Μαρ 09
27
Μόνο δύο ποτήρια κρασί την ημέρα…
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 27 Μαρτίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Καπνιστές και γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού δεν πρέπει να πίνουν καθόλου οινοπνευματώδη. Οι υπόλοιποι μπορούν να πίνουν λίγο κρασί κάθε μέρα, γιατί η ωφέλεια για την καρδιά είναι μεγαλύτερη από τον κίνδυνο για καρκινογένεση.
«Είναι γνωστό από δεκαετίες ότι η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου σε πολλές εντοπίσεις», λέει η αναπληρώτρια καθηγήτρια Επιδημιολογίας Παγώνα Λάγιου. «Ειδικότερα, θεωρείται βέβαιο ότι αυξάνει _ μέχρι υπερδιπλασιασμού _ τον κίνδυνο καρκίνου στη στοματική κοιλότητα, τον φάρυγγα, τον λάρυγγα και τον οισοφάγο. Αυτό συμβαίνει κυρίως σε καπνιστές, πιθανώς γιατί διευκολύνει _ μέσω διάβρωσης του βλεννογόνου _ την επαφή με τις καρκινογόνες ουσίες του καπνού».
Ήπαρ και μαστός είναι και αυτά «στόχοι» του αλκοόλ. «Το ποτό αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος όταν η κατανάλωση είναι τόσο μεγάλη ώστε να προκαλεί κίρρωση, η οποία συχνά αποτελεί ενδιάμεσο στάδιο στην καρκινογένεση του ήπατος», επισημαίνει η κ. Λάγιου. «Επίσης, η κατανάλωση αλκοολούχων ποτών θεωρείται βέβαιο ότι αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού κατά 20%-30%, πιθανόν επειδή αυξάνει τη στάθμη των οιστρογόνων, τόσο πριν όσο και μετά την εμμηνόπαυση».
Ο καθηγητής Επιδημιολογίας και ακαδημαϊκός Δημήτρης Τριχόπουλος είναι αρκετά καθησυχαστικός: «Είναι κάτι που γνωρίζουμε από το 1983, από το πρώτο δημοσίευμα στο “Lancet” και δεν πρέπει να μας τρομάζει τόσο. Το σημαντικότερο από τα ευρήματα αυτά είναι ότι το αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, γιατί πρόκειται για καρκίνο που εμφανίζεται συχνά. Τα στοιχεία που αναφέρουν αύξηση του κινδύνου κατά 20% σημαίνουν πρακτικά ότι, ενώ 8 ή 9 γυναίκες στις 100 αρρωσταίνουν από καρκίνο του μαστού, μεταξύ αυτών που πίνουν αλκοόλ η συχνότητα θα είναι περίπου 10 στις 100 γυναίκες».
Σε αυτή τη μεγάλη μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης που διεξήχθη σε ένα εκατομμύριο γυναίκες, υπήρχε πάντως και ένα αναπάντεχα καλό εύρημα για το αλκοόλ και τον κίνδυνο καρκίνου. «Βρέθηκε ότι η κατανάλωση αλκοόλ προστατεύει από τον καρκίνο του νεφρού», μας πληροφορεί ο κ. Τριχόπουλος. «Απομένει φυσικά να επιβεβαιωθεί αυτό και από άλλες μελέτες».
Αλκοόλ και καρδιά
Τι βαραίνει όμως περισσότερο, η ωφέλεια της καρδιάς από τις αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες του αλκοόλ ή ο κίνδυνος για καρκίνο; «Παρ’ όλα αυτά για τη σχέση καρκίνου και αλκοόλ, η μετρημένη κατανάλωση αλκοολούχων ποτών (τρία – τέσσερα ποτήρια κρασί την ημέρα για τους άνδρες και ένα – δύο ποτήρια κρασί την ημέρα για τις γυναίκες) συνδυάζεται με σοβαρή μείωση της γενικής θνησιμότητας, λόγω της προστατευτικής επίδρασης του αλκοόλ στα καρδιαγγειακά νοσήματα, κυρίως τη στεφανιαία νόσο», τονίζει η κ. Λάγιου. «Αυτό συμβαίνει, επειδή τα καρδιαγγειακά νοσήματα ευθύνονται σχεδόν για τους μισούς θανάτους στη χώρα μας, ενώ οι κακοήθεις νεοπλασίες που σχετίζονται με αλκοόλ ευθύνονται για λιγότερο από 10% των θανάτων».
Και ο κ. Τριχόπουλος επισημαίνει: «Περιέργως, όλοι φοβούνται τον καρκίνο και όχι τόσο τις καρδιοπάθειες, παρότι στην Ελλάδα τα καρδιαγγειακά αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου».
Έρευνες του Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών επιβεβαιώνουν το όφελος από την ήπια κατανάλωση αλκοόλ, καθώς και τον κίνδυνο για ανάπτυξη κακοήθων νεοπλασιών όπως του μαστού, του ήπατος, του οισοφάγου και του ανώτερου αναπνευστικού και πεπτικού συστήματος. «Σε συνεργασία με το Διεθνές Κέντρο Έρευνας του Καρκίνου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, μελετούμε τη συνέργεια γενετικών παραγόντων με την κατανάλωση αλκοόλ και καπνού στην αιτιολογία των καρκίνων του ανώτερου αναπνευστικού και πεπτικού συστήματος», λέει η κ. Λάγιου. «Δημοσίευση στο περιοδικό “Nature Genetics” επιβεβαιώνει τη συνέργεια του αλκοόλ με συγκεκριμένα γονίδια για τους καρκίνους αυτούς».
Οι βλάβες και τα οφέλη
Σταφύλια και άλλα φρούτα, λαχανικά και ξηροί καρποί, σε συνδυασμό με καθημερινή άσκηση προστατεύουν την καρδιά χωρίς να απαιτείται κατανάλωση αλκοόλ. Αυτό υπογραμμίζει ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Αντώνης Καφάτος και επισημαίνει: «Tις πολυφαινόλες και τα άλλα χρήσιμα συστατικά του αλκοόλ μπορούμε να τα πάρουμε από πολλά φρούτα και λαχανικά. Δεν υπάρχουν άλλωστε ισχυρά επιστημονικά δεδομένα για το όφελος της καρδιάς από το αλκοόλ. Είναι πιθανό να υπάρχουν εμπορικοί λόγοι, από χώρες που παράγουν πολύ κρασί, πίσω από τις σχετικές μελέτες».
Αντιθέτως, τις βλάβες από το αλκοόλ αποδεικνύουν πληθώρα επιστημονικών στοιχείων. «Το οινόπνευμα είναι ισχυρό κυτταροτοξικό και νευροτοξικό δηλητήριο», τονίζει ο κ. Καφάτος. «Η ανασκόπηση πολλών μελετών από τη βιβλιογραφία από το Ινστιτούτο Έρευνας Καρκίνου στην Ουάσιγκτον διαπίστωσε ότι ο κίνδυνος καρκίνου από το αλκοόλ είναι πολύ σοβαρός. Η συνέργειά του με το κάπνισμα είναι πολύ επικίνδυνη. Και δεν γνωρίζουμε ακόμα με βεβαιότητα τη σχέση του με τη νόσο Αλτσχάιμερ».
Επίσης η συχνότητα και η ποσότητα παίζουν ρόλο στην κατανάλωση οινοπνεύματος. «Η σχέση του αλκοόλ με τον καρκίνο είναι δοσοεξαρτώμενη», λέει ο κ. Καφάτος. «Γι’ αυτό, τα παιδιά έως 18 χρόνων _ μέχρις ότου ολοκληρωθεί η ανάπτυξή τους _ δεν πρέπει να πίνουν καθόλου, ενώ οι ενήλικοι μπορούν να πίνουν από ένα ποτήρι κρασί την ημέρα οι γυναίκες και δύο ποτήρια οι άνδρες. Και εάν δεν πίνει κανείς καθόλου, δεν έχει κανένα πρόβλημα».
Οι γυναίκες είναι πολύ ευαίσθητες στο ποτό. «Γι’ αυτό, τα όρια του αλκοολισμού είναι χαμηλότερα στη γυναίκα (20 γραμμάρια αλκοόλ στο αίμα την ημέρα) σε σχέση με τον άνδρα (30 γραμμάρια αλκοόλ στο αίμα την ημέρα)», επισημαίνει ο κ. Καφάτος.
Τρεις συμβουλές για υγιεινή κατανάλωση
Ο καθηγητής κ. Τριχόπουλος συμβουλεύει:
1 Να πίνετε κυρίως κόκκινο ή άσπρο κρασί και όχι μπίρα ή σκληρά ποτά όπως ουίσκι, τζιν, βότκα κ.ά. Το κρασί περιέχει 10%-12% οινόπνευμα, ενώ τα σκληρά ποτά γύρω στο 40%. Επίσης, η συχνή κατανάλωση μπίρας έχει συσχετισθεί σε έρευνες με τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
2 Να πίνετε πάντα μαζί με φαγητό. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι ο συνδυασμός αυτός βοηθά τις αντιοξειδωτικές ουσίες, και από το αλκοόλ και από την τροφή, να απορροφηθούν στον οργανισμό και να ενεργήσουν.
3 Να μην πίνετε προτού οδηγήσετε. «Τα τροχαία ατυχήματα είναι ο πιο μεγάλος και σαφής κίνδυνος από το αλκοόλ».
Ποιοι να μην πίνουν καθόλου
Ο κ. Τριχόπουλος και η κ. Λάγιου, λοιπόν, συμβουλεύουν να αποφεύγουν το αλκοόλ οι εξής ομάδες πληθυσμού:
1. Οι γυναίκες με οικογενειακή προδιάθεση ή άλλους παράγοντες κινδύνου για καρκίνο μαστού, γιατί έχουν ήδη αυξημένο κίνδυνο
2. Οι καπνιστές
3. Όσοι είναι επιρρέπεις στην εξάρτηση από το αλκοόλ
Ποιους καρκίνους προκαλεί το αλκοόλ…
Στη συνέχεια παρατίθεται η συσχέτιση του αλκοόλ με την ανάπτυξη διαφόρων μορφών καρκίνου
* Στοματικής κοιλότητας – Ισχυρή
* Οισοφάγου – Ισχυρή κυρίως σε καπνιστές
* Στομάχου – Μικρή
* Παχέος εντέρου – Ισχυρή (μέσω κίρρωσης)
* Παγκρέατος – Μικρή
* Λάρυγγα – Ισχυρή (κυρίως σε καπνιστές)
* Μαστού – Ισχυρή
… και από ποιους προστατεύει
* Καρκίνος νεφρού – Υπάρχουν ορισμένες επιστημονικές ενδείξεις για μείωση του κινδύνου
* Λέμφωμα Non-Hodgkin – Υπάρχουν ορισμένες επιστημονικές ενδείξεις για μείωση του κινδύνου
* Καρκίνος θυρεοειδούς – Υπάρχουν ορισμένες επιστημονικές ενδείξεις για μείωση του κινδύνου
Πηγές: World Cancer Research Fund / American Institute for Cancer Research. Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer: a Global Perspective. Washington DC: AICR, 2007 – Lagiou P, Trichopoulos D., Cancer Epidemiology. in «Teaching Epidemiology» (editors: Olsen J, Saracci R., Trichopoulos D., Oxford University Press)
Ανακτήθηκε από: http://www.tanea.gr
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.