Τα παιδιά σήμερα παρακολούθησαν την ιστορία του μικρού βοσκού που είχε μοναδική του φίλη την καλαμιά της λίμνης. Ο βοσκός συνομίλησε με την καλαμιά και αναρωτήθηκε για την πορεία του νερού. Τελικά, αποφάσισε να ανακαλύψει όλες τις μορφές του νερού (στερεά, υγρή, αέρια), με τη βοήθεια της μουσικής.

Σε αυτή του την αναζήτηση, βοήθησαν τον βοσκό γλάροι, πέστροφες, χιονονιφάδες, παγοδρόμοι και φυσικά και τα παιδιά με την ενεργή συμμετοχή τους. Το παραμύθι ήταν διαδραστικό, μουσικοκινητικό και γεμάτο με μουσικές αφιερωμένες στο νερό. Περνώντας από διάφορα μουσικά είδη και εποχές, ακολούθησαν τον κύκλο του νερού με παιχνίδια ενεργητικής ακοής, τραγούδι, χορό και πολύ κέφι.

Η σημερινή μας δραστηριότητα πήρε μια πολύ συγκεκριμένη μορφή, καθώς εξετάσαμε τα πρακτικά εμπόδια που συναντούν τα άτομα με αναπηρία στην καθημερινότητά τους, με στόχο να ευαισθητοποιηθούν τα παιδιά για την ανάγκη ισότιμης πρόσβασης.

Παρατηρήσαμε φωτογραφίες που έδειχναν αυτοκίνητα παρκαρισμένα απρόσεκτα στα πεζοδρόμια, την κατάληψη θέσεων στάθμευσης ΑμεΑ, αλλά και φυσικά εμπόδια όπως υπερυψωμένα πεζοδρόμια, σκάλες, απουσία ραμπών και ακατάλληλους ανελκυστήρες, και τα νήπια διαπίστωσαν ότι υπάρχουν δυσκολίες που στερούν από κάποιους τη δυνατότητα να κινούνται ελεύθερα. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην περιοχή μας, τη Δημητσάνα, ώστε τα παιδιά να αναπτύξουν κριτική σκέψη για το άμεσο περιβάλλον τους, και τα παιδιά γρήγορα κατανόησαν ότι πολλοί δρόμοι και τα παραδοσιακά σκαλιά δεν προσφέρουν πρόσβαση σε ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες, ένα γεγονός που τους προβλημάτισε ιδιαίτερα. Μερικές από τις προτάσεις τους για τη βελτίωση της κατάστασης ήταν να βάλουμε περισσότερες ράμπες στα καταστήματα και να φροντίζουμε να μην παρκάρουμε ποτέ σε θέσεις αναπηρικών αμαξιδίων.

Στη συνέχεια, αναρωτηθήκαμε αν τα άτομα με κινητικές δυσκολίες μπορούν να λάβουν μέρος σε αθλήματα. Αρχικά, τα παιδιά εξέφρασαν τον προβληματισμό τους, λέγοντας πως είναι δύσκολο. Ωστόσο, με σκοπό να αντιληφθούν ότι η αναπηρία δεν αποτελεί τροχοπέδη στη θέληση και την επίτευξη στόχων, παρακολουθήσαμε ένα βίντεο με στιγμιότυπα από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες. Τα νήπια ενθουσιάστηκαν και διαπίστωσαν ότι όλα είναι εφικτά, παρατηρώντας την εκπληκτική δύναμη, την αισιοδοξία, την αντοχή και τη μοναδικότητα των αθλητών αυτών. Το βίντεο απέδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο πως, όταν υπάρχει ψυχή και υποστήριξη, τα εμπόδια παραμερίζονται, μετατρέποντας τις δυσκολίες σε πηγές έμπνευσης. Η σημερινή εμπειρία μάς δίδαξε ότι οφείλουμε να χτίζουμε μια κοινωνία προσβάσιμη και συμπεριληπτική, όπου η διαφορετικότητα είναι πηγή δύναμης και όχι λόγος αποκλεισμού.

https://youtu.be/xddkeA6fstw?si=mBmXf5fMkseayEZw

Η Δύναμη των Αισθήσεων και η Κατανόηση της Διαφορετικότητας

Στην ώρα του φαγητού, όταν τα νήπια έκλεισαν τα μάτια και προσπάθησαν να αναγνωρίσουν το φαγητό τους μόνο με την όσφρηση, βίωσαν μια μικρή, έστω, αλλαγή. Αυτή η βιωματική άσκηση έγινε με στόχο να κατανοήσουν βιωματικά την αξία και τη λειτουργία των αισθήσεων, μαθαίνοντας πως οι άνθρωποι που στερούνται μία αίσθηση, όπως η όραση ή η ακοή, συχνά αναπτύσσουν ενισχυμένες άλλες αισθήσεις – όπως η αφή, η όσφρηση, ή η ακοή (για τους ανθρώπους χωρίς όραση) – προκειμένου να ανταπεξέλθουν στις καθημερινές απαιτήσεις και να ενσωματωθούν στην κοινωνία. Τα παιδιά κατάλαβαν βιωματικά πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η όραση και πόσο μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται να δώσεις σε άλλες αισθήσεις όταν αυτή απουσιάζει.

Συναισθήματα και Εμπιστοσύνη στον Γνώριμο Χώρο

Το παιχνίδι με τα εμπόδια στην τάξη ήταν μια δοκιμασία εμπιστοσύνης και συνεργασίας. Όταν τα παιδιά με τα κλειστά μάτια κλήθηκαν να βαδίσουν μόνα τους, ένιωσαν τη δυσκολία του να προσανατολιστείς σε έναν χώρο, ακόμη και γνώριμο, χωρίς την όραση. Η εμπειρία επιβεβαίωσε πως δεν είναι εύκολο να περπατάμε μόνοι αν δεν βλέπουμε, με τις κύριες δυσκολίες να είναι ο κίνδυνος να σκοντάψουν, να συγκρουστούν, ή να χαθούν.

Στη συνέχεια, όταν επαναλήφθηκε η άσκηση με τη βοήθεια του «οδηγού», η εμπειρία άλλαξε.

• Αυτοί που ήταν οδηγοί ένιωσαν την ευθύνη και τη χαρά του να προσφέρουν βοήθεια και προστασία.
• Αυτοί που δεν έβλεπαν ένιωσαν ασφάλεια, ανακούφιση και εμπιστοσύνη στον φίλο τους.

Η δοκιμή να βαδίσουν μόνα τους, κρατώντας ένα μπαστούνι, έδειξε στα παιδιά ότι υπάρχει και άλλος τρόπος ανεξάρτητης μετακίνησης, αλλά ένιωσαν τη μοναξιά και την αγωνία της ευθύνης. Όταν είχαν τον βοηθό τους, ένιωσαν καλύτερα, καθώς η παρουσία του έδινε μεγαλύτερη σιγουριά και ψυχική ηρεμία.

Το Μάθημα της Αποδοχής και της Καλοσύνης

Η παρακολούθηση των βίντεο ενίσχυσε τη συζήτηση για την αποδοχή της διαφορετικότητας. Η ιστορία της Tamara, του κωφάλαλου κοριτσιού που χόρευε, έδειξε στα παιδιά πως η αγάπη για τη ζωή και τα ενδιαφέροντά μας δεν σταματά από μια δυσκολία, ενώ η θέληση μπορεί να υπερνικήσει τα εμπόδια. Ομοίως, η φιλία του Νικόλα και της Μαρίας στο δεύτερο βίντεο ήταν ένα εξαιρετικό παράδειγμα καλοσύνης και πρωτοβουλίας να βοηθήσεις τον άλλον.

Όλες αυτές οι δράσεις αποσκοπούσαν στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, δηλαδή της ικανότητας να βάζεις τον εαυτό σου στη θέση του άλλου, με στόχο τα παιδιά να αναπτύξουν την καλοσύνη και τη διάθεση να δουν τον άλλο όπως τον εαυτό τους, ώστε να αντιμετωπίζουν κάθε άτομο με σεβασμό και αποδοχή, ανεξάρτητα από τις όποιες διαφορές ή δυσκολίες αντιμετωπίζει. Αυτό μας υπενθυμίζει πως η προσφορά βοήθειας και η αποδοχή κάνουν την καθημερινότητα όλων μας πιο όμορφη και πιο λειτουργική.

Η ημέρα ξεκίνησε με την ανακάλυψη του εαυτού, με σκοπό την ενίσχυση της αυτογνωσίας και της αυτοεκτίμησης κάθε νηπίου. Αφού ζωγραφίσαμε τον εαυτό μας, εστιάσαμε στη μοναδικότητα κάθε παιδιού. Μέσα από ένα «σύννεφο σκέψης» με κεντρικό θέμα: «Είμαι εγώ! Είμαι μοναδικός», ανιχνεύσαμε την πρότερη γνώση των νηπίων, επιδιώκοντας την ενεργοποίηση και τη σύνδεση των εμπειριών τους με το θέμα της διαφορετικότητας. Τα νήπια εξήγησαν με μεγάλη ακρίβεια την αίσθηση του να είσαι μοναδικός, αναφέροντας συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπως: το διαφορετικό χαμόγελο, το μέγεθος, το χρώμα δέρματος/μαλλιών/ματιών, το διαφορετικό όνομα, το φύλο, τα ρούχα/παπούτσια, η γλώσσα που μιλάμε, και ο διαφορετικός τρόπος περπατήματος.

Στη συνέχεια, εξετάσαμε τα ονόματά μας, με σκοπό την εισαγωγή στην έννοια της ταυτότητας και την αναγνώριση των αρχικών γραμμάτων. Αυτή η παρατήρηση έδωσε την ευκαιρία να μιλήσουμε για τον τρόπο επικοινωνίας των ατόμων που αντιμετωπίζουν σωματικές δυσκολίες, επιδιώκοντας την κατανόηση της αναπηρίας και την αναζήτηση εναλλακτικών μορφών επικοινωνίας και αποδοχής. Έτσι, αναζητήσαμε στο διαδίκτυο την αναπαράσταση του αρχικού μας γράμματος στη Νοηματική Γλώσσα, έχοντας σκοπό την εξοικείωση με τη Νοηματική ως πλήρη γλώσσα και την εμπέδωση της ιδέας ότι οι κινήσεις των χεριών αποτελούν ένα αποτελεσματικό μέσο επικοινωνίας.

Παρατηρώντας τις κινήσεις, τα παιδιά αντιλήφθηκαν πως οι χειρονομίες είναι από μόνες τους μια «άλλη γλώσσα», με σκοπό την αναγνώριση της Νοηματικής ως γλώσσας που προσφέρει ευκαιρία για επικοινωνία και κοινωνική ένταξη.

Ένα παιδί, φέρνοντας στο νου την τυφλοποντικίνα της προηγούμενης ιστορίας, ρώτησε: «πώς μπορεί εκείνη να διαβάσει;», με σκοπό τη σύνδεση της γνώσης και τη διατύπωση ερωτημάτων που οδηγούν σε περαιτέρω διερεύνηση της αναπηρίας της όρασης. Τότε, η εκπαιδευτικός εξήγησε τη γραφής Μπράιγ, έχοντας σκοπό την εισαγωγή στη γραφή Braille ως εργαλείο προσβασιμότητας για τους ανθρώπους με προβλήματα όρασης. Ο ενθουσιασμός των παιδιών ήταν μεγάλος και θέλησαν αμέσως να «διαβάσουν», επιδιώκοντας τη βιωματική μάθηση και την ανάπτυξη της αφής ως μέσο αντίληψης. Με την καθοδήγηση της νηπιαγωγού και με τη βοήθεια της πλαστελίνης, τα παιδιά έγραψαν το όνομά τους με αυτή τη γραφή, με απώτερο σκοπό την ενσυναίσθηση και την εμπέδωση της αρχής: «Είμαι μοναδικός, και όλοι έχουμε το δικαίωμα στην επικοινωνία και την εκπαίδευση».

Σήμερα η δράση μας επικεντρώθηκε στην αποδοχή της διαφορετικότητας στοχεύοντας στην κατανόηση ότι κάθε άτομο είναι ξεχωριστό και η διαφορετικότητα είναι πηγή πλούτου. Αφού συζητήσαμε για τους ήρωες της ιστορίας «Ένας για όλους και όλοι για έναν» της Brigitte Weninger, παίξαμε ένα ενεργητικό παιχνίδι ρόλων επιδιώκοντας την εξάσκηση της ενσυναίσθησης και την προώθηση της δημιουργικής επίλυσης προβλημάτων, όπου η εκπαιδευτικός μιμήθηκε έναν από τους χαρακτήρες, προσκαλώντας τα νήπια να ανακαλύψουν τρόπους επικοινωνίας και υποστήριξης με σκοπό την ανάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων επικοινωνίας και την καλλιέργεια της αλληλεγγύης. Όταν μεταμορφώθηκε στο βατραχάκι με την προβληματική ακοή, τα παιδιά, παρατηρώντας την αδυναμία του να ανταποκριθεί στις φωνές, βρήκαν αμέσως τη λύση με τα νοήματα των χεριών, αναζητώντας  προσβάσιμους τρόπους αλληλεπίδρασης. Όταν υποδύθηκε την τυφλοποντικίνα, τα νήπια πλησίασαν για να την καθοδηγήσουν με προσοχή στοχεύοντας στην ενίσχυση της κατανόησης του πως νιώθει και λειτουργεί κάποιος/α με δυσκολία στην όραση και την ενσωμάτωση πρακτικών βοήθειας στην καθημερινότητα, και εκείνη, αγγίζοντας τα πρόσωπά τους ένιωσε την ασφάλεια της επαφής. Στη συνέχεια, μιμούμενη το ποντικάκι που δυσκολευόταν στο περπάτημα, τα παιδιά έσπευσαν να κρατήσουν τα χέρια του, προσφέροντας πρακτική βοήθεια για να μην πέσει. Τέλος, όταν έγινε το φοβισμένο σκαντζοχοιράκι, τα νήπια επιστράτευσαν τη θετική τους ενέργεια στοχεύοντας στην αναγνώριση και αποδοχή της ευαλωτότητας και την ανάπτυξη στρατηγικών ενθάρρυνσης και κοινωνικής ένταξης, ενθαρρύνοντάς το να νιώσει εμπιστοσύνη και να συμμετάσχει στο παιχνίδι.

Η δράση μας ολοκληρώθηκε με μια ομαδική καλλιτεχνική δημιουργία σε ένα μεγάλο χαρτόνι, όπου ζωγράφισαν ένα δέντρο, μία λίμνη, ένα λουλούδι, ένα σύννεφο και τοποθέτησαν τους ήρωες, αφήνοντας το μοναδικό τους δακτυλικό αποτύπωμα (επιδιώκοντας την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και της μοναδικότητας κάθε παιδιού) σαν βροχή, και γράφοντας με περηφάνια τη φράση: «Είμαι εγώ! Είμαι μοναδικός» ώστε να ενσωματωθεί ως εμπειρία και στάση ζωής η Αποδοχή, ο Σεβασμός και η Αλληλοβοήθεια στη διαφορετικότητα.

Στο πλαίσιο του εργαστηρίου Δεξιοτήτων «ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ – ΕΥ ΖΗΝ» με θέμα την Ευαισθητοποίηση σε θέματα αναπηρίας και ευαλωτότητας, και με κεντρικό σύνθημα «Είμαι εγώ! Είμαι μοναδικός!», τα νήπια είχαν την ευκαιρία να ακούσουν το παραμύθι «Ένας για όλους και όλοι για έναν» της Weninger Brigitte (https://soundcloud.com/artemis-ziaka/weninger-brigitte).

Μέσα από την ιστορία του Μαξ του ποντικού, του Φρέντυ του βατράχου, και της Μόλλυ της τυφλοποντικίνας, μιλήσαμε για τη «διαφορετικότητα» και τη μοναδικότητα που χαρακτηρίζει τον καθένα μας, εστιάζοντας ιδιαίτερα στη σωματική αναπηρία κάποιων ανθρώπων και πώς αυτή μπορεί να επηρεάσει την καθημερινότητά τους. Τα παιδιά πρότειναν αυθόρμητα τρόπους για την ενεργή συμπερίληψη ατόμων με αναπηρία, τονίζοντας ότι μπορούμε να βοηθάμε, να αγκαλιάζουμε και να παίζουμε με όλους, αναγνωρίζοντας τις δυνάμεις του καθενός, όπως ακριβώς έκαναν οι ήρωες του παραμυθιού. Οι παιδαγωγικοί στόχοι αυτής της δράσης εστιάστηκαν στην ανάπτυξη της ενσυναίσθησης και του κοινωνικού συναισθήματος, την καλλιέργεια του σεβασμού προς τη διαφορετικότητα και την ενθάρρυνση της ομαδικότητας και της συνεργασίας. Ολοκληρώνοντας τη συζήτηση, χρωματίσαμε με κραγιόνια τους ήρωες της ιστορίας, με πρόθεση να δημιουργήσουμε έναν μοναδικό πίνακα κολλάζ. Αυτός ο πίνακας θα μας θυμίζει τη δύναμή μας όταν αγαπάμε, σεβόμαστε, είμαστε ευγενικοί, ενθαρρυντικοί, αισιόδοξοι, υποστηρικτικοί με τον εαυτό μας και, κυρίως, με τους άλλους.

Στο πλαίσιο του προγράμματος E-Twinning με τίτλο «We learn by Coding», τα νήπια υλοποίησαν την πρώτη τους εργασία, η οποία επικεντρώθηκε στην λογική αλληλουχία. Η δραστηριότητα αυτή εισάγει τα παιδιά στην έννοια του μοτίβου, όπου η σειρά στοιχείων, όπως ένα κόκκινο μπαλόνι που ακολουθείται από ένα μπλε και στη συνέχεια επαναλαμβάνεται η ίδια σειρά, αποτελεί την απλούστερη μορφή αλγορίθμου και συνδέεται άμεσα με τη μαθηματική σκέψη και το coding. Οι παιδαγωγικοί στόχοι της δράσης περιλάμβαναν την αναγνώριση μοτίβων και την ανάπτυξη της προβλεπτικής ικανότητας, καθώς τα παιδιά πρέπει να ακολουθήσουν μια συγκεκριμένη σειρά βημάτων για να συνεχίσουν σωστά την αλληλουχία. Με αφορμή τα πλαστικοποιημένα φύλλα εργασίας που ωθούν τα παιδιά στη διαδικασία αναγνώρισης μοτίβων (όπως μπαλόνια με δύο διαφορετικά χρώματα, σχήματα διαφορετικού μεγέθους και χρωμάτων, σειρές λουλουδιών, καρδούλες κλπ.), τα νήπια εφάρμοσαν αυτή τη λογική βάζοντας σε σειρά τις εικόνες της Κοκκινοσκουφίτσας και του Λύκου πάνω στο γράμμα D της λέξης Coding.

Τα νήπια χωρίστηκαν σε 2 ομάδες. Η μία αποτελούνταν από τρία άτομα και η άλλη από δύο. Με τη σειρά που ξεκίνησαν να τοποθετούν τα κοχύλια αυτήν την σειρά θα έπρεπε να επαναλάβουν σε κάθε νέα τοποθέτηση κοχυλιών στο γράμμα Ν.

Σήμερα ήταν μια γεμάτη και δημιουργική ημέρα για τα νήπιά μας, συνδυάζοντας τη γλωσσική ανάπτυξη με την πρακτική εκπαίδευση. Τα νήπια γνώρισαν το γράμμα Φφ με έναν ιδιαίτερα διαδραστικό τρόπο, χρησιμοποιώντας υλικά γυμναστικής – ένα στεφάνι και μία ράβδο – για να κατασκευάσουν το σχήμα του γραφήματος, συνδέοντας έτσι τη φυσική αγωγή με τη γραμματική. Στη συνέχεια, έμαθαν να το γράφουν και να το ζωγραφίζουν, ασκώντας τη λεπτή κινητικότητα και τον συντονισμό τους. Η δραστηριότητα επεκτάθηκε στην αναζήτηση λέξεων που αρχίζουν από Φφ. Φυσικά, η πιο αγαπημένη τους λέξη ήταν το Φθινόπωρο, καθώς είχαν ήδη συζητηθεί τα χαρακτηριστικά της εποχής, όπως τα χρώματα και οι αλλαγές που φέρνει. Οι παιδαγωγικοί στόχοι της δραστηριότητας περιελάμβαναν την αναγνώριση του φωνήματος και του γραφήματος «Φφ», τον εμπλουτισμό του λεξιλογίου, καθώς και την ανάπτυξη της αδρής και λεπτής κινητικότητας μέσα από το παιχνίδι. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της σχολικής μας προετοιμασίας, πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η άσκηση ετοιμότητας για σεισμό. Η διαδικασία εκκένωσης του κτιρίου ολοκληρώθηκε ομαλά και σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες, επιβεβαιώνοντας την ετοιμότητα των νηπίων και του προσωπικού μας.

Με αφορμή την αναφορά στο φαινόμενο του σεισμού σήμερα, διευρύναμε τις γνώσεις μας για τη γεωγραφία και τα φυσικά φαινόμενα και παρακολουθήσαμε ένα συναρπαστικό βίντεο για τα ηφαίστεια. Ένα ηφαίστειο κινητοποιείται (ξυπνάει) όταν η πίεση του μάγματος (λιωμένα πετρώματα) που βρίσκεται βαθιά μέσα στη γη γίνεται πολύ μεγάλη, αναγκάζοντάς το να ανέβει προς την επιφάνεια και να εκραγεί από τον κρατήρα.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα τη διαδικασία της έκρηξης, είδαμε και ζήσαμε το δικό μας ηφαίστειο να εκρήγνυται με μεγάλη επιτυχία, προωθώντας τη βιωματική μάθηση και την επιστημονική σκέψη! Τα παιδιά παρατήρησαν με ενθουσιασμό το μπουκάλι με το υγρό να ξεχειλίζει σαν λάβα και διασκέδασαν με την όλη διαδικασία, εκφράζοντας την περιέργειά τους για το τι ακριβώς συνέβη.

Η εκπαιδευτικός, για να ενθαρρύνει τη διερεύνηση και την παρατήρηση από τα νήπια, τους φανέρωσε ένα βαζάκι με ένα λευκό υλικό (σόδα), το οποίο μύρισαν και προσπάθησαν να μαντέψουν τι ήταν. Στη συνέχεια, παρακολουθήσαμε ένα εκπαιδευτικό βίντεο με το ίδιο ακριβώς πείραμα και διαπιστώσαμε ότι το άλλο υλικό που χρησιμοποιήσαμε για την έκρηξη ήταν το ξύδι.

Επιστημονικά, η εντυπωσιακή αντίδραση που παρατηρήσαμε οφείλεται στη συνάντηση δύο φαινομενικά απλών υλικών. Όταν η σόδα (διττανθρακικό νάτριο) και το ξύδι (οξικό οξύ) αναμιγνύονται, δημιουργείται μια χημική αντίδραση που παράγει ένα αέριο, το διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο, με τη σειρά του, αναγκάζει το υγρό να φουσκώσει και να ξεχειλίσει απότομα από το στόμιο του ηφαιστείου μας, μιμούμενο εντυπωσιακά τη ροή της λάβας.

Ήταν ένα φανταστικό πείραμα που βοήθησε τα παιδιά να εξοικειωθούν με τις έννοιες της αιτίας και του αποτελέσματος με έναν άκρως διασκεδαστικό και οπτικό τρόπο!