Φεβ 09
9
Τα πεύκα στο θερμοκήπιο
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 9 Φεβρουαρίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Τα σημάδια της ξηρασίας, που προδίδουν τον ερχομό της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής, κρύβουν μέσα τους οι κορμοί των δέντρων στην Ελλάδα. Οι αυξητικοί τους δακτύλιοι φανέρωσαν στους επιστήμονες που τους εξέτασαν ότι οι βροχοπτώσεις στη χώρα μας μειώθηκαν σημαντικά τα τελευταία 30 χρόνια και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις δέντρα που είχαν ηλικία ακόμη και 80 χρόνια ξεράθηκαν από την έλλειψη νερού.
«Το πάχος των δακτυλίων στους κορμούς διαφόρων δέντρων που εξετάσαμε σε περιοχές της Σάμου, της Κρήτης, της Ζακύνθου και της Σκύρου φαίνεται ότι μας επιβεβαιώνει τις προβλέψεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή περί μείωσης των βροχοπτώσεων στη Μεσόγειο και ειδικότερα στην ανατολική της λεκάνη εξαιτίας της αυξανόμενης θέρμανσης του πλανήτη», λέει στα «ΝΕΑ» ο δρ Δημήτρης Σαρρής, ο οποίος διενήργησε τη συγκεκριμένη έρευνα στο πλαίσιο της διδακτορικής του διατριβής υπό την ευθύνη του καθηγητή στον Τομέα Βιολογίας Φυτών του Πανεπιστημίου Πατρών Δημήτρη Χριστοδουλάκη και του Christian Κoerner του Πανεπιστημίου της Βασιλείας.
Τα δείγματα
Ο κ. Δ. Σαρρής επισκέφθηκε διάφορες περιοχές της Ελλάδας και με ένα ειδικό τρυπάνι έλαβε δείγματα από κορμούς δέντρων, όπως τα πεύκα που φύονται σε παράκτιες περιοχές. Το δείγμα που απομόνωνε από κάθε δέντρο είχε μέγεθος μερικά χιλιοστά, αλλά το πάχος των αυξητικών του δακτυλίων ήταν αρκετό για να φανερώσει, μέσα από στερεοσκοπικό μικροσκόπιο, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής που έχει ήδη κτυπήσει την πόρτα μας.
Οι δακτύλιοι των κορμών των δέντρων αποτελούν έναν κλιματικό δείκτη. Πρόκειται ουσιαστικά για αγγεία του δέντρου, τα οποία σχηματίζονται δύο φορές τον χρόνο, κάθε άνοιξη και φθινόπωρο (αυτό ισχύει για την Ελλάδα που έχει εύκρατο κλίμα), και τα οποία μέσα τους μεταφέρουν το νερό και τα θρεπτικά του συστατικά που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη του δέντρου. Στα κωνοφόρα δέντρα τα αγγεία αυτά αποτελούνται από τραχεΐδες, ίνες και παρεγχυματικά κύτταρα. Είναι δηλαδή ξύλο το οποίο σχηματίζεται κάθε άνοιξη και φθινόπωρο και το οποίο είναι ορατό υπό τη μορφή ενός διαχωριστικού κύκλου, πάνω σε μια εγκάρσια τομή του κορμού. Οι δακτύλιοι λοιπόν μας δίνουν πληροφορίες για την ηλικία του δέντρου αλλά πολύ περισσότερο, ανάλογα με το πάχος τους, μας αποκαλύπτουν και κλιματικά δεδομένα όπως τις αλλαγές που παρατηρούνται στον όγκο της βροχής που πέφτει στην περιοχή όπου βρίσκεται το δέντρο.
«Εξετάσαμε ακόμη και δακτυλίους κορμών από δέντρα που είχαν ηλικία 200 έως 250 χρόνια», λέει ο κ. Δ. Σαρρής. «Και αυτό που διαπιστώσαμε ήταν ότι την τελευταία δεκαετία του 20ού αιώνα, ο όγκος των βροχοπτώσεων είχε μειωθεί δραστικά. Με άλλα λόγια από το 1985 μέχρι το 2000, οι βροχές που έπεσαν στη χώρα μας ήταν οι λιγότερες των τελευταίων δύο αιώνων». Οι επιστήμονες γρήγορα κατάλαβαν ότι για να επιβιώσουν τα δέντρα, αναγκάστηκαν να αντλήσουν υγρασία από τα κατώτερα στρώματα του εδάφους, βαθιά μέσα στη Γη. Εκεί συγκεντρώνεται η πολύτιμη για την επιβίωσή τους υγρασία όταν κάποιες φορές βρέχει πάρα πολύ και χρησιμοποιείται από τα πεύκα ως ταμιευτήρας εκτάκτου ανάγκης.
Ξεραίνονται
«Όμως, τα αποθέματα εδαφικής υγρασίας έχουν τα όριά τους και στραγγίζουν αν η ποσότητα της βροχής δεν επιτρέψει την επαρκή αναπλήρωση των υπόγειων εφεδρικών δεξαμενών. Στην περίπτωση αυτή τα δέντρα μπορεί να φτάσουν στο όριο της επιβίωσής τους, κάτι που μπορεί να επιφέρει ακόμη και την απονέκρωσή τους λόγω ξηρασίας. «Τέτοια περιστατικά καταγράφηκαν στη Σάμο και στην Αχαΐα, όπου ακόμη και 80χρονα πεύκα ξεράθηκαν στο τέλος των καλοκαιριών του 2000 και του 2007», προσθέτει ο κ. Δ. Σαρρής.
Οι ενδείξεις της επερχόμενης κλιματικής αλλαγής, με τη μείωση των βροχοπτώσεων στη Μεσόγειο που επιφέρει η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας, αντικατοπτρίζεται και σε άλλα δασικά είδη εκτός από τα πεύκα. Οι ειδικοί εντόπισαν συστάδες παράκτιων αγριοκυπαρισσιών (Juniperus phoenicia ή κοινώς φίδα) να ξεραίνονται στη Σάμο προς το τέλος του καλοκαιριού του 2000.
Στους ίδιους βιότοπους ξεράθηκαν και συστάδες τραχείας πεύκης. Τα αγριοκυπαρίσσια (όπως και τα πεύκα)
δεν επανέκαμψαν την επόμενη χρονιά. Από την άλλη, φυλλοβόλα δένδρα βαλανιδιάς (Quercus ithaburensis subsp.
macrolepis) στη Βορειοδυτική Αχαΐα έχασαν σχεδόν τελείως το φύλλωμά τους προς το τέλος του καλοκαιριού του 2007, αντί η πτώση των φύλλων να συντελεστεί φυσιολογικά, προς το τέλος του φθινοπώρου.
ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Από τους δακτυλίους στους κορμούς των δέντρων οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι έχει ήδη αρχίσει μακρά περίοδος ξηρασίας
Ανακτήθηκε από: http://www.tanea.gr
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.