Οκτ 09
20
ΚΑΠΕΛΑ ΣΙΞΤΙΝΑ: ΝΕΟ ΦΩΣ ΣΤΟ ΔΙΑΣΗΜΟ ΑΞΙΟΘΕΑΤΟ
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 20 Οκτωβρίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Νέο φως στο πιο διάσημο αξιοθέατο του Βατικανού, την Καπέλα Σιξτίνα, μετά τον καθαρισμό των τοιχογραφιών του Μιχαήλ Αγγέλου, ρίχνει μια επίτομη έκδοση που «έρχεται» και στην Ελλάδα.
Το κονκλάβιο των καρδιναλίων εκλέγει εκεί κάθε νέο Πάπα. Τα εκατομμύρια των τουριστών που επισκέπτονται το Βατικανό καταλήγουν επίσης εκεί. Η Καπέλα Σιξτίνα, που οφείλει το όνομά της στον Πάπα Σίξτο Δ΄ που την έχτισε, είναι το κόσμημα του παλατιού του Βατικανού, με τοιχογραφίες ζωγραφισμένες από μερικούς από τους μεγαλύτερους αναγεννησιακούς ζωγράφους. Κυρίως βέβαια τον Μιχαήλ Άγγελο που ζωγράφισε, ούτε λίγο ούτε πολύ, περί τα 1.100 τ.μ. επιφάνειας, δίνοντας συχνά νέες, προκλητικές διαστάσεις, σε γνωστά θέματα της θρησκευτικής εικονογραφίας.
Σήμερα αποκτά νέο φως: πρώτον, γιατί ο καθαρισμός των νωπογραφιών έκανε τα έργα του Μιχαήλ Αγγέλου ολόφωτα, με ζωντανά χρώματα και, δεύτερον, γιατί η αποκάλυψη, μετά τον καθαρισμό τους, του πώς πραγματικά ήταν ζωγραφισμένα αυτά τα έργα δίνει νέες διαστάσεις και στη θεολογική τους ερμηνεία, όπως αποκαλύπτει το βιβλίο του Γερμανού πανεπιστημιακού, ιστορικού τέχνης, φιλόλογου και θεολόγου, Χάινριχ Πφάιφερ, που μεταφράστηκε σε οκτώ γλώσσες και κυκλοφόρησε μόλις και στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Καπόν.
«Ο νέος Μιχαήλ Άγγελος δεν με απογοήτευσε», λέει η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα. «Η οροφή της Σιξτίνα με θάμπωσε με τη φρεσκάδα της, με τη μαρμαρυγή της. Η παλιά εικόνα της μου φάνηκε τώρα σαν πλαστό παλίμψηστο αιθάλης, σκόνης και αλλεπάλληλων επαλείψεων με βερνίκι. Ποιος μπορούσε να το φανταστεί; Οι ignudi, οι γυμνοί “ανδρόπαιδες” με τα ωραία γλυπτικά κορμιά δεν ήταν πλασμένοι με τον ίσκιο, όπως νομίζαμε, αλλά με καθαρό χρώμα».
«Σε μια επίσκεψή μου στην Καπέλα Σιξτίνα στα φοιτητικά μου ακόμη χρόνια», λέει ο συγγραφέας της πολυτελούς έκδοσης, με εικόνες των ζωγραφικών έργων μετά τον καθαρισμό τους, «διαπίστωσα πως ανάμεσα στη “Μέθη του Νώε” του Μιχαήλ Αγγέλου και στη σκηνή της σταύρωσης ακριβώς από κάτω, στον “Μυστικό Δείπνο” του Κοσμά Ροσέλι, υπήρχε στενή σχέση.
Τα πορίσματα των μακροχρόνιων μελετών μου με έπεισαν ότι η επιλογή των θεμάτων των νωπoγραφιών δεν έγινε από τους ίδιους τους καλλιτέχνες, αλλά ότι στο δύσκολο αυτό έργο οι ζωγράφοι είχαν ως συμβούλους και καθοδηγητές παπικούς θεολόγους. Επίσης ότι η αισθητή και ιδιαίτερα έντονη ενότητα και αρμονία που παρατηρείται ανάμεσα στα έργα της εποχής και τις τοιχογραφίες του Μιχαήλ Αγγέλου δεν μπορεί παρά να σημαίνει ότι το σύνολο των παραστάσεων του Παρεκκλησίου πηγάζει από ένα και το αυτό εικονογραφικό πρόγραμμα που τα βασικά του χαρακτηριστικά είχαν ήδη διαμορφωθεί από τους θεολόγους του Σίξτου Δ΄».
ΙΝFΟ
Χάινριχ Πφάιφερ «Καπέλα Σιξτίνα. Νέα ερμηνευτική προσέγγιση μετά την αποκατάσταση των τοιχογραφιών», Εκδόσεις Καπόν, πρόλογος Μαρίνα ΛαμπράκηΠλάκα, σελ. 352,
τιμή: 99,28 ευρώ.
Κρυμμένα στοιχεία γης, νερού, αέρα, φωτιάς
Στη «Δημιουργία του Αδάμ», ένα από τα πλέον διάσημα έργα του Μιχαήλ Αγγέλου, στον θόλο της Καπέλα Σιξτίνα, ο Δημιουργός δεν πατά στη γη αλλά, «ερχόμενος από τον άπειρο, τρισδιάστατο χώρο πλησιάζει μετέωρος, ωθούμενος, θαρρείς, από θυελλώδεις ανέμους τον ολόγυμνο Αδάμ, ο οποίος είναι ξαπλωμένος σε μια εξίσου γυμνή γωνιά της γης. Το κομμάτι αυτό είναι πράσινο σαν να φυτρώνει πάνω του χορτάρι, και πίσω ο θεατής βλέπει να το συνοδεύει μια γαλάζια επιφάνεια νερού, όπως στη σκηνή με τη δημιουργία της Εύας. Και εδώ έχουμε την αλλεπάλληλη απεικόνιση των τριών στοιχείων, γης, νερού και αέρα», λέει ο ιστορικός Χάινριχ Πφάιφερ, που πιστεύει πως στα χρώματα κρύβεται το τέταρτο στοιχείο, της φωτιάς. «Η σκηνή απεικονίζει τη στιγμή που η θεϊκή σπίθα ζωής μεταδίδεται από το χέρι του Δημιουργού στο χέρι του ανθρώπου χωρίς να το αγγίξει. Ο Θεός έχει πρόσωπο πατρικό. Το αγόρι το κολλημένο πίσω του προφανώς συμβολίζει τον Ιησού. Παρούσα συνεπώς είναι όλη η Αγία Τριάδα, διότι η πνοή του αέρα που φουσκώνει τον μανδύα συμβολίζει σίγουρα το Άγιο Πνεύμα».
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4542019&ct=4
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.