Νοέ 09
19
Μοναδικός και απολαυστικός
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 19 Νοεμβρίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Κι όμως, στα εβδομήντα και τέσσερα παρακαλώ. Ακμαίος, ευφυής, σύγχρονος, αστραφτερός. Ο Γούντι Άλεν ο μικροσκοπικός. Με μια από τις καλύτερες κομεντί που έχει υπογράψει μέχρι σήμερα. Πράγμα που διαρκώς το γράφω και με έχω βαρεθεί. Πιστέψτε με. Ο αθεόφοβος είναι τρομερός. «Whatever works», δηλαδή «Κι αν σου κάτσει;» με ερωτηματικό. Λάθος. Τού ΄κατσε και μας έκατσε εντελώς. Το πιο έξυπνο γέλιο και θα το ξαναδώ!
Ποταμιαία ευφυΐα. Ποταμιαίος μισάνθρωπος. Ποταμιαία κωμωδία. Ασταμάτητο από το πρώτο μέχρι το τελευταίο λεπτό. Σαν πολυβόλο. Με ΙQ εντυπωσιακό. Και με σκανδάλη και σφαίρα όλο χαμόγελο ειρωνικό. Δεν το πίστευα. Αρκεί να σας διηγηθώ την ιστορία να σας φύγει το σφράγισμα στο λεπτό. Ένας συνταξιούχος, καραφλός Εβραίος (Λάρι Ντέιβιντ) που περιφέρεται από καφενείο σε καφενείοστο Μανχάταν το γνωστό- κατεβάζει από την ταραγμένη και πανέξυπνη κούτρα του οτιδήποτε του έρθει και το εκτοξεύει εναντίον ανθρώπων, πολιτικών και αφασικών μυαλών. Ο πλήρης ορισμός του μισανθρωπισμού. Μια γκρίνια με σουρεαλιστικά επιχειρήματα χωρίς τελειωμό. Φανταστείτε ούτε γάτα δεν αντέχει στο διαμέρισμά του το φτωχό. Μόνος, έρημος και μονίμως επιθετικός. Σε ό,τι ανθρώπινο μπροστά του κυκλοφορεί. Ας πούμε. Για να βγάλει τα προς το ζειν, παραδίδει μαθήματα σκακιού σε μικρά παιδιά της γειτονιάς. Ε, δεν θα το πιστέψετε. Μόνο που δεν απλώνει χέρι να μετατρέψει το κεφάλι τους σε ταμπούρλο. Μικρά ζόμπι τα ανεβάζει, ανθρώπινα φυτά τα κατεβάζει. Ένας τύπος κουτσός. Μέσα και έξω. Ανάπηρος. Ολοσχερώς. Με βερμούδα και με φόντα επιστημονικά. Διότι, όπως λέει, θα μπορούσε να κερδίσει Νόμπελ Φυσικής με αντικείμενο την Κβαντομηχανική.
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Αυτό που διακηρύσσει μονίμως. Ανεφάρμοστες οι τέλειες θεωρίες. Γιατί; Οι άνθρωπο είναι ατελείς. Ψέματα; «Σαν είδος αποτύχαμε». Η εσχατολογία και η ιδεολογική τρομοκρατία πάνε σύννεφο. Όλα τα σοβαρά διατυπωμένα ανάλαφρα και ανεκδοτολογικά. Αυτή η μέγιστη αρετή του κωμικού. Αυτή και του Γούντι Άλεν του μικροσκοπικού. Παράδειγμα; «Μαστογραφία, μαστολίφτινγκ, κολονοσκόπηση, καρδιογραφήματα, αξονικές τομογραφίες, γιατί όλα αυτά; Στο τέλος στην κάσα θα καταλήξουμε και άντε γεια!». Ο παραληρηματικός μισανθρωπισμός δεν έχει τελειωμό: «Ο πατέρας μου αυτοκτόνησε επειδή κάθε μέρα διάβαζε πρωινές εφημερίδες με πολεμικούς τίτλους φρίκης». Ακόμα πιο ριζοσπαστικά: «Η Αμερική διαθέτει το χειρότερο πολιτικό σύστημα στη Δύση. Τα περισσότερα κολέγια παράγουν ανεγκέφαλα ζόμπι».
Ποια η σημασία αυτού του αστείου κλόουν που περιφέρεται κουτσαίνοντας σαν Ριχάρδος; Πρώτον, αυτοσαρκασμός. Ο ίδιος ο Γούντι Άλεν τα πιστεύει και τα υπογράφει όλα αυτά τα ακραία και αιρετικά. Δεύτερον, τα πιστεύει από τη μια, τα απορρίπτει από την άλλη. Πώς φαίνεται αυτό; Μα φυσικά από τη μορφολογία, την κατάσταση και την ποταμιαία εξυπνάδα ενός ανθρώπου που ζει τόσο μοναχικά. Ο μισανθρωπισμός του η ασπίδα της μοναξιάς του. Η συστηματική άρνησή του, το άσυλο της τρυφερής- στο βάθος- καρδιάς του. Η επιθετικότητά του, η άμυνά του. Το σακατεμένο πόδι του, η μαύρη ψυχή του. Κι όμως, τα δυσάρεστα και αντιπαθητικά προκύπτουν από μια δεύτερη ματιά. Αν ο θεατής επιθυμεί να δει λίγο πιο μακριά. Γιατί με την πρώτη, επιπόλαιη ματιά, θα πέσει κάτω από άφθονα χαχανητά. Είπαμε η κωμωδία είναι δράμα συν απόσταση και χρόνος!
Όμως «η μοίρα κάποια στιγμή σου χτυπάει την πόρτα». Έτσι ο Μπόρις Γιέλνικοφ (αυτό το όνομά του, κάτι μεταξύ Εβραίου και Ρώσου) μια μέρα, εντελώς τυχαία πέφτει πάνω σ΄ ένα άστεγο, κατάξανθο μικρό λουλούδι της Νέας Ορλεάνης. Εδώ ο Γούντι Άλεν συναντάει το «Χαμίνι» του Τσάρλι Τσάπλιν. «Οι πορείες μας διασταυρώθηκαν από την αστρονομική αλληλουχία των γεγονότων». Η Αστροφυσική και η Κβαντομηχανική με Ποίηση ερωτική. Άσε που το όνομά της είναι Μελοντί Σελεστίν (Ίβαν Ρέιτσελ Γουντ). Και άσε που το μόνο πράγμα που κέρδισε με το σπαθί της, ήταν κάποιο έπαθλο σε πασαρέλα ομορφιάς κάποιας μικροαστικής γειτονιάς. Αταίριαστοι αλλά στο βάθος ομοιοπαθείς. Αδέσποτοι. Μοναχικοί. Οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Τα ετερόκλητα έλκονται. Εξωτερικά ιλιγγιώδης η διαφορά. Ηλικίας, μόρφωσης, ιδεολογίας, καταγωγής. Εσωτερικά φτυστοί.
Ε, και; Εκείνη τον εκλιπαρεί. Εκείνος υποκύπτει και τη φιλοξενεί. Έτσι σιγά σιγά ο ένας δίνει και γεμίζει του άλλου τη μοναχική ζωή. Έτσι παντρεμένοι χωρίς ντροπή. Ο Ριχάρδος, ο Σκρουτζ, ο μισάνθρωπος Αϊνστάιν με ελεύθερη καρδιά. Η πλήρης ανατροπή. Κι αυτή είναι μόνο η αρχή. Στο «αχούρι» των δυο ετερόκλητων πιτσουνιών εισβάλει η μάνα της Μελοντί (Πατρίτσια Κλάρκσον). Θεούσα, συντηρητική και εγκαταλειμμένη από σύζυγο στην επαρχία τη μικρή. Μεγαλοχωριάτα δηλαδή. «Μόλις την είδα κατάλαβα ότι προέρχεται από σαρκοφάγα φυτά». Πολιτιστικό σοκ. Μη βιάζεστε. Γιατί η Μαριέττα (το όνομα της θεούσας μητρός) τα φτιάχνει με καλλιτέχνη κι εκείνος με τη σειρά του σε φίλο και γκαλερίστα τη σπρώχνει. Εντός ολίγων ημερών η Μαριέττα αναδεικνύεται σε φωτογράφο τρομερή. Με έκθεση παρακαλώ. Και όχι μόνο αυτό. Κοιμάται στο ίδιο κρεβάτι και με τον καλλιτέχνη αλλά και με τον γκαλερίστα. Η γελοιογραφία του «Ζιλ και Τζιμ» του Φρανσουά Τριφό. Και το πιο μουρλό. Την ίδια στιγμή, αυτή η αχαλίνωτη σεξουλιάρα μαμά, δεν εγκαταλείπει την ιδεολογία της επαρχίας τη συντηρητική. Συνωμοτεί προκειμένου η κορούλα της ένα όμορφο αγόρι να βρει και σαν καλή κοπέλα να αποκατασταθεί. Η σχιζοφρένεια της εποχής. Αποτυπωμένη σ΄ αυτήν τη Μαριέττα την τρελή.
Χωρίς κανένα δισταγμό, υποκλίνομαι σ΄ αυτό το απροσμέτρητο, διαβολεμένο μυαλό. Οι ατάκες, η ανθολογία μιας ιδιοφυίας. Οι καταστάσεις, το αναποδογύρισμα δραμάτων υπαρξιακών. Οι ερμηνείες στις πεντάδες των επερχόμενων Όσκαρ. Χωρίς τον Γούντι Άλεν η Αμερική θα ήταν σκέτη πλαστική χειρουργική. Κι όμως, ελάχιστοι βλέπουν τις ταινίες του σ΄ αυτήν τη χώρα την παρανοϊκή. Θεέ μου, τι ντροπή!
«Κι αν σου κάτσει;»
Μέσα στις top κομεντί του Γούντι Άλεν Αστραφτερή, πανέξυπνη, χαμογελαστή Διάλογοι, ερμηνείες της πρώτης
γραμμής
ΒΑΘΜΟΙ = 9
(γέλασα τρελά!)
Ο έρωτας ποτέ δεν πεθαίνει
«Εγώ», ομολογεί ο Γάλλος κολυμβητής στη γυναίκα του που τον έχει εγκαταλείψει, «ούτε τον δρόμο δεν θα διέσχιζα για να σε διεκδικήσω ξανά». Ο άγνωστος σ΄ εμένα Φιλίπ Λιορέ, καταφέρνει να αναθερμάνει το ρομάντζο και το μελόδραμα, ώστε να συγκινήσει τον κυνικό και ακούνητο αμφιβληστροειδή των σημερινών θεατών. Το διαμάντι από τα σκουπίδια θα βγει. Μια σεναριακή σύνθεση εξαιρετική. Από εδώ ο μικρός, αποφασισμένος Κούρδος (Φιράτ Αϊβερδί). Αυθεντικός σαμουράι και δρομέας μεγάλων αποστάσεων της ψυχής. Από εκεί ο Σιμόν (Βενσάν Λιντόν). Ο ρομαντικός γυμναστής. Και στη μέση η Μίνα. Από οικογένεια που νομίμως είναι εγκαταστημένη στην Αγγλία την ποθητή. Τρεις παράνομοι δηλαδή.
Ο Μπιλάλ γιατί παρανόμως διέσχισε, με τα πόδια, τέσσερις χιλιάδες χιλιόμετρα για να φτάσει στη Γαλλία και από εκεί στο Λονδίνο. Ο Σιμόν γιατί «παρανόμως» εξακολουθεί ν΄ αγαπάει τη γυναίκα του αλλά και γιατί παρανόμως φιλοξενεί τον Μπιλάλ. Και η Μίνα γιατί δεν υπακούει στου πατέρα της την προσταγή. Με άλλα λόγια, είναι παρανομία η μετακίνηση πληθυσμών. Παρανομία και η αλληλεγγύη των λαών. Παρανομία ακόμα και η Αγάπη των φτωχών καρδιών. Οτιδήποτε σημαντικό συμβαίνει γύρω μας, στον κόσμο αυτό, περικλείεται σ΄ αυτήν την «κολυμβητική», λαθρομεταναστευτι- κή, πλατωνική ιστορία!
Κοντά σ΄ αυτά, τέσσερα «στοιχεία» αποκαλυπτικά. Εντελώς αληθινά. Το πρώτο, ο νόμος του Μέρφι Σαρκοζί. Τα τριτοκοσμικά ερείπια σε κατάσταση φρικτή. Και οι Γάλλοι του Καλαί σε τρομοκρατία αστυνομική. Ο Ψωμιάδης μπροστά τους, μοιάζει με κομμουνιστή. Το δεύτερο, ο εσωτερικός, γαλλικός, χαφιεδισμός. Όπως περίπου ο δωσιλογισμός. Περιθάλπεις Αλβανό; Να φωνάξω την Γκεστάπο στο λεπτό. Έτσι στη φυλακή ο Γάλλος γυμναστής. Αυτή η Γαλλία της Δημοκρατίας της δηθενικής. Το τρίτο, η Οδύσσεια των λαθρομεταναστών. Σκαρφαλώνουν στα φορτηγά. Στα κρυφά. Φοράνε πλαστικές σακούλες στα πρόσωπα μέχρι τον λαιμό. Για να μην εντοπίζουν τα αστυνομικά σκυλιά την αναπνοή των τριτοκοσμικών. Ασφυξία όπως στο Νταχάου το ναζιστικό. Το τέταρτο, η παράλληλη, αλλά ταυτόχρονα αντιθετική διαδρομή των αισθημάτων των δύο λαών. Ο κυνισμός της Γαλλίας. Ο ρομαντισμός των Κούρδων. Εξωτερικά, οι πρώτοι καθαροί και πολιτισμένοι. Εσωτερικά μολυσμένοι. Αυτό το γεγονός. Το συναντάμε και εν Ελλάδι αλλά το προσπερνάμε σαν τον τυφλό ποντικό.
Για να τελειώνω. Αν ο Φιλίπ Λιορέ ακολουθούσε μια πιο σκληρή, όπως του Κεν Λόουτς, σκηνοθεσία, θα είχε υπογράψει ένα αριστούργημα. Η ιστορία, οι χαρακτήρες, η δραματουργία και οι ερμηνείες σχεδόν στο ρετιρέ. Η σκηνοθεσία ολίγον χαλαρή, ακαδημαϊκή, αργή. Κι όμως. Αυτές οι παρατηρήσεις μόνο για ειδικούς και απαιτητικούς. Αν και όποτε το δεις, φρόντισε χαρτομάντιλα να έχεις προμηθευτεί. Δάκρυα για ένα ρομάντζο βγαλμένο από τα σπλάγχνα της Γης!
«Welcome»
Ρομάντζο φτωχών εραστών Το Καλέ κόλαση των τριτοκοσμικών Θα διασχίσω κολυμπώντας τη Μάγχη γιατί σ΄ αγαπώ!
ΒΑΘΜΟΙ = 7
(με δάκρυα καυτά)
Η ευρωπαϊκή απάντηση στο Κarate Κid
«Fighter» της Νatasha Αrthy του 1969 από Δανία και με εφτά βραβεία. Η ευρωπαϊκή απάντηση στο «Κarate Κid». Όπου εδώ μετασχηματίζεται, με περισσότερο μυαλό, σε Κουνγκ Φου Κid. Με φόντο την αυστηρή μουσουλμανική παράδοση των μεταναστών και την κόντρα με την Αϊσά, μια δεκαεφτάχρονη, δαιμόνια και μικροσκοπική Τουρκάλα, που αψηφώντας τις προσταγές των γονιών, θέλει να προπονηθεί στο κουνγκ φου και με ξανθό Δανό να πορευτεί. Και όλα πάνω στους ώμους της τα κουβαλάει. Τον αρραβώνα του αδελφού της. Το ταξί του πατέρα της. Την τιμή των μουσουλμάνων. Το σχολείο και τις σπουδές της. Εν ολίγοις Τρέχα Αϊσά Τρέχα! Γι΄ αυτό παρανόμως προπονείται από τον Ξιαν Γκάο (αυθεντία στις πολεμικές τέχνες). Και γι΄ αυτό παρανόμως φλερτάρει με τον Εμίλ. Όπως και στο «Welcome» έτσι και εδώ. Από Τουρκία μέχρι Δανία Α Few good men. Η εφηβική και αισιόδοξη πλευρά του «Μillion dollar baby». Έξυπνο, καλοφτιαγμένο, γρήγορο και μοντέρνο. Το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε παιδιά με ανήσυχα μυαλά!
ΒΑΘΜΟΙ = 6
(μαύρη ζώνη)
«Η ζωή στους βράχους» Ντοκιμαντέρ της Αλίντας Δημητρίου με πορτρέτα από ηλικιωμένες αντάρτισσες του Εμφυλίου. Ανυπότακτες, μάχιμες, ακατάβλητες. Γυναικάρες με τα όλα τους. Μνήμες από τις εξορίες, τα ξερονήσια, τους χαφιέδες, τις σφαγές, τα μαρτύρια και τα κολαστήρια. Χωρίς μουρμούρα, μοιρολόγια και οξυγονοκολλήσεις, δήθεν ουμανιστικές και αδελφικές. Τίμιο αλλά τηλεοπτικό!
ΒΑΘΜΟΙ = ΕΤ1
Τρέχοντας στο απόλυτο κενό
Τι είπε; Μια αλληγορία φαντασίωσης που χτύπησε στο δόξα πατρί της καρδιάς των σημερινών βλαστών. Δηλαδή η Μπέλα (όμορφη), μια μαθήτρια Λυκείου, ερωτεύεται έναν κατάξανθο, χλωμό κούκλο, τον Ρόμπερτ Πάτινσον, «αντικείμενο» του πόθου εκατομμυρίων κορασίδων σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης. Βρικόλακας ο ξανθός θεός. Όμως φυτοφάγος. Και με τους Ηumans προστάτης και τρυφερός. Από καλή οικογένεια και από πατέρα αλτρουιστή γιατρό. Τι πάει να πει όλο αυτό; Απλό. Η Μπέλα (Κρίστεν Στιούαρτ) επινοεί με τη φαντασία της τον πρίγκιπα των ονείρων της. Γι΄ αυτό τις περισσότερες φορές τη βλέπουμε να σηκώνεται ή να πέφτει για ύπνο. Γι΄ αυτό βρικόλακας ο πρίγκιπας. Γιατί είναι νεκρός. Ανύπαρκτος. Αλλά στη φαντασία αιώνιος και αθάνατος. Με άλλα λόγια- αυτό είναι το θλιβερό και εντελώς σπαρακτικό- η Μπέλα ερωτεύεται το «τίποτα». Την εικονική πραγματικότητα της φαντασίας της. Κάποιον να την αναστατώνει. Να την προσέχει. Αιωνίως να τη λατρεύει. Και γι΄ αυτό δεν βλέπουμε ποτέ να κάνουν έρωτα σαν τον κοινό θνητό. Η Μπέλα πέρα από την ύλη. Τη χυδαία ύλη. Η σχέση με τον βρικόλακα είναι η μετακίνηση του Πλάτωνα στο Σήμερα. Εξαιρετικό!
Όλα αυτά διαπλεκόμενα από μια συναρπαστική και πρωτότυπη ίντριγκα. Μέχρι εδώ. Γιατί στο δεύτερο μέρος, ο Έντουαρντ, ο βρικόλακας, εγκαταλείπει οριστικά την Μπέλα σ΄ αυτό το μελαγχολικό χωριό. Φεύγει για να την προστατεύσει από την επιθετική μανία των κακών, σαρκοβόρων βρικολάκων. Έτσι εκείνη βαρυγκομάει και διαρκώς αναστενάζει. Μια τρύπα στο στήθος, στο σημείο της καρδιάς. Έτσι αρχίζει το φλερτ με τον «μάτσο» και άγριο Τζέικ. Από τον βρικόλακα και την πλατωνική σχέση, στο Λυκάνθρωπο, τη σάρκα και το σεξ. Όμως η συγγραφέας δεν τολμάει. Πρέπει να πουλήσει αθωότητα και ρομαντισμό, μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία. Γιατί- λογικά και επαγωγικά- η Μπέλα πρέπει να ικανοποιήσει τις ορμές της. Γι΄ αυτό επινοεί τον Λυκάνθωπο Τζέικ. Πρέπει να ορμήσει, να γλεντήσει, να χορτάσει. Φεύγοντας από τον Πλάτωνα, η Στέφανι Μέγερ έπρεπε να παραδώσει την ηρωίδα της στον Διόνυσο. Με σύμβολο το πέος το ακαταπόνητο και λαχταριστό. Αυτή η ανατροπή. Αυτή η κοριτσίστικη φαντασία. Αυτή και η φυσιολογική τροπή. Πού τέτοιο πράγμα από μια πουριτανή!
Χωρίς ψαχνό. Χωρίς ίντριγκα και δράση αρκετή, παρά μόνο στο τελευταίο ημίωρο στην Ιταλία των βρικολάκων των Μεσαιωνικών. Χωρίς ανατροπή. Χωρίς μυαλό. Το εννοώ. Την πρώτη ώρα ήθελα να δραπετεύσω απ΄ αυτό το απόλυτο κενό. Και πού ΄σαι. Μικρό κορίτσι, σ΄ εσένα το λέω αυτό. Ο κούκλος εμφανίζεται μόλις για μισή ώρα. Εντάξει, ξέρω. Κι αυτό το ελάχιστο είναι για σένα υπεραρκετό!
«Νέα Σελήνη»
Το «Λυκόφως» χωρίς ψαχνό Άδειο και βαρετό Οι βρικόλακες σε διάλειμμα χωρίς σκοπό
ΒΑΘΜΟΙ = 3
(Ρωμαίος, Ιουλιέτα και τα σκοτάδια)
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4546834&ct=4
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.