες που κάνουν βασιζόμενοι σε επιχειρήματα και λογικές αντιπαραθέσεις.

Να  μάθουν να επιχειρηματολογούν πάνω στις αποφάσεις που παίρνουν στα πλαίσια των ομάδων και της ολομέλειας της τάξης

Να ανταποκρίνονται στην συνεργασία στην τάξη σε ομάδες και στο σύνολο της τάξης αρμονικά  με λογικά επιχειρήματα και αντιπαραθέσεις .

Να μάθουν να διαχειρίζονται πληροφορίες στο διαδίκτυο μέσα από κριτική σκέψη.

Δραστηριότητες.

Δραστηριότητα 1

Στην τάξη χωριζόμαστε σε 5  ομάδες των 4 μαθητών , σύμφωνα με τα ενδιαφέροντά μας   και τις προτιμήσεις μας .Σκοπός κάθε ομάδας είναι να συνεργαστεί  αρμονικά ,  να ψάξει για πληροφορίες στο διαδίκτυο ,  να τις επεξεργαστεί και να  δημιουργήσουμε με αυτές  μια εικονική περιήγηση στο goggle earth.

Τι πληροφορίες θα αναζητήσουμε ;Ποιες πόλεις θα επισκεφτούμε ;Τι θα αναλάβει η κάθε ομάδα ;

Θα το παρουσιάσουμε  στο σχολείο ;Μια εποικοδομητική συζήτηση που καταλήγει σε αποφάσεις δράσεις .

Δραστηριότητα 2

Τα παιδιά χωρισμένα σε 5 ομάδες των 4 μαθητών  ερευνούν στο διαδίκτυο  για βίντεο ,κείμενα ,φωτογραφίες ,εικονικές περιηγήσεις για δυο προορισμούς ή κάθε ομάδα η πέμπτη ομάδα αναλαμβάνει τον τελευταίο προορισμό  που είναι και σημαντικότερος , Ακρόπολη των Αθηνών .

Δραστηριότητα 3

Τα παιδιά αναλύουν ,επεξεργάζονται τα δεδομένα τα οποία έχουν συλλέξει μέσα από κριτική διεργασία  .

Ποια στοιχεία τονίζουν την κάθε πόλη;

Ποια την αναδεικνύουν ;

Για ποιο λόγο;

 Τι θα θέλαμε να δούμε ;

Για ποιον λόγο ;

 Μετά από συζήτηση, δημιουργικές  αντιπαραθέσεις απόψεων  και

 ανάλυση  ,επεξεργασία των πληροφοριών  καταλήγουν σε κάθε ομάδα στο υλικό  που θα χρησιμοποιήσουν και θα ανεβάσουν στο goggle earth.

Δραστηριότητα 4

Τα παιδιά χωρισμένα σε ομάδες ,   τοποθετούν τις επεξεργασμένες πληροφορίες στο χάρτη  , σχεδιάζοντας η κάθε ομάδα το μέρος της δικής της διαδρομής ,  συνθέτοντας την ολική διαδρομή .Στο τέλος δημιουργείτε μια εικονική διαδρομή  από την Ιερισσό  -Πολύγηρο-Θεσσαλονίκη-Κατερίνη -Λάρισα -Λαμία -Θήβα -μέχρι τον Παρθενώνα όπου σταματάμε περισσότερο .Στο τέλος ξαναγυρνάμε στην αφετερία  μας στην Ιερισσό.

Δραστηριότητα 5

Το έργο μας παρουσιάζεται στο σχολείο ,  στην αίθουσα προβολών .Καλούνται και οι γονείς των μαθητών ,  ο σύλλογος γονέων και κηδεμόνων και  όποιος άλλος θελήσει να έρθει.

Τα παιδιά προλογίζουν την εργασία και αναφέρονται στον  τρόπο δημιουργίας της.

Δραστηριότητα 6

Αναστοχαζόμαστε την πορεία δημιουργίας του έργου μας .

Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε καλύτερο ;

Τι πληροφορίες ξεχάσαμε να βάλουμε ;

Συνεργάστηκαν καλά οι ομάδες της τάξης ;

Συνεργάστηκε καλά ολόκληρη η τάξη;

Άρεσε η εργασία μας στα παιδιά του σχολείου ;

Τα αποτελέσματα καταγράφονται , ώστε την επόμενη φορά που θα κάνουμε ανάλογες δραστηριότητες να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι.

Το πιο αξιόλογο σύστημα , το οποίο έρχεται να εξυπηρετήσει , το αποκεντρωμένο εκπαιδευτικό σύστημα δημοκρατικής οργάνωσης και διοίκησης του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος , είναι το σύστημα διοίκησης , μέσω των συλλογικών του οργάνων . Οι αποφάσεις που λαμβάνονται από τα συλλογικά όργανα , τα οποία είτε αποτελούνται από εκπαιδευτικούς , μαθητές ή γονείς , εκφράζουν σύγχρονες αντιλήψεις και απόψεις στην διοικητική λειτουργία της εκπαιδευτικής μονάδας . Αποτελούν μάλιστα δείγμα υγείας της δημοκρατικής λειτουργίας , ενός εκπαιδευτικού οργανισμού.
Τα συλλογικά όργανα διοίκησης του σχολείου , αποτελούνται από τους εκπαιδευτικούς , μαθητές ή γονείς με συλλογική συνείδηση , πνεύμα δωρεάν προσφοράς , στην σχολική μονάδα , ισότιμα μεταξύ τους. Προκειμένου μάλιστα να βγάλουν αποφάσεις , συζητούν διεξοδικά , αμερόληπτα , αντικειμενικά , θέματα που απασχολούν τον σχολικό οργανισμό .
Η συλλογική λήψη αποφάσεων , στην διοίκηση μιας σχολικής μονάδας , διαφέρει από την συμμετοχική λήψη αποφάσεων , γιατί εκεί οι αποφάσεις για τον εκπαιδευτικό οργανισμό , παίρνονται από όλα τα μέλη της ομάδας , με βάση την πλειοψηφία και ισοτιμία . Στην αντίθετη κατεύθυνση στην συμμετοχική διοίκηση , αποφάσεις παίρνονται από τον επικεφαλής προϊστάμενο της ομάδας , που λαμβάνει υπόψη , τις γνώμες και των άλλων συναδέλφων .
ΚΥΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ . 4
Κυρίαρχα συλλογικά όργανα είναι .
Σύλλογος διδασκόντων .
Στον σύλλογο διδασκόντων , της σχολικής μονάδας , παίρνουν μέρος οι εκπαιδευτικοί της σχολικής μονάδας , είτε είναι μόνιμοι , είτε αναπληρωτές , είτε ωρομίσθιοι και ο διευθυντής , ο οποίος είναι και ο πρόεδρος του συλλόγου διδασκόντων . Μπορούν επίσης να πάρουν μέρος και μαθητές ,στις συνελεύσεις του συλλόγου διδασκόντων, (όταν τους αφορούν τα θέματα που θα εξετασθούν ) , από τον σύλλογο των μαθητικών κοινοτήτων , στο γυμνάσιο και λύκειο .
Τομείς άσκησης καθηκόντων , του συλλόγου διδασκόντων , είναι η βελτίωση των συνθηκών παραμονής των μαθητών στο σχολείο , η εύρυθμη και αποδοτική λειτουργία του σχολείου , η εφαρμογή του ωρολογίου και αναλυτικού προγράμματος ,και η κατανομή των τάξεων . Μπορεί επίσης να τον απασχολήσουν οι απουσίες, η προαγωγή των μαθητών στις επόμενες τάξεις , απόλυση των μαθητών , η ενημέρωση των γονέων , η υγεία και προστασία των μαθητών , η καθαριότητα του σχολείου , η λειτουργία των κυλικείων, οι εκδρομές και εκδηλώσεις , που κάνει η σχολική μονάδα και οτιδήποτε άλλο απασχολεί την σχολική μονάδα . Οι αποφάσεις παίρνονται με πλειοψηφία , από τα παρόντα μέλη , που πρέπει να είναι τα μισά συν ένα .
Ο σύλλογος , συνεδριάζει μια φορά στην αρχή της σχολικής χρονιάς , μετά κάθε τρίμηνο ή έκτακτα όταν το ζητήσει ο διευθυντής ή η πλειοψηφία του συλλόγου διδασκόντων , εκτός των ωρών διδασκαλίας , μέσα στο εκπαιδευτικό ωράριο . Όταν έχουμε ισοψηφία , σε κάποια απόφαση , την τελική απόφαση την παίρνει ο διευθυντής . Κάθε απόφαση που παίρνεται , καταχωρίζεται στο βιβλίο πράξεων του συλλόγου . Όταν οι εκπαιδευτικοί ενός σχολείου , συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και έχουν ισότιμη συμμετοχή , στις ευκαιρίες διοίκησής της , τείνουν να αποδίδουν καλύτερα , σε όλες τις παραμέτρους της σχολικής ζωής , ανεξάρτητα από το φύλο, την εμπειρία και τα προσόντα τους .
5
Ο πλουραλισμός των απόψεων, η συμμετοχή στις αποφάσεις πολλών οργάνων ,<< η λήψη απόφασης από κοινού» αποτελεί δείγμα δημοκρατίας και σύγχρονης αντίληψης διοίκησης , ενός αποκεντρωμένου εκπαιδευτικού συστήματος .
Σύλλογος γονέων και κηδεμόνων .
Κυρίαρχο όργανο από πλευράς γονέων , που έχουν παιδιά , τα οποία φοιτούν στο σχολείο , είναι ο σύλλογος γονέων –κηδεμόνων . Ο σύλλογος γονέων και κηδεμόνων της σχολικής μονάδας , συμμετέχει ισότιμα , στην διοίκηση του σχολείου , μαζί με άλλους εκπαιδευτικούς φορείς , όπως σύλλογος διδασκόντων , και oι μαθητικές κοινότητες . Η εύρυθμη λειτουργία και οργάνωση η καλυτέρευση της ποιότητας ζωής , της σχολικής μονάδας , είναι ο τομέας της . Δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα , αλλά βασίζεται στην εθελοντική , ανιδιοτελή προσφορά των γονέων , οι οποίοι έχουν παιδιά που φοιτούν στο σχολείο .
Μεριμνά συνεχώς , για θέματα και προβλήματα φύλαξης των σχολείων , ασφάλειας και υγείας των μαθητών που φοιτούν στην σχολική μονάδα , κοινωνικής ευαισθησίας και συνεργασίας και σύνδεσης του σχολείου με τον τοπικό δήμο και φορείς του κράτους .Διοργανώνει , τμήματα , πολιτιστικά, αθλητικά , δημιουργικής απασχόλησης , που φανερώνουν την ποιότητα του σχολικού κλίματος , που επικρατεί , σε μια σχολική μονάδα . Κάθε δυο χρόνια , εκλέγει διοικητικό συμβούλιο , ελεγκτική επιτροπή , αντιπροσώπους στον δήμο και στο συμβούλιο σχολικής κοινότητας .
Η δημιουργική παρουσία των συλλόγων γονέων , μέσα στη σχολική μονάδα , έχει δώσει παραδείγματα δημιουργικής συνεργασίας , μεταξύ τοπικής αυτοδιοίκησης , εκπαιδευτικών, γονέων, μαθητών με σημαντικά αποτελέσματα , στην καλή λειτουργία των σχολείων .
6
Σχολικό συμβούλιο
Το σχολικό συμβούλιο , αποτελείτε από εφτά μέλη , τον διευθυντή της σχολικής μονάδας , δυο αντιπροσώπους του δήμου , που εκλέγονται από το δημοτικό συμβούλιο , ο ένας εκ των δύο αυτών αντιπροσώπων , είναι και μέλος της Σχολικής επιτροπής . Ο άλλος αντιπρόσωπος , είναι υπάλληλος του Τμήματος Παιδείας , του οικείου Δήμου , τρεις εκπαιδευτικούς της σχολικής μονάδας , με τρεις άλλους εκπαιδευτικούς , σαν νόμιμους αναπληρωτές τους. Έναν αντιπρόσωπο , του Συλλόγου Γονέων , με το νόμιμο αναπληρωτή του , ο οποίος προτείνεται από το Διοικητικό Συμβούλιο , του συλλόγου .
Το Σχολικό Συμβούλιο , συνεδριάζει υποχρεωτικά , με όσα μέλη του είναι παρόντα , τουλάχιστον μία φορά , ανά δύο μήνες και εκτάκτως , όποτε κρίνεται απαραίτητο , από τον Διευθυντή της σχολικής μονάδας . Μεταφέρει με προτάσεις και εισηγήσεις , στον Διευθυντή ή και στον Σύλλογο Διδασκόντων , σχέδια δράσης , για την σχολική μονάδα, που σχετίζονται , με την εύρυθμη οργάνωση και λειτουργία της , την υποστήριξη του εκπαιδευτικού έργου των εκπαιδευτικών , τις συνθήκες υγιεινής που επικρατούν στην σχολική μονάδα , την επικοινωνία , μεταξύ των εκπαιδευτικών, των μαθητών και των γονέων.
Συμβάλλει στη διοργάνωση εκπαιδευτικών επισκέψεων , εκδρομών και εκδηλώσεων και συνεργάζεται με φορείς , της τοπικής κοινωνίας για την υλοποίησή τους . Συνεργάζεται με τον Σύλλογο Γονέων της σχολικής μονάδας και με τους εκπροσώπους του Δήμου , στην σχολική επιτροπή , ιδίως στα θέματα , που σχετίζονται με την υλικοτεχνική υποδομή , της σχολικής μονάδας, την χρηματοδότηση αυτής , από άλλες πηγές, πλην της τακτικής κρατικής επιχορήγησης . Το σχολικό συμβούλιο , ως θεσμός της εκπαιδευτικής διαδικασίας , συνδέει το σχολείο , με την τοπική κοινωνία , μέσω ενός ειλικρινούς διαλόγου .
7
Μαθητικές κοινότητες.
Η ελεύθερη έκφραση , η διακίνηση ιδεών , πραγματοποιείτε με τον καλύτερο τρόπο , μέσα στις μαθητικές κοινότητες , οι οποίες αποτελούν κύτταρα δημοκρατίας , στην σχολική μονάδα . Αποτελούνται , από όλους τους μαθητές κάθε τάξης ή όπου οι τάξεις διαιρούνται σε μικρότερα τμήματα, τους μαθητές , όλων των τμημάτων της τάξης .
Ενδιαφέροντα και αρμοδιότητες της μαθητικής κοινότητας , είναι τα προβλήματα που δημιουργούνται στο σχολείο (π.χ. η καθαριότητα η διατήρηση σε καλή κατάσταση των σχολικών χώρων και των μέσων διδασκαλίας , προβλήματα συμπεριφοράς μαθητών , η φύλαξη του σχολείου κ.λ.π ) στα οποία προσπαθούν να βρουν λύσεις , μαζί με τους καθηγητές και την διεύθυνση του σχολείου . Πραγματοποιούν πολιτιστικές εκδηλώσεις και κοινωνικές δράσεις, όπως επίσης και διοργανώσεις αθλητικών αγώνων, για ανάδειξη της ποιότητας ζωής της σχολικής μονάδας .
Η γενική συνέλευση της μαθητικής κοινότητας , είναι το ανώτατο όργανο της μαθητικής κοινότητας , στο οποίο συμμετέχουν ισότιμα όλοι οι μαθητές. Συνεδριάζει τακτικά τρεις φορές το χρόνο ή εκτάκτως , μετά από αίτηση στο Μαθητικό Συμβούλιο των 2/3 του συνόλου , των μελών της μαθητικής κοινότητας , της σχολικής μονάδας .
Οι γενικές συνελεύσεις , ορίζονται σε συνεργασία , με το σύλλογο των καθηγητών και τη Διεύθυνση του σχολείου και συνεδριάζουν για να συζητήσουν και να αποφασίσουν , για θέματα , που αφορούν τη μαθητική κοινότητα , αλλά και την σχολική μονάδα . Οι αποφάσεις που θα πάρουν , μετά από ανοιχτή ψηφοφορία, με σχετική πλειοψηφία των μελών της , από τη γενική συνέλευση , σε απαρτία , είναι δεσμευτικές για όλα τα μέλη της. Οι γενικές συνελεύσεις , βρίσκονται σε απαρτία, όταν είναι παρόν , τουλάχιστον τα 2/3 των μαθητών , κάθε σχολικής μονάδας . Στην πρώτη συνέλευση , της γενικής συνέλευσης , στη αρχή της σχολικής χρονιάς , εκλέγεται με μυστική και άμεση ψηφοφορία το μαθητικό συμβούλιο, που είναι το συντονιστικό όργανο , της μαθητικής κοινότητας .
Δικαίωμα για υποβολή ή πρόταση υποψηφιότητας , έχουν όλοι οι μαθητές . Άλλο όργανό της είναι τα πενταμελές συμβούλιο , κάθε τάξης . Εκλέγεται σε συνέλευση του τμήματος ή της τάξης με μυστική καθολική ψηφοφορία . Δικαίωμα
8
για υποβολή ή πρόταση υποψηφιότητας , έχουν όλοι οι μαθητές της τάξης . Αρμοδιότητα του συμβουλίου της τάξης , είναι ο συντονισμός των δραστηριοτήτων των μαθητών , στο επίπεδο τμήματος ή τάξης και η διοχέτευση των προβλημάτων , στα αμέσως μεγαλύτερα όργανα διοίκησης .
Το Συμβούλιο Σχολικής Κοινότητας . Σε κάθε δήμο ,όπου έχουν την έδρα τους , πάνω από δυο σχολικές μονάδες , ίδιας βαθμίδας εκπαίδευσης , Δημοτικού , Γυμνασίου ή Λυκείου, δημιουργείτε το συμβούλιο σχολικής κοινότητας , το οποίο αποτελείτε από 3-5 μέλη , με απόφαση της σχολικής επιτροπής που υπάρχει σε κάθε δήμο .
Κύρια καθήκοντά του είναι , να διαπιστώνει τα προβλήματα και τις , της σχολικής μονάδας , να προτείνει λύσεις γι αυτά , τις οποίες μεταφέρει στην σχολική επιτροπή , του οικείου δήμου . Συμμετέχουν σε αυτό , ο διευθυντής του σχολείου , ένας εκπρόσωπος συλλόγου γονέων , ένας εκπρόσωπος συλλόγου διδασκόντων , ένας εκπρόσωπος των μαθητικών κοινοτήτων για τις σχολικές μονάδες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης . Ο διευθυντής , που συμμετέχει στο «Συμβούλιο Σχολικής Κοινότητας» διαχειρίζεται το ποσό , που τίθεται στη διάθεσή του , από τον δήμο για την αντιμετώπιση λειτουργικών αναγκών , της σχολικής μονάδας ή του σχολικού συγκροτήματος και λογοδοτεί , για την διαχείριση αυτού του ποσού .
9
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Ζούμε στην εποχή της καινοτομίας , λογοδοσίας , αποκέντρωσης της σχολικής μονάδας , μεγάλων και γρήγορων εκπαιδευτικών αλλαγών (επανακαθορισμός σχολικών βιβλίων , πολλαπλό βιβλίο , εισαγωγή σύγχρονων τεχνολογιών στο σχολείο, αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας ,του εκπαιδευτικού κ.λ.π. ) .
Τα συλλογικά όργανα , διοίκησης της σχολικής μονάδας , είτε αποτελούνται από εκπαιδευτικούς , μαθητές , γονείς μπορούν να διαδραματίσουν , πρωτεύοντα ρόλο και καθοριστική συμβολή , με νέες ιδέες, δημιουργικές λύσεις , ευρύτερα αποδεκτές , από τους φορείς που εμπλέκονται στο εκπαιδευτικό έργο . Αποτελούν μάλιστα , τον καλύτερο συνδετικό κρίκο , ανάμεσα στο σχολείο και τους φορείς , της τοπικής κοινωνίας . Συμμετοχή πολλών παραγόντων , που σχετίζονται με την εκπαιδευτική διαδικασία , δίνει ευρύτερη αποδοχή και μεγαλύτερη νομιμοποίηση , για τις αποφάσεις που λαμβάνονται και αφορούν τη σχολική μονάδα.
Ταυτόχρονα, το σχολείο θα πρέπει να αποβάλει , τον συγκεντρωτικό , γραφειοκρατικό του χαρακτήρα , που το χαρακτήριζε μέχρι τώρα και να παροτρύνει τους συμμετέχοντες στα κοινά του , σε ισότιμες , δημοκρατικές συμπεριφορές με στόχο , την καλυτέρευση της καθημερινότητας , στον σχολικό χώρο . Το πραγματικά δημοκρατικό , αποκεντρωμένο σύστημα , που θα οργανώσει και θα διοικήσει το σημερινό σχολείο, είναι η λύση, ώστε να παίρνονται αποφάσεις στην σχολική μονάδα , οι οποίες θα είναι αποτέλεσμα της καλύτερης συμμετοχής , από τις ομάδες αναφοράς, με άμεσο αποτέλεσμα την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποδοχή , συναίνεση από την εκπαιδευτική κοινότητα.

Κοινωνικό -συναισθηματικές επιπτώσεις του παιχνιδιού σε άτομα με αυτισμό

Το παιχνίδι , μέσω ψυχαγωγίας , αλλά και μια ευχάριστη διαδικασία μάθησης του κόσμου που τα περιβάλει , είναι απαραίτητο για την φυσιολογική ανάπτυξη , όλων των παιδιών . Αποτελεί μάλιστα και θαραπευτικό μέσο για παιδιά που παρουσιάζουν αναπτυξιακές διαταραχές . Όπως τα παιδιά με αυτισμό , τα οποία έχουν περιορισμένο ενδιαφέρον για παιχνίδια . Το παιχνίδι συμβάλλει επίσης στην ανάπτυξη των συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των παιδιών με αυτισμό . Γι αυτό και χρησιμοποιήθηκε ως μέσο διάγνωσης , αλλά και θεραπείας του αυτισμού . Γι αυτό θα πρέπει να μπει , στην καθημερινότητα αυτών των παιδιών , ώστε να έχουμε θετικά αποτελέσματα τόσο στο κοινωνικό όσο και στον συναισθηματικό τομέα της ανάπτυξής τους .
Τα παιδιά με αυτισμό μαθαίνουν να εκφράζονται μέσα από το παιχνίδι , γι αυτό παρατηρούνται πολλές θετικές συναισθηματικές αλλαγές στον χαρακτήρα τους με αυτό .Τα παιδιά κατανοούν τον κόσμο που τα περιβάλλει γύρω τους , γνωρίζουν τα συναισθήματά τους , νιώθουν ασφάλεια , παίρνουν πρωτοβουλίες , μαθαίνουν να αυτορυθμίζονται , γίνονται πιο αυτόνομα , αποκτούν αυτοποεποίθηση , μαθαίνουν να μοιράζονται και αποκτούν κοινωνικές δεξιότητες . Εκδηλώνουν τις επιθυμίες και τους φόβους τους , εκφράζουν τις εσωτερικές ανάγκες τους και εκτονώνουν το άγχος που κουβαλούν στην ζωή τους . Το παιχνίδι είναι πρόσφορο για την χαρά και αποσκοπεί στην αυτοβελτίωση . Στο παιχνίδι δημιουργούνται πρότυπα συμπεριφοράς , μέσα στο οποίο τα παιδιά πρέπει να ολοκληρώσουν, να συνθέσουν και να οργανώσουν τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους , ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν την καθημερινότητα της ζωής τους .
Επίσης το παιχνίδι του παρέχει ευκαιρίες για να εκφράσει οικειότητα , αγάπη και στοργή και έτσι να δημιουργήσει και να διατηρήσει κοινωνικές σχέσεις και φιλίες . Μέσα από τη συμμετοχή τους σε κοινές δραστηριότητες του παιχνιδιού , τα παιδιά αναπτύσσουν όλο και πιο σύνθετες και πολύπλοκες στρατηγικές κοινωνικής αλληλεπίδρασης , ανακαλύπτουν κοινωνικούς ρόλους , διαπραγματεύονται , συμβιβάζονται , μαθαίνουν να επιλύουν τις συγκρούσεις που τους παρουσιάζονται με την κοινωνική τους επαφή με άλλα άτομα . Γίνονται πιο ανεξάρτητα , ενισχύοντας έτσι την αυτοεκτίμησή και την αυτοεικόνα τους . Το κοινωνικό παιχνίδι , αντανακλά διάφορες όψεις της κοινωνίας και τις προσδοκίες που έχει αυτήν σχετικά με τη συμπεριφορά των ανθρώπων και των παιδιών . Αλληλοεπιδρώντας με άλλα παιδιά , καλλιεργούν την ενσυναίσθηση , μία απαραίτητη δεξιότητα για την κοινωνική
αλληλεπίδραση και την κοινωνικοποίηση , προσαρμόζονται στον κόσμο και να γίνονται ωριμότερα .
Το παιχνίδι παίζει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών . Αποτελεί ένα φυσικό τρόπο για να αντιμετωπίσουν το στρες και επιτρέπει την θετική επεξεργασία για το ξεπέρασμα τραυματικών εμπειριών που παρουσιάστηκαν στην ζωή τους .Τα απαλλάσσει από αρνητικά συναισθήματα , τα οποία προκλήθηκαν από τραυματικά γεγονότα , που παρουσιάστηκαν στην ζωή τους . Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού , το παιδί εναλλάσσει ρόλους . Αυτή η εναλλαγή ρόλων επιτρέπει στο παιδί να μεταφέρει αρνητικά συναισθήματα στο υποκατάστατο αντικείμενο και έτσι αυτό να ξελαφρώσει . Με την τη δραματοποίηση των φόβων και των καταστάσεων , τα παιδιά αποκτούν μεγαλύτερη αυτογνωσία και μια αίσθηση ελέγχου των γεγονότων της ζωής τους .
Είναι λοιπόν απαραίτητη η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στους παράγοντες , που διαμορφώνουν το καλό παιχνίδι , έτσι ώστε να μπορέσουν με επιτυχία να βοηθήσουν , στην ομαλή ένταξη και συμπερίληψη των παιδιών με αυτισμό , στο σχολείο της γειτονιάς τους .

Ποιες συμμετοχικές εκπαιδευτικές τεχνικές της εκπαίδευσης ενηλίκων γνωρίζετε; Πραγματοποιήστε μια κριτική ανάλυση των τεχνικών.

Οι εκπαιδευτικές τεχνικές, χρησιμοποιούνται στην μαθησιακή διαδικασία από τους εκπαιδευτικούς ώστε οι μαθητές να οικοδομήσουν την γνώση τους. Κάποιες από αυτές για να εφαρμοστούν απαιτούν περισσότερα του ενός άτομα ή  την εργασία σε ομάδες, γι αυτό λέγονται , συμμετοχικές.Τέτοιες εκπαιδευτικές τεχνικές είναι η μελέτη περίπτωσης ,το παιχνίδι ρόλων, ο διάλογος, χιονοστιβάδα, εργασία σε ομάδες κ.λ.π.  Ο εκπαιδευτικός τις χρησιμοποιεί ανάλογα την περίπτωση ώστε να καλύψει τις διαφοροποιημένες ανάγκες, των μαθητών του. Οι εκπαιδευτικές τεχνικές   χρησιμοποιούνται στην διάρκεια της διδασκαλίας,  για καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα  .Υπάρχει πληθώρα  εκπαιδευτικών τεχνικών,  κάποιες από αυτές χαρακτηρίζονται παλιές, σύγχρονες, ενεργητικές, παθητικές , βιωματικές, παιγνιώδεις κ.λ.π . Ένας εκπαιδευτικός μπορεί να χρησιμοποιήσει, μια οι περισσότερες  στην διάρκεια ενός μαθήματος  ώστε το μάθημα να γίνει κατανοητό  και αφομοιώσιμο από τους ενήλικους  μαθητές. Με  αυτό τον τρόπο ικανοποιεί τις μαθησιακές ανάγκες και τους διαφορετικούς τρόπους μάθησης, των μαθητών  Κάποιες από αυτές τις τεχνικές, χαρακτηρίζονται συμμετοχικές, γιατί εμπλέκουν στην μαθησιακή διαδικασία τους μαθητές,  σαν ομάδα. Οι συμμετοχικές τεχνικές, θεωρούνται ενεργητικές, βιωματικές  γιατί κινητοποιούν το ενδιαφέρον των μαθητών και αυξάνουν τα αποτελέσματα της μάθησης. Στις συμμετοχικές τεχνικές, ο ενήλικας μαθητής δεν είναι παθητικός δέκτης, αλλά ενεργητικός εταίρος. Οι  συμμετοχικές  τεχνικές, κατά  το Jarvis (2004), δεν  είναι  απλά  μία  άλλη εκπαιδευτική μέθοδος, αλλά, με διαφορετική οπτική, για τη μάθηση. Ο εκπαιδευτικός που διδάσκει με συμμετοχικές τεχνικές, προσπαθεί μέσα στην τάξη, να υπάρχει φιλικό κλίμα, οι μαθητές να εκφράζονται ελεύθερα,  να γίνονται ενεργητικοί, να οικοδομούν την γνώση και να βάζουν ψηλότερους στόχους , μαθησιακής ανάπτυξης  κάθε φορά . Ο εκπαιδευτικός, στην συμμετοχική μάθηση, παίρνει υπόψη τις προσδοκίες, τους ρυθμούς μάθησης, τα ενδιαφέροντα, τις δυνατότητες την, προσωπικότητά το κοινωνικοπολιτιστικό περιβάλλον των μαθητών. Ενεργητικές τεχνικές, οι οποίες εμπλέκουν τον ενήλικα μαθητή, ενεργά στην μάθηση, θεωρούνται οι ακόλουθες. Μελέτη  περίπτωσης,  παίξιμο ρόλων, ερωταποκρίσεις,  συζήτηση, ανάπτυξη project, εργασία σε ομάδες, παιχνίδια ρόλων, καταιγισμός ιδεών, ομάδες εργασίας, χιονοστιβάδα, οι μικρές πρακτικές ασκήσεις, ο διάλογος, οι απαντήσεις σε ερωτήσεις, θεατρικές τεχνικές (ρόλος στον τοίχο, σκάλα συνείδησης) εκμαίευση, αναλύσεις περιπτώσεων, η προσομοίωση, η συζήτηση σε μικρές ομάδες κ.λ.π. Στην διδασκαλία ενηλίκων,  αυτές οι τεχνικές,  θα πρέπει να επιλέγονται, με βάση τους στόχους του μαθήματος, τα ενδιαφέροντα των μαθητών, το αντικείμενο του μαθήματος, την διαφοροποίηση της διδασκαλίας. Επίσης, θα πρέπει να συνοδεύονται από Τ. Π.Ε , ώστε το μάθημα να γίνεται πιο κατανοητό και ενδιαφέρον.

Παρακάτω θα αναλύσουμε, μερικές από τι βασικές συμμετοχικές τεχνικές.

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ . Στην μελέτη περίπτωσης παρουσιάζεται στους μαθητές ένα υποθετικό ή πραγματικό πρόβλημα  με σκοπό να βρεθούν οι λύσεις  του προβλήματος. (Κουλαϊδής, 2007). Σε αυτήν την εκπαιδευτική τεχνική, μια προβληματική  κατάσταση παρουσιάζεται στους μαθητές, με σκοπό να επεξεργαστεί σε βάθος, να βρεθούν λύσεις, στα προβλήματα που παρουσιάζονται  και να εξαχθούν συμπεράσματα. Ο εκπαιδευτικός παρουσιάζει την  κατάσταση  ,  με τρόπο  που να προκαλεί, το έντονο ενδιαφέρον των μαθητών. Η παρουσίαση της περίπτωσης, μπορεί  να γίνει προφορικά, με κείμενο, με βίντεο από τον εκπαιδευτικό. Στην μελέτη  περίπτωσης, ο εκπαιδευτικός πληροφορεί τους μαθητές, γιατί μελετούν την συγκεκριμένη περίπτωση και τι αποτελέσματα αναμένει  , από την επεξεργασία  αυτής της  περίπτωσης. Η μελέτη περίπτωσης,  θεωρείται συμμετοχική τεχνική, γιατί γίνεται συνήθως ομαδικά. Οι ενήλικοι μαθητές, επεξεργάζονται τα δεδομένα, χρησιμοποιούν τις πληροφορίες που έχουν πάρει από τον εκπαιδευτικό, καθώς και τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους , συλλέγουν πληροφορίες, τις οργανώνουν, τις επεξεργάζονται και καταλήγουν σε συμπεράσματα, τα οποία δίνουν απαντήσεις, στα ζητούμενα. Παρουσιάζουν, τα αποτελέσματα της προσπάθειάς τους  στην ολομέλεια της τάξης, όπου συζητιούνται, σχολιάζονται  και διατυπώνονται συμπληρωματικές προτάσεις. Η μελέτη περίπτωσης, είναι ενεργητική, βιωματική μέθοδος, γιατί ενεργοποιεί  την  συμμετοχή των εκπαιδευόμενων, την  ικανότητά τους να επιλύουν προβλήματα, καθώς και η κριτική και αναλυτική τους σκέψη.

ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΡΟΛΩΝ

Στο παιχνίδι ρόλων, ο εκπαιδευτικός δημιουργεί μια φανταστική θεατρική ιστορία, με  θεατρικούς ρόλους και σενάριο,  που αντανακλά τα προβλήματα ,  που πρέπει να μελετηθούν. Η χρησιμοποίησή της τεχνικής, επιδιώκεται, όταν υπάρχουν προβληματικές, συγκρουσιακές καταστάσεις, που δεν μπορούν να λυθούν εύκολα με άλλο τρόπο. Στόχος είναι μέσα από το βίωμα, οι μαθητές,  να κατανοήσουν βαθύτερα το πρόβλημα,  ώστε εξαχθούν συμπεράσματα. Στο παιχνίδι ρόλων, μπορεί να έχουμε δυο ή περισσότερους ρόλους, οι οποίοι βρίσκονται σε σύγκρουση μεταξύ τους. Οι μαθητές,  επιλέγουν ποιους ρόλους θα παίξουν. Κάθε ρόλος, μπορεί να παίζεται, από περισσότερα του ενός άτομα, οι μαθητές υποδύονται τους ρόλους, έρχονται σε σύγκρουση και προσπαθούν να βγάλουν συμπεράσματα,  για το ζήτημα που τους απασχολεί. Στο τελευταίο στάδιο, οι συμμετέχοντες “βγαίνουν” από τους ρόλους και μπορούν να σχολιάσουν την εμπειρία τους. Τα συμπεράσματα τους προκύπτουν όσον αφορά, από  τα,  βιώματα,  από την παίξιμο  των ρόλων, τη δυναμική των σχέσεων  ανάμεσα στα πρόσωπα της ιστορίας, τη διασύνδεση της άσκησης  με τα θέματα που αποτελούν αντικείμενο του μαθήματος. Ο εκπαιδευτής σχολιάζει με τη σειρά του, συνοψίζει αναγράφοντας  εφόσον θεωρεί σκόπιμο τα κύρια σημεία της συζήτησης και προβαίνει στην τελική σύνθεση και εξαγωγή συμπερασμάτων. Θετικό στοιχείο  της μεθόδου αυτής, είναι ότι διεγείρετε, η ενεργοποίηση και οι βιωματική συμμετοχή, των συμμετεχόντων. Αναπτύσσεται η επικοινωνία,  συνεργασία, ενσυναίσθηση, κριτική σκέψη, των μαθητών. Ο  μαθητής,  ερχόμενος σε γνωστική σύγκρουση, μέσα από το βίωμα του ρόλου του,  οδηγείται σε επανεξέταση των μέχρι τώρα απόψεών του και προβαίνει σε ανάλογες διορθώσεις στις γνώσεις του.

ΔΙΑΛΟΓΟΣ . Μοιάζει με τις ερωτήσεις- απαντήσεις, αλλά εδώ ανταλλάσσονται απόψεις , για ένα θέμα χωρίς να ακολουθείτε η διαδικασία( ο εκπαιδευτικός, κάνει ερωτήσεις και ο μαθητής απαντά ). Αλλά ο καθένας μπορεί να μιλήσει και να πει την γνώμη του, αφού ζητήσει τον λόγο  από την ομάδα ή τον υπεύθυνο της ομάδας  . Συνήθως διευθύνει την συζήτηση ο εκπαιδευτικός, αλλά μπορεί να την διευθύνει και ένας μαθητής. Μερικές φορές παρεκτρέπεται από την πορεία της, αλλά αυτό μπορεί να είναι και θεμιτό και να τονίζει την ζωντάνια της. Είναι συμμετοχική, βιωματική τεχνική και ενεργοποιεί το σύνολο των μαθητών  ,είτε γίνεται μέσα στην ολομέλεια, είτε μέσα σε ομάδες εργασίας. Ο εκπαιδευτής συντονίζει την συζήτηση. Στην εκπαιδευτική αυτή τεχνική, αναπτύσσεται η συνεργασία, επικοινωνία των μαθητών και καλλιεργείτε η κριτική τους σκέψη.  Πρόσθετη δυσκολία είναι ότι, προϋποθέτει, αρκετή γνώση και εμπειρίες από τους συμμετέχοντες, σχετικά με το θέμα της συζήτησης οι οποίοι  πρέπει να κατέχουν και τον μηχανισμό μιας καλής συζήτησης ή να τον διδαχθούν από τον δάσκαλο.

“ΧΙΟΝΟΣΤΙΒΑΔΑ”  Μοιάζει με την συζήτηση, γιατί αποσκοπεί όπως και αυτή, στην ανταλλαγή απόψεων πάνω σε ένα θέμα ή πρόβλημα που παρουσιάστηκε. Η μέθοδος που ακολουθείτε, όμως είναι διαφορετική, γιατί κάθε μαθητής μόνος του, ασχολείται με το πρόβλημα που πρόκειται να επεξεργαστεί  για λίγα λεπτά, και  συνήθως  γραπτά. Έπειτα, συγκρίνει τα αποτελέσματα της επεξεργασίας  που έκανε, με τα αποτελέσματα της επεξεργασίας  κάποιο άλλου  συμμαθητή το, εντοπίζοντας ομοιότητες, διαφορές  που τις επεξεργάζονται από κοινού,  προκειμένου αν χρειασθεί να αναθεωρήσουν, τα αποτελέσματα που βρήκαν. Η μέθοδος  μπορεί να γίνει με 1- 2 άτομα ή περισσότερα. Οι απόψεις των ομάδων, παρουσιάζονται στην ολομέλεια, διατυπώνονται προτάσεις, απορίες, γίνεται σύνθεση των προτάσεων, εξάγονται συμπεράσματα, βρίσκονται λύσεις. Η χιονοστιβάδα, είναι μια συμμετοχική τεχνική,  που χρησιμοποιείτε και στην εκπαίδευση ενηλίκων και προάγει την ενεργητικότητα  και βιωματικότητα της γνώση.

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ. Η εργασία σε ομάδες,  είναι η  κατεξοχήν  συμμετοχική τεχνική,  γιατί γίνεται με περισσότερα του ενός άτομα. Οι μαθητές χωρισμένοι σε ομάδες  2, 3 4, 5 ή παραπάνω ατόμων, λύνουν ασκήσεις, εκτελούν πειράματα, επιλύουν προβλήματα, γράφουν, διαβάζουν, αντλούν συμπεράσματα από κείμενα,  επεξεργάζονται δεδομένα. Με την ομαδική εργασία, οι μαθητές , επικοινωνούν, εκφράζουν ελεύθερα τις γνώμες τους , περιορίζεται ο φόβος τους, αλληλοβοηθιούνται μεταξύ τους. Καλός αριθμός, για την δημιουργία ομάδας είναι τα 5 μέλη, αλλά καλά είναι να ξεκινήσουν οι ομάδες με λιγότερα μέλη, ώστε να εξοικειωθούν σιγά, σιγά στην μορφή αυτή της εργασίας. Οι ομάδες μπορεί να έχουν, μικτή ή ομοιογενή  σύνθεση, από άποψη εμπειριών, γνώσεων, γεωγραφικής προέλευσης, φύλου. Ο εκπαιδευτικός, φροντίζει για την δημιουργία και  λειτουργία της ομάδας, την κατανομή τους  στον χώρο  της τάξης, για τον τρόπο εργασίας  τους, τους παροτρύνει, καθοδηγεί την ομάδα, φροντίζει για την τήρηση των  κανόνων, τους  δίνει  σαφείς οδηγίες κ.λ.π.

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ  .

Στην εκπαιδευτική τεχνική της προσομοίωσης, μαθητές παίρνουν μέρος, στην  αναπαράσταση μιας πραγματικότητας. Η προσομοίωση είναι μια μεγάλη άσκηση, κατά την οποία οι εκπαιδευόμενοι συμμετέχουν νοητά στην υποθετική  αναπαράσταση, μιας πραγματικότητας. Πρέπει να μπουν στην θέση του άλλου  και να σκεφτούν, πώς θα σκέφτονταν και θα συμπεριφέρονταν ορισμένα, άτομα, μέσα σε ειδικές  συνθήκες (επιχειρηματίες,εργαζόμενοι, πελάτες, πολίτες, μηχανικοί κ.ά.) να συμπεριφερθούν όπως αυτά, σαν να αντιμετώπιζαν την ίδια  πραγματικότητα  τα ίδια προβλήματα. Μέσα από την ενσυναίσθηση, στην τεχνική της προσομοίωσης (την βίωση του άλλου), οι μαθητές μπορούν να γίνουν ικανοί, να  μαθαίνουν από τους άλλους και γίνονται έτσι  πιο ικανοί, να αντιμετωπίσουν και αυτοί, ειδικές καταστάσεις και προβλήματα  όπως οι άλλοι. Η προσομοίωση μοιάζει πολύ με το παιχνίδι ρόλων, αλλά εδώ οι μαθητές δεν παίζουν ένα θεατρικό ρόλο, αλλά καλούνται να μπουν στην σκέψη κάποιου άλλου, για να μάθουν από αυτόν  και να λύσουν προβλήματα που παρουσιάζονται σε αυτούς και μοιάζουν με τα προβλήματα του άλλου.

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΠΕΔΙΟ    Μια ακόμη εκπαιδευτική  τεχνική  μάθησης, είναι η απόκτηση  γνώσης εμπειριών, δεξιοτήτων  από έναν χώρο που επισκέπτονται οι μαθητές και έχει σχέση, με το αντικείμενο του διδαχθέντος μαθήματος . Με αυτήν την εκπαιδευτική τεχνική, οι μαθητές μαθαίνουν πράγματα,  τα οποία δεν μπορούν να αναπαρασταθούν από τον δάσκαλο,  μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας. Η επίσκεψη προγραμματίζεται  από τον δάσκαλο, ελέγχεται ο χώρος,  ενημερώνονται οι μαθητές, ενημερώνονται οι  υπεύθυνοι του χώρου επίσκεψης. Ο δάσκαλος, μαζί με τους μαθητές  δημιουργούν δραστηριότητες,  φύλλα παρατήρησης, ερωτήσεις που θα υποβάλλουν στους υπεύθυνους του χώρου της επίσκεψης. Ο δάσκαλος και οι  μαθητές,  πρέπει να προετοιμαστούν καλά, πριν γίνει η επίσκεψη. Στην διάρκεια της παρατήρησης, οι μαθητές προσέχουν τον χώρο, την ομιλία  του παρουσιαστή κ. λ .π .  Στο τέλος της   επίσκεψης, σχολιάζονται αυτά που είδαν οι μαθητές, βγαίνουν συμπεράσματα παράγεται καινούργια γνώση.

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Οι  πρακτικές ασκήσεις, είτε γίνονται ατομικά, είτε συλλογικά, συνδέουν  την θεωρία με την πράξη, προωθούν την ενεργητική συμμετοχή των μαθητών, οι οποίοι   γίνονται περισσότερο υπεύθυνοι για την  μάθησή τους. Οικοδομούν δηλαδή την γνώση. Οι μαθητές ασχολούνται, με την επίλυση ενός προβλήματος , με την διεξαγωγή κάποιου πειράματος, την επεξεργασία ενός ζητήματος, την ανάλυση των αποτελεσμάτων  με την βοήθεια ενός εκπαιδευτικού. Συνήθως όλα αυτά γίνονται σε ομάδες, γι αυτό η τεχνική αυτή θεωρείτε συμμετοχική, ενεργητική, βιωματική.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Σύμφωνα με τον Τριλιανό, μια καλή ερώτηση θα πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά  συντομία, περιεκτικότητα, σκοπιμότητα, φυσικότητα ,μέτρια δυσκολία και θα πρέπει να προκαλεί τους μαθητές να σκεφτούν (Τριλιανός, 2004. Είναι μια από τις πιο παλιές τεχνικές μάθησης, εμπλέκει τον μαθητή  στην μαθητική διαδικασία και συνδυάζεται εύκολα με άλλες τεχνικές, όπως η εισήγηση και η διάλεξη. Ο εκπαιδευτικός, έχει τη δυνατότητα  να διαπιστώσει το βαθμό κατανόησης και αφομοίωσης , ως προς το αντικείμενο μάθησης. Το γνωστικό αντικείμενο προσεγγίζεται με ερωταποκρίσεις. Ο εκπαιδευτικός προσπαθεί<< να βγάλει >> την γνώση από τους μαθητές, μέσω των ερωτήσεων. Γι’ αυτό, η τεχνική ονομάζεται «μαιευτική». Συνήθως, τις ερωτήσεις τις κάνει ο εκπαιδευτικός, αλλά θεωρείται καλύτερο, να τις κάνει ο μαθητή, γιατί οι ερωτήσεις από τους μαθητές θεωρούνται πιο αυθεντικές. Καλό είναι , η εκπαιδευτική αυτή τεχνική, να συνυπάρχει με τεχνικές όπως η εισήγηση και η διάλεξη, ώστε να τις κάνει πιο  μαθητοκεντρικές  (Α. Κόκκος , Λιοναράκης  1999). Οι ερωτήσεις πρέπει να είναι ενδιαφέρουσες,  διαφοροποιημένες, προσαρμοσμένες στις ανάγκες και δυνατότητες των μαθητών να εκφράζουν θετικές προσδοκίες για την μάθηση, να αναπτύσσουν την κριτική σκέψη,  να προωθούν τον προβληματισμό στην μάθηση  και να έχουν το αναμενόμενο χρόνο απάντησης, που χρειάζεται κάθε μαθητής. Η έρευνα έχει δείξει, ότι οι ερωτήσεις υψηλού επιπέδου δραστηριοποιούν θετικά τους μαθητές. Καλό είναι , να συνοδεύονται, όπου είναι δυνατόν, από βοηθητικά μέσα (σχήματα , εικόνες, ντοκουμέντα, φιλμ κ.ά.), ώστε να γίνονται περισσότερο ενδιαφέρουσες και κατανοητές

“ΚΑΤΑΙΓΙΣΜΟΣ ΙΔΕΩΝ” Συνήθως, «ο καταιγισμός ιδεών» πραγματοποιείται με την έναρξη της προσέγγισης ενός θέματος, με στόχο τη διερεύνηση των συνιστωσών του ή την επεξεργασία ενός ορισμού ή ορισμένων εννοιών (Δ. Βαϊκούση,1999). Θεωρείτε, αυθόρμητη τεχνική, γιατί οι μαθητές ελεύθερα, αβίαστα εκφράζουν τις απόψεις, ιδέες τους, πάνω σε ένα θέμα. Οι μαθητές ,  συμβάλλουν στην εξέταση του θέματος, καταθέτοντας τις ιδέες τους, με όποια ιδέα ή πρόταση έρχεται στο μυαλό τους, έστω και αν μοιάζει φανταστική ή απραγματοποίητη. Δε γίνεται κριτική όσο παρουσιάζονται οι ιδέες, ωστόσο οι μαθητές και ο εκπαιδευτικός θα τις συζητήσουν αργότερα και θα βγάλουν συμπεράσματα. Osborn (1963): δύο βασικές αρχές για την αποτελεσµατική  παραγωγή ιδεών. Αναβολή της κρίσης. Προσανατολισμός στην ποσότητα. Καλά είναι, οι ιδέες, να καταγράφονται στον πίνακα  ή σε κάποιο λογισμικό δημιουργίας, εννοιολογικού χάρτη. Η εκπαιδευτική αυτή τεχνική,  κατορθώνει να εμπλέξει το σύνολο των μαθητών στην εκπαιδευτική διαδικασία, να αναπτύξει την δημιουργικότητά  και την φαντασία  τους, τις εμπειρίες τους, την κριτική τους σκέψη, την συνεργασία και επικοινωνία μεταξύ τους.

African American schoolboy e-learning on laptop in the classroom and looking at camera.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Όλες οι εκπαιδευτικές τεχνικές,  έχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα  και πρέπει να χρησιμοποιούνται, ανάλογα των δυνατοτήτων, ενδιαφερόντων, τρόπου μάθησης, κοινωνικοπολιτικού περιβάλλοντος των μαθητών, ώστε να υποστηρίζουν την διαφοροποίηση της διδασκαλίας, στην τάξη. Πρέπει επίσης, να προάγουν την ενεργητικότητα, συμμετοχικότητα, βιωματικότητα, στην μάθηση , των ενήλικων  μαθητών. Ένα συν των συμμετοχικών τεχνικών, είναι ό τι προάγουν τα παραπάνω πράγματα, ακόμη περισσότερο από τις άλλες εκπαιδευτικές  τεχνικές  και για αυτό θεωρούνται και πιο ιδανικές τεχνικές, κυρίως όταν θέλουμε να ενισχύσουμε την συνεργασία και ενεργητικότητα,  μεταξύ των  μαθητών. Η μάθηση, μέσα από  συμμετοχικές τεχνικές, συμβάλλει στην δημιουργία καλού κλίματος, θετικών στάσεων και αξιών  στο σχολείο,  εκτός του ότι προάγει την γνωστική διαδικασία.

Ποια είναι η σημασία του αναστοχασμού για τους/τις εκπαιδευτικούς και για τους/τις μαθητές/τριες;

Στο σημερινό σχολείο θεωρείτε απαραίτητη για τους εκπαιδευτικούς και μαθητές η ικανότητα κριτικού αναστοχασμού, πάνω στην διδασκαλία και στην μάθησή τους. Ο αναστοχασμός εξασφαλίζει συνθήκες για περαιτέρω επαγγελματική ανάπτυξη για τον εκπαιδευτικό, ενώ συγχρόνως βοηθάει τον μαθητή να γίνει καλύτερος και αυτόνομος στην μάθησή του. Ο εκπαιδευτικός συνειδητοποιεί τις προσωπικές του θεωρίες, τις βάζει σε τάξη και τις εφαρμόζει στην διδακτική πράξη , αλλάζοντας αυτές που θα μπορούσαν να γίνουν καλύτερες. Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί μεγάλη έμφαση στην ικανότητα κριτικού αναστοχασμού πάνω στην εκπαιδευτική πράξη, αλλά παρόλα αυτά οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί και μαθητές, δεν κατέχουν την ικανότητα κριτικού αναστοχασμού της διδακτικής πράξης. Στον διδακτικό  αναστοχασμό, ένα άτομο επιστρέφει σε μια θεωρία, εμπειρία , πρακτική και την επανεξετάζει, προκειμένου να αναγνωρίσει τις συνέπειες της στην πράξη. Ο αναστοχασμός είναι μια δύσκολη διαδικασία και χρειάζεται ενεργητική, επίμονη και προσεκτική θεώρηση, οποιασδήποτε αντίληψης ή μορφής γνώσης που έχει εφαρμοστεί.

Περιγραφή μιας  κατάστασης, η διερεύνηση των αρχικών υποθέσεων και κατανοήσεων γύρω από αυτήν και επιμονή σε μια ανοικτή και υπεύθυνη στάση κριτικής , η οποία μπορεί να οδηγήσει στην αλλαγή της. Είναι μια διαδικασία όπου σκεφτόμαστε τις διδακτικές μας πρακτικές και στρατηγικές, αναλύουμε πώς διδάχθηκε ένα μάθημα και πώς η πρακτική μπορεί να βελτιωθεί ή να αλλάξει για να επιτύχουμε καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα. Ο αναστοχασμός θα μπορούσε να οριστεί ως η ικανότητα των εκπαιδευτικών και μαθητών να σκεφτούν το  εκπαιδευτικό έργο και το πλαίσιο στο οποίο συμβαίνει, σε μια προσπάθεια αναγνώρισης, επανεξέτασης και κριτικής των αντιλήψεων, με στόχο την αλλαγή τους. Ο αναστοχασμός είναι μια διαδικασία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει  τους μαθητές να μαθαίνουν καλύτερα , αναθεωρώντας τις πρακτικές της μέχρι σήμερα στην μάθησή τους, και να τις αλλάξουν ώστε να μαθαίνουν καλύτερα και ευκολότερα. Μέσα από τον αναστοχασμό της διδακτικής πράξης ο μαθητής<< μαθαίνει , πώς να μαθαίνει >>. Βοηθά επίσης τους δασκάλους να προσαρμοστούν στις ανάγκες των μαθητών τους , επειδή μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα, πώς μαθαίνουν οι μαθητές. Ο κριτικός  αναστοχασμός, συζητά ευρύτερες πεποιθήσεις που συνδέονται με τους σκοπούς της εκπαίδευσης , αμφισβητεί επιλογές και πρακτικές και αναδεικνύει τις ηθικές και δεοντολογικές διαστάσεις της εκπαιδευτικής πράξης. Τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι η συστηματική επισκόπηση αρθρογραφίας-βιβλιογραφίας σχετικής με τον εκπαιδευτικό επαγγελματισμό , η καταγραφή ημερολογίου, η παρακολούθηση της διδασκαλίας άλλων εκπαιδευτικών, η ανάπτυξη δικτύων επαγγελματικής συνεργασίας, η βιντεοσκόπηση, η μικροδιδασκαλία, η συνάντηση εκπαιδευτικού-μαθητή, ο φάκελος εργασιών.

Όπως συνεπάγεται, οι αποτελεσματικοί δάσκαλοι και μαθητές είναι αυτοί που ασκούν κριτική, προβληματίζονται, αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητα των πρακτικών τους μέχρι σήμερα, εντοπίζουν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία τους, συζητούν με τους συναδέλφους, κατανοούν βαθύτερα τη διδασκαλία και την μάθησή τους, και την επανασχεδιάζουν δοκιμάζοντας και προσαρμόζοντάς την στις μεταβαλλόμενες διδακτικές προκλήσεις.

Τα στερεότυπα για το φύλο

Τα κυρίαρχα στερεότυπα,  τα οποία συνοδεύουν ακόμη και σήμερα τις γυναίκες στον χώρο της εργασίας, αποτελούν αρνητική τροχοπέδη στην εργασιακή της ανέλιξη, γιατί την θεωρούν ότι κύριος ρόλος της είναι να ασχολείτε με τα πράγματα του σπιτιού και με τα παιδιά. Παρόλα αυτά, βλέπουμε μια συνεχώς θετική πορεία των γυναικών στην επαγγελματική τους εξέλιξη που προσπαθεί να ξεπεράσει αυτά τα στερεότυπα και να βρει ισότιμη  θέση στην εργασία, σε σχέση με τον άνδρα. Οι γυναίκες τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει σημαντικά βήματα στην εργασία, αλλά και στην συμμετοχή και διοίκηση του δημόσιου τομέα , ξεπερνώντας τα κοινωνικά στερεότυπα που τις  ήθελαν να ασχολούνται αποκλειστικά με τα πράγματα του σπιτιού. Παρόλα αυτά κυρίαρχα στερεότυπα,  την ακολουθούν και στον χώρο της εργασίας, ακόμα και σήμερα  και δημιουργούν πολλές φορές ασφυκτικό κλίμα γύρω της. Εμποδίζουν την ανέλιξή της στην δημόσια διοίκηση, η οποία γίνεται συχνότερη σε σχέση με παλαιότερα, αλλά χρειάζονται να γίνουν ακόμη πολλά πράγματα για να γίνει, ίση με των ανδρών.

Η διαφορετική κοινωνικοποίηση των αγοριών και των κοριτσιών, που ξεκινάει από την οικογένεια, επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις μετέπειτα εκπαιδευτικές και επαγγελματικές τους επιλογές αλλά και προκαλεί την άνιση μεταχείρισή τους  σε σχέση με των ανδρών μέσα σε αυτές τις επιλογές που θα κάνουν. Από παλιά, οι γυναίκες ασχολούνταν με το σπίτι και τα παιδιά, άλλωστε γι αυτό τον λόγο διάλεγαν επαγγέλματα όπως δασκάλα, νοσηλεύτρια, νηπιαγωγός, κ.λ.π γιατί αυτά τα επαγγέλματα θεωρούνταν προέκταση του ρόλου των γυναικών στο σπίτι, στα οποία ήταν καθαυτό αρμόδιες. Σε αντίθεση με τα κορίτσια, τα αγόρια  επέλεγαν και γίνονταν τεχνίτες, εργάτες και ότι άλλο χρειάζονταν δύναμη, γιατί από μικρή ηλικία , μάθαιναν να είναι δυνατοί και επιθετικοί. Τα κυρίαρχα στερεότυπα που επικρατούσαν, καθόριζαν τι είναι καλύτερο και ταιριαστό, για τους άνδρες και τις γυναίκες. Η διαδικασία αυτή λέγεται κοινωνικοποίηση και αρχίζει από πολύ μικρή ηλικία, στην κυριολεξία από την κοιλιά της μάνας τους. Διαφορετικά παιχνίδια για τα αγόρια και διαφορετικά παιχνίδια για τα κορίτσια, είναι επιλογές  που κάνουν τέτοιες στερεότυπες διαφορές που εκφράζονται αργότερα ως στερεότυπα των δύο  φύλων. Οι γονείς και το στενό οικογενειακό περιβάλλον με την στάση τους, τα μέσα ενημέρωσης, το κράτος και όλοι οι φορείς κοινωνικοποίησης, πίεζαν  τα παιδιά να υιοθετήσουν τα  καθορισμένα χαρακτηριστικά που έχει ο ρόλος για κάθε φύλο, χρησιμοποιώντας αμοιβές και τιμωρίες για την συμμόρφωση  με τα καθιερωμένα πρότυπα, των μελών τους . Παρά την ολοένα και αυξανόμενη ανάμειξη των αντρών στα πράγματα του σπιτιού στις μέρες μας, οι γυναίκες αναλαμβάνουν πολύ περισσότερες ευθύνες σχετικά με το μεγάλωμα των παιδιών και τη φροντίδα του σπιτιού , καθώς θεωρούνται ακόμη και σήμερα , οι άμεσα υπεύθυνες. Έτσι ενώ τα πράγματα αλλάζουν σιγά σιγά, πολλά στερεότυπα παραμένουν τα ίδια. Τα κυρίαρχα στερεότυπα ήταν ένας από τους λόγους που τα αγόρια και τα κορίτσια, επέλεγαν ,  διαφορετικούς τομείς εκπαίδευσης και φυσικά κατοπινής εργασίας. Φυσικά δημιουργούσαν κυρίαρχους ρόλους και στην εργασία, με διαφορετικά χαρακτηριστικά για κάθε φύλο και επομένως προκαλούσαν  διαφορετική,  άνιση πολλές φορές μεταχείριση, σε κάθε φύλο μέσα στην εργασία. Οι γυναίκες που προορίζονταν περισσότερο για το σπίτι, όταν έρχονταν στην εργασία στον δημόσιο τομέα, γίνονταν στόχος πολλών τέτοιων στερεότυπων, που τις υποβάθμιζαν και που δυστυχώς παρά την φθίνουσα πορεία τους, εξακολουθούν να υπάρχουν ακόμη και σήμερα και να ανακόπτουν και να δημιουργούν προβλήματα στην επαγγελματική εξέλιξη των γυναικών. Παράλληλα, η πλειονότητα των πολιτών σε Αγγλία, Γαλλία και Γερμανία, πιστεύει ότι η γυναίκα είναι αυτή που πρέπει να αναλάβει την ευθύνη του νοικοκυριού και της ανατροφής των παιδιών( Παυλάκου, 1991). Σύμφωνα  µε τη Συµεωνίδου (1998), η γυναίκα εξαναγκάζεται σε ένα «υποχρεωτικό αλτρουισμό », καθώς οι εναλλακτικές λύσεις για απασχόληση, κοινωνική ασφάλιση κλπ. είτε απουσιάζουν, είτε είναι ανεπαρκείς. Επιπλέον, οι γυναίκες της οικογένειας αναλαμβάνουν  τη φύλαξη των ανήλικων παιδιών, όταν η μητέρα εργάζεται, το οικονομικό κόστος των σπουδών των παιδιών και της συντήρησής τους μέχρι να βρουν δουλειά, καθώς και τη φροντίδα των ηλικιωμένων µελών της οικογένειας. Εξαιτίας των οικογενειακών υποχρεώσεων των γυναικών και του ρόλου τους ως συζύγων και μητέρων, οι γυναίκες  θεωρούνταν ότι θα ήταν λιγότερο αφοσιωμένες στον οργανισμό, όπου εργάζονταν, από τους άνδρες και αποκλείονταν από αυτές. Σε γενικές γραμμές οι παλιότερες στερεοτυπικές αντιλήψεις, θεωρούσαν ότι οι γυναίκες δεν ήταν ικανές να διευθύνουν και να καθοδηγούν, λόγω έλλειψης επαρκούς διάνοιας, φυσικού και πνευματικού σθένους, φιλοδοξιών και ικανοτήτων.

Παρόλο που οι γυναίκες έχουν την ικανότητα και την φιλοδοξία να αναρριχηθούν σε ηγετικές  θέσεις στον δημόσιο τομέα, είναι πολύ πιο απίθανο να τα καταφέρουν σε σχέση με τους άνδρες, γιατί  εμπόδια που προέρχονται από στερεότυπα , ανακόπτουν την πορεία τους. Ακόμη και σήμερα, φαίνεται ότι οι γυναίκες υπόκεινται σε διακρίσεις, σε διάφορες μορφές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Χαρακτηριστικά, υπάρχουν κράτη στα οποία οι γυναίκες δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα με τους άντρες, μέσα στην οικογένεια , μέσα στην κοινωνία και στο εργασιακό περιβάλλον. Σε διάφορα κράτη, οι γυναίκες δέχονται βία από τους άντρες , δεν έχουν δικαίωμα πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας και στην εκπαίδευση, δεν έχουν δικαίωμα ιδιοκτησίας. Η αλλαγή στις στερεοτυπικές αντιλήψεις και στις νοοτροπίες,  ήρθε με τη συμβολή του φεμινιστικού κινήματος στον τομέα αυτό. Ενίσχυσε την προσπάθεια των γυναικών για ισότητα σε όλους τους τομείς εργασίας και ενθάρρυνε τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Οι γυναίκες προσανατολίζονται στις σπουδές, γνωρίζοντας ότι η απόκτηση ακαδημαϊκών προσόντων συνιστά έναν τρόπο ώστε να ανέλθουν στην κλίμακα της διοικητικής ιεραρχίας. Όμως, η πρόοδος της ισότητας των φύλων στο ανώτερο ιεραρχικό επίπεδο των εταιρειών είναι οδυνηρά αργή, και σε μερικούς τομείς έχει οπισθοδρομήσει, κατά την διάρκεια της παγκόσμιας ύφεσης . Αργή αλλά σταθερή πορεία των γυναικών προς την κορυφή, την τελευταία δεκαετία. Τα χαρακτηρι­στικά και οι ικανότητες που αναμένεται να διαθέτουν οι ηγέτες, όπως η επιβολή, η υπεροχή ή η ορθολογική σκέψη, θεωρούνται τυπικά ανδρικά χαρακτηριστικά , με αποτέλεσμα η ηγεσία να συσχετίζεται συχνά με τους άνδρες. Τα στερεότυπα των φύλων αντανακλώνται επίσης στην ιεραρχία των διοικητικών , στην δημόσια διοίκηση . Οι άνδρες κυριαρχούν σε θέσεις που σχετίζονται με τις βα­σικές κρατικές λειτουργίες, όπως η άμυνα, η δικαιοσύνη και η εξωτερική πολιτική, ενώ οι γυναίκες αναλαμβάνουν κυρίως υπουργεία με κοινωνικοπολιτιστικές λειτουργίες, ενισχύοντας με αυτό τον τρόπο το στερεότυπο ότι είναι πιο κατάλληλες για τομείς όπως η παιδεία, η υγεία και ο πολιτισμός. Η μειωμένη συμμετοχή των γυναικών, στα όργανα διοίκησης δεν οφείλονται σε δική τους επιλογή ή έλλειψη ικανοτήτων αλλά σε τελείως διαφορετικούς λόγους όπως οι διπλές τους υποχρεώσεις. Στα χρόνια της κρίσης η μεγαλύτερη πρόκληση για τις εργαζόμενες μητέρες του δημόσιου τομέα, είναι να βρουν αρκετό χρόνο για να ανταποκριθούν στις πολλαπλές υποχρεώσεις τους στη δουλειά και στην οικογένεια, με λιγότερα χρήματα, περισσότερες ευθύνες και την αίσθηση της απαξίωσης του επαγγέλματος τους να τις ακολουθεί και να τις στιγματίζει. Συγχρόνως έχουν αυξηθεί και οι απαιτήσεις της δουλειάς τους, με όρους εντατικοποίησης της εργασίας , αφού το μειωμένο προσωπικό, με μειωμένες αποδοχές και επαγγελματικές προοπτικές, καλείται να παρέχει σε περισσότερους πολίτες τις ίδιες ή και καλύτερες υπηρεσίες, στον ίδιο ή μικρότερο χρόνο.

Οι γυναίκες δημόσιοι υπάλληλοι με παιδιά, πέρα από τις δυσκολίες που έχουν στην καθημερινή τους δουλειά,  πρέπει να διεκδικούν τις χαρές της οικογένειας τους χωρίς να αποποιούνται τις ευθύνες της εργασίας τους. Έτσι , παρότι η εργασία έξω από το σπίτι καταλαμβάνει πια κεντρική θέση στη ζωή της γυναίκας, η άνιση μεταχείριση εις βάρος της επιδεινώνεται από τους πολλαπλούς ρόλους που καλείται να διεκπεραιώσει. Σήμερα τα παντρεμένα ζευγάρια, απαιτούν τη συμμετοχή  των ανδρών στις οικιακές εργασίες, η οποία εξαρτάται από το επίπεδο μόρφωσης  που διαθέτουν, το εισόδημά τους, και τις φιλελεύθερες απόψεις τους. Οι άνδρες αντιτίθενται στην εργασία της συζύγου, κυρίως επειδή πιστεύουν ότι µε αυτόν τον τρόπο δεν θα ανταποκρίνεται στις οικογενειακές της  υποχρεώσεις, ενώ οι γυναίκες αντιλαμβάνονται την εργασία τους ως αναγκαστική, κυρίως για την οικονομική ενίσχυση της οικογένειας. Πάντως, η απόφαση των γυναικών για εργασία είναι το αποτέλεσμα μιας  πολύπλοκης διαδικασίας , που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και είναι συνδεμένη µε τα γεγονότα του κύκλου της οικογενειακής τους ζωής. Οι γυναίκες φαίνεται ότι διαπραγματεύονται μόνες τους τελικά, τις συγκρούσεις ανάμεσα  στους ανταγωνιστικούς ρόλους που αναλαμβάνουν  στο πλαίσιο της οικογένειας και της εργασίας. Οι αντιφάσεις μπορεί να µην λύνονται, αλλά οι θετικές και αρνητικές πλευρές αυτής της κατάστασης λειτουργούν συμπληρωματικά για τη γυναίκα, κάνοντας τη ζωή της πιο δύσκολη.

Έτσι, παρά τα σημαντικά βήματα προόδου που έχουν σημειωθεί και τις πολιτικές που έχουν αναπτυχθεί σε διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, η συμμετοχή των γυναικών στην διοίκηση του δημόσιου τομέα, υπολείπεται σημαντικά αυτής των ανδρών. Χρειάζεται αγώνας ακόμη ώστε η γυναίκα να γίνει ισότιμη με τον άνδρα στην διοίκηση του δημόσιου τομέα, τα οποία αρχίζουν από την εξάλειψη ολοκληρωτικά όλων στερεότυπων που αφορούν τις γυναίκες αλλά και την δημιουργία εκείνων των συνθηκών που κάνουν ισότιμη την άνοδό τους, στην διοίκηση του δημόσιου τομέα, τις περισσότερες αναπτυγμένες τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά κοινωνίες, η γυναίκα, έχει αποκτήσει δικαιώματα και φαίνεται να κατέχει την ίδια θέση με τον άντρα, στις περισσότερες πτυχές της ανθρώπινης ζωής. Ενώ μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η διαμάχη της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, αποτελούσε τον βασικότερο παράγοντα, πρόκλησης διακρίσεων εις βάρος των γυναικών (Kessler, 2007), πλέον η ίδια η δομή των οικογενειών καθιστά σαφές, ότι έχει σημειωθεί πρόοδος σχετικά με τη θέση της γυναίκας και ότι οι άντρες αναλαμβάνουν πιο ενεργό ρόλο μέσα στην οικογένεια και στο σπίτι ενώ οι γυναίκες καταλαμβάνουν εργασιακά καθήκοντα εκτός σπιτιού (Olah et al., 2014). Η ίση συμμετοχή ανδρών και γυναικών στην δημόσια διοίκηση, αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για μια ουσιαστική δημοκρατία . Εκτός από την ενίσχυση και βελτίωση του δημοκρατικού συ­στήματος, η συμμετοχή περισσότερων γυναικών στη δημόσια διοίκηση, έχει σημαντικό θετικό αντίκτυπο, σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνίας. Η ισότητα των γυναικών, η ισότητα των φύλων, ήταν εξαρχής, και παραμένει, ζήτημα δημοκρατίας και κοινωνικής απελευθέρωσης, μέρος των μεγάλων κοινωνικών κινημάτων και αγώνων του 19ου και 20ου αιών. Οι γυναίκες, παρόλο που έκαναν πολύ σημαντικά βήματα στην επαγγελματική τους πορεία στον χώρο της δημόσιας διοίκησης, ξεπερνώντας αρνητικά στερεότυπα που τις συνόδευαν από παλιά, έχουν ακόμη να κάνουν σημαντικά βήματα σε αυτόν τον τομέα, ώστε να εξισωθούν με τους άνδρες. Βλέπουμε λοιπόν μια συνεχώς θετική πορεία της γυναίκας σε σχέση με παλιότερα, στην δημόσια διοίκηση, η οποία όμως υπολείπετε ακόμη σε σχέση με αυτήν των ανδρών.

Σχολικό κλίμα, έννοια και διαστάσεις.

Η εύρυθμη λειτουργία μιας σχολικής μονάδας, εξαρτάται κατά πολύ από το θετικό ή αρνητικό σχολικό κλίμα που επικρατεί στη σχολική μονάδα. Στο σχολείο περνάνε ένα μεγάλο μέρος της μέρας και του χρόνου τους μαθητές, δάσκαλοι και βοηθητικό προσωπικό. Ένα λοιπόν θετικό, συνεργατικό, σχολικό κλίμα που βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, και στις φιλικές διαπροσωπικές σχέσεις , είναι καθοριστικός παράγοντας ανάπτυξης, δημιουργίας στο σχολείο και δημιουργεί αισθήματα ψυχολογικής σιγουριάς και μάθησης μεταξύ των μελών του σχολικού οργανισμού. Εξάλλου το ευχάριστο, δημιουργικό, θετικό σχολικό κλίμα αποτελεί βασικό παράγοντα αποτίμησης της ποιότητας του έργου που επιτελεί ένας σχολικός οργανισμός, προπαντός στις μέρες μας , όπου το έργο του σχολείου γίνεται ολοένα και πιο πολύπλοκο. Πρωταρχικά ο διευθυντής, υπεύθυνη εξουσία και καθοριστικός παράγοντας του οργανισμού( ως σχολικός ηγέτης )για το θετικό σχολικό κλίμα, πρέπει να ενδιαφέρεται για τις φιλικές σχέσεις, σχέσεις συνεργασίας, επικοινωνίας, αλληλοβοήθειας, καινοτομίας που αναπτύσσονται καθημερινά ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές του σχολείου, ώστε να ασκεί αποτελεσματική και δημοκρατική διοίκηση στο σχολείο του. Η διαμόρφωση λοιπόν ενός θετικού σχολικού κλίματος, είναι αποτέλεσμα κυρίως του διευθυντή της σχολικής μονάδας και μετέπειτα των άλλων παραγόντων του (εκπαιδευτικών και μαθητών) και ασκεί σημαντικό ρόλο στον οργανισμό, επιδρώντας στην επαγγελματική ικανοποίηση του εκπαιδευτικού προσωπικού και στο μαθησιακή και ψυχολογική ανάπτυξη των μαθητών. Τι εννοούμε όμως, όταν μιλάμε για σχολικό κλίμα; Από παλιά, προσπάθησαν να ορίσουν και να διευκρινίσουν το θετικό σχολικό κλίμα αλλά δεν μπόρεσαν να βγάλουν έναν αποδεκτό από όλους ορισμό για το τι σημαίνει σχολικό κλίμα, λόγω της πολυπλοκότητας της έννοιας, κατάληξαν όμως ότι το σχολικό κλίμα είναι υποκειμενικό, ανάλογα των εμπειριών που έχει κάποιος στο σχολικό περιβάλλον. Η Πασιαρδή (2001) ορίζει το σχολικό κλίμα ως το «σύνολο των δυναμικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ψυχολογικών, ακαδημαϊκών και φυσικών διαστάσεων του σχολικού περιβάλλοντος» και μπορεί να συγκριθεί με την προσωπικότητα ενός ανθρώπου, τα ιδιαίτερα δηλαδή χαρακτηριστικά του κάθε ανθρώπου που τον καθιστούν μοναδικό, έτσι και το σχολικό κλίμα είναι η προσωπικότητα κάθε σχολείου, είναι μοναδικό για κάθε σχολική μονάδα, η ψυχή και η καρδιά του κάθε σχολείου. Το σχολικό κλίμα αναφαίρετε στην συμπεριφορά των εκπαιδευτικών– μαθητών, επηρεάζει στην πορεία, το κλίμα της τάξης και βιώνεται κάθε μέρα από τα μέλη του ,αλλά και από τους ξένους με την πρώτη ματιά, στην σχολική μονάδα. Η ποιότητα των σχέσεων συνεργατικές, ακαδημαικές, ψυχολογικές που αναπτύσσονται μέσα στο σχολικό περιβάλλον από τους μαθητές, εκπαιδευτικούς, ηγεσία και λοιπό βοηθητικό προσωπικό, καθορίζει το θετικό ή αρνητικό ψυχολογικό κλίμα του σχολικού οργανισμού. Κάθε σχολικός οργανισμός, χαρακτηρίζεται από το σχολικό κλίμα που επικρατεί στον χώρο του( και είναι μοναδικός σε αυτό) και σχετίζεται με τα άτομα που αλληλεπιδρούν μέσα της. Κάθε εκπαιδευτικός που έχει εργαστεί σε ένα σχολείο, μπορεί να καταλάβει το σχολικό κλίμα που επικρατεί μέσα του. Ένα κλίμα που μπορεί να σε προδιαθέτει ευχάριστα ή να μην σου αρέσει, να σου δημιουργεί την αίσθηση της καινοτομία, του αμοιβαίου σεβασμού των μελών της , παρακμής , της φθοράς των κακών συνεργατικών σχέσεων, της αδιαφορία. Το καταλαβαίνεις παντού, στις ζωγραφιές των παιδιών, στον στολισμό των αιθουσών, στην διαμόρφωση του χώρου, στην καλημέρα μεταξύ των εκπαιδευτικών, στις σχέσεις με τους γονείς και των μαθητών. Σίγουρα πάντως το σχολικό κλίμα, είναι συνήθως υποκειμενικό και το αντιλαμβάνεται κανείς, ανάλογα με την ψυχολογία, τις ιδέες και τα πιστεύω του. Θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως το σχολικό κλίμα συνδέεται με την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων, που διαδραματίζονται στο σχολείο και βοηθά κάθε σχολικό μέλος στο να του δώσει την αίσθηση ότι ανήκει σε αυτό και να το κάνει να αγωνιστεί γι αυτό, να βελτιώσει την διαδικασία της μάθησης, να το κάνει καλύτερο.

Διαφορές πολιτισμού και σχολικού κλίματος .
Ο πολιτισμός-κουλτούρα μιας σχολικής μονάδας, αποτελεί ένα άθροισμα από τάσεις, αξίες, κανόνες, συμπεριφορές, ιδεολογίες, πιστεύω, ιδέες οι οποίες δεν γίνονται τόσο εύκολα αντιληπτές από κάποιον ξένο, αλλά χρειάζεται να ζήσεις σε μια σχολική μονάδα για να το καταλάβεις(αντίθετα το σχολικό κλίμα το οποίο αντιλαμβανόμαστε πολύ πιο γρήγορα) υπάρχει σε κάθε σχολείο το καθιστά μοναδικό και το διαφοροποιεί από τα άλλα σχολεία. Με την έννοια δηλαδή πολιτισμός-κουλτούρα εννοούμε ένα πλατύτερο, ευρύτερο σύνολο από αξίες , θέσεις, πεποιθήσεις , παραδόσεις και αντιλήψεις , όπως η καινοτομία, η δημιουργικότητα, η σταθερότητα, η σημασία της λεπτομέρειας προκειμένου να επιτευχθεί η ακρίβεια, προσανατολισμός στο αποτέλεσμα, το ενδιαφέρον της διοίκησης για τα αποτελέσματα των πρωτοβουλιών, ο προσανατολισμός στο ανθρώπινο παράγοντα που δείχνει κατά πόσο οι αποφάσεις της ηγεσίας λαμβάνουν υπόψην τους εκπαιδευτικούς και μαθητές, η ανάπτυξη της ομαδοσυνεργατικότητας μεταξύ των εκπαιδευτικών, η τάση των εκπαιδευτικών να συναγωνίζονται φιλικά και να δημιουργούν που καθιερώθηκαν με το πέρασμα του χρόνου και ξεχωρίζουν ένα σχολείο από τα άλλα ( σε αντίθεση με το σχολικό κλίμα που αποτελεί μια από τις εκφράσεις, πτυχές του πολιτισμού – κουλτούρας και είναι επιφανειακό, το καταλαβαίνεις με την πρώτη ματιά )ο πολιτισμός –κουλτούρα είναι περισσότερο δυσδιάκριτος, βαθύτερος και δεν φαίνεται εύκολα με την πρώτη ματιά. Ο πολιτισμός – κουλτούρα αποτελεί σύνολο στοιχείων το οποίο εντάσσει όλα τα μέλη της σχολικής μονάδας στην γενικότερη βελτίωση και αναβάθμιση του σχολείου και στην αποτελεσματικότητα του. Ο Πασιαρδής (2014) αναφέρει τα 3 επίπεδα πολιτισμού – κουλτούρας. Στο πρώτο επίπεδο ανήκουν χαρακτηριστικά της σχολικής μονάδας που φαίνονται με την πρώτη ματιά, στο επόμενο επίπεδο κοινές αποδεκτές αξίες και στο τρίτο αξίες θέσεις και αντιλήψεις που κυριαρχούν σε μια σχολική μονάδα .

Μορφές σχολικού κλίματος .
1)Το ανοικτό σχολικό κλίμα που χαρακτηρίζεται από θετικές διαπροσωπικές σχέσεις, πνεύμα συνεργασίας ,κατανόησης αλληλεγγύης, ειλικρίνειας, σεβασμού, αλληλοβοήθειας μεταξύ εκπαιδευτικών- μαθητών και ηγεσίας και θεωρείτε θετικό σχολικό κλίμα, το οποίο πρέπει να επικρατεί σε κάθε σχολείο.
2)Ακριβώς στο αντίθετο βρίσκεται το κλειστό, αποστασιοποιημένο ,απόμακρο κλίμα του σχολικού περιβάλλοντος, στο οποίο τα μέλη του αδιαφορούν ο ένας για τον άλλο, κοιτούν μόνο το προσωπικό τους συμφέρον, διαπροσωπικές σχέσεις δεν υπάρχουν, τα μέλη του δεν συνεργάζονται, έχουμε έναν απόμακρο και καθοδηγητικό, αυταρχικό διευθυντή που παίρνει αποφάσεις χωρίς να λάβει υπόψην του, εκπαιδευτικούς και μαθητές. Ο Σαϊτης (2002) χαρακτηρίζει τις σχέσεις μεταξύ του προσωπικού τέτοιων σχολείων ως ψυχρές και απολύτως επαγγελματικές.
3)Το κλίμα ενεργούς εμπλοκής, στο οποίο ο διευθυντής του σχολείου είναι αποστασιοποιημένος, απόμακρος δεν διατηρεί διαπροσωπικές σχέσεις με τους εκπαιδευτικούς, αλλά στο αντίθετο οι εκπαιδευτικοί έχουν καλές διαπροσωπικές, φιλικές σχέσεις μεταξύ τους, συνεργάζονται, ενεργούν με βάση το καλό του σχολείου και προσπαθούν να το βελτιώσουν και να το αναβαθμίσουν . Η Καβούρη (1998) βασιζόμενη σε έρευνες, κυρίως στο εξωτερικό , όπου το σχολικό κλίμα αναφέρεται σαν καθοριστικός παράγοντας λειτουργίας μιας σχολικής μονάδας,( του καθοδηγητικού, αυταρχικού στυλ, της συναδελφικότητας, οικειότητας, των διαπροσωπικών σχέσεων, που επικρατούν μέσα στην σχολική μονάδα), λέει πως η ποιότητα του σχολικού κλίματος που γίνεται αντιληπτή σε μια σχολική μονάδα μπορεί να αποτυπωθεί με τέσσερις διαφορετικές μορφές α) με τη δημιουργία ανοιχτού θετικού σχολικού κλίματος όπου οι εκπαιδευτικοί έχουν καλές διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ τους , συνεργάζονται και βοηθά ο ένας τον άλλο, έχοντας παράλληλα τη στήριξη του ηγέτη που τους κατευθύνει ελάχιστα, επιδιώκοντας την αυτονομία και την αυτενέργεια την δημιουργικότητα μεταξύ των εκπαιδευτικών, β) αντίθετα στο κλειστό σχολικό κλίμα οι διευθυντές είναι αυταρχικοί απέναντι στους εκπαιδευτικούς, τους κατευθύνουν χωρίς καν να συμμερίζονται την θέση τους και την γνώμη τους και έτσι σιγά σιγά τους οδηγούν σε απάθεια ,αδιαφορία για τα τεκταινόμενα στην σχολική μονάδα γ) με τη δημιουργία κλίματος αποστασιοποίησης ή αποχής/ αποφυγής(σύμφωνα με άλλους συγγραφείς) που χαρακτηρίζεται από την έλλειψη της συνεργασίας των εκπαιδευτικών οι οποίοι διατηρούν μία στάση απάθειας παρά τα ελεύθερα περιθώρια ανάληψης πρωτοβουλιών και της υποστήριξης που τους παρέχουν οι διευθυντές και δ) με τη δημιουργία κλίματος ενεργού εμπλοκής ή κλίμα συμμετοχής/ αφοσίωσης(κατ’ άλλους ερευνητές)στο οποίο πρεσβεύει η πολύ καλή συνεργασία μεταξύ των εκπαιδευτικών, η αφοσίωση και ο ενθουσιασμός για τα σχολικά καθήκοντα που τους αναλογούν, παρότι η αντιμετώπιση του διευθυντή απέναντί τους είναι αυταρχική και καθοδηγητική.

Παράγοντες διαμόρφωσης του σχολικού κλίματος.
Σύμφωνα με την Παναγιωτίδου (2012) υπάρχουν ορισμένα χαρακτηριστικά σε κάθε σχολική μονάδα που διαμορφώνουν ένα θετικό σχολικό κλίμα .:
Μερικά από τα χαρακτηριστικά αυτά είναι .
α)Οι καλές φιλικές ,υγιείς σχέσεις που αναπτύσσονται μέσα σε μια σχολική μονάδα , μεταξύ των εκπαιδευτικών και μαθητών παρωθούν τα παιδιά στο να μάθουν περισσότερα να αυτορυθμίζουν την συμπεριφορά τους και να έχουν συνεχή ολόπλευρη ανάπτυξη όπως πρεσβεύει το αναλυτικό πρόγραμμα .
β) Μια αποτελεσματική σχολική διοίκηση, παρέχει ασφάλεια και σιγουριά στα μέλη της εκπαιδευτικούς και μαθητές και αυτό με την σειρά του επηρεάζει τις ακαδημαικές επιδόσεις των μαθητών και των εκπαιδευτικών.
γ)Οι θετικές αλλά ρεαλιστικές προσδοκίες που εκφράζει ο εκπαιδευτικός για τους μαθητές, η καθοδήγηση που τους παρέχει στην εργασία τους, αυξάνει τις επιδόσεις των μαθητών και στην συνέχεια την αποτελεσματικότητα της σχολικής μονάδας
δ) Η εμπειρία δεν είναι αποτελεσματικός παράγοντας αξιοσύνης στις μέρες μας αλλά χρειάζεται να είναι επαγγελματίας, επιστήμονας ο εκπαιδευτικός , ώστε να οργανώνει και να συντονίζει αποτελεσματικά την εκπαιδευτική διαδικασία.
ε) Είναι απαραίτητο να υπάρχουν, σχέσεις φιλικές, συνεργασίας μεταξύ οικογένειας των μαθητών και σχολείου γιατί μέσα από αυτήν την σχέση εκπληρώνονται καλύτερα οι ανάγκες των παιδιών.
στ) η τάξη και ομορφιά που παρέχει ένα προσεγμένο φυσικό περιβάλλον , δημιουργεί κλίμα ευφορίας και παραγωγικότητας στα μέλη της σχολικής μονάδας . Ο διευθυντής είναι καθοριστικός παράγοντας ώστε να υπάρχει ένα θετικό σχολικό κλίμα με συνεχή υψηλή μάθηση, ανθρώπινες σχέσεις μεταξύ των μελών της σχολικής μονάδας και υψηλούς στόχους σε όλους τους τομείς. Ο διευθυντής σαν σχολικός ηγέτης είναι καθοριστικός παράγοντας ώστε να επικρατεί στην τάξη ένα θετικό ψυχολογικό κλίμα με έμφαση στην ακαδημαική μάθηση, στις φιλικές σχέσεις και στους υψηλούς στόχους(Πασιαρδής, 2014).

Η σημασία του σχολικού κλίματος
α)Στην επίδοση των μαθητών
Το θετικό σχολικό κλίμα προάγει την μάθηση και την ψυχοπνευματική ανάπτυξη των παιδιών . (Τριλιανός 2013). Μέσα σε ένα θετικό σχολικό κλίμα οι επιδόσεις των μαθητών γίνονται καλύτερες, γιατί ο μαθητής , βοηθιέται ενθαρρύνεται από τους εκπαιδευτικούς και τους συμμαθητές του να προσπαθήσει περισσότερο, να αγαπήσει το σχολείο και να το θεωρήσει σπίτι του, γίνεται αποτελεσματικός, δημιουργικός, αποκτάει κριτική σκέψη, δημιουργεί στον χώρο του , γιατί ζει σε ένα περιβάλλον συνεργατικό, φιλικό, υποστηρικτικό, ευχάριστο. Μέσα σε ένα θετικό σχολικό κλίμα ο εκπαιδευτικός υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι μαθητές δημιουργεί στην τάξη συνθήκες αναγνώρισης , αλληλουποστήριξης, σιγουριάς , ασφάλειας και οι επιδόσεις των μαθητών βελτιώνονται. Αλλά και η αλληλοϋποστήριξη μεταξύ των μαθητών, η οποία εξασφαλίζει την αναγνώριση, την αποδοχή και την εκτίμηση προς τον καθένα ξεχωριστά, βελτιώνει , τις επιδόσεις των μαθητών την ψυχοπνευματική τους ανάπτυξη, ζητούμενο του αναλυτικού προγράμματος και φυσικά την αποτελεσματικότητα του σχολείου. Σε ένα τέτοιο σχολικό κλίμα βελτιώνουν την επίδοσή τους όχι μόνο οι αδύνατοι μαθητές αλλά και οι χαρισματικοί δοκιμάζοντας τις ικανότητές του σε δύσκολες και επίπονες διαδικασίες. Ο Μπαμπάλης (2012) επισημαίνει ότι το θετικό κλίμα της σχολικής τάξης επηρεάζει τις σχολικές επιδόσεις σε μεγαλύτερο βαθμό από προσωπικά ή οικογενειακά δεδομένα, όπως ο δείκτης νοημοσύνης και το μορφωτικό επίπεδο της οικογένειας.
β) Αναβάθμιση του εκπαιδευτικού έργου.
Είναι σε όλους γνωστό, ότι ένα καλό σχολικό κλίμα, μιας σχολικής μονάδας, επηρεάζει αποφασιστικά τους εκπαιδευτικούς και μαθητές της μονάδας αυτής , συμβάλλοντας στην απόδοσή τους στην διάθεσή τους και αναβαθμίζοντας με αυτό τον τρόπο το παραγόμενο έργο της σχολικής μονάδας. Στα πλαίσια μίας σχολικής μονάδας η εμπιστοσύνη μεταξύ των μελών, η απρόσκοπτη συνεργασία και η αλληλοϋποστήριξη των εκπαιδευτικών , αποτελούν παράγοντες αναβάθμισης του παρεχόμενου εκπαιδευτικού έργου. Ένα καλό ψυχολογικό σχολικό κλίμα ανεβάζει τη ψυχικά αποθέματα των εκπαιδευτικών και τους προκαλεί ευχαρίστηση για την δουλειά τους, τους κάνει να πιστεύουν στον εαυτό τους, ότι η δουλειά τους πιάνει τόπο και με αυτό τον τρόπο βελτιώνεται η παραγωγικότητά τους . Το θετικό σχολικό κλίμα σπρώχνει τους εκπαιδευτικούς στην προσπάθεια για βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης και τους μαθητές να γίνουν περισσότερο υπεύθυνοι και δημιουργικοί συνεισφέροντας σε ποιοτικότερους εκπαιδευτικούς στόχους. Ο Μιχόπουλος (1998α) αναδεικνύει τα θετικά αποτελέσματα ενός ανοιχτού κλίματος στο περιβάλλον μάθησης και τη συμβολή του στην ικανοποίηση των ατομικών αναγκών των εκπαιδευτικών τονίζοντας την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού έργου που προκύπτει. Μέσα σε ένα θετικό σχολικό κλίμα οι εκπαιδευτικοί βλέπουν τις ιδιαίτερες ατομικές ανάγκες που έχει κάθε μαθητής , τον ιδιαίτερο τρόπο μάθησής του, έτσι διαφοροποιούν την διδασκαλία τους την προσαρμόζουν στις ανάγκες των μαθητών τους και το εκπαιδευτικό έργο αναβαθμίζεται ποιοτικά. Μέσα σε ένα θετικό σχολικό περιβάλλον δημιουργούνται φιλικές σχέσεις και εμπιστοσύνη μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών , σχέσεις που προάγουν την μάθηση και φυσικά την αναβάθμιση του σχολικού οργανισμού.
Στην αποτελεσματικότητα του σχολείου.
Το θετικό σχολικό κλίμα αποτελεί αναγκαίο σημείο κλειδί της αποτελεσματικότητας και της εκπαιδευτικής επιτυχίας μίας σχολικής μονάδας και επομένως πρέπει να είναι θετικό και όχι αρνητικό προκειμένου να την προάγει και να την αναπτύσσει. Καθορίζεται, επηρεάζεται , διαμορφώνεται από τον δημοκρατικό συμμετοχικό ηγέτη της σχολικής μονάδας που από τυπικός γραφειοκράτης του παραδοσιακού σχολείου, μεταμορφώνεται σε καινοτόμο, χαρισματικό, δημιουργικό ηγέτη, που μπαίνει μπροστά και ωθεί το σχολείο στην σύγχρονη εποχή, που χαρακτηρίζεται από πολυποικιλότητα και απαιτήσεις τόσο σε διοικητικά αλλά και σε εκπαιδευτικά θέματα. Η στάση, οι ιδέες και οι αντιλήψεις του θετικού σχολικού κλίματος οφείλουν να αφήνουν στους εκπαιδευτικούς ευρεία περιθώρια κίνησης, ευελιξίας , δημιουργικότητας ,ηγεσίας και ανάληψης πρωτοβουλιών (Καρατάσιος 2010). Ένα σχολείο που φροντίζει για τους μαθητές του για την ανάπτυξη της σκέψης και της γνώσης ,την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, αλλά και συμβάλλει καθοριστικά στην ενσωμάτωση σε ένα δημοκρατικό υποστηρικτικό σχολικό περιβάλλον που είναι αναγκαίο για την ψυχοσωματική ανάπτυξη των μαθητών. Προαπαιτούμενο όλων αυτών είναι το θετικό κλίμα ευχαρίστησης, καινοτομίας, συνεργατικότητας, μάθησης και δημιουργίας προστατευμένο από προβλήματα όπως της ανταγωνιστικότητας , των επιδόσεων, της παραβατικής συμπεριφοράς των νέων και κυρίως της σχολικής εγκατάλειψης δείχνουν την αποτελεσματικότητα του σχολείου (Ανδρέου, 2001). Η αποτελεσματικότητα μιας σχολικής μονάδας, επιτακτικό ζητούμενο των ημερών μας, που εκφράζεται με παραμέτρους όπως οι επιδόσεις των μαθητών, η διοίκηση και οργάνωση ης σχολικής μονάδας, η εμπλοκή των γονέων στα κοινά της σχολικής ζωής , οι διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των εκπαιδευτικών – μαθητών, η ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου που παράγεται είναι σε απόλυτη συνάρτηση με το θετικό σχολικό κλίμα που επικρατεί στην σχολική μονάδα

Συμπεράσματα
Στην παρούσα εργασία είναι προφανές ότι πρέπει να δίνεται έμφαση στην ανάγκη να επικρατεί θετικό σχολικό κλίμα σε κάθε σχολική μονάδα. Ο διευθυντής μιας σχολικής μονάδας έχοντας την κεντρική εξουσία στα πλαίσιά της, παίζει ρόλο κλειδί στην δημιουργία θετικού κλίματος στο σχολείο, ( το οποίο πρέπει να είναι προσανατολισμένο στις καλές διαπροσωπικές ,φιλικές σχέσεις μεταξύ των μελών του), ασκώντας δημοκρατική και όχι αυταρχική και καθοδηγητική εξουσία. Οι επιδράσεις του θετικού σχολικού κλίματος αυτού είναι παραπάνω από έκδηλες σε κάθε συμμετέχοντα στην σχολική μονάδα. Σε ένα δημοκρατικό θετικό σχολικό κλίμα, οι μαθητές αυξάνουν τις επιδόσεις η ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου συνεχώς μεγαλώνει και έτσι το σχολείο γίνεται πιο αποτελεσματικό και δημιουργικό. Είναι επιτακτική ανάγκη λοιπόν τα μέλη ενός σχολικού οργανισμού να προσπαθούν στην δημιουργία θετικού σχολικού κλίματος.

Σημαντικά και απαραίτητα χαρακτηριστικά ενός εκπαιδευτή ενηλίκων για την επιτυχή άσκηση του ρόλου του ως εκπαιδευτικού σε ΣΔΕ;

Ο εκπαιδευτικός , στο σχολείο δεύτερης ευκαιρίας ( ΣΔΕ ) έχει  να φέρει σε πέρας , ένα πιο δύσκολο και πολυσύνθετο έργο, σε σχέση με τους  εκπαιδευτικούς, σε άλλες βαθμίδες εκπαίδευσης. Έτσι πρέπει να είναι εφοδιασμένος  με επιπρόσθετα και ιδιαίτερα προσόντα, ώστε να ανταποκριθεί , στο ανοικτό πρόγραμμα σπουδών, που χαρακτηρίζει τα σχολεία των ΣΔΕ και στις ιδιαίτερες περιπτώσεις των μαθητών που εκπαιδεύονται σε αυτά. Αφού λοιπόν διαγνώσει, τις προσδοκίες των μαθητών του για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, πρέπει να προχωρήσει στην δημιουργία του μαθησιακού συμβολαίου, το οποίο πρέπει να  εκφράζει αυτές τις προσδοκίες. Σε αυτό  λοιπόν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, πρέπει ο εκπαιδευτικός, με διάφορους τρόπους, να ενθαρρύνει και να παρωθήσει τους μαθητές στην μάθηση, ώστε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά μαθησιακά αποτελέσματα. Τα σχολεία δεύτερης ευκαιρίας απευθύνονται σε, ηλικιωμένους , εργαζόμενους, μακροχρόνια άνεργους, επαναπατρισθέντες, φυλακισμένους κ.λ.π . Οι εκπαιδευόμενοι λοιπόν στα ΣΔΕ, αποτελούν ειδικές κατηγορίες μαθητών οι οποίες πρέπει να έχουν ιδιαίτερη μεταχείριση, από το εκπαιδευτικό σύστημα. Σκοπός των ΣΔΕ, είναι να εισάγουν τις κατηγορίες αυτών των ενήλικων μαθητών , ξανά στην αγορά εργασίας και να άρουν τον κοινωνικό αποκλεισμό, που υφίσταται για αυτούς, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Στα πλαίσια αυτών των σχολείων, ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να είναι όσο καλύτερα γίνεται καταρτισμένος και έτοιμος για την διδασκαλία. Συμμετοχικές τεχνικές, βιωματική μάθηση, θα ενεργοποιήσουν τους ενήλικους μαθητές που ως τώρα ήταν αποκλεισμένοι από το εκπαιδευτικό σύστημα και θα τους εντάξουν ξανά στα κοινωνικά δρώμενα και στην αγορά εργασίας.

 Τα Σχολεία δεύτερης ευκαιρίας αποτελούν όχι μόνο μια καινοτομία αλλά μια βαθιά μεταρρύθμιση στο ανελαστικό εκπαιδευτικό σύστημα  το οποίο  εξακολουθεί να επιζεί  παρόλα τα σημάδια των καιρών. Όσον αναφορά την μάθηση σε ΣΔΕ ,  θα πρέπει να ξεχάσουμε το παλιό αναχρονιστικό, γραφειοκρατικό  μοντέλο διδασκαλίας,  που εκφράζεται από την στείρα μετάδοση γνώσεων, από πλευράς εκπαιδευτικού και θα πρέπει να περάσουμε  σε ένα  πιο σύγχρονο, ευέλικτο μοντέλο διδασκαλίας, στο οποίο  κυρίαρχη θέση θα έχει η ενεργητική συμμετοχική οικοδόμηση της γνώσης από πλευράς μαθητή, με συμπαραστάτη και καθοδηγητή τον εκπαιδευτικό. Ο εκπαιδευτικός σε ΣΔΕ , σε αυτό το μοντέλο καλείτε να παίξει έναν πιο σύνθετο, απαιτητικό και δύσκολο ρόλο. Θα πρέπει να κατέχει  δεξιότητες  συντονιστή, σύμβουλου, εμψυχωτή, καθοδηγητή,  να δραστηριοποιεί, να παρωθεί, να κινητοποιεί τους μαθητές, ώστε να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για την μάθησή τους. Να μπορεί να αναγιγνώσκει  το κοινωνικο-πολιτιστικό περιβάλλον τους, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους  , τις ειδικές  μορφωτικές ανάγκες  τους , τις δυνατότητες  τους . Να αντιλαμβάνεται τις προσδοκίες τους  για την μάθηση,  να συνθέτει το μαθησιακό προφίλ των μαθητών του, να διαμορφώνει προγράμματα διδασκαλίας  που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους , να αναπλαισιώνει την γνώση, να παράγει  διδακτικό υλικό σύμφωνα με τις ανάγκες τους  και να το εφαρμόζει στην μαθησιακή διαδικασία. Να προγραμματίζει ετήσια την σχολική χρονιά, να προγραμματίζει σε τριμηνιαία, μηνιαία, εβδομαδιαία βάση, σύμφωνα με την διάγνωση  των εκπαιδευτικών αναγκών και προσδοκιών των μαθητών του. Να κατέχει σε υψηλό βαθμό  παιδαγωγικές και διδακτικές  θεωρίες, να είναι ερευνητής   και τα αποτελέσματα της  έρευνάς του, να τα μεταφέρει στην εκπαιδευτική πραγματικότητα. Να γνωρίζει  διδακτικές μεθόδους  και τεχνικές , που συμβάλλουν στην ενεργητική  συμμετοχή, στην ανάπτυξη του κριτικού γραμματισμού,  την μάθηση μέσω βιώματος και  τις  οποίες θα χρησιμοποιεί κατάλληλα,  για να  διεγείρει τα κίνητρα  και το ενδιαφέρων των μαθητών του. Να διαφοροποιεί την διδασκαλία του,  εφαρμόζοντας ποικίλες τεχνικές, τρόπους εργασίας  τρόπους αξιολόγησης  κ.λ.π  ώστε να ανταποκρίνεται στις διαφορετικές  ανάγκες  των μαθητών του. Να μην είναι επικριτικός, είρωνας , να μην προσβάλλει την προσωπικότητα των μαθητών του,  αλλά να τους στηρίζει και να τους βοηθά, ώστε να γίνουν αυτόνομα  και υπεύθυνα άτομα. Να είναι αυθεντικός, συμβουλευτικός, συνεπής, χωρίς στερεότυπα, προκαταλήψεις, να εμπνέει, να καθοδηγεί  τους μαθητές του. Να τους εμψυχώνει  και να  προωθεί στην τάξη ένα παιδαγωγικό κλίμα, όπου θα κυριαρχεί ο διάλογος, η αλληλοεκτίμηση, η συνεργατικότητα  και οι όποιες διαφωνίες που θα  προκύπτουν μεταξύ των μαθητών, θα λύνονται δημιουργικά,   δημοκρατικά  με βάση τον διάλογο  και την ενσυναίσθηση. Να κατέχει ποικίλες  δεξιότητες αξιολόγησης των μαθητών του  αναγνωριστικές , διαμορφωτικές, τελικές  χρησιμοποιώντας και πιο σύγχρονες μεθόδους όπως  αυτοαξιολόγηση, ετεροαξιολόγηση, σχέδια εργασίας κατασκευές κ.λ.π. Να είναι  στοχαστικός, να αξιολογεί την διδασκαλία  του, να ερευνά τα αδύναμα σημεία του, να τα διορθώνει και να φροντίζει κάθε φορά, να γίνεται και καλύτερος. Να γνωρίζει από σύγχρονες τεχνολογίες, να επιμορφώνεται συνεχώς  από αρμόδιους φορείς  και τις γνώσεις και δεξιότητες που αποκτά, να τις  μεταφέρει στην εκπαιδευτική πράξη.

Να είναι επαγγελματίας  και να διαθέτει όλα τα προσόντα που χρειάζονται , παιδαγωγικά, διδακτικά, για να βγάλει σε πέρας, το δύσκολο έργο του  ως διευκολυντής, εμψυχωτής  και φορέας της κοινωνικής αλλαγής  των μαθητών σε ΣΔΕ. Όλα αυτά και άλλα χαρακτηριστικά πρέπει να υπάρχουν σε έναν εκπαιδευτή στα ΣΔΕ, γιατί ο ρόλος του είναι πολύ πιο δύσκολος και απαιτητικός, σε σχέση με άλλους συναδέλφους, του σε άλλες βαθμίδες εκπαίδευσης. Ο εκπαιδευτής σε ΣΔΕ, πρέπει  να ανταποκρίνεται σε  ανοιχτά προγράμματα σπουδών  τα οποία πρέπει να συναποφασίζονται  με τους εκπαιδευόμενους ανάλογα με τις ανάγκες και προσδοκίες τους, όπου η διδασκαλία θεωρείτε πράξη επικοινωνίας , όπου απαιτούνται ειδικές μέθοδοι διδασκαλίας και διδακτικής  για να ανταποκριθούν σε προγράμματα σπουδών οι εκπαιδευόμενοι.  Προγράμματα που στοχεύουν, στην καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού ατόμων που στερούνται δεξιότητες και γνώσεις, για να ανταποκριθούν στην στις ανάγκες της ζωής  και στην αγορά εργασίας. Ας μην ξεχνάμε εξάλλου, ότι οι εκπαιδευόμενο, αποτελούνται κυρίως από άτομα που εγκατέλειψαν το σχολείο  και ότι δεν τους έχουν μείνει πολλές ευκαιρίες  ακόμη. β) . Λόγοι για τους οποίους, είναι σημαντική, η διερεύνηση από τον εκπαιδευτή , των προσδοκιών με τις οποίες προσέρχονται τα ενήλικα άτομα σε ένα ΣΔΕ; Ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να κάνει ένας εκπαιδευτής  σε ΣΔΕ , μια άκρως απαραίτητη διαδικασία, που αποτελεί  προϋπόθεση  μιας αποτελεσματικής διδασκαλίας, είναι η διάγνωση των προσδοκιών με τις οποίες έρχονται οι μαθητές του στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Πράγμα το οποίο αποτελεί ένα δύσκολο και πολύπλοκο εγχείρημα , αλλά πολύ βασικό, για την επιτυχή πορεία της εκπαίδευσης των μαθητών σε ΣΔΕ. Αφουγκράζεται  λοιπόν  ο εκπαιδευτικός , τις προσδοκίες, τους στόχους , τα  μελλοντικά τους σχέδια με τα οποία έρχονται οι μαθητές του, στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα (π.χ., προσδοκίες για προαγωγή, για εξεύρεση εργασίας, για εκπλήρωση ονείρων του παρελθόντος). Η διερεύνηση λοιπόν των προσδοκιών των εκπαιδευόμενων, πρέπει να αρχίσει από πολύ νωρίς, από την πρώτη επαφή που θα έχουν οι υποψήφιοι  στο πλαίσιο της συνέντευξης που δίνουν ενώπιον επιτροπής εκπαιδευτικών και του διευθυντή του σχολείου. Και είναι πολύ σημαντική για την κατάρτιση προγράμματος σπουδών, σύμφωνα με τις προδιαγραφές  του προγράμματος σπουδών στα ΣΔΕ, των αρχών και κανόνων λειτουργίας των ΣΔΕ  και των εκφρασμένων προσδοκιών των εκπαιδευόμενων. Σ’ αυτή την πρώτη γνωριμία, αρχίζει ουσιαστικά και η κατάρτιση του μαθησιακού συμβολαίου, που ο κάθε εκπαιδευόμενος πρέπει να συνάψει με το σχολείο, ώστε να καταστεί δυνατή η ένταξη και λειτουργία του στην εκπαιδευτική ομάδα, στην οποία θα συμμετάσχει στη διάρκεια της φοίτησής του. Ένας από τους καλύτερους τρόπους ενθάρρυνσης και παρακίνησης των μαθητών στην διδασκαλία, θεωρούνται οι ενεργητικές, βιωματικές τεχνικές, που εμπλέκουν τον μαθητή στην μαθησιακή διαδικασία. Συλλογικές δηλαδή διαδικασίες μάθησης, οι οποίες προάγουν την εργασία σε ομάδες, το συνεργατικό κλίμα, βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματικότητα της μάθησης. Οι εκπαιδευτικές αυτές τεχνικές ορίζονται ως συμμετοχικές, διότι στοχεύουν στην ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευομένων στην εκπαιδευτική διεργασία, κινητοποιώντας παράλληλα το ενδιαφέρον τους και αξιοποιώντας βιώματα και προγενέστερες γνώσεις και εμπειρίες τους.

Η έκθεση των εκπαιδευομένων στην εμπειρία, κινητοποιεί την ενεργητική συμμετοχή και την κριτική σκέψη, ενθαρρύνει τον κριτικό στοχασμό και αναστοχασμό και τη δημιουργικότητά τους, με στόχο να αναπτύξουν νέες γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις και συμπεριφορές, οι οποίες συμβάλλουν περαιτέρω στην κοινωνική και συναισθηματική τους ανάπτυξη εφόσον «μιλάμε για ένα Πρόγραμμα Σπουδών ευέλικτο, βασισμένο στις ανάγκες των εκπαιδευομένων και τη φιλοσοφία των πολυγραμματισμών, δεν μπορεί παρά αυτό, στο επίπεδο της παιδαγωγικής πρακτικής, να στηρίζεται σε μεθόδους διδασκαλίας που να επιτρέπουν τη βιωματική προσέγγισητης γνώσης, την ομαδοσυνεργατική μάθηση, τα σχέδια δράσης, τις διαθεματικές προσεγγίσεις». Και τούτο, διότι προτίθενται να αναπτύξουν νέες γνώσεις/δεξιότητες και να υιοθετήσουν νέες στάσεις και συμπεριφορές.

 Βιωματικές δραστηριότητες μπορεί να είναι διερευνητικές δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα με πρωτοβουλία των μαθητών, όπως αναζήτηση, επεξεργασία των πληροφοριών και παρουσίαση των αποτελεσμάτων, επισκέψεις σε χώρους ενδιαφέροντος, καταγραφή κατά τη διάρκεια και επεξεργασία μετά των δεδομένων που συλλέχτηκαν, μορφές εκπαιδευτικού δράματος, παιχνιδιών ρόλων και γενικότερα αναπαραστάσεις κοινωνικών γεγονότων, debates και γενικότερα συζητήσεις/αντιπαραθέσεις και τέλος δημιουργική έκφραση μέσα από την τέχνη και το λόγο.

Ενδεικτικά αναφέρονται οι βιωματικές δραστηριότητες που θεωρούνται αποτελεσματικότερες από τους εκπαιδευτικούς ή τουλάχιστον επιλέγονται συχνότερα.

 Προσομοίωση, παιχνίδι ρόλων, αφηγηματική ανασύνθεση, ταξίδια κατευθυνόμενης φαντασίας, αντιτιθέμενες απόψεις, Δραστηριότητες άμεσης εμπειρίας, δραματοποίηση, οργάνωση συζήτησης στρογγυλού τραπεζιού, μυθοπλασία , δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού, επισκέψεις σε χώρους πολιτισμικής αναφοράς, ομαδική εργασία, διαθεματική προσέγγιση (ο όρος «διαθεματική προσέγγιση» χρησιμοποιείται από τη βιβλιογραφία για να δηλώσει τη διδακτική προσέγγιση, που δεν ακολουθεί την κατάτμηση της πραγματικότητας σε διδακτικά αντικείμενα και ξεχωριστά μαθήματα, όπως είναι για παράδειγμα, η Ιστορία, η Κοινωνιολογία, τα Μαθηματικά κλπ., αλλά εξετάζει κάθε θεματική ενότητα απ’ όλες τις δυνατές πλευρές. Έτσι, το θέμα, για παράδειγμα της συγκοινωνίας, εξετάζεται από τεχνολογικής, ιστορικής, οικονομικής, ψυχολογικής κλπ. Πλευράς. Επισκέψεις σε χώρους πολιτισμικής αναφοράς, σχέδια εργασίας ( η μέθοδος project απαιτεί από τον εκπαιδευτικό να εγκαταλείψει τις δασκαλοκεντρικές παραδοσιακές μεθόδους, να δημιουργήσει ένα μαθησιακό περιβάλλον πλούσιο σε ερεθίσματα και εμπειρίες, και να προωθήσει την πρωτοβουλία και τη συνεργασία των εκπαιδευομένων. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, οι εκπαιδευόμενοι που εργάσθηκαν με τη μέθοδο project, παρουσίασαν υψηλές επιδόσεις τόσο σε κοινωνικό όσο και γνωστικό επίπεδο.

Τα σχολεία  δεύτερης ευκαιρίας, έχουν πάρα πολύ σημαντικό ρόλο να πραγματοποιήσουν. Η εκπαίδευση ενηλίκων και η κατάρτιση τους, παίζουν ουσιαστικό ρόλο προς την προσπάθεια, να ελαττωθεί το μεγάλο χάσμα, που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στην ευημερούσα κοινωνική τάξη και  σε όσους πλήττονται και κινδυνεύουν από τον κοινωνικό αποκλεισμό. Στόχος των ΣΔΕ είναι η απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων  από άτομα τα οποία δεν είχαν ευκαιρίες να αποκτήσουν τίτλους σπουδών. Γι αυτό είναι σημαντικό να τα εξοπλίζουν με εκπαιδευτικούς, οι οποίοι είναι πολύ καλά καταρτισμένοι, στο αντικείμενο των προγραμμάτων σπουδών των ΣΔΕ.

Πώς γίνεται η διάγνωση των εκπαιδευτικών αναγκών στην ομάδα ; Πώς συνάπτεται το μαθησιακό συμβόλαιο και ποιος είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού.

Η εργασία μέσα στις εκπαιδευτικές ομάδες, αποτελούν ίσως τον καλύτερο τρόπο εκπαίδευσης των ενήλικων μαθητών. Για την δημιουργία και την καλή λειτουργία των ομάδων, απαιτείτε από τον εκπαιδευτικό, να  αναλάβει πρωτοβουλίες, για την γνωριμία και το δέσιμο της ομάδας. Η διάγνωση των εκπαιδευτικών αναγκών των ενήλικων μαθητών, είναι πρωταρχικής σημασίας για τον εκπαιδευτικό. Η σύναψης μαζί τους ενός εκπαιδευτικού συμβολαίου, μέσα στο οποίο θα πρέπει να περιγράφονται, όλα τα βασικά σημεία λειτουργίας της ομάδας, τα οποία θα πρέπει τα ενδιαφερόμενα μέλη, να τα τηρούν κατά την διάρκεια πραγματοποίησης του εκπαιδευτικού προγράμματος.

Η έννοια της εκπαιδευτικής  ομάδας.

Όταν μιλάμε για, ομαδική εργασία στην εκπαιδευτική διαδικασία ,  μιλάμε για μια συνάθροιση ατόμων 2.3.4.5  κ.λ.π. , με σκοπό την συλλογική μάθηση. Κάθε ομάδα μπορεί να έχει τους δικούς της κανόνες, ηγεσία, κοινά χαρακτηριστικά,  κοινωνική οργάνωση, σκοπούς  και στόχους  που την ξεχωρίζουν από τις υπόλοιπες ομάδες. Οι ομάδες μπορούν να είναι ομογενείς (κοινά χαρακτηριστικά ) ή ετερογενείς(διαφορετικά χαρακτηριστικά). Είναι απαραίτητο η εκπαιδευτική ομάδα να έχει συνοχή , και τα μέλη της, να συνδέονται στενά μεταξύ τους. Έτσι ώστε να δημιουργηθούν μέσα της, κοινές στάσεις, αξίες  και το αίσθημα ότι ανήκω σε αυτήν, ώστε να δεθεί η ομάδα και να έχει συνοχή. Σύμφωνα με την Τσιμπουκλή ομάδα ορίζεται ως μια συνάθροιση ατόμων, στην οποία κάθε άτομο έχει συνείδηση της παρουσίας των άλλων, αλληλεπιδρά με τους άλλους, δέχεται ότι έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις ως μέλος αυτής, μοιράζεται μια κοινή ταυτότητα, ενώ παράλληλα βιώνει κάποια μορφή εξάρτησης από τους άλλους για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Η ομαδική εργασία, δημιουργεί κλίμα εμπιστοσύνης, στην μάθηση των ενηλίκων μαθητών. Θεωρείτε καινοτόμα μέθοδος διδασκαλίας, που προάγει εκτός από την μάθηση, στάσεις και αξίες, εκτός από γνώσεις και δεξιότητες. Οι ενήλικοι μαθητές, μέσα στην ομάδα έρχονται σε αλληλεπίδραση μεταξύ τους, ανταλλάσουν απόψεις  οικοδομούν συμμετοχικά  την γνώση, << μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν >>. Η ομαδική εργασία, συμβάλλει στην επίτευξη της αρχής, «μαθαίνω πώς να μαθαίνω». Συνήθως ο καλύτερος  αριθμός μιας ομάδας είναι 5 άτομα, αλλά επιβάλλεται να ξεκινήσει με λιγότερα άτομα, μέχρι να συνηθίσουν οι ενήλικοι μαθητές, τον ομαδικό τρόπο εργασίας. Η συνοχή, δηλαδή το δέσιμο μιας ομάδας, αποτελεί βασικό παράγοντα για την λειτουργία της για την μείωση του άγχους, των εντάσεων και την ανάπτυξη της εμπιστοσύνης ανάμεσα στα μέλη της. Ο στόχος της εκπαίδευσης σε ομάδες, υπερβαίνει την απόκτηση εργαλειακών γνώσεων και αφορά την ανάπτυξη της επικοινωνίας μέσω του διαλόγου,  την κατανόηση των στάσεων και των προσωπικών παραδοχών και τον κριτικό στοχασμό,  με στόχο την επίτευξη της Μετασχηματίζουσας. Υπάρχουν τέσσερις στρατηγικές, τις οποίες χρειάζεται να γνωρίζει, ο εκπαιδευτής ενηλίκων,  ώστε να ενισχύσει, τη συμμετοχή των εκπαιδευομένων, στην ομάδα. Θα πρέπει καταρχήν, να καθορίσει τις θέσεις εργασίας των ενήλικων μαθητών, τη διάταξη των θρανίων των εκπαιδευομένων μέσα στο χώρο, με τρόπο τέτοιο ώστε να διευκολύνεται η αλληλεπίδραση στην ομάδα, να γνωρίζει τις προσδοκίες και να θέσει  τους κανόνες λειτουργίας της ομάδας, (στη διαμόρφωση των οποίων είναι απαραίτητο, να συμμετέχουν ενεργά οι ενήλικοι μαθητές ), να ενισχύσει την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη μέσα στην ομάδα. Στις εκπαιδευτικές ομάδες, η τήρηση των αρχών και των στρατηγικών λειτουργίας της ομάδας, έχει ιδιαίτερη αξία, για την πορεία της μαθησιακής διεργασία. Οι τεχνικές ανάπτυξης των ομάδων είναι σημαντικές, τόσο για τη δημιουργία κλίματος ασφάλειας και εμπιστοσύνης, όσο και για την ίδια την πορεία της μάθησης. Σκοπός της αξιοποίησης των διαφόρων τεχνικών είναι:

• να μειωθεί η ένταση, το άγχος και ο φόβος, των ενηλίκων μαθητών για το διδακτικό αντικείμενο και την πορεία της διδασκαλίας.
• να γνωριστούν οι εκπαιδευόμενοι μεταξύ τους και με τον εκπαιδευτή, να δεθούν οι ομάδες εργασίας, ώστε να περιοριστούν τα προβλήματα συμπεριφοράς.
• να ενισχυθεί η δέσμευση των εκπαιδευομένων στο πρόγραμμα και να αποκτήσουν στάσεις και αξίες θετικές, ώστε να μην τα παρατούν εύκολα.
• να διερευνηθούν οι προσδοκίες των εκπαιδευομένων από το πρόγραμμα και να τεθούν λογικές προσδοκίες για την μάθηση των ενηλίκων μαθητών επίσης να τεθούν κοινοί  σκοποί και μαθησιακοί στόχοι, εκτός από τους ατομικούς .
• να τεθούν οι κανόνες και αξίες, που θα προάγουν τη μάθηση, την ορθή επικοινωνία, τη μαθησιακή κουλτούρα, την γνωστική ανάπτυξη, μέσα στην ομάδα.

Διερεύνηση των εκπαιδευτικών αναγκών των ενήλικων εκπαιδευομένων.

Οι ενήλικοι εκπαιδευόμενοι, έχουν διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες, από τους ανήλικους εκπαιδευόμενους. Η γνώση των εκπαιδευτικών αναγκών, των ενήλικων μαθητών, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα στην εκπαίδευσή τους, προκειμένου να υλοποιήσουν με επιτυχία, προγράμματα εκπαίδευσης. Γι αυτό ο εκπαιδευτικός, κατά την εναρκτήρια συνάντηση της ομάδας, πρέπει να αφιερώσει χρόνο, στην γνωριμία των μαθητών μεταξύ τους και  στην ανίχνευση των διαφοροποιημένων μαθησιακών αναγκών τους. Η απόφαση του εκπαιδευτή για το ποια τεχνική γνωριμίας θα επιλέξει, θα εξαρτηθεί από ποικίλους παράγοντες. Ένας  τρόπος γνωριμίας των ενήλικων μαθητών μεταξύ τους, είναι μέσω <<ζευγαριών επικοινωνίας >>. Οι μαθητές  περπατούν γύρω -γύρω στην τάξη και επιλέγουν  κάποιον συμμαθητή τους, με τον οποίο θα ήθελαν να γνωριστούν  καλύτερα. Μετά κάθε ενήλικος μαθητής παίρνει συνέντευξη από το ζευγάρι του, Στην διάρκεια της συνέντευξης, απαντιούνται ερωτήματα όπως, πια είναι η εκπαιδευτική πορεία του μαθητή ; Ποιοι λόγοι των ώθησαν να συμμετέχει, στο εν λόγω πρόγραμμα ; Ποια, θα ήθελαν να είναι η επαγγελματική τους πορεία στο μέλλον. Αφού γίνεται η γνωριμία μεταξύ τους, κάθε μαθητής συστήνει τον συμμαθητή του, στην ολομέλεια της τάξης. Καλή μέθοδος γνωριμίας των μαθητών είναι και η<< αλυσίδα >>. Οι μαθητές σχηματίζουν μια αλυσίδα,  κάνοντας έναν κύκλο  και πιάνοντας  ο ένας τον άλλο από τα χέρια, συστήνουν τον εαυτό τους στην ομάδα, λέγοντας απλώς το μικρό τους όνομα και τα ονόματα όσων κάθονται πριν από αυτών στην αλυσίδα. Κάθε εκπαιδευόμενος, που συστήνεται στην αλυσίδα πρέπει να αναφέρει, εκτός από το όνομα του, τα ονόματα όλων όσοι έχουν ήδη συστηθεί πριν από αυτόν. Ο πρώτος ο οποίος συστήθηκε πρέπει να αναφέρει τα ονόματα όλης της ομάδας εργασίας. Το δεύτερο βήμα της εναρκτήριας συνάντησης αφορά τη διάγνωση των εκπαιδευτικών αναγκών, την ανάλυση των προσδοκιών των ενήλικων εκπαιδευομένων και τον ορισμό των κανόνων λειτουργίας της εκπαιδευτικής ομάδας. Πρώτη  κίνηση του εκπαιδευτικού είναι, αντί να στείλουν οι μαθητές, ένα απλό βιογραφικό σημείωμα, να τους  υποβάλλει μια σειρά από ερωτήσεις  για τους λόγους, τις προσδοκίες που είχαν και συνέβαλλαν στο να εμπλακούν σε αυτό το πρόγραμμα. Παράλληλα, με τον τρόπο αυτό,  μέσω δηλαδή της γνωριμίας και της ανίχνευσης των μαθησιακών αναγκών των μαθητών, χτίζεται σταδιακά και το μαθησιακό συμβόλαιο, το οποίο θα δεσμεύει τους μαθητές και τον δάσκαλο και  θα ολοκληρωθεί στο τέλος της εναρκτήριας συνάντησης. Κατά την πρώτη συνάντηση, οι ενήλικοι εκπαιδευόμενοι, βιώνουν αρκετό άγχος και αβεβαιότητα. Για να καθησυχάσει τους φόβους τους και να δημιουργήσει κλίμα εμπιστοσύνης και ασφάλειας, ο εκπαιδευτικός, πρέπει να αυτοπαρουσιαστεί στους μαθητές του. Γι αυτό βάζει την ομάδα, να καθίσει σε κύκλο γνωριμίας και παρουσιάζει τον εαυτό του  στην ομάδα. Τους πληροφορεί για την επαγγελματική του πορεία, και  αφιερώνει χρόνο, για να απαντήσει στις απορίες τους για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Τους μιλάει για τις γνώσεις του, τις εκπαιδευτικές ικανότητές του, και τα κυριότερα χαρακτηριστικά του, ως εκπαιδευτής ενηλίκων, τις προσδοκίες που έχει από την ομάδα του, τις δυσκολίες του προγράμματος. Συζητούν για τα  χαρακτηριστικά της ομάδας τους, και ποιες είναι οι προσδοκίες των μαθητών του από αυτόν και από το πρόγραμμα. Τι γνώσεις, ικανότητες, θα ήθελαν να αποκτήσουν από το πρόγραμμα; Ποιοι θα πρέπει να είναι, οι κανόνες λειτουργίας της ομάδας και θα ήθελαν να επικρατούν  στο πρόγραμμα.

Αφού γνωριστούν μεταξύ τους, ο εκπαιδευτής, χωρίζει τους μαθητές, σε μικρές ομάδες. Συνήθως κάθε ομάδα αποτελείτε από 4-5 άτομα . Αφού η κάθε ομάδα βγάζει ένα όνομα για τον εαυτό της, ζητάει από τους μαθητές να συζητήσουν μεταξύ τους, ερωτήσεις τις οποίες έχει προετοιμάσει ειδικά γι αυτούς, από πριν ο εκπαιδευτικός και έχουν σκοπό την ανίχνευση των διαφοροποιημένων μαθησιακών αναγκών, των ενήλικων μαθητών. Οι μαθητές συζητούν  μεταξύ τους , συνήθως γύρω στα 20 λεπτά  και καταγράφουν στο χαρτί  τις απαντήσεις,  στις οποίες κατέληξε, συναινετικά  η ομάδα. Μετά κάθε ομάδα βγάζει ένα όνομα για τον εαυτό της, ορίζει έναν αντιπρόσωπο, ο οποίος θα παρουσιάσει την ομάδα του και  θα ανακοινώσει τις απαντήσεις της, στην ολομέλεια της τάξης. Συνήθως, αυτό γίνεται μέσα σε 15-20 λεπτά. Ακολουθεί η σύνθεση των απαντήσεων από τον εκπαιδευτικό, με τις οποίες χτίζεται το μαθησιακό συμβόλαιο.

Η διαμόρφωση του μαθησιακού συμβολαίου

Το μαθησιακό συμβόλαιο, είναι ένα πλέγμα από κανόνες, με το οποίο έρχονται σε συμφωνία ο εκπαιδευτικός και οι ενήλικοι μαθητές μεταξύ τους. Κάθε μαθητής διαθέτει ιδέες, πιστεύω, για το πώς πρέπει να πραγματοποιηθεί  και με ποιον τρόπο το πρόγραμμα. Για αυτό τον λόγο, πρέπει ο εκπαιδευτικός και ο μαθητής  να τηρήσουν τους απαραίτητους κανόνες  που θα συνάψουν μαζί, κατά την διάρκεια του προγράμματος.

Το μαθησιακό συμβόλαιο γίνεται, στην διάρκεια της πρώτης εναρκτήριας συνάντησης της τάξης. Περιλαμβάνει τους σκοπούς, στόχους, τις διδακτικές μεθόδους, την αξιολόγηση του προγράμματος, τους κανόνες λειτουργίας της εκπαιδευτικής ομάδας και γίνεται σημείο αναφοράς σε όλη την εκπαιδευτική πορεία  του προγράμματος από μαθητές και εκπαιδευτικό. Αφού ο εκπαιδευτικός, έχει διαγνώσει και αναγνωρίσει τις μαθησιακές ανάγκες και προσδοκίες των εκπαιδευόμενων,  προχωρά στην σύνθεση των μαθησιακών αναγκών των μαθητών σε συνάρτηση,  με τους στόχους του προγράμματος. Μέσα από αυτήν την σύνθεση, οι μαθητές καταλαβαίνουν σε ποιο βαθμό, οι στόχοι που έχουν βάλει μπορούν να πραγματοποιηθούν και να συνδεθούν με τους στόχους του προγράμματος.

Συνήθως σε αυτό το στάδιο, η ομάδα βρίσκεται σε φάση διερεύνησης και τα μέλη νιώθουν άγχος, για τη συνέχεια του προγράμματος. Τα συναισθήματα αυτά αποτυπώνονται, στα ονόματα που δίνουν οι εκπαιδευόμενοι σε κάθε ομάδα. Οι εκπαιδευόμενοι αισθάνονται ανακούφιση, ασφάλεια και εμπιστοσύνη όταν ο εκπαιδευτής αναγνωρίσει και αποδεχτεί αυτά τα συναισθήματα. Ο εκπαιδευτής μέσα από το μοίρασμα των προσδοκιών και των συναισθημάτων,δεσμεύει τους εκπαιδευομένους ώστε να λειτουργήσουν θετικά προς την κατεύθυνση της επίτευξης των μαθησιακών στόχων και της διασφάλισης της καλής λειτουργίας της ομάδας.

Η κατάστρωση ενός μαθησιακού συμβολαίου, απαιτεί την απάντηση του εκπαιδευτικού, στις ερωτήσεις των ενήλικων μαθητών   μετά την σύνθεση των προσδοκιών και των στόχων, με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Στην εναρκτήρια συνάντηση, πρέπει ο εκπαιδευτικός να δώσει απάντηση στις παρακάτω ερωτήσεις σχετικά με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Με ποιον τρόπο μπορούν οι ενήλικοι μαθητές, να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα που τους παρουσιάζονται, λόγω του οικογενειακού και εργασιακού τους βίου. Μπορεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα παρακολουθήσουν, να συσχετιστεί με άλλο πρόγραμμα, που παρακολούθησαν οι μαθητές. Ποιος ο λόγος  να παρακολουθήσουν οι μαθητές το πρόγραμμα; Ποιες είναι οι προσδοκίες από το πρόγραμμα; Ποια θα είναι η διαχείριση του χρόνου και της  ύλης; Τι είδος βοήθεια μπορεί να τους προσφέρει;  Και πως θα γίνει η αξιολόγηση του προγράμματος; Πόσο μοιάζουν οι μαθητές μεταξύ τους; Ποιες οι διαφορές μεταξύ τους; Τι βοήθεια θα τους προσφέρει;

Ένα συμβόλαιο μάθησης  μεταξύ μαθητών εκπαιδευτικού πρέπει να περιέχει τουλάχιστον τα παρακάτω στοιχεία .

1. Σε τι αναφέρεται το πρόγραμμα.
2. Ποιό είναι το θέμα.
3. Τι θα καλύψει και σε ποιο επίπεδο.
4. Ποια είναι η μορφή του προγράμματος.
5. Πόσο θα διαρκέσει και ποια θα είναι η συχνότητα και η διάρκεια των συναντήσεων.
6. Τι είδους εργασίες θα απαιτηθούν στις συναντήσεις ή στη διάρκεια των συναντήσεων της ομάδας.

Στην διάρκεια δημιουργίας  ενός εκπαιδευτικού συμβολαίου, ο εκπαιδευτικός παροτρύνει τα μέλη της εκπαιδευτικής ομάδας, να ασχοληθούν με ζήλο για την δημιουργία του καταθέτοντας τις ιδέες τους. Ο εκπαιδευτικός πρέπει να έχει , την σύμφωνη γνώμη της εκπαιδευτικής ομάδας,  πάνω στους κανόνες τις στάσεις και τις αξίες  που πρέπει να ακολουθήσουν, στην πορεία πραγματοποίησης του μαθητικού συμβολαίου. Με αυτό τον τρόπο, οι μαθητές θα σεβασθούν το μαθητικό συμβόλαιο νιώθοντας ότι είναι και δικό τους. Αφού τελειώσει το συμβόλαιο, το κρεμούν σε μέρος στο οποίο μπορεί να φαίνεται, από όλους στην τάξη. Σε αυτό, δεσμεύεται,ο ίδιος και οι μαθητές, για την σωστή τήρηση του. Πάνω στο συμβόλαιο είναι διακριτά ο σκοπός του συμβολαίου, η θεματικές ενότητες, ο αριθμός απουσιών των μελών της ομάδας, η διάρκειά του η  ημερομηνία λήξης του ο χώρος συναντήσεων και προσέλευσης της ομάδας, η ημερομηνία έναρξης και λήξης του προγράμματος.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ. Η σύναψη, ενός  μαθητικού συμβολαίου, στην δημιουργία της εκπαιδευτικής ομάδας εργασίας, είναι απαραίτητη προϋπόθεση,  για την σωστή της λειτουργία. Η σύναψης του μαθητικού συμβολαίου, είναι μια διαδικασία, την οποία πρέπει να προετοιμάσει και να την δουλέψει ο εκπαιδευτικός, αλλά πρέπει σε αυτήν την διαδικασία να συμβάλουν και να την σεβαστούν και οι ενήλικοι μαθητές. Μέσω της εκπαιδευτικής ομάδας, οι μαθητές και ο εκπαιδευτικός συνεργάζονται, επικοινωνούν, αλληλομαθαίνουν, μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν  και  οικοδομούν την γνώση.

Ποια είναι η σημασία του αναστοχασμού για τους εκπαιδευτικούς και για τους μαθητές;

Στο σημερινό σχολείο θεωρείτε απαραίτητη για τους εκπαιδευτικούς και μαθητές η ικανότητα κριτικού αναστοχασμού, πάνω στην διδασκαλία και στην μάθησή τους. Ο αναστοχασμός εξασφαλίζει συνθήκες για περαιτέρω επαγγελματική ανάπτυξη για τον εκπαιδευτικό, ενώ συγχρόνως βοηθάει τον μαθητή να γίνει καλύτερος και αυτόνομος στην μάθησή του. Ο εκπαιδευτικός συνειδητοποιεί τις προσωπικές του θεωρίες, τις βάζει σε τάξη και τις εφαρμόζει στην διδακτική πράξη , αλλάζοντας αυτές που θα μπορούσαν να γίνουν καλύτερες. Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί μεγάλη έμφαση στην ικανότητα κριτικού αναστοχασμού πάνω στην εκπαιδευτική πράξη, αλλά παρόλα αυτά οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί και μαθητές, δεν κατέχουν την ικανότητα κριτικού αναστοχασμού της διδακτικής πράξης. Στον διδακτικό αναστοχασμό, ένα άτομο επιστρέφει σε μια θεωρία, εμπειρία, πρακτική και την επανεξετάζει, προκειμένου να αναγνωρίσει τις συνέπειες της στην πράξη. Ο αναστοχασμός είναι μια δύσκολη διαδικασία και χρειάζεται ενεργητική, επίμονη και προσεκτική θεώρηση, οποιασδήποτε αντίληψης ή μορφής γνώσης που έχει εφαρμοστεί.

Περιγραφή μιας  κατάστασης, η διερεύνηση των αρχικών υποθέσεων και κατανοήσεων γύρω από αυτήν και επιμονή σε μια ανοικτή και υπεύθυνη στάση κριτικής, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην αλλαγή της. Είναι μια διαδικασία όπου σκεφτόμαστε τις διδακτικές μας πρακτικές και στρατηγικές, αναλύουμε πώς διδάχθηκε ένα μάθημα και πώς η πρακτική μπορεί να βελτιωθεί ή να αλλάξει για να επιτύχουμε καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα. Ο αναστοχασμός θα μπορούσε να οριστεί ως η ικανότητα των εκπαιδευτικών και μαθητών να σκεφτούν το  εκπαιδευτικό έργο και το πλαίσιο στο οποίο συμβαίνει, σε μια προσπάθεια αναγνώρισης, επανεξέτασης και κριτικής των αντιλήψεων, με στόχο την αλλαγή τους. Ο αναστοχασμός είναι μια διαδικασία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει  τους μαθητές να μαθαίνουν καλύτερα, αναθεωρώντας τις πρακτικές της μέχρι σήμερα στην μάθησή τους, και να τις αλλάξουν ώστε να μαθαίνουν καλύτερα και ευκολότερα. Μέσα από τον αναστοχασμό της διδακτικής πράξης ο μαθητής<< μαθαίνει, πώς να μαθαίνει >>. Βοηθά επίσης τους δασκάλους να προσαρμοστούν στις ανάγκες των μαθητών τους, επειδή μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα, πώς μαθαίνουν οι μαθητές. Ο κριτικός αναστοχασμός, συζητά ευρύτερες πεποιθήσεις που συνδέονται με τους σκοπούς της εκπαίδευσης , αμφισβητεί επιλογές και πρακτικές και αναδεικνύει τις ηθικές και δεοντολογικές διαστάσεις της εκπαιδευτικής πράξης. Τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι η συστηματική επισκόπηση αρθρογραφίας-βιβλιογραφίας σχετικής με τον εκπαιδευτικό επαγγελματισμό, η καταγραφή ημερολογίου, η παρακολούθηση της διδασκαλίας άλλων εκπαιδευτικών, η ανάπτυξη δικτύων επαγγελματικής συνεργασίας, η βιντεοσκόπηση, η μικροδιδασκαλία, η συνάντηση εκπαιδευτικού-μαθητή, ο φάκελος εργασιών.

Όπως συνεπάγεται, οι αποτελεσματικοί δάσκαλοι και μαθητές είναι αυτοί που ασκούν κριτική, προβληματίζονται, αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητα των πρακτικών τους μέχρι σήμερα, εντοπίζουν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία τους, συζητούν με τους συναδέλφους, κατανοούν βαθύτερα τη διδασκαλία και την μάθησή τους, και την επανασχεδιάζουν δοκιμάζοντας και προσαρμόζοντάς την στις μεταβαλλόμενες διδακτικές προκλήσεις.

Πέντε ευκαιρίες για βελτίωση στον τρόπο λειτουργίας, ενός οργανισμού εκπαίδευσης.

Μερικούς από τους τομείς βελτίωσης, της  λειτουργίας  ενός εκπαιδευτικού οργανισμού είναι.

Α). Ψηφιακή οργάνωση του εκπαιδευτικού οργανισμού, κατάργηση όσο γίνεται της γραφικής δουλειάς, ηλεκτρονική οργάνωση όλων εργασιών και αρχείων που αφορούν την σχολική μονάδα. Διεκπεραίωση όλων των γραφικών εργασιών , μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή. Ταχύτατη σύνδεση στο διαδίκτυο. Δημιουργία ηλεκτρονικής υπογραφής. Επίσης, η εξοικείωση των ανωτέρω στελεχών αλλά και των εκπαιδευτικών, στη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, των συστημάτων διαχείρισης δεδομένων και συστημάτων υποβοήθησης και λήψης αποφάσεων στη διοίκηση της εκπαίδευσης, αποτελεί προϋπόθεση για την εύρυθμη και σύγχρονη λειτουργία, των εκπαιδευτικών μονάδων.

Β). Δωρεάν επιμόρφωση των εκπαιδευτικών της σχολικής μονάδας σε ποικίλους τομείς της εκπαιδευτικής πράξης, όπως (παιδαγωγικά, διδακτικά, σύγχρονες τεχνολογίες , συμπερίληψη κ. λ .π. ). Η επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, μπορεί να γίνει  από αρμόδιους εξωτερικούς φορείς, όπως πανεπιστήμια, δημόσιοι οργανισμοί αλλά και με την σύμπραξη, από ιδιωτικούς φορείς. Η επιμόρφωση αυτή θα μπορούσε να γίνει το καλοκαίρι, όπου κλείνει η σχολική μονάδα, την περίοδο των γιορτών των Χριστουγέννων και του Πάσχα. Μπορεί εξάλλου να γίνει και εσωτερική, ενδοσχολική επιμόρφωση μεταξύ των εκπαιδευτικών του σχολείου, αλλά και μεταξύ των εκπαιδευτικών, διαφορετικών σχολείων.

γ).Έμφαση σε διαδικασία και περιεχόμενο, της εκπαιδευτικής πράξης, με μεθόδους διδασκαλίας, που προάγουν την κριτική και δημιουργική σκέψη, στους μαθητές. Στρατηγική ομαδοσυνεργατικής και μαθητοκεντρικής διδασκαλίας, αντεστραμμένη τάξη,  μάθηση με υπολογιστές, ομάδες εργασίας, σχέδια εργασίας  κ.λ.π. . Με αξιοποίηση όλων των μέσων της σύγχρονης τεχνολογίας και πρόσληψη γνώσης , από περισσότερων της μιας πηγών π .χ ( πολλαπλά βιβλία , πηγές στο διαδίκτυο  κ.λ.π. ). Ενεργητικές, βιωματικές τεχνικές μάθησης, ώστε να μαθαίνουν οι μαθητές, με ευχαρίστηση, ενδιαφέρον  να ενισχύεται  η  περιέργεια τους, να οικοδομούν μόνοι τους την γνώση, έχοντας σαν καθοδηγητή, συμπαραστάτη τον εκπαιδευτικό.

Η βελτιστοποίηση στη διδασκαλία, σύμφωνα με τους μελετητές της Παιδαγωγικής και της διδακτικής, επιτυγχάνεται με τη χρήση των τεχνολογικά πλέον, προηγμένων εποπτικών μέσων διδασκαλίας. Τα ψηφιακά εποπτικά μέσα, δημιουργούν στους μαθητές τα κατάλληλα κίνητρα για δραστηριοποίηση και ενεργή συμμετοχή την ώρα του μαθήματος, τους αφυπνίζουν, ενισχύοντας παράλληλα τις προσπάθειές τους για οικοδόμηση της γνώσης.

δ). Αυτό που θα αναβαθμίσει την σχολική μονάδα είναι η αύξηση της δημιουργικότητας, της ομαδικότητας, της συμμετοχικότητας, της ατομικής πρωτοβουλίας από πλευράς εκπαιδευτικών και μαθητών. Ανιδιοτελής  εκπαιδευτικοί μέσα στα σχολεία, με την έννοια  των ανθρώπων  που  έχουν  διάθεση να  προσφέρουν αναβαθμισμένο έργο, στο  κοινωνικό σύνολο και στο σχολείο. Εκπαιδευτικοί, οι οποίοι θεωρούν το επάγγελμα τους λειτούργημα και την δουλειά τους μοναδική.

Ε).Ψυχοκοινωνική στήριξη μαθητών και οικογενειών, δια μέσου του σχολείου, από όλους τους ειδικούς επιστήμονες, οι οποίοι συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο κέντρο σε κάθε πρωτεύουσα περιφερειακής ενότητας. Ειδικό ψυχολόγο σε κάθε σχολείο, ειδικευμένο στα προβλήματα την σχολικής πραγματικότητας, σχολές γονέων.

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ:ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ- ΔΡΑΣΗ

Ποια είναι η σημασία του αναστοχασμού για τους εκπαιδευτικούς και για τους μαθητές. Στο σημερινό σχολείο θεωρείτε απαραίτητη για τους εκπαιδευτικούς και μαθητές η ικανότητα κριτικού αναστοχασμού, πάνω στην διδασκαλία και στην μάθησή τους. Ο αναστοχασμός εξασφαλίζει συνθήκες για περαιτέρω επαγγελματική ανάπτυξη για τον εκπαιδευτικό, ενώ συγχρόνως βοηθάει τον μαθητή να γίνει καλύτερος και αυτόνομος στην μάθησή του. Ο εκπαιδευτικός συνειδητοποιεί τις προσωπικές του θεωρίες, τις βάζει σε τάξη και τις εφαρμόζει στην διδακτική πράξη, αλλάζοντας αυτές που θα μπορούσαν να γίνουν καλύτερες .Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί μεγάλη έμφαση στην ικανότητα κριτικού αναστοχασμού πάνω στην εκπαιδευτική πράξη, αλλά παρόλα αυτά οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί και μαθητές, δεν κατέχουν την ικανότητα κριτικού αναστοχασμού της διδακτικής πράξης. Στον διδακτικό  αναστοχασμό, ένα άτομο επιστρέφει σε μια θεωρία, εμπειρία, πρακτική και την επανεξετάζει, προκειμένου να αναγνωρίσει τις συνέπειες της στην πράξη. Ο  αναστοχασμός είναι μια δύσκολη  διαδικασία και χρειάζεται ενεργητική, επίμονη και προσεκτική θεώρηση, οποιασδήποτε αντίληψης ή μορφής γνώσης που έχει εφαρμοστεί. Περιγραφή μιας  κατάστασης, η διερεύνηση των αρχικών υποθέσεων και κατανοήσεων γύρω από αυτήν και επιμονή σε μια ανοικτή και υπεύθυνη στάση κριτικής, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην αλλαγή της.

Είναι μια διαδικασία όπου σκεφτόμαστε τις διδακτικές μας πρακτικές και στρατηγικές, αναλύουμε πώς διδάχθηκε ένα μάθημα και πώς η πρακτική μπορεί να βελτιωθεί ή να αλλάξει για να επιτύχουμε καλύτερα μαθησιακά αποτελέσματα. Ο  αναστοχασμός θα μπορούσε να οριστεί ως η ικανότητα των εκπαιδευτικών και μαθητών να σκεφτούν το  εκπαιδευτικό έργο και το πλαίσιο στο οποίο συμβαίνει, σε μια προσπάθεια αναγνώρισης, επανεξέτασης και κριτικής των αντιλήψεων,  με στόχο την αλλαγή τους. Ο αναστοχασμός είναι μια διαδικασία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει  τους μαθητές να μαθαίνουν καλύτερα , αναθεωρώντας τις πρακτικές της μέχρι σήμερα στην μάθησή τους, και να τις αλλάξουν ώστε να μαθαίνουν καλύτερα και ευκολότερα. Μέσα από τον αναστοχασμό της διδακτικής πράξης ο μαθητής << μαθαίνει, πώς να μαθαίνει >> . Βοηθά επίσης τους δασκάλους να προσαρμοστούν στις ανάγκες των μαθητών τους, επειδή μπορούν να κατανοήσουν καλύτερα , πώς μαθαίνουν οι  μαθητές. Ο κριτικός  αναστοχασμός, συζητά ευρύτερες πεποιθήσεις που συνδέονται με τους σκοπούς της εκπαίδευσης, αμφισβητεί επιλογές και πρακτικές και αναδεικνύει τις ηθικές και δεοντολογικές διαστάσεις της εκπαιδευτικής πράξης. Τεχνικές που χρησιμοποιούνται είναι η συστηματική επισκόπηση αρθρογραφίας-βιβλιογραφίας σχετικής με τον εκπαιδευτικό επαγγελματισμό, η καταγραφή ημερολογίου, η παρακολούθηση της διδασκαλίας άλλων εκπαιδευτικών, η ανάπτυξη δικτύων επαγγελματικής συνεργασίας, η βιντεοσκόπηση, η μικροδιδασκαλία, η συνάντηση εκπαιδευτικού-μαθητή, ο φάκελος εργασιών.

Όπως συνεπάγεται, οι αποτελεσματικοί δάσκαλοι και μαθητές είναι αυτοί που ασκούν κριτική, προβληματίζονται,  αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητα των πρακτικών τους μέχρι σήμερα, εντοπίζουν τα δυνατά και τα αδύνατα σημεία τους, συζητούν με τους συναδέλφους, κατανοούν βαθύτερα τη διδασκαλία και την μάθησή τους, και την επανασχεδιάζουν δοκιμάζοντας και προσαρμόζοντάς την στις μεταβαλλόμενες διδακτικές προκλήσεις.

Η έννοια της ηγεσίας, μοντέλα, δεξιότητες και χαρακτηριστικά του αποτελεσματικού εκπαιδευτικού ηγέτη, στο σύγχρονο αεϊφόρο σχολείο.

 Εισαγωγή

Σε μια παγκοσμιοποιημένη  εποχή με συνεχείς αλλαγές, ραγδαίους σχηματισμούς και μετασχηματισμούς σε όλους τους τομείς, ανταγωνιστικότητα, έμφαση για αποδοτικότητα, επικοινωνία, οικονομία, το σχολείο ως φορέας ανάπτυξης  δεν μπορεί να είναι απών από την εποχή του αλλά μπροστάρης στα καινούργια δεδομένα που παρουσιάζονται στο προσκήνιο. Πρέπει να αλλάξει να μετασχηματιστεί και από την γραφειοκρατική οργανωτική αντίληψη που το χαρακτήριζε να προσαρμοστεί στα καινούργια δεδομένα της εποχής μας  που ανοίγονται επιτακτικά μπροστά του. Μια συνεχής αλλαγή, εσωτερική και εξωτερική που αναφέρεται σε όλο τοέμψυχο και άψυχο υλικό του και κυρίως στα όργανα διοίκησής του με κυριότερο εκπρόσωπό της τον διευθυντή. Ο διευθυντής  η ψυχή της σχολικής μονάδας, από διεκπεραιωτής του γραφειοκρατικού εκπαιδευτικού συστήματος καλείται να γίνει μπροστάρης, εμψυχωτής , ηγέτη, οραματιστής ο άνθρωπος που θα παίρνει πρωτοβουλίες, θα εισάγει καινοτομίες θα μετασχηματίζει το σχολείο και θα το ωθήσει στον 21 ο αιώνα. Σχολεία ανοικτά στην κοινωνία, σχολεία που μαθαίνουν, που πρωτοπορούν, καινοτόμα σχολεία, σχολεία αυτόνομα που διαλέγουν προσωπικό, που παρεμβαίνουν στο αναλυτικό πρόγραμμα δεν μπορούν παρά να έχουν διευθυντές με όραμα επινοητικότητα, ελευθερία  και φαντασία. Σύμφωνα με αυτό το πλαίσιο, τα περιθώρια άσκησης εξουσίας και ανάληψης πρωτοβουλιών αλλάζουν, για το διευθυντή του σχολείου γίνονται ευρύτερα, ο οποίος καλείται να γίνει ηγέτης και να διαμορφώσει  εκπαιδευτική πολιτική με όραμα, επιστρατεύοντας, γνώσεις, προσωπικές δεξιότητες και ικανότητες πολύ περισσότερες από τον παραδοσιακό διευθυντή. Οι δεξιότητες, ικανότητες και τα ταλέντα αυτά θα επιτρέψουν στο διευθυντή- ηγέτη να επηρεάσει, παρακινήσει όλο το ανθρώπινο δυναμικό του σχολείου στην επίτευξη κοινού οράματος ώστε να αντιμετωπίσει δημιουργικά τις προκλήσεις της κοινωνίας της πληροφορίας. Η επίτευξη των σκοπών που ορίζει  η εποχή μας  για το διευθυντή του σχολείου εξαρτάται τόσο από τα ατομικά χαρακτηριστικά και τις δεξιότητες του όπως να προγραμματίζει, να συντονίζει, να παίρνει αποφάσεις, να εμπνέει σεβασμό, να έχει  κύρος, να διαθέτει ήθος, επιμονή, δικαιοσύνη, όραμα ταλέντο, όσο και από τα υπηρεσιακά και επαγγελματικά του χαρακτηριστικά όπως η διαχείριση της εξουσίας και οι ευθύνες που συνεπάγονται από αυτήν. Οι διευθυντές κατά την άσκηση του υπηρεσιακού έργου τους θα πρέπει να ενδιαφέρονται εξίσου, για το αποτέλεσμα, και για τους ανθρώπους (εκπαιδευτικούς και λοιπό προσωπικό) προκειμένου να είναι αποτελεσματικοί στο έργο τους και να γίνουν δεκτοί από τους αποδέκτες της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

 Η έννοια της ηγεσίας.

Η  έννοια της εκπαιδευτικής  ηγεσίας που την εκπροσωπεί ο διευθυντής, η οποία δεν έχει ορισθεί ακριβώς ακόμη στις μέρες μας και δεν υπάρχει ένας σαφής ορισμός γι αυτήν λόγω της πολυπλοκότητάς, υποκειμενικότητάς και της πολιτικής χροιάς της, παρότι εκατοντάδες μελετητές προσπάθησαν  να την ορίσουν παρόλα αυτά φαντάζει ακόμα σαν κάτι το άπιαστο, τουλάχιστον θεωρητικά. Οι περισσότεροι ορισμοί που έχουν διατυπωθεί στις μέρες μας, φαντάζονται και βλέπουν την ηγεσία σαν μια λειτουργία ενός θεσμού, ενός, δυο η περισσότερων ανθρώπων μέσα από την αλληλεπίδραση και συνδιαλλαγή με ομάδες ατόμων, με σκοπό να επηρεάσουν τις πεποιθήσεις, την συμπεριφορά και την γνώμη τους ώστε να εργαστούν για κοινούς στόχους, κοινά οράματα αλλαγής προς το καλύτερο, καινοτόμο και  να προσαρμόσουν το σχολείο στις συνθήκες  της καινούργιας εποχής, στον 21^ο αιώνα. Μια επιρροή που παρασέρνει τα μέλη που την αποτελούν προς την εκπαιδευτική αλλαγή, δημιουργία, μετασχηματισμό του σχολείου ώστε να προσαρμοστεί στις καινούργιες συνθήκες που παρουσιάζονται, και χαρακτηρίζεται δυναμική, άτυπη, αμφίδρομη, αλληλεπιδραστική, προϋποθέτει όραμα, αξίες, ιδανικά, συναίσθημα, άλματα προς τα εμπρός, διορατικότητα, οξυδέρκεια, ανάληψη ευθυνών μέσα από την  δύναμη που προκαλεί την εθελοντική από καρδιάς και συνείδησης και όχι λόγω θέσης, καταναγκαστική συμμόρφωση της συμπεριφοράς του ατόμου σε πράγματα τα οποία δεν αποτελούν στόχους για όλα τα μέλη της ομάδας  και διακρίνεται σαφώς από την εξουσία, που αποτελεί την άλλη  όψη της δύναμης(που συνήθως είναι καταναγκαστική) που προέρχεται από την θέση του διευθυντή  που πολλές φορές καταλαμβάνεται όχι ξεκάθαρα. Η εκπαιδευτική  ηγεσία λοιπόν είναι πολύ πιο μπροστά και έχει πολλά  παραπάνω από την απλή γραφειοκρατική διοίκηση ή το manatment γιατί προχωράει με άλματα και φαντασία  προς τις καινούργιες  απαιτητικές συνθήκες  που διαμορφώνονται, μέσα από την αποτελεσματικότητά της να επηρεάσει  να εμπνεύσει, να κερδίσει την εμπιστοσύνη να τους κάνει να την  ακολουθήσουν εθελοντικά και όχι να ασκήσει δύναμη λόγω της εξουσίας που την παρέχει η θέση της. Ο εκπαιδευτικός ηγέτης ξεχωρίζει και να αναδεικνύεται  μέσα από την δύναμη των γνώσεων και της προσωπικότητά  του, δίνει έμφαση, προσοχή στο ανθρώπινο δυναμικό στα πιστεύω και στα συναισθήματά τους, ανοίγει ορίζοντες, μελλοντικούς δρόμους, προκαλεί το κατεστημένο της εποχής του, έχει μακροπρόθεσμη προοπτική και όραμα, μετασχηματίζει αλλάζει το σχολείο ώστε να ανταποκριθεί στις στην εποχή της επικοινωνίας και της παγκοσμιοποίησης όχι από την θέση  ενός άγγλου λόρδου, αλλά  μπροστάρης ηγέτης, στην πρώτη γραμμή, όπως ηγέτες, όπως ο Μέγα Αλέξανδρος.

 Χαρακτηριστικά ,δεξιότητες του εκπαιδευτικού ηγέτη.

Ο εκπαιδευτικός- διευθυντής, ηγέτης λοιπόν πρέπει να συγκεντρώνει στην προσωπικότητά του  πολύ περισσότερα ποιοτικά χαρακτηριστικά δεξιότητες και ικανότητες από τον προηγούμενο γραφειοκράτη διευθυντή γιατί καλείται να αντιμετωπίσει τις πρωτόγνωρες και πολύπλοκες  καταστάσεις της παγκοσμιοποιημένης εποχής του. Μερικές από τις δεξιότητες, ικανότητες, προτερήματα του διευθυντή – ηγέτη που τον χαρακτηρίζουν είναι:

Ενσυναίσθηση: Η ικανότητα να μπαίνεις στην θέση του άλλου η ικανότητα να δεις τα πράγματα από τη θέση των υφισταμένων σου.

 Εμψύχωση:Η στήριξη, πνευματικά, συναισθηματικά, ηθικά και ηθικά των υφιστάμενων κατωτέρων σου από τον διευθυντή, ώστε να ανταπεξέλθουν στις δυσκολίες και αναποδιές  που παρουσιάζονται μπροστά τους.

 Πειθώ:  Είναι η ιδανική μορφή δύναμης, η οποία έρχεται σε αντίθεση και αντιδιαστολή  με την δύναμη της εξουσίας που πηγάζει από την   δύναμη της διευθυντικής θέσης που με το κακό επιβάλλεται, της παραδοσιακής γραφειοκρατικής μορφής ηγεσίας. Η πειθώ είναι το είδος εκπαιδευτικής ηγεσίας που πιστεύει στις επικοινωνιακές, συνεργατικές και φιλικές σχέσεις στην υποστήριξη και κατανόηση μεταξύ των μελών του οργανισμού όχι μόνο στη συμμόρφωση λόγω εξωτερικής δύναμης που επιβάλλεται από άνωθεν, αλλά μέσω του νοήμονος  λόγου, μέσα από οραματικές  επιλογές και αποφάσεις  , ενώ ως εκπαιδευτική  μέθοδος για έναν εκπαιδευτικό ηγέτη, έναντι της χρήσης της θέσης ισχύος που βιώνει, φανερώνει τη δέσμευσή του στις αρχές ,πεποιθήσεις  και στους στόχους του. Φανερώνει αρχές,όραμα ,ανθρωπιά, στόχους  από την μεριά της θέση του εκπαιδευτικού  ηγέτη, κοινές επιλογές που γίνονται δεκτές από τους υφιστάμενους χωρίς επίδειξη δύναμης. 

  Σύλληψη. Προϋποθέτει, δεξιότητες να φανταστείς να ονειρευτείς  τον στόχο που παρουσιάζεται κάθε φορά ανάλογα τις συνθήκες που παρουσιάζονται  και δεν αφορούν την συνηθισμένη καθημερινότητα .  

Ενόραση: Η ικανότητα να βλέπεις το μέλλον να αφουγκράζεσαι να οραματίζεται έτσι ώστε να μπορείς να προηγήσε, να προγραμματίζεις  και να βγαίνεις πρώτος αφήνοντας τους άλλους πίσω σου.

Επιμέλεια: Αναφέρεται στη διαχείριση και την αρωγή της εκπαιδευτικής οργάνωσης, την ευθύνη του διευθυντή για την ευημερία  και ανάπτυξη της . Δέσμευση στην ανάπτυξη του ατόμου: Η ικανότητα να επηρεάζεις την συμπεριφορά των άλλων ώστε να εργαστούν για κοινό σκοπό.

Προϋποθέτει ικανούς ηγέτες οι οποίοι πείθουν τους υφιστάμενους τους να εργαστούν για κοινούς στόχους.

Χτίσιμο κοινότητας:   Βασικό της στοιχείο είναι η δημιουργία μιας κοινότητας, όπου όλοι θα έχουν δεσμευτεί σε κοινούς στόχους επειδή το θέλουν  και όχι επειδή το επιβάλουν , μια εκπαιδευτική ηγεσία που εκφράζει. Σε έναν εκπαιδευτικό  οργανισμό ένας διευθυντής που βρίσκεται πάντα μπροστά που συνεργάζεται και είναι φίλος με όλους, που χαρακτηρίζεται από σχέσεις συνεργατικές και φιλικές και διαμορφώνει μια κοινή ιδεολογία. Μια τέτοια μοντέρνα  ηγεσία προϋποθέτει έναν ηγέτη δυναμικό, έξυπνο, δυναμικό, ταπεινό με αλτρουισμό, που βοηθά και προσέχει τους άλλους δημιουργεί φιλικούς δεσμούς και ασχολείται με την προσωπική ανάπτυξη των συναδέλφων του.

 ΜΟΝΤΕΛΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ

Βασικά μοντέλα εκπαιδευτική, παρουσιάζονται παρακάτω.

 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ

 Όταν μιλάμε για στόχους, δομές, οργάνωση  και έλεγχο του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος, γι’ αυτό και η μορφή αυτή περιγράφεται και αναλύεται ως διαχειριστική ηγεσία.

 Το μοντέλο αυτό της εκπαιδευτικής διοίκησης, με την παραδοσιακή  γραφειοκρατική μορφή την οποία συναντούμε συχνά στην εκπαίδευση μέχρι τώρα, υποβαθμίζει την εκπαιδευτική ηγεσία στη διαχείριση των εκπαιδευτικών συστημάτων και δεν λαμβάνει υπόψην το ανθρώπινο δυναμικό  ενός εκπαιδευτικού οργανισμού. Αναφέρεται σε προγραμματισμό, οργάνωση, διεύθυνση, συντονισμό και έλεγχο, διεύθυνση και έλεγχο σε σχεδιασμό, προγραμματισμό, οργάνωση, διεύθυνση, έλεγχο. Καθρεφτίζει  την παλιά γραφειοκρατική ηγεσία που διαπερνούσε την εκπαίδευση  και η οποία δεν έχει καμιά  σχέση  με τον ηγέτη διευθυντή, που είναι οραματιστής πρωτοπόρος, δυναμικός, τολμηρός παίρνει πρωτοβουλίες σε ένα σχολείο που μαθαίνει, αυτόνομο, που εξελίσσεται συνεχώς ώστε να ανταποκριθεί στις καινούργιες συνθήκες της εποχής του.

 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ

 Ορισμός-χαρακτηριστικά

Στο μοντέλο αυτό ηγεσίας σύμφωνα ο ηγέτης ασχολείται με την αξιολόγηση της συμπεριφοράς των εκπαιδευτικών στον τρόπο διδασκαλίας τους, επειδή αυτοί αποτελούν βασικό παράγοντα για την  σωστή πνευματική ανάπτυξη των μαθητών. Στην παιδαγωγική ηγεσία, ο διευθυντής ηγέτης  πρώτος του στόχος είναι η διδασκαλία, εκπαιδευτική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, οι καινοτόμες ιδέες, η δημιουργία κατάλληλου παιδαγωγικού κλίματος, η δημιουργία εκπαιδευτικού οράματος, στην ανάπτυξη του σχολείου μέσα από την διδασκαλία, στην κατάρτιση σχεδίων μαθήματος, δημιουργεί υψηλές προσδοκίες και κουλτούρα μάθησης, επενδύει στην ανάπτυξη του προσωπικού του και επικεντρώνεται στο ανθρώπινο δυναμικό του εκπαιδευτικού οργανισμού.

ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ

Στην μετασχηματιστική ηγεσία ο ηγέτης διευθυντής, παρασύρει τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς του, μέσα από την δύναμη του χαρακτήρα του τα οράματα που έχει για το σχολείο και γενικά την εκπαίδευση να εργαστούν και να δημιουργήσουν  για το κοινό όραμα αλλαγής του σχολείου και προσαρμογής του στα καινούργια δεδομένα της εποχής. Ένας ηγέτης που τον χρειάζεται ένα σύγχρονο σχολείο που πρέπει να είναι αυτόνομο και δημιουργικό. Συνεργασία , φιλικότητα,  δημιουργικότητα, οράματα πρέπει να χαρακτηρίζουν μια τέτοια εκπαιδευτική ηγεσία. Βέβαια σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα όπως είναι το ελληνικό που το χαρακτηρίζει η γραφειοκρατία οι ιεραρχικές δομές. Από την άλλη πλευρά, σε συγκεντρωτικά εκπαιδευτικά συστήματα, όπως είναι το ελληνικό, με ιεραρχική δομή, κεντρικά αποφασισμένη εκπαιδευτική πολιτική και τους διευθυντές να κρίνονται από το αν μπορούν να εκτελέσουν τις αποφάσεις από άνωθεν, η εφαρμογή ενός μετασχηματιστικού μοντέλου είναι πολύ μα πολύ δύσκολη επειδή το σχολείο πρέπει να έχει αυξημένη αυτονομία προκειμένου ο διευθυντής να μπορεί να ορίσει οράματα και να χαράξει κατευθύνσεις. 

 ΣΥΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ

Η συναλλακτική ηγεσία είναι όταν οι ηγέτες ανταλλάσσουν υποσχέσεις για ανταμοιβές και οφέλη  όλων των ειδών, με τους υπαλλήλου, με αυτό τον τρόπο  ικανοποιούνται και οι δυο πλευρές, ισχύουν οι συμφωνίες τους και είναι κερδισμένες και οι δυο πλευρές. Η συναλλακτική ηγεσία, είναι σχεδόν ίδια  της γραφειοκρατικής ηγεσίας και καθοριστικό της στοιχείο της είναι οι ανταμοιβές  στις υποσχέσεις μεταξύ των μελών τους. Ο μεγαλύτερο μειονέκτημα  του μοντέλου είναι ότι οι εκπαιδευτικοί στο σχολείο δεν παίρνουν μέρος στην διαδικασία  παρά μόνο όταν έχουν όφελος από την συναλλαγή. Δεν υπάρχουν οράματα κοινοί στόχοι μεγάλες ιδέες.

 ΔΙΑΝΕΝΗΜΕΝΗ ΗΓΕΣΙΑ

 Ορισμός-χαρακτηριστικά

Η διανεμημένη ηγεσία ως «συν-κατανεμημένη διαδικασία κατά την οποία η ατομική και συλλογική ικανότητα ενισχύονται προκειμένου να  ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα του έργου καθενός. Αυτό γίνεται με τη διανομή των λειτουργιών. Στην διανεμημένη ηγεσία, ο εκπαιδευτικός ηγέτης διανέμει  την διοικητική εξουσία του στους δασκάλους δίνοντάς τους ένα μέρος της εξουσίας  του κάνοντας τους ηγέτες και αυτούς. Η διανεμημένη ηγεσία διανέμεται από τον διευθυντή  στους υπαλλήλους, δηλαδή στους εκπαιδευτικούς, στους μαθητές, αλλά και στους γονείς. Προϋπόθεση της είναι το καλό κλίμα του σχολείου συνεργατικές και φιλικές  σχέσεις και οι κοινές φιλοδοξίες  των μελών.

  ΗΘΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ

Στην πραγματικότητα ένας εκπαιδευτικός οργανισμός που συνήθως είναι δημόσιος δεν πρέπει να έχει τα ίδια πιστεύω με μια ιδιωτική επιχείρηση και αυτή η αντίθεση πηγάζει από τους στόχους των δύο ειδών οργάνωσης. Σε καμία περίπτωση ένα σχολείο δεν μπορεί να συγκριθεί σε κανένα τομέα με μια επιχείρηση καθώς σκοπός και στόχος κάθε επιχείρησης είναι το κέρδος, συχνά με κάθε τίμημα, ενώ η εκπαίδευση στο να κάνει καλύτερους, ευσυνείδητους, ελεύθερους πολίτες. Το κέρδος ως πυρήνας της οργάνωσης μιας επιχείρησης  και το σημαντικότερο ζητούμενο, καθορίζει και την διαδικασία λειτουργίας  της. Η ηγεσία του έχει σχέση  άμεσα με τις συνήθειες, τα πιστεύω και τις ηθικές του αρχές στις οποίες αναφέρονται, ίσες ευκαιρίες και καθήκοντα για όλους, ισότητα και δικαιοσύνη, φιλικές σχέσεις, υψηλές προσδοκίες, συνεργασία, δέσμευση ως προς τους ενδιαφερόμενους, ομαδικότητα, κατανόηση του άλλου, ενσυναίσθηση, δέσμευση όλων των μελών σε κοινούς στόχους.

 ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ

Η διαπροσωπική ηγεσία έχει σχέση με την διαπροσωπική νοημοσύνη στην οποία ένας οργανισμός έχοντας αυτοεπίγνωση, ενσυναίσθηση, διαίσθηση δημιουργεί σωστές, φιλικές, συνεργατικές σχέσεις με τα άλλα μέλη του οργανισμού. Το  σχολείο ένας ζωντανός οργανισμός δεν μπορεί να μην λαμβάνει υπόψη τις κοινωνικές  αλληλεπιδράσεις  που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των μελών της που αναπτύσσονται μέσα του, έτσι το στοιχείο της διαπροσωπικής ηγεσίας είναι καθοριστικό   στην λειτουργία του οργανισμού. Ο διαπροσωπικός ηγέτης προβάλλει τις φιλικές, συνεργατικές σχέσεις  την συνεργασία μεταξύ των μελών . Διαθέτει  ικανότητες ενσυναίσθησης, δημιουργικότητας ώστε να μπορεί να δημιουργεί σωστές διαπροσωπικές σχέσεις με τους υφιστάμενους του οι οποίες δύσκολα θα διαλυθούν.

  ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ

Η ενδεχομενική ηγεσία είναι καρπός των υπόλοιπων τύπων ηγεσίας οι οποίοι δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε κάθε περίπτωση ο καθένας γιατί συνήθως μπορούν να λύσουν ορισμένες καταστάσεις ανάλογα με τον τύποτης ηγεσίας ο τρόπος  με την οποίο, ένας εκπαιδευτικός ηγέτης επηρεάζει και παρακινεί τους υφιστάμενούς του είναι το βασικό στοιχείο για πολλούς τύπους ηγεσίας. Σε ένα σχολείο με πολύπλοκα προβλήματα ένας συγκεκριμένος τύπος ηγέτη δεν είναι αρκετός για να λύσει όλες τις δύσκολες καταστάσεις κάθε φορά θα πρέπει ο εκπαιδευτικός ηγέτης να υιοθετεί διαφορετικό τύπο ηγέτη ώστε να μπορεί ανταποκριθεί  σε κάθε διαφορετική κατάσταση.Η ικανότητα και η δεξιότητα ενός ηγέτη βρίσκεται  σε αναβαθμισμένες δεξιότητες και ικανότητες που έχει ώστε κάθε φορά ανάλογα με το πρόβλημα και την δυσκολία που παρουσιάζεται αυτός να βρίσκει την καλύτερη λύση κατέχοντας στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων.

  ΜΕΤΑΜΟΝΤΕΡΝΑ ΗΓΕΣΙΑ

Η μεταμοντέρνα ηγεσία είναι το πιο καινούργιο  μοντέλο εκπαιδευτικής  ηγεσίας. Αυτό το μοντέλο βασίζεται στον μεταμοντερνισμό  και δίνει αξία στον υποκειμενικό τρόπο που βλέπει  ανάλογα με τις αρχές και εμπειρίες κάθε ανθρώπου στηρίζεται  στις αρχές του μεταμοντερνισμού, με έμφαση στην υποκειμενικότητα, στον τρόπο που κάθε άτομο εκλαμβάνει και σηματοδοτεί την πραγματικότητα γύρω του η οποία είναι πολύπλοκη. Το ποικιλόμορφο περιβάλλον, η υποκειμενικότητα του ατόμου, η ποικιλομορφία στην πραγματικότητα,  η ελλιπής  εξηγήσεις των πραγμάτων μέσω της γλώσσας, αποτελούν χαρακτηριστικά της μεταμοντέρνας ηγεσίας.

Θεωρίες επαγγελματικής ανάπτυξης

       Η επιλογή του επαγγέλματος υπήρξε ανέκαθεν ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα, στην ζωή του ανθρώπου. Μια αναζήτηση που ξεκινά από την στιγμή που το άτομο αποκτά συνείδηση του εαυτού, του περιβάλλοντός του και αρχίζει να δέχεται ερεθίσματα από αυτό για την επαγγελματική του ανάπτυξη. Η απόκτηση μιας επαγγελματικής θέσης που να του ταιριάζει, απασχολεί συνεχώς τον άνθρωπο μέχρι τα γεράματά του. Μάλιστα στην αναζήτηση αυτή, θα χρειασθεί το άτομο υποστήριξη από ειδικά εκπαιδευμένα άτομα που θα το στηρίξουν, σε αυτές τις κρίσιμες και ιδιαίτερες φάσεις της ζωής του.

       Ειδικοί επιστημονικοί κλάδοι, ασχολήθηκαν με αυτές την φάσεις της ζωής του ανθρώπου της επαγγελματικής του δηλαδή ανάπτυξης, όπως ο κλάδος της ψυχολογίας, της παιδαγωγικής, της οικονομίας, της κοινωνιολογίας. Οι επιστημονικοί  δηλαδή αυτοί κλάδοι, προσπάθησαν να βρουν λύσεις στα προβλήματα που θα αντιμετωπίσει το άτομο, στην διάρκεια που δημιουργεί και βιώνει  την επαγγελματική του ανάπτυξη.

Η επαγγελματική ανάπτυξη και η επαγγελματική συμπεριφορά που την χαρακτηρίζει, δεν περιλαμβάνει  μόνο της φάσεις άσκησης κάποιου επαγγέλματος, αλλά και της φάσεις προετοιμασίας, γι αυτό το επάγγελμα. Η επαγγελματική δηλαδή ανάπτυξη σχετίζεται και  με την σταδιοδρομία του ατόμου, σε σχέση με το επάγγελμα που επέλεξε.

          Χρειάζεται λοιπόν επαγγελματική συμβουλευτική από ειδικά επιμορφούμενους εκπαιδευτικούς  για όλες αυτές τις φάσεις.

      Η επαγγελματική ανάπτυξη του ανθρώπου έχει απασχολήσει πολλούς ερευνητικούς κλάδους εδώ και πολλά χρόνια, με αποτέλεσμα να ερευνηθεί σε βάθος αυτή η όψη της εξέλιξης του ανθρώπου. Να ερευνηθούν οι παράγοντες που την επηρεάζουν και να επινοηθούν τεχνικές και μέθοδοι, που τη διευκολύνουν.

Έτσι έκαναν εμφάνιση ένα πλήθος θεωριών,  που σαν γενικός όρος,  αναφέρονται σαν θεωρίες επαγγελματικής ανάπτυξης και χωρίζονται σε δυο κατηγορίες. Εκείνες που ασχολούνται με την επαγγελματική ανάπτυξη του ανθρώπου και εκείνες που ασχολούνται  με την επιλογή επαγγέλματος και τους παράγοντες που την επηρεάζουν.

          Οι θεωρίες επαγγελματικής ανάπτυξης, προσπαθούν να καταλάβουν τον τρόπο που χαρακτηριστικά της προσωπικότητας  ενός ατόμου, αλλά και το κοινωνικό περιβάλλον, διαμορφώνει την επαγγελματική του ανάπτυξη. Να εξηγήσουν πώς πραγματοποιείτε,  η επαγγελματική ανάπτυξη του ατόμου και  πως τα άτομα δίνουν νόημα,  στην σταδιοδρομία τους. Ποιες είναι οι δεξιότητες, οι εμπειρίες, οι γνώσεις, αξίες χρειάζεται κάποιος , για να αναπτύξει την επαγγελματική του ταυτότητα.

       Άλλοι τομείς των θεωριών μάθησης είναι, η διαδικασία λήψης απόφασης, προσωπικές ιδιότητες, η ταυτότητα, ο σχεδιασμός της σταδιοδρομίας του ατόμου. Δίνουν λοιπόν οι θεωρίες επαγγελματικής ανάπτυξης, μια βάση για αποτελεσματική εξερεύνηση της επαγγελματικής ανάπτυξης, της λήψης απόφασης και της διαχείρισης της σταδιοδρομίας.

Οι θεωρίες επαγγελματικής ανάπτυξης  χωρίζονται σε.

Ψυχολογικές, οι οποίες  επικεντρώνονται στο ίδιο το άτομο και τονίζουν την εσωτερική κινητήρια δύναμη του ατόμου και το ρόλο της στην επαγγελματική συμβουλευτική.

Περιλαμβάνουν τις εξής κατηγορίες.

Α) Θεωρία των χαρακτηριστικών  και των  παραγόντων .

Η θεωρία αυτή συνδέει τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας ενός ατόμου, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός επαγγέλματος.                 Φυσικά κάθε επάγγελμα προϋποθέτει διαφορετικά χαρακτηριστικά στην προσωπικότητας ενός ατόμου για να ανταπεξέλθει το άτομο σε αυτό το επάγγελμα. Στην πορεία που ακολουθεί ένα άτομο  για να μπορέσει να φθάσει στο να επιλέξει κάποιο επάγγελμα,   πρέπει πρώτα να κατανοήσει τον ίδιο του τον εαυτό τα ενδιαφέροντά του τις φιλοδοξίες που έχει την διάθεσή του.

      Μετά θα πρέπει να γνωρίζει τις προϋποθέσεις του επαγγέλματος τα πλεονεκτήματα μειονεκτήματα τις δυνατότητες τις προοπτικές του επαγγέλματος.

Και φυσικά να διαθέτει ένα λογικό σύστημα για να μπορεί να τα κρίνει όλα αυτά.

      Έτσι ο σύμβουλος θα πρέπει να τον  βοηθήσει να γνωρίσει τον εαυτό του το επάγγελμα και να μπορέσει να κάνει την καλύτερη επιλογή. Αφού λοιπόν συγκεντρώσει πληροφορίες για το άτομο και τα χαρακτηριστικά του επεξεργάζεται τα δεδομένα που έχουν συγκεντρωθεί και σκιαγραφεί τις ιδιαιτερότητες του χαρακτήρα του έπειτα ο σύμβουλος καταλήγει σε συμπεράσματα σε σχέση με τις ικανότητες του ατόμου και τις πιθανότητες επιτυχίας που έχει σε συγκεκριμένα επαγγέλματα.

Β)Ψυχοδυναμικές θεωρίες.

Γ)Θεωρία των αναγκών.

Δ)Τυπολογική θεωρία.

Ε) Εξελικτικές θεωρίες.

Ζ)Θεωρίες μάθησης.

Η)Θεωρίες λήψης απόφασης.