Φεβ 10
22
Το ντόπινγκ έγινε… αόρατο
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 22 Φεβρουαρίου, 2010 | Γράψτε σχόλιο
Ακόμη κι αν υπήρχαν αθλητές στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βανκούβερ που θα είχαν πειραματιστεί με γονιδιακό ντόπινγκ, οι ειδικοί δεν θα μπορούσαν να τους εντοπίσουν, αφού δεν διαθέτουν ακόμη τα κατάλληλα εργαλεία με τα οποία θα ανιχνεύουν τις επεμβάσεις στο DΝΑ.
Δεκάδες ερευνητικές ομάδες εργάζονται για την ανάπτυξη εξειδικευμένων τεστ με χρήματα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αντιντόπινγκ (WΑDΑ). Προς το παρόν, εφαρμόζονται σε πειραματόζωα και δεν είναι γνωστό πότε θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στους ανθρώπους. Οι ελεγκτικές αρχές, πάντως, δρουν προληπτικά και θα αποθηκεύσουν δείγματα από τους αθλητές του Βανκούβερ ώστε να ελεγχθούν όταν τα τεστ αυτά θα είναι έτοιμα.
Η τελειοποίησή τους δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς δεν πρόκειται για συνηθισμένους ελέγχους αντιντόπινγκ. Αντί για χημικές ουσίες στον οργανισμό, αναζητούν διαφοροποιήσεις σε όλο το φάσμα του DΝΑ, στην έκφραση των γονιδίων και την παραγωγή των πρωτεϊνών. «Μέχρι σήμερα οι ερευνητές στόχευαν στην τοξικολογική ανάλυση», εξηγεί ο Ολίβιερ Ράμπιν, επιστημονικός υπεύθυνος στη Διεθνή Ομοσπονδία Αντιντόπινγκ. «Τώρα μας ενδιαφέρει περισσότερο η ιατρική και επιστημονική προσέγγιση».
Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή απαγόρευσε το γενετικό ντόπινγκ το 2003, όταν η γονιδιακή θεραπεία ήταν ακόμα στη θεωρία. Από τότε, όμως, έχουν αλλάξει πολύ τα πράγματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι εξελίξεις περιορίζονται ακόμη στα πειραματόζωα, αλλά αυτό δεν πτοεί τους αθλητές που ελπίζουν να χρησιμοποιήσουν τα νέα όπλα της ιατρικής για μεγαλύτερα ρεκόρ και περισσότερα μετάλλια.
Διαφημίσεις. Ήδη, σε περιοδικά bodybuilding καταχωρούνται διαφημίσεις για χάπια και ισοτονικά ποτά που «επεμβαίνουν» στο DΝΑ. Οι ειδικοί τονίζουν πως αυτές οι διαφημίσεις είναι απάτη – προς το παρόν, τουλάχιστον. Επιστήμονες που ασχολούνται με γονιδιακές θεραπείες πολιορκούνται από αθλητές και προπονητές, οι οποίοι ζητούν πληροφορίες για τις έρευνές τους και θέλουν να ξέρουν αν μπορούν να δοκιμαστούν στους ανθρώπους. Πολλές φορές μάλιστα προπονητές ζητούν από γιατρούς να χρησιμοποιήσουν αθλητές τους ως πειραματόζωα!
Πριν από τρία χρόνια, ο Γερμανός προπονητής στίβου Τόμας Σπρίνγκσταϊν συνελήφθη όταν προσπάθησε να προμηθευτεί παράνομα Repoxygen, ένα πειραματικό φάρμακο για γονιδιακή θεραπεία που αυξάνει την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Ο προπονητής ήθελε να το δώσει στους δρομείς αθλητές του. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, Κινέζος γιατρός συνελήφθη όταν προσφέρθηκε να κάνει ενέσεις με βλαστοκύτταρα σε έναν Γερμανό δημοσιογράφο που παρίστανε τον προπονητή κολύμβησης. «Δεν έχουμε αποδείξεις ότι κάποιος αθλητής χρησιμοποίησε αυτές τις ουσίες», λέει στο «Wired» ο Μαρκ Φράνκελ, ειδικός στο γονιδιακό ντόπινγκ. «Όμως, ξέρουμε ότι η γενετική είναι το επόμενο μεγάλο βήμα στο αθλητικό ντόπινγκ».
Οι στόχοι. Οι ενδιαφερόμενοι έχουν ήδη καθορίσει τους βιολογικούς τους στόχους: την ερυθροποιητίνη, πρωτεΐνη που επηρεάζεται από το Repoxygen, και τα γονίδια που παράγουν μυοστατίνη και τον ινσουλινοειδή αυξητικό παράγοντα 1 (ΙGF-1) τα οποία επηρεάζουν την αύξηση της μυϊκής μάζας και τον υποδοχέα ΡΡΑR-δ, οικογένεια πρωτεϊνών που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό. Προς το παρόν, καμία από αυτές τις διαφοροποιήσεις δεν μπορεί να ανιχνευθεί. Όλες όμως μελετώνται από τις δεκάδες επιστημονικές ομάδες που χρηματοδοτούνται από την WΑDΑ.
Το γονιδιακό ντόπινγκ ωθεί το σώμα να παράγει ορμόνες σε μεγαλύτερες ποσότητες από το συνηθισμένο, οι οποίες προσδίδουν δύναμη, αντοχή και ταχύτητα στον οργανισμό. Στα ζητούμενα του ντόπινγκ είναι η ενεργοποίηση ανενεργού γονιδίου ή η προσθήκη καινούργιου που βελτιώνει την αντοχή και την ταχύτητα. Μια άλλη μορφή υπό δοκιμήν θεραπείας είναι η εισαγωγή συνθετικού γονιδίου που παράγει τις χημικές ουσίες που χτίζουν τους μυς.
Αγώνας δρόμου για εξειδικευμένα τεστ
Oρισμένα από τα τεστ αποσκοπούν στο να εντοπίσουν άμεσες ενδείξεις ντόπινγκ: απομεινάρια τροποποιημένων ιών που χρησιμοποιούν οι ειδικοί στη γονιδιακή θεραπεία, αλλαγές στις πρωτεΐνες- αγγελιαφόρους των σημάτων, τροποποιήσεις στην αλληλουχία του DΝΑ κ.λπ. Αυτές όμως δύσκολα εντοπίζονται και εξαφανίζονται γρήγορα από τον οργανισμό. Αλλά ακόμα κι αν τα πρώτα τεστ είναι πετυχημένα, η άλλη πλευρά θα μπορούσε να αλλάξει ελαφρώς τη μεθοδολογία στην τροποποίηση των γονιδίων.
Γι΄ αυτό και οι επιστήμονες αναζητούν ευρύτερες αλλαγές που προκαλούνται από την τροποποίηση γονιδίων και δεν μπορούν να μείνουν αόρατες. Για παράδειγμα, η επέμβαση στον ινσουλινοειδή αυξητικό παράγοντα 1 αλλάζει τα επίπεδα των λιπαρών οξέων και διαφοροποιεί την έκφραση των πρωτεϊνών σε όλο τον οργανισμό. «Σύμφωνα με τη νέα λογική του αντιντόπινγκ κοντρόλ, αν υπάρχει υποψία ντόπινγκ, δεν ψάχνεις να βρεις το φάρμακο αλλά την επίδρασή του στην καθολική έκφραση των γονιδίων και την πρωτεϊνική σύνθεση», εξηγεί ο Θίοντορ Φρίντμαν, γενετιστής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο. «Ακόμη κι αν κάποιος επέμβει στη χημική δομή του φαρμάκου για να το κάνει αόρατο στον έλεγχο, δεν μπορεί να επέμβει στα αποτελέσματα του φαρμάκου».
Αυτή η προσέγγιση ίσως έχει αποτελέσματα και σε «παραδοσιακές» μορφές ντόπινγκ, όπως είναι τα στεροειδή και η αυξητική ορμόνη.
Όλα αυτά τα τεστ απέχουν πολύ από την εφαρμογή τους σε ανθρώπους. Τα δείγματα των αθλητών όμως αντέχουν μέχρι και οκτώ χρόνια, οπότε μπορούν να τα ελέγξουν αργότερα.
Γενετικό προφίλ. Στα σχέδια της WΑDΑ είναι η δημιουργία γενετικού προφίλ σε κάθε αθλητή. Στο μέλλον, οι «ιπτάμενοι γιατροί» του αντιντόπινγκ θα ψάχνουν για οργανικές αλλαγές του ντόπινγκ και όχι τα ίχνη των ίδιων των ουσιών. Κάθε αθλητής θα παρέχει στοιχεία για τα γονίδιά του, την παραγωγή πρωτεϊνών και τη μεταβολική του δραστηριότητα. Έτσι, οποιαδήποτε δραστική αλλαγή θα γίνεται αμέσως αντιληπτή στον έλεγχο. Αναζητώντας γονίδια που επηρεάζουν τις αθλητικές επιδόσεις, οι επιστήμονες βρίσκουν αρκετούς πιθανούς υποψήφιους στόχους.
Όπως αναφέρεται στο «Νew Scientist», ένα από τα πιο σημαντικά είναι το γονίδιο ΑCΕ, το οποίο κατ΄ αρχάς βοηθά στη ρύθμιση της πίεσης. Οι ειδικοί πιστεύουν πως επηρεάζει τη χρήση του οξυγόνου από τα κύτταρα, αλλά δεν γνωρίζουν πώς. Μια παραλλαγή του με την ονομασία ΙΙ εμφανίζεται συχνότερα στους αθλητές αντοχής, ενώ μια άλλη με την ονομασία DD συσχετίζεται με την καλή απόδοση στα αθλήματα όπου απαιτείται εκρηκτικότητα, όπως το ποδόσφαιρο ή τα σπριντ.
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4561430&ct=2
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.