Φεβ 09
11
Οι «εξυπνάδες» των γονιών
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 11 Φεβρουαρίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Τα παιδιά μαθαίνουν παίζοντας, αλλά έχουν ανάγκη και την παρουσία και το περιβάλλον των ενηλίκων. Ωστόσο, όσο και αν γονείς και μεγάλοι θέλουν να κάνουν το καλύτερο για «αγαπημένα» μικρά, συχνά ο υπερπροστατευτισμός τους έχει αρνητική επίδραση στην εξέλιξη των παιδιών.
Ο νευροβιολόγος Γκέραλντ Χίτερ μιλά για το κέφι, την ανάγκη για παιχνίδι των παιδιών, αλλά και πού βρίσκονται ορισμένα όρια στην επέμβαση των ενηλίκων στα παιδικά παιχνίδια.
Καθηγητή Χίτερ, η ακτίνα δραστηριοτήτων των παιδιών -ο χώρος των παιχνιδιών τους όπου έχουν τη δυνατότητα ελευθερίας κίνησης- συνεχώς συρρικνώνεται. Πώς επιδρά το γεγονός αυτό στην ανάπτυξή τους;
«Τα παιδιά που βρίσκονται υπό συνεχή επιτήρηση, που οι ενήλικοι τα κρατούν παντού συνεχώς από το χέρι, μοιάζουν με κατοικίδια με λουράκι, που δεν ξέρουν πια τι θα πει ελευθερία. Από τη μελέτη του εγκεφάλου γνωρίζουμε, ότι υπ’ αυτές τις συνθήκες δεν επιτυγχάνεται πλήρης ωρίμανση του εγκεφάλου -το όργανο νόησης διατηρείται σε μια “υπανάπτυκτη” μορφή εκείνου που θα μπορούσε να γίνει».
|
Ο νευροβιολόγος Γκέραλντ Χίτερ |
Πού έγκειται το λάθος, όταν οι γονείς αναμιγνύονται στις δραστηριότητες του παιδιού;
«Οι επεμβάσεις των ενηλίκων είναι συχνά τόσο έντονες, ώστε το παιδί χάνει το θάρρος για να διαμορφώσει κάτι δικό του και ν’ ανακαλύψει κάτι μόνο του -η δίψα του για μάθηση χαλάει από διάφορες γονεϊκές “εξυπνάδες”. Για παράδειγμα, όταν ένα μικρό παιδάκι καταφέρνει να φτιάξει ένα πυργάκι, έστω από πέντε τουβλάκια, αισθάνεται περήφανο γι’ αυτό -και τότε έρχεται ο μπαμπάς και λέει “καλό είναι, αλλά κοίτα τι μπορώ να φτιάξω εγώ. Εναν ψηλότερο πύργο!” Αυτό είναι “θάνατος” για το παιδάκι. Ο πατέρας ανακατεύεται στο παιχνίδι και χαλάει τη διάθεση της κατασκευής. Ενας παραδειγματικός πατέρας στέλνει το παιδί να βρει μόνο του απαντήσεις -αλλά στον σωστό δρόμο. Οι ενήλικοι πρέπει να τονώνουν την έμπνευση των παιδιών, όχι να τα καθοδηγούν εκεί που θέλουν εκείνοι».
Πώς μπορούν οι γονείς, που ζουν σε μια μεγαλούπολη, να βρουν χώρους έμπνευσης;
«Τέτοιοι χώροι είναι οπουδήποτε υπάρχει κάτι “προς ανακάλυψη” και για τα παιδικά μάτια πολλά είναι καινούργια – σε πάρκα, παζάρια, ακόμη και… σκουπιδότοπους. Ας μην περιορίζονται σε κινηματογράφους και μουσεία -θα μπορούσαν να φορτώσουν τα ποδήλατα όλης της οικογένειας στο αυτοκίνητο και να πάνε λίγο παραέξω στην εξοχή- εκεί πάντα υπάρχουν περισσότερες δυνατότητες για τα παιδιά της πόλης. Αν πιέζει ο χρόνος ή τα οικονομικά, οι γονείς μπορούν να συνεννοηθούν μεταξύ τους ή και με άλλους γονείς και να διαμορφώσουν μέσα στα διαμερίσματα χώρους όπου τα παιδιά μπορούν ν’ αφήσουν τη φαντασία τους ελεύθερη και να δημιουργήσουν. Αλλωστε για τα παιδιά αυτό σημαίνει παιχνίδι -να φτιάχνουν πράγματα που δεν τους τα έχουν επιβάλει οι μεγάλοι. Τελευταίως, αυτό γίνεται και σε πολλά ευρωπαϊκά νηπιαγωγεία -όπου απλώς υπό την επίβλεψη των υπευθύνων τα παιδιά τα επινοούν όλα».
Συχνά, αντί για περισσότερη ελευθερία το ζητούμενο είναι περισσότερη πειθαρχία στις σχέσεις με τα άλλα παιδιά, ιδιαιτέρως στο σχολικό περιβάλλον. Εσείς τι πιστεύετε;
«Από σκοπιά νευροβιολογίας -κάτι που το γνωρίζει κάθε παιδαγωγός που λειτουργεί με την καρδιά του- η μεγαλύτερη χειραγώγηση δεν συνεπάγεται περισσότερη αίσθηση πειθαρχίας, αλλά υπακοή. Οποιος αποσκοπεί στην πειθαρχία, πρέπει να δώσει στα παιδιά τη δυνατότητα ν’ ανακαλύψουν ερευνώντας τη χρησιμότητα της πειθαρχίας -θα ‘πρεπε να έχουν ευκαιρίες να βρουν μόνα τους λύσεις σε προβληματικές καταστάσεις. Τα παιδιά πρέπει να αισθάνονται ότι είναι “καλεσμένα” σε μια γιορτή να εξερευνήσουν με δραστηριότητες τον κόσμο και να τον (ανα)διαμορφώσουν -κι αυτό επιτυγχάνεται με το παιχνίδι, όχι με τη στεγνή διδασκαλία».
Σήμερα το σχολείο θεωρείται θεσμός, όπου τα παιδιά μαθαίνουν πράγματα χρήσιμα για την υπόλοιπη ζωή τους.
«Οι περισσότεροι γονείς, πολλά σχολεία και πιθανότατα και ορισμένοι αρμόδιοι φορείς της παιδείας δεν έχουν κατανοήσει πως τόσο ο τομέας της οικονομίας όσο και τα ΑΕΙ υποφέρουν χειρότερα όταν τα εκεί νέα άτομα δεν φέρουν επαρκή αποθέματα νέων ιδεών και ελεύθερης “κίνησης” -όταν έχουν χάσει το κέφι τους για νέες ανακαλύψεις και νέες μορφές. Και να φανταστεί κανείς ότι ήδη έναν αιώνα πριν υπήρχαν παιδαγωγικές προτάσεις, πως σημαντική δεν είναι η μετάδοση απλώς πολιτιστικών και γνωστικών αγαθών στα παιδιά, αλλά η αφύπνιση του πνεύματος που παράγει τον πολιτισμό. Αρα, από τα σχολεία δεν θα ‘πρεπε να βγαίνουν άτομα με καθαυτό γνώσεις, αλλά με ενθουσιασμό για τη μάθηση και την ανακάλυψη της γνώσης. Αλλωστε και οι αρχαίοι Ελληνες ανέφεραν πως “δεν έχει σημασία να γεμίσουμε τα πιθάρια, αλλά να ανάψουμε τους πυρσούς”»…
Ανακτήθηκε από: http://www.enet.gr
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.