Ιαν 09
9
Συνένοχη η Ελλάδα στον αφανισμό του τόνου
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 9 Ιανουαρίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν περιβαλλοντικές οργανώσεις για την επιβίωση του ερυθρού τόνου στη Μεσόγειο, καθώς ο πληθυσμός του έχει μειωθεί κατά 40% τα τελευταία 30 χρόνια. Ανάμεσα στις χώρες που αλιεύουν και εμπορεύονται ερυθρό τόνο είναι και η Ελλάδα, που το 2008 νόμιμα δικαιούνταν να ψαρέψει 480.000 κιλά του πιο «πολύτιμου» ψαριού, που προορίζεται για την παρασκευή του ακριβού σούσι.
Την ίδια ώρα, ένας από τους πλέον γνωστούς αναλυτές της αγοράς τόνου παγκοσμίως καταγγέλλει ότι η χώρα μας είναι ύποπτη για «ξέπλυμα» παράνομων αλιευμάτων. Ερυθρός- ή κυανόπτερος- τόνος σημαίνει χρυσάφι: Η αξία του μπορεί να φτάνει έως και 250 δολάρια το κιλό σε αγορές της Ιαπωνίας, όμως η αύξηση της ζήτησης τα τελευταία χρόνια λόγω της εξάπλωσης της μόδας του σούσι είναι τέτοια που μπορεί να οδηγήσει στην εξαφάνιση του ερυθρού τόνου από την Μεσόγειο, προειδοποιούν οι ειδικοί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση των Τονιδών, στη χώρα μας υπάρχουν περίπου 20 σκάφη τα οποία δραστηριοποιούνται στην αλιεία του ερυθρού τόνου. Το δικαίωμα αλιείας για το 2008, βάσει των ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων που έχουν θεσπιστεί από την Ε.Ε., έφτανε τα 477.460 κιλά, ενώ οι ευρωπαϊκές χώρες συνολικά δικαιούνταν ψαριές που δεν θα υπερέβαιναν τα 16.210.000 κιλά.
Πάνω από τα όρια
Σύμφωνα πάντως με στοιχεία της Greenpeace, οι ποσότητες ερυθρού τόνου που καταλήγουν στα δίχτυα των ψαράδικων υπερβαίνουν κατά πολύ τα ανώτατα όρια της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση των Τονιδών. Για παράδειγμα, η περιβαλλοντική οργάνωση υποστηρίζει ότι πριν από τρία χρόνια αλιεύθηκαν στη Μεσόγειο 44.000
τόνοι ερυθρού τόνου- περίπου 37% πάνω από τα όρια που είχε θέσει εκείνη τη χρονιά ο αρμόδιος φορέας.
Πέρα από το ότι ο ερυθρός τόνος είναι από τα πιο ακριβά ψάρια στην υφήλιο, μία απόφαση που πάρθηκε στα τέλη Νοεμβρίου ίσως αποτελέσει τον λόγο για να γίνει και το πιο σπάνιο: Οι επιστήμονες που συμμετέχουν στη Διεθνή Επιτροπή για τη Διατήρηση των Τονιδών, επεσήμαναν πρόσφατα ότι για το 2009 το ανώτατο όριο αλιευμάτων δεν θα έπρεπε να ξεπερνά τους 15.000 τόνους. Επιπλέον, πρότειναν ότι καλό θα ήταν για τη διατήρηση του είδους να υπάρξει απαγόρευση της αλιείας κατά την περίοδο αναπαραγωγής από τον Μάιο έως και τον Ιούνιο. Ωστόσο η απόφαση της ίδιας διεθνούς επιτροπής στα τέλη Νοεμβρίου ήταν ότι τα επιτρεπόμενα αλιεύματα για το 2009 θα φτάνουν τους 22.000 τόνους καθώς και ότι η διακοπή της αλιείας θα διαρκέσει μόνο 10 ημέρες αντί για ολόκληρη την αναπαραγωγική περίοδο. Την απόφαση αυτή στήριξε και η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σώζεται 1 στους 40
«Το 50% των αλιευμένων τόνων τα τελευταία χρόνια έχουν μέγεθος μικρότερο από το επιτρεπόμενο, δηλαδή τα 10 κιλά. Πριν το 2004 το όριο ήταν ακόμη χαμηλότερο, μόλις 6,4 κιλά. Στην πραγματικότητα όμως ούτε το υψηλότερο όριο αρκεί για την προστασία του είδους καθώς οι τόνοι φτάνουν σε στάδιο αναπαραγωγής στα 30 κιλά», σημειώνει ο κ. Παξιμάδης από τη WWF και τονίζει ότι η απόφαση να μη διαρκέσει η διακοπή της αλιείας καθ΄ όλη την αναπαραγωγική περίοδο θα βλάψει ανεπανόρθωτα τον πληθυσμό του ερυθρού τόνου. Επιπλέον, η περιβαλλοντική οργάνωση εκτιμά ότι μόνο ένας στους 40 τόνους καταφέρνει σήμερα να ενηλικιωθεί.
Σύμφωνα με το WWF, η Ελλάδα απλώς έλαμψε διά της απουσίας της στη συνάντηση της Διεθνούς Επιτροπής για τη Διατήρηση των Τονιδών τον περασμένο Νοέμβριο. «Υπενθυμίζουμε ότι η χώρα μας πρόσφατα χορήγησε άδεια λειτουργίας και για δεύτερη φάρμα πάχυνσης τόνου, γεγονός το οποίο καταδεικνύει την κρατική αδιαφορία για το θέμα προστασίας του ερυθρού τόνου», σημειώνει η περιβαλλοντική οργάνωση.
Δύο «παχυντήρια» 2.100 τόνων
ΣΥΜΦΩΝΑ με στοιχεία της Greenpeace, σε ολόκληρη τη Μεσόγειο εδρεύουν «παχυντήρια» συνολικής χωρητικότητας 51.000 τόνων ψαριών, όπου καταλήγουν οι μικροί τόνοι που έχουν αλιευθεί για να πάρουν κιλά και να πουληθούν ακόμα ακριβότερα στην αγορά. Μάλιστα τα εκτροφεία αυτά έχουν επιδοτηθεί από την Ε.Ε. με τουλάχιστον 26 εκατ. ευρώ.
Στην Ελλάδα από το 2004 λειτουργεί μονάδα πάχυνσης στις Εχινάδες στο Ιόνιο με χωρητικότητα 1.000 τόνων ψαριών, ενώ έχει αδειοδοτηθεί άλλη μία στον όρμο της Μεσσαράς στην Κρήτη, χωρητικότητας 1.100 τόνων. Ωστόσο, με τα νέα ανώτατα όρια για το 2009 η Ελλάδα αναμένεται να μην έχει το δικαίωμα να αλιεύσει περισσότερους από 400 τόνους ερυθρού τόνου.
«Μεγάλο κομμάτι της τοπικής κοινωνίας ξεσηκώθηκε όταν μάθαμε για την αδειοδότηση της μονάδας πάχυνσης.
Προσφύγαμε στην απόφαση του περιφερειάρχη και πήραμε προσωρινά ασφαλιστικά μέτρα για να μην προχωρήσει η κατασκευή της μονάδας», λέει ο κ. Αντώνης Χαραλαμπάκης, δήμαρχος Τυμπακίου. «Η υπόθεσή μας αναμένεται να εκδικαστεί τον Ιούνιο, απ΄ ό,τι άκουσα όμως η εταιρεία μπορεί να ξεκινήσει διαδικασία έτσι ώστε να λειτουργήσει δοκιμαστικά πριν από το καλοκαίρι. Το πρόβλημα με τη λειτουργία της συγκεκριμένης μονάδας έγκειται στο ότι, πέρα από τη μόλυνση που θα προκαλέσει στη θαλάσσια περιοχή, θα πλήξει σημαντικά και την τουριστική ανάπτυξη του τόπου μας», συμπληρώνει ο κ. Χαραλαμπάκης.
Όπως επισημαίνει ο κ. Παξιμάδης, «η συγκεκριμένη διαδικασία είναι αναποτελεσματική καθώς απαιτούνται 10-25 κιλά τροφής για την παραγωγή 1 κιλού τόνου». Επιπλέον, επειδή το τάισμα των τόνων γίνεται με ψάρια τα οποία έχουν αλιευθεί εκτός Μεσογείου, υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης εξωτικών ασθενειών σε τοπικούς πληθυσμούς της θαλάσσιας πανίδας.
… και «πλυντήριο» λαθραίων αλιευμάτων
ΚΑΤΑ τα προηγούμενα χρόνια, όπως φαίνεται από τα στοιχεία της Εurostat, στη χώρα μας εκφορτώθηκαν μεγάλες ποσότητες φρέσκου τροπικού τόνου. Πιο συγκεκριμένα, στη βάση δεδομένων της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (http: //epp.eurostat.ec.europa.eu)
αναγράφεται ότι το 2005 εκφορτώθηκαν 712.000 κιλά νωπού μεγαλόφθαλμου τόνου, ο οποίος σύμφωνα με τη βιβλιογραφία δεν συναντάται στη Μεσόγειο και θεωρείται αδύνατο να έχει μεταφερθεί φρέσκος από τον Ινδικό ή τον Ατλαντικό προκειμένου να «εκφορτωθεί νωπός» στη χώρα μας.
«Το 2006 η Ελλάδα δήλωσε 850 τόνους μεγαλόφθαλμου τόνου και 900 τόνους παλαμίδας. Αυτά τα είδη δεν αλιεύονται στη Μεσόγειο και η Ελλάδα δεν έχει αλιευτικό στόλο ο οποίος ταξιδεύει σε μακρινές αποστάσεις. Αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα ότι κάτι δεν πάει καλά με τις ποσότητες που δηλώνονται», επισημαίνει ο κ. Ρομπέρτο Μπρεγκάτζι, ειδικός σε θέματα εμπορίας τόνου και συγγραφέας της αναφοράς «Η λεηλασία του ερυθρού τόνου στη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό την περίοδο 2006-2007». Ο κ. Μπρεγκάτζι πιστεύει ότι οι συγκεκριμένες ποσότητες μεγαλόφθαλμου τόνου που δηλώθηκαν στη Εurostat συγκαλύπτουν επί της ουσίας την υπεραλίευση του ερυθρού τόνου και ότι εξυπηρετούν κυκλώματα «ξεπλύματος».
«Με την ταμπέλα του μεγαλόφθαλμου τόνου μπορεί να περνούν στην αγορά και ποσότητες ερυθρού τόνου που αλιεύθηκαν παράνομα», σημειώνει ο ίδιος. Σε χειρότερη θέση βρίσκεται η Ισπανία, η οποία πρόσφατα κλήθηκε σε ευρωπαϊκό ελεγκτικό δικαστήριο ώστε να δώσει εξηγήσεις για την υπέρβαση των ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων αλίευσης.
«Όσον αφορά την περίπτωση της Ελλάδας, μπορεί να πρόκειται για λάθος κατά τη συμπλήρωση των στατιστικών στοιχείων στη Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία.
Είναι πάντως εξακριβωμένο ότι η χώρα που προκαλεί τη μεγαλύτερη βλάβη στον πληθυσμό του ερυθρού τόνου στη Μεσόγειο- με νόμιμες και παράνομες πρακτικές- είναι η Τουρκία», λέει ο κ. Γιώργος Παξιμάδης από τη WWF.
Σε μποϊκοτάζ καλεί το WWF
ΝΑ ΜΠΟΪΚΟΤΑΡΟΥΝ την κατανάλωση αλλά και την πώληση του ερυθρού τόνου- αλλά όχι και εκείνου που πωλείται σε κονσέρβες στα σούπερ μάρκετ- ζητά το WWF από τους καταναλωτές, τους ιδιοκτήτες εστιατορίων, τους ιχθυεμπόρους και τα σούπερ μάρκετ ώστε να μειωθεί η ζήτηση του ερυθρού τόνου που έχει εκτοξευθεί στα ύψη τα τελευταία χρόνια. «Σε αντίθεση με τον ερυθρό τόνο της Μεσογείου, ο κιτρινόπτερος τόνος, αυτός δηλαδή που πωλείται σε κονσέρβα, δεν απειλείται», σημειώνει ο κ. Παξιμάδης από το WWF.
Ανακτήθηκε από: http://www.tanea.gr

Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.