Το Ιστολόγιο του Νηπιαγωγείου Πυργίου

H συστηματική προσχολική αγωγή έχει αποδειχθεί μέσα από έρευνες, ότι βοηθάει στο να περιορισθούν οι οικογενειακές και κοινωνικές ανισότητες, όσον αφορά τη γλωσσική καλλιέργεια των παιδιών. Η αγωγή λοιπόν έχοντας ως πρώτο και κύριο έργο τη γλωσσική καλλιέργεια του παιδιού, πρέπει να ανταποκριθεί στις δύο αυτές βασικές ανάγκες του:

1. Να προσφέρει γλωσσικά ακούσματα.
2. Να δώσει γλωσσικό υλικό και να βοηθήσει το παιδί να παράγει με δημιουργικό τρόπο λέξεις, προτάσεις, στίχους, ιστορίες.

Οι δραστηριότητες για την καλλιέργεια του προφορικού λόγου είναι εξαιρετικά  αναγκαίες και ωφέλιμες. Για το λόγο αυτό οι δασκάλες/οι μικρών παιδιών  φροντίζουμε και οργανώνουμε καταστάσεις προβληματισμού που ενεργοποιούν τα ενδιαφέροντα του παιδιού και του επιτρέπουν να εκφράζει με τον προφορικό λόγο τις σκέψεις και τα συναισθήματά του. Αν και είναι γνωστό ότι το παιδί από το 5ο έτος της ηλικίας του, μπορεί να χρησιμοποιήσει το λόγο ως μέσο υπόμνησης και ως οδηγό στη συμπεριφορά του, όμως στην ηλικία  αυτή αρκετά παιδιά δεν μπορούν να παράγουν μόνα τους τις κατάλληλες λέξεις αυθόρμητα στο κοινωνικό παιχνίδι.  Τις χρησιμοποιούν μόνο αν τους δοθούν από κάποιον άλλο και τους υποδειχθεί πώς να τις χρησιμοποιήσουν. Πράγμα που γίνεται με τη βοήθεια της/του νηπιαγωγού.

Ιδανικό περιβάλλον είναι οι μικρές ομάδες, με χρήση επιτραπέζιων παιχνιδιών, κατάλληλων για να ενθαρρύνουν την γλωσσική ανάπτυξη. Ας σημειώσουμε εδώ ότι πολλά επιτραπέζια  μπορεί να είναι διασκεδαστικά, να καλλιεργούν την παρατηρητικότητα ή την απαρίθμηση- όπως τα παιχνίδια με ζάρι, αλλά χρειάζεται προσεκτική επιλογή αν θέλουμε να ενθαρρύνουμε «να ανοίξει η γλώσσα», όπως έλεγαν οι παλιοί. Στην περίπτωσή μας, σήμερα το πρωί, την ελεύθερη ώρα, το πρώτο και δεύτερο παιδί που μπήκαν πρώτα στο play-room  επέλεξαν δύο παιχνίδια: Στο πρώτο, τα «αστεία ζώα», συναρμολογούν μια ντουζίνα παζλ άγριων ζώων. Εν συνεχεία, με τη σειρά, κάθε παιδί αφαιρεί το κεφάλι κάποιου ζώου και το τοποθετεί σε ένα άλλο ζώο για να σχηματίσει ένα «αστείο ζώο» από το οποίο προκύπτει μια σύνθετη λέξη, όπως «τιγρόψαρο», «παπαγαλόψαρο» κ.α.

Το δεύτερο παιχνίδι, της djeco, το παίζουμε λεκτικά σαν τον παραδοσιακό «μουτζούρη», χωρίς να προκύπτει «μουτζούρης», ένα παιχνίδι «win-win». Τα παιδιά μοιράζονται τα 16 αριθμημένα αφεντικά  που επιθυμούν και μετά παίρνουν τυχαία τα 16 αντίστοιχα σκυλιά τους. Πρώτα κοιτάζουν αν προκύπτει κάποιο ζευγάρι και μετά κάθε παιδί με τη σειρά, προσπαθεί να μαντέψει αν κάποιο άλλο παιδί διαθέτει τον σκύλο του αφεντικού του κάνοντας την ερώτηση (π.χ: «-Γιώργο, έχεις τον σκύλο με νούμερο 8;”)

Mε σεβασμό πάντα στην ιδιαιτερότητα του κάθε παιδιού οι λεκτικές δραστηριότητες που κάθε φορά  προτείνονται  πρέπει να έχουν σαν κύριο στόχο την ανάπτυξη της γλωσσικής ικανότητας των παιδιών, σε συνδυασμό όμως με την επικοινωνιακή ικανότητα.

Μια έξοχη ημέρα μάθησης ήταν η Πέμπτη 15 Φεβρουαρίου. Τα παιδιά του Νηπιαγωγείου Πυργίου καλωσόρισαν την διαιτολόγο του Κέντρου Υγείας Μαίρη Μαθιούδη που μας έκανε μάθημα στα πλαίσια του Εργαστηρίου για την Υγιεινή Διατροφή. Μαθητές και μαθήτριες, μαζί με τη βοήθεια της κούκλας «διατροφούλα», που ζωντανεύει εύγλωττα η ζεστή φωνή της κας Σοφίας, προκάλεσαν τον θαυμασμό της εκλεκτής καλεσμένης με τις εύστοχες παρατηρήσεις & ερωτήσεις καθώς είχε προηγηθεί μια εβδομάδα, αφιερωμένη στη διατροφή.

Αμέσως μετά γευθήκαμε την υπέροχη φρουτοσαλάτα, με χιώτικα εποχιακά φρούτα!

Πώς φαίνεται το αληθινό ενδιαφέρον της/του εκπαιδευτικού για τους μαθητές ; Όσες δασκάλες/οι κερδίζουν πραγματικά το δύσκολο ακροατήριο των μικρών παιδιών και την αυθεντική εκτίμησή τους είναι όσες δεν περιορίζονται σε ένα  στείρο βερμπαλισμό αλλά υποκινούν τη μάθηση με εποπτικά μέσα.

Σήμερα, η διδακτική ενότητα ήταν αφιερωμένη στο φαινόμενο της χειμερίας νάρκης. Δύσκολο το θέμα αλλά η κα Σοφία είχε φροντίσει να κομίσει ένα απίθανα πλούσιο υλικό, μακέτες ζώων που υπόκεινται σε χειμερία νάρκη αλλά και μια αντιδιαμετρική ομάδα ζώων που κατορθώνουν να βγάλουν τον χειμώνα χωρίς να πέσουν σε νάρκη.

Ο Νικόλας πήρε το ρακούν, η Κριστίνα την αρκούδα, ο Νικόλας-Άγγελος τη νυχτερίδα, η Μαίρη τον σκίουρο, η Μαρία με αρωγό την Αλεξάνδρα διάλεξε τη χελώνα, ο Γιώργος πήρε τον βάτραχο. Με την κατασκευή που ετοίμασαν τα παιδιά

– διασπάσθηκε η μονοτονία του μαθήματος,

-συγκεντρώθηκε η προσοχή των μικρών μαθητών που λόγω ηλικίας  είναι μικρή,

-εξασφαλίστηκε  ποικιλία ερεθισμών,

– ήταν ιδιαίτερα σημαντική  σε μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες.

Τελικά κατορθώθηκε μια  καθόλου αυτονόητη κατανόηση και κάποια απομνημόνευση των δύσκολων εννοιών όπως αποκαλύπτει ο παρακάτω διάλογος:

“-Έχουν πεθάνει Ορφέα;

-Όχι, κοιμούνται.

-Για ένα βράδυ;

-Όχι, για όλο τον χειμώνα!

-Μαίρη, γιατί κοιμούνται τον χειμώνα;

-Γιατί δεν αντέχουν το κρύο..!» (σε μεταγενέστερο χρόνο θα μιλήσουμε και για το έλλειμμα διαθέσιμης τροφής τον χειμώνα)

Όλοι αναγνωρίζουμε και αποδεχόμαστε τη μεγάλη  σημασία που έχουν για κάθε τομέα της εκπαίδευσης τόσο τα κλασικά, όσο και τα σύγχρονα εποπτικά μέσα διδασκαλίας, διότι τα μέσα αυτά διευκολύνουν τη μάθηση και συντελούν στην αισθητοποίηση του προφορικού λόγου με τη διέγερση της όρασης, της ακοής και των άλλων αισθήσεων. Όλοι αναγνωρίζουμε την αξία τους αλλά ιδού η Ρόδος για το ταγμένο δασκαλίκι!