Οκτ 09
22
Ελληνική πρωτοπορία
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 22 Οκτωβρίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Ο «Κυνόδοντας» του Γιώργου Λάνθιμου του 2009 ό,τι η «Αναπαράσταση» του Θόδωρου Αγγελόπουλου του 1970. Είπατε σκηνοθέτες στην ομίχλη; Καθόλου. Τα νέα εξαιρετικά. Η νέα ελληνική avant garde βάζει ταφόπλακα, γυρίζει σελίδα και πορεύεται μπροστά. Τώρα το μπαλάκι στον θεατή που φαρσοκωμωδία κυνηγά. Τέρμα τα φραγκοδίφραγκα παιδιά.
Υπάρχει μεγάλο ελληνικό σινεμά!
Oι σπουδαίες στιγμές προκύπτουν από τις σπουδαίες μεταφορές. Το 1962 ο άπιαστος Λουί Μπουνιουέλ υπογράφει «Εl Αngel Εxterminator» (Ο εξολοθρευτής άγγελος). Από τα κορυφαία μείγματα καθαρού σουρεαλισμού και κατάμαυρου σαρκασμού. Η αφήγηση εντελώς ρεαλιστική. Το περιεχόμενο εντελώς παράλογο. Μια χούφτα της οικονομικής ελίτ εσωκλείεται σε βίλα. Ουδείς τους σφράγισε εκεί. Ούτε εχθρός ούτε αναρχικός. Μόνοι τους στη φάκα σαν τα ποντίκια. Αφού πρώτα κατασπαράξουν το τυρί, στη συνέχεια ούτε τη μύτη τους δεν μπορούν να δουν. Πουθενά διαφυγή. Δεν βλέπουν την εξώπορτα να δραπετεύσουν απ΄ αυτή τη φυλακή. Τα νοήματα βροχή. Η τάξη αυτή- έλεγε ο Μπουνιουέλ- πεθαίνει σε τάφο πολυτελείας.
Τι θέλω να πω; Μα, είναι απλό. Ο καλλιτέχνης πορεύεται με τον δικό του κόσμο. Με το δικό του σύμπαν. Με γυρισμένη την πλάτη στη νατουραλιστική (ρηχή και φωτογραφική) αναπαράσταση της κοινωνίας. Θα μου πείτε, με τον νατουραλισμό πορεύεται η Αμερική. Λάθος. Έτσι φαίνεται. Έτσι δεν είναι. Παράδειγμα. Ολομόναχος ο Ράμπο, Σιλβέστερ Σταλόνε, γκρεμίζει το μισό Βιετνάμ και εξοντώνει τους μισούς Βιετκόνγκ. Γίνεται; Φυσικά όχι. Τότε; Μα από την επανάληψη του χολιγουντιανού παράλογου έχει εκπαιδευτεί το υποσυνείδητο του θεατή. Η απιθανότητα στον εγκέφαλό μας έχει κατοχυρωθεί. Το κέντρο δίνει εντολή. Πλαστογραφημένη και απατηλή!
Με το δικό του σύμπαν και ο Γιώργος Λάνθιμος. Ο παραλογισμός του, η εξήγηση του κοινωνικού μας βιώματος. Δηλαδή το «τρελό» που διαδραματίζεται στον «Κυνόδοντα» ερμηνεύει και τέμνει την καθημερινότητά μας. Συγκοινωνούντα δοχεία το «πραγματικό» με του Λάνθιμου το «μυθιστορηματικό». Μόνο έτσι μπορεί να το δει, να το αποδεχτεί, να το εκτιμήσει και να το αξιολογήσει ο θεατής. Όχι ως κάτι αυτόνομο, ανεξάρτητο, αυτοτελές και αυθύπαρκτο. Αλλά ως παράλληλο συμπληρωματικό, μεταφραστικό και σχολιογραφικό. Το story χαρακτηριστικό.
Πατέρας και μάνα με τα τρία μεγάλα τους παιδιά σε εξοχική κατοικία. Πού; Οπουδήποτε. Βερολίνο, Μόναχο, Βιέννη, Αθήνα. Εδώ ο Λάνθιμος προσπερνάει την παροιμιώδη εσωστρέφεια και καταλήγει στην παγκοσμιοποιημένη δυτική κοινωνία. Ό,τι εκεί, το ίδιο πάνω- κάτω και εδώ. Έτσι είναι. Οι γονείς φροντίζουν για την πλήρη απομόνωση των παιδιών τους. Ουδεμία επαφή με τον έξω κόσμο. Εδώ ο σκηνοθέτης συναντάει και αναφέρεται στον «Εξολοθρευτή άγγελο» του Μπουνιουέλ. Από εδώ αρχίζει το παράλογο της ιστορίας. Παράλογο εξωτερικά. Ερμηνευτικό εργαλείο εσωτερικά. Η απομόνωση συντελείται σε ένα αυστηρά αποστειρωμένο περιβάλλον. Όλα, μα ό λα, γυαλισμένα και καθαρά. Εδώ με τον Μίκαελ Χάνεκε. Και λίγο πιο μπροστά. Από εδώ και η μαύρη κωμωδία. Η συνειδητή εκτροπή των λέξεων καταλήγει στη μετάλλαξη των νοημάτων. «Τι είναι μουνί;», ρωτάει η κόρη. «Λάμπα», απαντάει η μαμά. Συμπέρασμα; Όταν σβήνει το μουνί, το δωμάτιο βυθίζεται στο σκοτάδι. Γελάτε; Για σκεφτείτε το. Όταν οι πολιτικοί ρητορεύουν για μια καλύτερη προοπτική, μεταλλάσσουν το αληθινό νόημα της «Αλλαγής».
Πάμε παρακάτω. Οι γονείς που παραδίδουν στραμπουλιγμένη εκπαιδευτική διαδικασία, επιδίδονται στα κρυφά, στη δική τους πορνογραφία. Απίστευτα πράγματα. Ακόμα πιο τρομερά. Ο πατέρας διαπράττει το λάθος να προσκομίσει στην απομονωμένη του βίλα μια ξένη κοπέλα ώστε να ξεχαρμανιάσει ο κανακάρης του από τη σεξουαλική του ανησυχία. Πώς συνέβαινε με τους πατεράδες του ΄50 και του ΄60 που έσπρωχναν τα αγόρια τους στην Τρούμπα; Έτσι. Εδώ όμως η πόρνη σε κατ΄ οίκον υπηρεσία. Η παρουσία αυτού του ξένου σώματος προκαλεί μια σειρά από απρόβλεπτα γεγονότα. Ο ιός της πραγματικότητας μολύνει τα παιδιά του σωλήνα. Κι έτσι η εσωτερική, ύπουλη βία, αρχίζει να εκδηλώνεται με αληθινή, σωματική βία.
Πού παραπέμπουν όλα αυτά; Ο πολιτισμός μας, η καθαρότητά μας, η καλοπέρασή μας είναι ο γυαλισμένος Μεσαίωνάς μας. Των στραμπουλιγμένων λέξεων. Των παραμορφωμένων νοημάτων. Των διεστραμμένων σχέσεων. Των απαγορευμένων αισθημάτων. Όλα αποστειρωμένα. Όλα χωρίς συγκίνηση και καρδιά. Όλα αυτοματοποιημένα, προγραμματισμένα και καθαρά. Το γυαλισμένο και καθαρό πορεύεται με τη μούχλα, τη διαστροφή και την εσωτερική καταστροφή. Έξω κούκλα, μέσα πανούκλα. Πάμε πιο βαθιά.
Η τεχνητή αρμονία (των γονιών με τα παιδιά και φυσικά με αυτή την επιτηδευμένη κοινωνική συνθήκη) αγκαλιά με τη χαοτική, εσωτερική, ασυμμετρία. Ο φόβος με την άγνοια. Η εσωστρέφεια με την παρακμή. Ο πολιτισμός μας δηλαδή, η επιτομή του παράλογου και της κατεψυγμένης προοπτικής. Προχωράμε όπισθεν ολοταχώς. Προσέξτε την αντίφαση. Οι γονείς (η εξουσία) με τη βία και την πορνογραφία. Τα παιδιά (οι υπήκοοι) στην απαγόρευση της γνώσης, πράγμα που τους σπρώχνει στον αυτισμό και την ανυπαρξία. Η απομόνωση και οι απαγορεύσεις καταλήγουν σε μια δικτατορία πολυτελείας. Κι αυτή με τη σειρά της προκαλεί αφασία και αιμομιξία.
Ο Λάνθιμος συνθέτει και πηγαινοέρχεται από το ένα στο άλλο επίπεδο σαν αίλουρος κατασκευαστής. Διατηρώντας συνεχώς και αδιαλείπτως το ίδιο αυστηρό ύφος. Από εδώ προκύπτει η αφασία. Από εδώ η ομοιομορφία. Από εδώ η υποταγή και προγραμματισμένη μαζική κουλτούρα. Από εδώ- ακόμα- και ο σίριαλ κίλερ. Από εδώ όμως και η ανυπακοή, η αναρχία. Το είπα και στην αρχή. Ο «Κυνόδοντας» με τον σουρεαλισμό του Μπουνιουέλ. Με το χειρουργικό νυστέρι του Χάνεκε. Με τον υπόγειο τρόμο ενός θρίλερ χωρίς σπλάτερ. Τέλεια.
Τίποτα απ΄ όλα αυτά, αν η κατασκευή δεν ήταν ο πλήρης ορισμός ομοιογένειας, αποστείρωσης, καθαρότητας και αυστηρότητας. Όλα και όλοι, εποχούμενοι στην καλοκουρδισμένη μηχανή του Λάνθιμου. Η σκηνογραφία και ενδυματολογία της Έλλης Παπαγεωργακοπούλου. Η φωτογραφία του Θύμιου Μπακατάκη. Και φυσικά τα «όργανα» αυτού του σεξτέτου δωματίου. Ναι, ο Χρήστος Στέργιογλου και η Μισέλ Βάλεϊ. Όμως, αποκάλυψη η Αγγελική Παπούλια, ο Χρήστος Πασαλλής, η Μαίρη Τσώνη και η Άννα Καλαϊτζίδου. Όταν ο προπονητής θέλει και μπορεί, η ομάδα κερδίζει χωρίς τον διαιτητή. Τελειώνω με μια ευχή. Όπως και το νέο ελληνικό σινεμά, έτσι και ο θεατής. Να γυρίσει σελίδα, γιατί δεν πάει άλλο. Πεθαίνουμε από τη μούχλα!
Δείτε εδώ το τρέιλερ της ταινίας
«Κυνόδοντας»
Ελληνική η διεθνής πρωτοπορία Μαύρη, σουρεαλιστική, εφιαλτική
κωμωδία Γυρίστε σελίδα
ΒΑΘΜΟΙ= 8
(με ενθουσιασμό)
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4542427&ct=4
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.