Φεβ 10
19
Λατέρνα, νότες και μεράκι
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 19 Φεβρουαρίου, 2010 | Γράψτε σχόλιο
Ο 37χρονος Αντώνης Νασιόπουλος έχει το δικό του ρεκόρ: είναι ο τελευταίος και μοναδικός κατασκευαστής και σταμπαδόρος λατερνών σε όλα τα Βαλκάνια!
Το περίφημο αυτόματο μουσικό όργανο περικλείει την ατμόσφαιρα αλλοτινών εποχών, ενώ σήμερα σε όλη την Ελλάδα υπάρχουν μόνο πέντε παίκτες μιας μουσικής τέχνης που τείνει να εξαφανιστεί. Τι οδήγησε όμως έναν νέο άνθρωπο να ασχοληθεί με τη λατέρνα; «Μεγάλωσα στην Πλάκα. Η λατέρνα συνδέθηκε με τις παιδικές μου αναμνήσεις και κάποια στιγμή ήθελα να αποκτήσω ένα τέτοιο όργανο. Αγόρασα την πρώτη από έναν λατερνατζή (τον Δημήτρη Παπαμηνά) και την πήγα για επισκευές στον Τζούλιο Αρμάο, γιο του Νίκου και απόγονο της γνωστής οικογένειας των κατασκευαστών και τεχνιτών. Αφού εκείνος ανέλαβε τη “θεραπεία” της, μ΄ έστειλε στον Βασίλη Ιακωβίδη, που ήταν τεχνίτης πιάνου, και μου επισκεύασε το πάνω μέρος της. Ο Αρμάος έφτιαξε τον κύλινδρο και αφού είδε πως ενδιαφερόμουν για την τέχνη, άρχισα τη μαθητεία δίπλα του για τρία χρόνια».
Και κάπου εκεί ο κ. Νασιόπουλος διδάχθηκε το πιο δύσκολο μέρος της λατέρνας. «Το σταμπάρισμα είναι το πιο δύσκολο. Είναι η εκτύπωση των τραγουδιών πάνω στον κύλινδρο», εξηγεί ενώ θυμάται την εποχή που ζούσαν ακόμη οι δύο τελευταίοι τεχνίτες, ο Αρμάος στην Αθήνα και ο Τάσος Τζιώνης στις Σέρρες, στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Στη συνέχεια ο Αντώνης Νασιόπουλος έφυγε φαντάρος, ο Αρμάος πέθανε και από ένα περίεργο παιχνίδι της μοίρας ο νέος στρατιώτης πήρε μετάθεση στις Σέρρες. Εκεί γνωρίζεται με τον Τζιώνη και μόλις απολύθηκε δέχθηκε την πρόταση του Σερραίου τεχνίτη: «Πάρε αυτά τα τρία τραγούδια, έτσι τυπώνονται». Κι έτσι έγινε.
«Είχα έναν κύλινδρο παλιό, χτυπάω τα τραγούδια και του τα στέλνω σε κασέτα μέχρι που μου έδειξε όλους τους σκοπούς. Για να πετύχεις, πρέπει να τους τροποποιήσεις χρονικά και σε μουσικό εύρος. Ο Τζιώνης έζησε μέχρι το 2001 και συνεχίστηκε η εξ αποστάσεως διδασκαλία. Ο Αρμάος μού είχε παραδώσει την πελατεία του, ενώ κάποια στιγμή και λίγο μετά αναθερμάνθηκε η συνεργασία μου με τον Βασίλη Ιακωβίδη. Δειλά δειλά ξεκινήσαμε την κατασκευή λατέρνας. Από το 1936 που βρήκαμε την τελευταία κάρτα κατασκευής μέχρι το 1996 που αναβιώσαμε την τέχνη δεν κατασκευάζονταν λατέρνες!», λέει ο κ. Νασιόπουλος.
Μερικές απ΄ τις παλιές λατέρνες βρίσκονται παραταγμένες στο σπίτι του όπου διατηρεί και το μικρό του εργαστήρι. «Σήμερα δεν μαθητεύει κανείς πλάι μου. Παρ΄ όλα αυτά, το 2001 είχα μια πρόσκληση απ΄ το Λοτζιάνο της Ιταλίας όπου γίνεται ένα φεστιβάλ για τα αυτόματα μουσικά όργανα. Πήρα μια λατέρνα, πήγα και εντυπωσιάστηκαν αφού είχαν πολλά χρόνια να δουν τέτοιο όργανο και να ακούσουν τέτοιον ήχο», διηγείται ο τεχνίτης. Το 2008 στην παράσταση «Χ-σκηνής, αυτά που κάψαν το σανίδι» του Σταμάτη Κραουνάκη, οι δύο λατέρνες που συμμετείχαν ήταν του νεαρού τεχνίτη και μάλιστα το τραγούδι «Αυτή η νύχτα μένει» του συνθέτη σταμπαρίστηκε στον κύλινδρο ειδικά για το δρώμενο.
Σήμερα πέντε μόνο καλλιτέχνες συνεχίζουν το παίξιμο λατέρνας σε όλη την Ελλάδα και είναι πελάτες του κ. Νασιόπουλου. «Ανάλογα με τις μουσικές προτιμήσεις της εποχής, αλλά και ανάλογα τον πελάτη (πάνω από 150 συλλέκτες έχουν λατέρνες στο σπίτι τους και είναι πελάτες μου), τα ρεμπέτικα και τα λαϊκά κυριαρχούν στο σταμπάρισμα, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό είναι ευρωπαϊκά κομμάτια», συμπληρώνει.
ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ
«Το σταμπάρισμα, η εκτύπωση των τραγουδιών πάνω στον κύλινδρο, είναι η πιο δύσκολη δουλειά»
Η εισβολή του τζουκ μποξ
Η ΛΑΤΕΡΝΑ πέρασε τη δική της ακμή και παρακμή.
Μέχρι το 1925 υπήρχαν χιλιάδες όργανα σε όλη την Ελλάδα, αλλά με την εμφάνιση του τζουκ μποξ και του γραμμοφώνου έχασε την αίγλη της. Επίσης, επειδή συνδέθηκε με τα ρεμπέτικα και τους τεκέδες, κυνηγήθηκε από τον Μεταξά και τότε μάλιστα καταστράφηκαν πολλά όργανα.
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4561235&ct=1
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.