Ιαν 10
20
Στον «Καιάδα» της ανεργίας 1 στους 4 νέους
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 20 Ιανουαρίου, 2010 | Γράψτε σχόλιο
Σύμφωνα με την Κομισιόν (23-11-2009) περισσότερες από 4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας έχουν χαθεί στην κοινοτική Ευρώπη από τότε που άρχισε η χρηματοοικονομική κρίση. Η συνολική απώλεια για ολόκληρο το 2010 θα κυμανθεί μεταξύ 7 και 8,5 εκατομμυρίων θέσεων. Τον Οκτώβριο του 2009 η ανεργία συνολικά στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 9,8%. Στους νέους κάτω των 25 ετών το ποσοστό αυξήθηκε στην Ευρώπη των 16 στο 20,6%, με αποτέλεσμα 1 στους 4 να είναι άνεργος. Πάνω από 22.000.000 άνδρες και γυναίκες στην Ευρώπη των 27 είναι άνεργοι.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επισήμανση ότι η ανεργία και η «μερική απασχόληση» λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ολλανδία που παρουσιάζει χαμηλό ποσοστό ανεργίας (3,7%), αλλά έχει το υψηλότερο ποσοστό εργαζομένων με καθεστώς «μερικής απασχόλησης». Το πρόβλημα της ανεργίας παίρνει εκρηκτικές διαστάσεις σε όλο τον κόσμο. Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι μέχρι τα τέλη του 2010, οι άνεργοι στις 30 χώρες-μέλη του θα έχουν αυξηθεί κατά 25 εκατομμύρια και θα έχουν φτάσει στα 57 εκατομμύρια.
470.000 οι άνεργοι… επισήμως
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 6η θέση με ποσοστό 9,1%, αλλά αφορά τον Σεπτέμβριο και όχι τον Οκτώβριο του 2009. Ο αρνητικός ρυθμός αύξησης (-1,5%) του ΑΕΠ το 2009 οδηγεί στην αύξηση κατά 120.000 άτομα της ανεργίας που θα προσεγγίσει τα 470.000 ανέργους (9,5%) στο τέλος του 2009. Ωστόσο, στην πραγματική ανεργία πρέπει να προσθέσουμε ένα ποσοστό 6% (1% ωριαία απασχόληση, 2% stages, 3% λανθάνουσα ανεργία) με αποτέλεσμα η πραγματική ανεργία να είναι 15,5%.
Από τα πιο επίσημα χείλη, από τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Α. Λοβέρδο, ακούστηκε ότι η ανεργία το δίμηνο Οκτωβρίου – Νοεμβρίου υπερβαίνει το 18%, προσλαμβάνοντας «καλπάζουσα μορφή». Το 21% των ανδρών και το 44% των γυναικών στις παραγωγικές ηλικίες βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας.
Ανοίξαμε τον φάκελο της ανεργίας των νέων και αναζητήσαμε το ελληνικό «στίγμα» στον αντίστοιχο ευρωπαϊκό χάρτη, για να κατανοήσουμε το γενικότερο πλαίσιο της πραγματικότητας στο οποίο κινείται ο δικός μας κόσμος. Έτσι γίνεται πιο καθαρή η έτσι κι αλλιώς γκρίζα εικόνα της επαγγελματικής προοπτικής για την ελληνική νεολαία.
Εκτός από τον εφιάλτη της ανεργίας και την ασφυξία της ετεροαπασχόλησης-υποαπασχόλησης και ελαστικής εργασιακής σχέσης υπάρχει και η ζοφερή πραγματικότητα των χαμηλών αμοιβών για όσους καταφέρουν να βρουν δουλειά με συλλογική σύμβαση. Όλα αυτά καταγράφονται στο σημερινό αφιέρωμα.
Έτσι όταν στο επόμενο τεύχος μιλήσουμε διεξοδικά για τα δυνατά και αδύνατα πτυχία ανά ειδικότητα, οι υποψήφιοι θα έχουν πια ολοκληρωμένη εικόνα γι αυτό που λέμε «αγορά εργασίας» και όντας πιο πληροφορημένοι θα σταθμίσουν ανάλογα τις επιλογές τους.
Δραματική, λοιπόν, είναι η κατάσταση των νέων ανέργων και των πολλών προσόντων, για τη νέα γενιά, τη «γενιά ούτε – ούτε» (ούτε δουλειά – ούτε μέλλον) .
Το ποσοστό των νέων στην Ελλάδα είναι από τα υψηλότερα και ανέρχεται στο 25,7%. Την ίδια στιγμή το 29,2% των νέων μεταξύ 15 -24 ετών στην Ελλάδα εργάζεται σε θέση επισφαλούς εργασίας ή με συμβόλαιο προσωρινής απασχόλησης. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό της διάρθρωσης της οικονομίας της χώρας ότι, σε αντίθεση με όλες τις άλλες χώρες, η μακροχρόνια ανεργία πλήττει, κυρίως, τους άνεργους επιστήμονες και εν γένει πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Από πρόσφατη έρευνα της Eurostat προκύπτει ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου τα ποσοστά ανεργίας δεν μειώνονται ανάλογα με την απόκτηση περισσοτέρων τυπικών προσόντων και, συνολικά, δεν διαφοροποιούνται σημαντικά.
166η σε 177 χώρες
Τα παραπάνω αποτυπώνονται ακόμα και σε έκθεση της Διεθνούς Τράπεζας με τίτλο «Doing Business 2008». Σύμφωνα με αυτή η χώρα μας κατατάσσεται στην 166η μεταξύ 177 χωρών με κριτήριο το πόσο εύκολη είναι η ανεύρεση εργασίας. Δεν είναι, βέβαια, το Πανεπιστήμιο ή γενικότερα η εκπαίδευση ο «μεγάλος ένοχος», γιατί δεν υπάρχει «εκπαιδευτική ανεργία». Η ανεργία είναι κοινωνικό πρόβλημα!
Όσο κυριαρχούν οι πολιτικές που θεοποιούν την αγορά εντείνοντας τις κοινωνικές ανισότητες και συρρικνώνοντας το κράτος πρόνοιας τόσο θα οξύνεται το πρόβλημα της ανεργίας. Κι όμως μέχρι τη δεκαετία του 80 το «μάθε παιδί μου γράμματα..» ήταν η συμβουλή των γονιών από τις ασθενέστερες κοινωνικές τάξεις και στρώματα προς τα παιδιά τους, έτσι ώστε το πτυχίο να γίνει το μέσο κοινωνικής ανόδου.
Άλλωστε είναι αλήθεια ότι από τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες ήταν σημαντικός ο ρόλος του κράτους ως εργοδότη, αφού από τη δεκαετία του 60 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 80 απορροφούσε πάνω από τους μισούς ενεργούς πτυχιούχους. Ήταν οι εποχές που τα εμπόδια της πρόσβασης ήταν πολύ υψηλά για τα παιδιά των λαϊκών στρωμάτων.
Η «εκπαιδευτική έκρηξη» από τη δεκαετία του 80 και ύστερα έδωσε την ψευδαίσθηση της κοινωνικής ανόδου με «διαβατήριο» το πτυχίο. Όμως όσο χαμηλώνουν τα εμπόδια πρόσβασης και «ανοίγουν» διάπλατα οι πύλες της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τόσο αποσυνδέεται και το πτυχίο από τα εργασιακά δικαιώματα και το δικαίωμα κατάκτησης θέσης στην αγορά εργασίας. Παρά τις διακηρύξεις για τη σύγχρονη κοινωνία της γνώσης, η αλήθεια είναι όσο οι νέοι μας επιδιώκουν να αποκτήσουν περισσότερα γνωστικά εφόδια, τόσο κινδυνεύουν να βρεθούν στον «Καιάδα» της ανεργίας.
Τα παραπάνω στατιστικά στοιχεία της ντροπής χλευάζουν και αυτές ακόμα τις συνταγματικές ρυθμίσεις: «Η εργασία αποτελεί δικαίωμα και προστατεύεται από το κράτος, που μεριμνά για τη δημιουργία συνθηκών απασχόλησης όλων των πολιτών και για την ηθική και υλική εξύψωση του εργαζόμενου αγροτικού και αστικού πληθυσμού» (άρθρο 22).
Υπολογίζεται ότι από τους 81.800 άνεργους πτυχιούχους του 1993 έχουμε ξεπεράσει τους 100.000 το 2009. Την ίδια στιγμή δεκάδες χιλιάδες απασχολούνται σε εργασίες που έχουν ελάχιστη ή και καθόλου σχέση με τις σπουδές τους ή υποαπασχολούνται σε κρατικά προγράμματα ( ΟΑΕΔ ) με πολύ χαμηλές απολαβές.
Ετεροαπασχολούμενοι και συμβασιούχοι
Το φαινόμενο της ανεργίας δεν αφορά μόνο την Ελλάδα και τις αλλαγές στην εκπαίδευση. Είναι γενικότερο και συνδέεται με τις δραματικές αλλαγές στους ρυθμούς και τους όρους απορρόφησης των πτυχιούχων που είναι απόρροια των αναδιαρθρώσεων που συντελούνται ευρύτερα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο περισσότεροι από 35.000 νέοι και νέες αποφοιτούν από την τριτοβάθμια εκπαίδευση (ΑΕΙ- ΤΕΙ) και επιδιώκουν την ένταξή τους σε μια αγορά εργασίας που κατατάσσει περίπου 12.000- 14.000 στον στρατό της ανεργίας. Ωστόσο, αν η ανεργία είναι η μία όψη του προβλήματος, η ετεροαπασχόληση, δηλαδή το να απασχολείται κάποιος σε εργασίες που είτε δεν έχουν καμιά συνάφεια με τις σπουδές του, είναι η άλλη όψη που κυριαρχεί στις τάξεις των πτυχιούχων, καθώς περιλαμβάνει περίπου 4 στους 10.
Μάλιστα στον τομέα της ετεροαπασχόλησης η Ελλάδα σήμερα κατέχει τη δεύτερη θέση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της VPRC, το 45,6% των νέων δηλώνουν προσωρινά απασχολούμενοι – συμβασιούχοι, ενώ ένας στους δύο 25χρονους δηλώνει ότι δεν εργάζεται στο επάγγελμα που έχει επιλέξει και θεωρεί ότι αυτό είναι πρόβλημα.
Η ένταση της ετεροαπασχόλησης σε συνδυασμό με την έκταση της ανεργίας ερμηνεύει τεκμηριωμένα την παρουσία δεκάδων χιλιάδων πτυχιούχων στους διαγωνισμούς του Δημοσίου ή των τραπεζών, στους οποίους οι προσλήψεις αφορούν θέση απλού υπαλλήλου που έχει πάρει απολυτήριο Λυκείου.
ΓΙΩΡΓΟΣ Κ. ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ
http://gkavadias.blogspot.com
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11460&subid=2&pubid=9444952
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.