Ιαν 10
19
Μηχανές από ξύλο, σκοινί και δέρμα
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 19 Ιανουαρίου, 2010 | Γράψτε σχόλιο
«Ούτε ένα κομματάκι σύρμα, ούτε μια σταγόνα χημική κόλλα, ούτε μια μεταλλική βίδα. Όλα τα εργαλεία και οι μηχανές κατασκευάζονται με τον αυθεντικό τρόπο και στις πραγματικές τους διαστάσεις, όχι μινιατούρες. Αλλά ταυτόχρονα είναι λειτουργικά και χρηστικά».
Αντλίες νερού, όπως ακριβώς τις επινόησε ο Αρχιμήδης τον 3ο αιώνα π.Χ, ξύλινους γερανούς που χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή του Παρθενώνα, μοχλούς, βαρούλκα, ανεμογεννήτριες και άλλα πιστά ομοιώματα αρχαίων εργαλείων και μηχανών από ξύλο, σκοινί, νήματα, λίπος και δέρματα ζώων κατασκευάζει στο εργαστήριό του στη Θεσσαλονίκη ο 52χρονος εμπειροτέχνης Γιάννης Εξηντάρης.
«Από πολύ μικρός άρχισα να μελετώ και στη συνέχεια να ερευνώ την αρχαία ελληνική μηχανολογία και την τεχνολογία που χρησιμοποιούσαν πριν από δύο χιλιάδες και πλέον χρόνια για την κατασκευή εργαλείων και μηχανών ανύψωσης, μεταφοράς και άντλησης», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Εξηντάρης, ο οποίο έχει τελειώσει μόνο το δημοτικό σχολείο.
Στο ιδιότυπο εργαστήριό του ο «πολυμήχανος» Γιάννης όπως τον αποκαλούν χαριτολογώντας οι φίλοι του, κατασκευάζει σε καμίνι γάντζους, σφιγκτήρες, τσέρκια και οδοντωτούς τροχούς, έμβολα και χιτώνια από μαύρη πεύκη και βελανιδιά και «φλάντζες» από νεύρα ζώων.
Ένθερμος θαυμαστής του Ικτίνου και του Καλλικράτη, του Αρχιμήδη, του Κτησίβιου, αλλά και μελετητής του Ρωμαίου αρχιτέκτονα Βιτρούβιου, τα τελευταία περίπου δέκα χρόνια κατασκευάζει τις μηχανές και τα εργαλεία στις πραγματικές τους διαστάσεις και χρησιμοποιεί τα ίδια υλικά που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες. Το πάθος του κ. Εξηντάρη για τη μελέτη και την κατασκευή αυθεντικών αρχαιοελληνικών μηχανών και εργαλείων γνωρίζουν αρχιτέκτονες, αρχαιολόγοι, ειδικοί στην οργάνωση μουσείων και άλλοι επιστήμονες, οι οποίοι συνεργάζεται μαζί του τα τελευταία χρόνια.
ΜΕ ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ
Για τα ομοιώματα μηχανών και εργαλείων χρησιμοποιούνται τα ίδια υλικά που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Έλληνες
«Δεν υπάρχει πια φαντασία»
Η ΑΡΧΙΜΗΔΕΙΟΣ αντλία, για παράδειγμα, την οποία κατασκεύασε με πολύ μεράκι ο 52χρονος «πολυτεχνίτης», λειτουργεί χειροκίνητα και μπορεί να αντλήσει νερό από περίπου ένα μέτρο ύψος- με 4- 5 περιστροφές γεμίζει έναν κουβά νερό.
Αυτός ο αρχαιοελληνικός τύπος αντλίας χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα για την άντληση υγρών στην Ινδία, στο Πακιστάν και σε άλλες χώρες όπου είναι δυσεύρετα τα εξαρτήματα από σίδερο, πλαστικό ή άλλα σύγχρονα υλικά. Ο Θεσσαλονικιός κατασκευαστής χρησιμοποιεί ξύλο, σχοινί και δέρμα. Το νερό ανεβαίνει με τη φυγόκεντρο δύναμη μέσα σ΄ έναν περιστρεφόμενο ξύλινο σωλήνα στο εσωτερικό του οποίου είναι στερεωμένη μια έλικα κατασκευασμένη από σχοινί, ενώ η περιστροφική κίνηση γίνεται με ξύλινη μανιβέλα.
«Ο Αρχιμήδης επινόησε τη λεγόμενη ελικοειδή αντλία στη διάρκεια επίσκεψής του στην Αίγυπτο, όταν τον κάλεσε ο Πτολεμαίος για να λύσει το πρόβλημα της μεταφοράς ποσοτήτων νερού για την άρδευση των καλλιεργειών από τον Νείλο. Η κατασκευή αυτή τελειοποιήθηκε αργότερα από τον Κτησίβιο, ο οποίος δημιούργησε τη λεγόμενη εμβολοφόρο αντλία νερού και αέρα ταυτόχρονα, που είχε τη δυνατότητα να αντλήσει ένα κυβικό μέτρο νερού την ώρα από βάθος 4 μέτρων» λέει ο κ. Εξηντάρης.
«Διαθέτεις μόνο δύο υλικά, ενώ κάθε τύπος ξύλου ή σχοινιού συμπεριφέρεται διαφορετικά στη θερμοκρασία ή όταν έρθει σε επαφή με το νερό. Οι αρχαίοι γνώριζαν πολύ καλά αυτές τις βασικές λεπτομέρειες και τις ξεχωριστές ιδιότητες κάθε υλικού. Σήμερα με το πλαστικό, το αλουμίνιο και τα χημικά προϊόντα όλα είναι εύκολα, αλλά δεν υπάρχει πλέον φαντασία και γοητεία» επισημαίνει.
Ξύλινος γερανός
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4555975&ct=1
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.