Στην ερωτική ζηλοτυπία, ο άπιστος εραστής έχει ρόλο δευτεραγωνιστικό. Πρωταγωνιστικό έχει το έλλειμμα «βασικής πίστης» που αισθάνεται το άτομο βιώνοντας το μειονεκτικό συναίσθημα της ζήλιας, τον καταπατημένο εγωισμό του.

Θεμέλιο συγκροτημένης προσωπικότητας είναι το συναίσθημα «βασικής πίστης» που οικοδομείται στην ψυχή κατά την παιδική ηλικία. Γέννημα των πρώτων εντυπώσεων που είχαμε μέσα στην οικογένεια. Η πίστη είναι προσδοκία. Ελπίδα ότι οι γύρω μάς φροντίζουν και μας αγαπούν.

 

Η ρήση του Σαίξπηρ, στον Οθέλλο, ότι «η ζήλια είναι ένα τέρας που γεννιέται από τον εαυτό του (ενδόμυχα) και τρέφεται από τον εαυτό του» συμφωνεί απόλυτα με την ψυχιατρική. Οι εξωγενείς, δηλαδή, παράγοντες έχουν μικρή αιτιολογική σημασία. Απλά πυροδοτούν την προϋπάρχουσα ανασφάλεια. Η οικογένεια προσφέρει εμπειρίες που ενισχύουν ή όχι τη φυσική τάση του ανθρώπου για συντροφικότητα και αλληλοκατανόηση.

 

Η ζήλια τρέφεται από την ανασφάλεια. Ο ανασφαλής αναζητά καταφύγιο αγάπης. Το άτομο που ζηλεύει χρησιμοποιεί ως μέτρο επιβεβαίωσης της αξίας του το πόσο αγαπιέται από τον σύντροφό του, συγκρίνοντας με κάποιον τρίτο. Με τον βαθμό συμμόρφωσης να αποτελεί δείκτη αφοσίωσης.

 

Η φύση τα πάντα εποίησε συμφεροντολογικά. Το θήλυ αξιολογεί τον άνδρα ως προστάτη και εγγυητή κραταιάς οικογένειας, καθώς αναζητά κυρίως «ψυχικό δέσιμο». Η επιλογή υποκρύπτει σταθερότητα και χρονιότητα. Οι ψυχικοί δεσμοί, όταν τελεσφορούν, είναι μακροβιότεροι και ισχυρότεροι των σωματικών. Στο αρσενικό, η ζήλια επιτυγχάνει τον ακριβή έλεγχο της πατρότητας στα παιδιά του.

 

Ο άνθρωπος είναι ένα βιολογικό σύστημα αναζήτησης και εκμετάλλευσης ηδονών. Λειτουργεί βάσει προ-δρομολογημένων ενστίκτων. Υπηρετεί γονιδιακές εντολές. Ανταμείβεται με ηδονές. Το «άγχος αποχωρισμού» που εκδηλώνεται με τον απογαλακτισμό του είναι εντολή «παραίτησης» από τη χαρά της δωρεάν τροφής και στέγης. Οσο απότομα ή βίαια συμβεί αυτή η αποκοπή τόσο μεγαλύτερο είναι το βάρος της ανασφάλειας που επιφορτίζεται να φέρει σε όλη του τη ζωή.

 

Ολοι μας ζηλεύουμε με διαφορετική ένταση. Ο άνθρωπος πρώτα φοβάται και μισεί. Αργότερα αγαπά. Υστερα από χρόνια συλλογάται σωστά. Η ζήλια, αν οριοθετηθεί θετικά, οδηγεί στην άμιλλα και την προσφορά. Αν ελεγχθεί αρνητικά, στη ζηλοφθονία και την αυτοκαταστροφή. Στο αρχαίο θέατρο, η «κάθαρση» έρχεται με την επίγνωση ότι η παθολογική ζήλια μόνο δηλητηριάζει. Ο άνθρωπος, συνηδειτοποιώντας αυτή την αδυναμία του, βρίσκει τη δύναμη να τη μετασχηματίζει σε προσφορά και αγάπη.

 

Η αγάπη μετουσιώνει τη διεκδίκηση δικαιώματος νόμιμης κατοχής του συντρόφου σε ευτυχία. Συχνά, οι άνθρωποι ευτυχούν όταν αισθάνονται ότι παραμένουν αντικείμενα (υγιούς) ζήλιας. Οτα νιώθουν κολακευμένοι, η σχέση ισχυροποιείται και η αυτοεκτίμησή τους μεγεθύνεται. Αρκετές γυναίκες επιθυμούν να κατακτούν και να κατακτώνται. Η ζήλια καταστρέφει. Για να καταπολεμηθεί απαιτείται πολύς ζήλος.

 

Aπό τον Dr ΣτΕφανο Kαραγιαννόπουλο, Kαθηγητή Παθολογίας, Διευθυντή Τμήματος Προληπτικής Iατρικής στην Kλινική Kυανούς Σταυρός
drtruth@pegasus.gr

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11387&subid=2&pubid=8772848



Αφήστε μια απάντηση

  • Ημερολόγιο καταχώρησης άρθρων

    Μάρτιος 2026
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    3031  
  • Αρχεία

  • Ετικέτες

  • Αποποίηση ευθυνών

    Οι πληροφορίες που παρατίθενται στο τρέχων blog προέρχονται από ψηφιακό υλικό που βρίσκεται διαθέσιμο στο χώρο του διαδικτύου.