Μόλις τον περασμένο Νοέμβριο δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ απόφαση του Υπουργείου Παιδείας, που ορίζει το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Ελληνικού Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου.
Το νέο Πρόγραμμα Σπουδών δίνει έμφαση στην αρχή της ατομικής και συλλογικής υπευθυνότητας, προωθώντας την ενεργή εμπλοκή της σχολικής κοινότητας σε δράσεις που προετοιμάζουν και διαμορφώνουν δημιουργικούς, ενεργούς και κριτικά σκεπτόμενους πολίτες.
Το αίσθημα υποχρέωσης συμμετοχής στη δημοκρατική λήψη αποφάσεων είναι μια σταθερά, πολλά χρόνια τώρα, στο Νηπιαγωγείο Πυργίου, έχοντας εμπνευστεί από δυο θεσμούς της Αρχαίας Αθηναϊκής Δημοκρατίας,


την κλήρωση και την ψηφοφορία.
Η Αθηναϊκή Δημοκρατία είχε περάσει από διάφορες φάσεις και η διαδικασία της κλήρωσης άρχισε να αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό ιδιαίτερα στον 4ο π.Χ. αιώνα. Ήταν ο Κλεισθένης που άρχισε να οργανώνει το πολίτευμα με βάση την ισονομία και την ισότητα. Θέλησε να περιορίσει την ισχύ του ενός ηγέτη και των αριστοκρατικών δικτύων-συχνό φαινόμενο και στο νηπιαγωγείο. Ένας καλός τρόπος για να συμβεί αυτό ήταν ένα μέρος της λήψης αποφάσεων για διορισμούς σε δημόσια αξιώματα να γίνεται μέσω κλήρωσης. Στο νηπιαγωγείο, τηρουμένων των αναλογιών, έτσι προκύπτουν οι «μάνες», οι εκάστοτε αρχηγοί.
Όπως και στην αρχαία Πνύκα, την Αθηναϊκή Εκκλησία του Δήμου, έτσι και στην ολομέλεια του νηπιαγωγείου αυτή η διαδικασία είναι μάλλον θορυβώδης

και μοιάζει να ενεργοποιεί πολλές αισθήσεις. Έχεις ένα πλήθος γύρω σου που θέλουν να δουν αν επελέγησαν ή όχι, που περιμένουν υπομονετικά ή που βαριούνται την αναμονή. Φαίνεται γενικά να υπάρχει μια εναλλαγή ανάμεσα σε στιγμές προσήλωσης και προσοχής, από τη μια, και έντασης και προσμονής από την άλλη. Με τον ίδιο τρόπο η όλη διαδικασία συγκέντρωνε όλους αυτούς τους ανθρώπους, αποκτούσε ζωή. Ήταν ένα χαρακτηριστικό της κλασικής Αθηναϊκής Δημοκρατίας: «κάτι το ορθολογικό, το μαθηματικό να είναι ταυτόχρονα ζωντανό και ανθρώπινο», όπως υπογράμμισε πρόσφατα η επικεφαλής της Γαλλικής Αρχαιολογικής αποστολής κ. Σανκοφσκί η οποία δημιούργησε μια πιστή απομίμηση της αρχαίας καλποδόχου.
Στην αρχή της σχολικής χρονιάς τα νήπια είναι αμήχανα. Θεωρούν «φυσιολογικό» να επιλέγονται οι πιο ευφραδείς, μεγαλόσωμοι, με αυτοπεποίθηση, μαθητές/τριες. Οταν εξοικειωθούν όμως με τους θεσμούς δημοκρατικής λήψης αποφάσεων, η διαδικασία ολοκληρώνεται γρηγορότερα. Η λειτουργία της δημοκρατίας γίνεται έτσι κάτι που το μαθαίνεις- που διαμορφώνεται βέβαια και από την πειθώ κάποιων πολιτών, όμως, δεν είναι πάντως θέμα κάποιας «ανώτερης» ισχύος. Και είναι μια λειτουργία γρήγορη, όταν οι άνθρωποι γνωρίζουν πια τη δουλειά τους ως πολίτες – γιατί είναι δουλειά να είσαι πολίτης!
Η Ψηφοφορία σήμερα ανέδειξε, ανάμεσα στα βιβλία που κόμισε ο επιμελητής Νικόλας, το βιβλίο «Οι υποβρύχιες περιπέτειες του δόκτορα Μπλούμ», του Leo Timmers, ένα βιβλίο μεταφρασμένο σε 14 γλώσσες από εκδοτικούς οίκους της Αυστραλίας, της Δανίας, της Φινλανδίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ιαπωνίας, της Ν. Ζηλανδίας, της Νορβηγίας, της Πορτογαλίας, της Ν. Κορέας, της Ισπανίας, της Ταϊβάν, της Μ. Βρετανίας και των ΗΠΑ.
Γίναμε κι εμείς βουτηχτές-αναγνώστες και καταδυθήκαμε μαζί του σ’ αυτή τη συναρπαστική ιστορία! Μας περίμενε μια αξέχαστη μέρα στον βυθό όπου ένας γιατρός με το μαγικό του υποβρύχιο θεραπεύει όλα τα πλάσματα που αρρωσταίνουν. Γίνεται και οφθαλμίατρος, και οδοντίατρος, και ορθοπεδικός! Οι ιστορίες του, γεμάτες χιούμορ και ενσυναίσθηση, εξοικειώνουν τα παιδιά με την έννοια της επίσκεψής στον ειδικό γιατρό όταν έχουν ανάγκη. Το τρυφερό αυτό παραμύθι βοηθά τα μικρά παιδιά να αντιληφθούν την πραγματική διάσταση της υγείας: είναι δημόσιο αγαθό, δεν είναι προϊόν κερδοσκοπίας.
Ένα θέμα που συζητήσαμε εκτενώς με τα παιδιά ήταν όταν έγινε ο δόκτωρ Μπλούμ ψυχοθεραπευτής/ψυχίατρος για να βοηθήσει την φάλαινα που αρρώστησε από κατάθλιψη επειδή κάποια πλάσματα του βυθού την κορόιδευαν ως υπέρβαρη. Αυτή η συζήτηση, εκτιμάμε, ανήκει στον πυρήνα του προβληματισμού για την εισαγωγή στην πολιτειότητα που προωθεί το Νέο πρόγραμμα Σπουδών: Ένας/μία ενεργός/η πολίτης, στιβαρά και προγραμματικά, οφείλει να αγωνίζεται κατά των διακρίσεων απέναντι σε άτομα με μεγάλο δείκτη μάζας σώματος!
Η ιστορία μας όμως ολοκληρώθηκε με μια ανατροπή που αναδεικνύει την αλληλεγγύη, την ανταπόδοση, την προσφορά. Όταν το υποβρύχιο χαλάει και ο Δόκτωρ Μπλουμ έχει ανάγκη όλα τα πλάσματα που τα έχει βοηθήσει τον σώζουν!
Υ.Γ Και αμέσως μετά, τα παιδιά εκπαιδεύτηκαν σε μια μάλλον δύσκολη προ-γραφική άσκηση, στον σχεδιασμό, με-μία-κίνηση-του- μολυβιού, της αναπαράστασης ενός ψαριού. Θα τα βοηθήσει, μεθαύριο, η σύνθετη καμπύλη στη γραφή..!