Μαρ 09
26
Η Φόρμουλα 1 ξεκινά, πάλι χωρίς (ε)Σένα…
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 26 Μαρτίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Το πρωτάθλημα του δημοφιλούς αθλήματος της Φόρμουλα 1 ξεκινά το Σαββατοκύριακο, αλλά για μια ακόμα φορά, κάποιος θα είναι απών. Δεκαπέντε χρόνια μετά τον ατυχή θάνατό του στην πίστα της Ιμολα, ο Βραζιλιάνος θρύλος της Φόρμουλα, ο Αϊρτον Σένα παραμένει ζωντανός στις μνήμες όσων τον είδαν να αγωνίζεται και, με το μοναδικό οδηγικό στιλ του, να κατακτά τρόπαια και τίτλους. Συγγραφέας της ογκωδέστερης παγκοσμίως βιογραφίας του (2 τόμοι – σύνολο 1.200 σελίδες) και -φυσικά- θαυμαστής του, ο δημοσιογράφος Βασίλης Τσακίρογλου εξηγεί ποια ήταν εκείνα τα στοιχεία που έκαναν τον αδικοχαμένο άσο της Φόρμουλα τόσο ξεχωριστό…
Γιατί 1.200 σελίδες για τον Σένα;
«Ο όγκος νομίζω ότι δικαιολογείται, αφού στα ελληνικά δεν υπάρχει τίποτε όχι μόνο για τον Σένα, αλλά και συνολικά για τη Φόρμουλα 1. Ουσιαστικά πρόκειται όχι μόνο για μια βιογραφία του Σένα, αλλά και για την αναλυτική παρουσίαση μιας περιόδου του αθλήματος, των 11 χρόνων που ο Σένα αγωνίστηκε στη Φόρμουλα και η οποία, για μένα, είναι και η σημαντικότερη περίοδος στην ιστορία της».
Για ποιο λόγο;
«Γιατί τότε συνυπήρξαν και συγκρούστηκαν πολύ μεγάλες προσωπικότητες: ο Σένα, ο Προστ με τον οποίο είχαν τις μεγάλες μάχες, ο Νάιτζελ Μάνσελ, ο Νέλσον Πικέ, ο Σουμάχερ αργότερα, ως νεαρός. Ηταν μια εποχή γεμάτη μηχανοκίνητους ήρωες».
Τα κεφάλαια της ζωής του Σένα που αρχικά κέρδισαν την προσοχή σου, ποια ήταν;
«Πρώτον, το αίνιγμα του θανάτου του: ακούστηκε ότι ξαφνικά λιποθύμησε, ότι έπαιρνε διάφορες ουσίες, ότι τον πυροβόλησαν, ότι του κόπηκε το τιμόνι κ.λπ. Μια σειρά από θεωρίες συνωμοσίας που καταδεικνύει και το μέγεθος του προσώπου αλλά και τις προσπάθειες που κατά καιρούς έχει κάνει η Φ1 για να συγκαλύψει διάφορα. Αν και ο θάνατος του Σένα ήταν κάτι… πολύ καλό για το πρωτάθλημα, αφού το ενδιαφέρον και η τηλεθέαση εκτινάχθηκαν στα ύψη. Ενα δεύτερο ενδιαφέρον κεφάλαιο ήταν οι μεταφυσικές του αναζητήσεις. Παρά το ότι ο Σένα ήταν ένας απλός οδηγός αγώνων είχε μια πολύ συγκροτημένη φιλοσοφία, με πολύ έντονες πνευματικές αναζητήσεις».
Τι έκανε τον Σένα διαφορετικό από τους υπόλοιπους; Είχε να κάνει με την οδήγηση ή με την όλη αύρα του σταρ που τον περιέβαλλε;
«Ως οδηγός θεωρούνταν ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα που υπήρξαν ποτέ. Ηθελε να κερδίζει πάση θυσία, γεγονός που τον έκανε τρομερά αμφιλεγόμενο. Ο Σένα προκαλούσε έντονα πάθη: ή τον λάτρευες ή τον σιχαινόσουν. Θεωρείται ότι επέβαλε στο άθλημα μια νοοτροπία εντελώς θηριώδη: ότι ο αντίπαλος είναι ένας εχθρός, ο οποίος πρέπει να παταχθεί και να εξοντωθεί, χωρίς κανένα έλεος. Δεν ήταν τύπου Προστ, που ήθελε να κερδίζει άνετα και ανώδυνα, όπως και αρκετοί άλλοι πρωταθλητές, ο Πικέ, ο Λάουντα. Στον δεύτερο τόμο της βιογραφίας υπάρχει το κεφάλαιο για τον Σουμάχερ και το πώς αυτή η νοοτροπία νικητή του Σένα πέρασε στον Σουμάχερ. Οτι μπροστά στη νίκη δεν μετράει τίποτα. Πρέπει να κερδίσω και θα κερδίσω πάση θυσία…».
Αρα, ως χαρακτήρας, διακρινόταν από ένα σαφές στοιχείο αμοραλισμού.
«Ασφαλώς. Αλλά κι αυτό είναι εντυπωσιακό σε σχέση με τον Σένα. Οτι ενώ μέσα στην πίστα είχε κάνει δολοφονικά, όπως και αυτοκτονικά πράγματα, ταυτόχρονα, εκτός πίστας, ήταν φοβερά φιλάνθρωπος, χωρίς καμία διάθεση επίδειξης, ήταν θρήσκος και ασχολούνταν με τον πνευματικό τομέα. Και μάλιστα αυτό είχε προκαλέσει την περιέργεια και τον σαρκασμό των αντιπάλων του, που έλεγαν: “Μας κοροϊδεύεις, δεν μπορεί να είσαι και τα δύο, ένα από τα δύο δεν ισχύει!”».
Σε σχέση με τον Φάντζιο, τον Προστ, τον Σουμάχερ, ποια είναι η θέση του Σένα στην ιστορία της Φόρμουλα;
«Είναι το νούμερο 1, δεν υπάρχει κάτι άλλο. Γιατί είναι μια προσωπικότητα εντελώς ξεχωριστή, ένας ήρωας. Αναμφίβολα παίζει ρόλο και το ότι σκοτώθηκε. Αφού όποτε σκοτώνεται κάποιος, αγιοποιείται, αποθεώνεται. Παρά το ότι εγώ δεν έχω καμία θρησκευτική πίστη, ανθρώπους όπως τον Σένα ή τον Μοχάμετ Αλι τους θεωρώ ότι είναι κάτι σαν άγγελοι. Εχουν μέσα τους κάτι που τους κάνει να ξεχωρίζουν και μεταφέρουν ένα μήνυμα, το οποίο μπορεί να το κάνουν και υποσυνείδητα ή ακούσια, χωρίς δηλαδή να έχουν στο μυαλό τους ότι η ύπαρξή τους αλλάζει τον κόσμο».
Γιατί ο υπότιτλος του βιβλίου είναι η λέξη «adeus»;
«Στα βραζιλιάνικα, “adeus” είναι το “αντίο”. Αλλά αν το χωρίσεις και το κάνεις “a deus” σημαίνει “προς τον Θεό”. Κάτι σαν κατευόδιο για τον Σένα».
Υπάρχουν κεφάλαια του βιβλίου που να έχουν ενδιαφέρον ακόμη και για κάποιον που δεν είναι οπαδός της Φόρμουλα;
«Και οι δύο τόμοι αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο. Ηταν έτσι σχεδιασμένο από την αρχή. Να υπάρχουν κεφάλαια εντελώς αυτοτελή στο τι αφορούν, ώστε ακόμη κι αν κάποιος παραλείψει κάποια, να μην χάνει τίποτα. Και στους δύο τόμους υπάρχουν “συναντήσεις” του Σένα με διάφορες προσωπικότητες. Η μία είναι με τον Σουμάχερ. Η άλλη με τον Προστ. Τους βάζω δίπλα δίπλα: βίοι παράλληλοι αλλά και διασταυρούμενοι, που αναδεικνύουν διάφορες πτυχές της προσωπικότητάς του. Το τελευταίο κεφάλαιο του πρώτου τόμου αφορά τις αναζητήσεις του και το πώς ο ίδιος επιδίωκε να γυμνάζει το μυαλό του και να ενισχύει τα προσωπικά του εφόδια ώστε να γίνει πιο γρήγορος στην πίστα. Από τον δεύτερο τόμο, το κεφάλαιο που αφορά τη δίκη θεωρώ ότι έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον. Εχω παρακολουθήσει όλη τη δίκη και έχω πάρει και συνέντευξη από τον εισαγγελέα του δικαστηρίου, με την οποία ξεκαθαρίζονται τα πράγματα και δίνεται η απάντηση για το τι τελικά έφταιξε για τον θάνατό του. Από κει και πέρα είναι το κεφάλαιο για τη Βραζιλία, την τρομερή σχέση που είχε με τη χώρα του. Ενα άλλο είναι “η ιαπωνική του κουλτούρα”: πήρε και τα τρία πρωταθλήματά του με ιαπωνική εταιρεία και ταυτόχρονα υπήρχε ένας πολύ ειδικός δεσμός του Σένα με τους Ιάπωνες, που προσπαθώ να τον εξηγήσω. Να δω πώς ένας Βραζιλιάνος γίνεται σαμουράι. Ενώ οι νοοτροπίες κανονικά δεν κολλάνε, με τον Σένα κόλλησαν. Επίσης, σημαντικό θεωρώ το κεφάλαιο για το τι έγινε μετά τον θάνατό του και το φιλανθρωπικό ίδρυμα “Αϊρτον Σένα” που λειτουργεί στη Βραζιλία».
Ποιους ανθρώπους φροντίζει αυτό το ίδρυμα;
«Πρόκειται για μια εντελώς ιδιωτική φιλανθρωπική προσπάθεια, που από το ’95 και μέχρι σήμερα έχει σώσει 9,5 εκατομμύρια παιδιά που ζουν στη Βραζιλία. Η διεύθυνση του portal είναι http// senna.globo.com. Είναι ο μόνος μη κυβερνητικός οργανισμός που του έχει δώσει έδρα η UNESCO γιατί έχει αναπτύξει δικές τους μεθόδους για να μη φεύγουν τα παιδιά από το σχολείο. Γιατί αν φύγουν, χάνονται, με τα ναρκωτικά, τα όπλα κ.λπ. Εχω πάει μάλιστα και έχω συναντήσει τους ανθρώπους του στη Βραζιλία, όπως άλλωστε συνάντησα τη μητέρα και την αδελφή του Σένα, συναντήσεις που μου άφησαν ξεχωριστές αναμνήσεις».
Μεθαύριο αρχίζει η καινούργια Φόρμουλα 1 και την 1η Μαΐου συμπληρώνονται 15 χρόνια από τον θάνατο του Σένα. Είναι πλέον πιο «πεζή” η Φ1, με λιγότερη φαντασία; Εκτός από έναν σπουδαίο πρωταθλητή, τι άλλο έχασε η Φόρμουλα με τον θάνατο του Σένα και ίσως μετά δεν μπόρεσε να το ξαναβρεί;
«Μέχρι να σκοτωθεί ο Σένα είχαν ξεχάσει στη Φόρμουλα 1 ότι υπήρχε ο κίνδυνος του θανάτου. Είχε να γίνει θανατηφόρο ατύχημα πολλά χρόνια. Κι επειδή ο Σένα ήταν ήδη 3 φορές παγκόσμιος πρωταθλητής και σκοτώθηκε στην ακμή του, αυτό σόκαρε τον κόσμο της Φόρμουλα. Ακολούθησε μια υστερία με την ασφάλεια, το οποίο βεβαίως ήταν πολύ καλό για τους πιλότους αλλά οδήγησε και στη δημιουργία ενός αποστειρωμένου πράγματος. Επίσης, στο αγωνιστικό κομμάτι, ο Σουμάχερ δεν είχε τον ανταγωνισμό που είχε ο Σένα κι έτσι δημιουργήθηκε μια κατάσταση με έναν μόνον οδηγό πρωταγωνιστή, ατόνησε κάπως το ενδιαφέρον, φτώχυνε το άθλημα. Με κάθε σεβασμό στον Σουμάχερ, υπήρχε μόνο αυτός και τίποτε άλλο».
Ο Χάμιλτον; Ο περυσινός νικητής μόλις στα 22 χρόνια του;
«Ο Χάμιλτον φοράει ένα κράνος που είναι παραλλαγή των χρωμάτων του Σένα και έχει δηλώσει ότι τον είχε ως πρότυπο. Αυτή τη στιγμή είναι το μεγαλύτερο αστέρι που υπάρχει. Το κριτήριο σε αυτούς τους ανθρώπους είναι ποιος είναι μεγαλύτερος από το σπορ. Π.χ. άξιζε να ασχολείσαι με το μποξ γιατί υπήρχε ο Μοχάμετ Αλι. Ο Χάμιλτον είναι μια τέτοια περίπτωση, προσαρμοσμένη στη σύγχρονη εποχή, και πάντα δυνητικά, αφού δεν ξέρουμε τι θα κάνει τα επόμενα χρόνια. Αλλά τουλάχιστον για τους Βρετανούς, που πάντα ψάχνουν το μεγάλο hype, τους νέους Μπιτλς κ.λ.π., ο Χάμιλτον παίζει αυτό τον ρόλο. Εχει στοιχεία ενός ανθρώπου με αμφιλεγόμενη προσωπικότητα και μπορεί να προκαλεί μια συγκίνηση στον κόσμο. Είναι ο μόνος από τη νέα γενιά που το κάνει αυτό. Ωστόσο, δεν θεωρώ ότι συγκρίνεται με τον Σένα».
Τα έσοδα από τις πωλήσεις των δύο βιβλίων σου πηγαίνουν σε ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα. Αυτό γιατί;
«Επειδή ο Σένα είχε κάνει τόση μεγάλη φιλανθρωπική εργασία κι έχουν γίνει κι όλα αυτά στο όνομά του, από την πρώτη στιγμή είπα ότι δεν θέλω να παίρνω λεφτά, παραμένοντας, κατά κάποιον τρόπο, πιστός στο όραμά του. Ετσι, τα έσοδα από τα συγγραφικά δικαιώματα πηγαίνουν σε ένα Κέντρο Επαγγελματικής Αποκατάστασης Ατόμων Με Ειδικές Ανάγκες (ΚΕΑ, ΑΜΕΑ). Βρίσκεται στη Λυκόβρυση και γίνεται μια αξιόλογη προσπάθεια. Ουσιαστικά δεν το έκανα για τα λεφτά, αλλά για την προβολή του ιδρύματος. Το μήνυμα του Σένα ήταν ότι με την τρέλα, το πάθος και την αφοσίωσή σου σε ένα όνειρο μπορείς να αλλάξεις τον κόσμο, και αυτή τη φιλοσοφία του, με τον δικό μου τρόπο και στα δικά μου μέτρα, προσπάθησα κι εγώ να ακολουθήσω. Τώρα, κατά πόσο τα κατάφερα, δεν ξέρω…».
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 26/03/2009
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.