«Εγώ, εσύ, εμείς»
Η υποδοχή των προσφύγων που φτάνουν στη χώρα μας λόγω των πολέμων, των παραβιάσεων των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων και των εμφύλιων συγκρούσεων είναι ένα ζήτημα που απασχόλησε και θα συνεχίζει να απασχολεί την ελληνική πολιτεία
ιδιαίτερα σε μια εποχή κατά την οποία ο αριθμός των αναγκαστικά εκτοπισμένων σε παγκόσμιο επίπεδο
είναι πρωτοφανής – πάνω από 100 εκατομμύρια (UNHCR, 2022).
Στο πλαίσιο αυτό, και δεδομένου ότι ο μισός σχεδόν προσφυγικός πληθυσμός είναι παιδιά (UNHCR, 2021),
η σχολική ένταξη και εκπαίδευση αυτών αποτελεί προτεραιότητα και, ταυτόχρονα, υποχρέωση του κράτους βάσει των διεθνών συμβάσεων,
των ευρωπαϊκών οδηγιών και των εθνικών νόμων.
Η Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας,
λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, καθώς και την ανάγκη των εκπαιδευτικών για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση
των μαθητών/τριών επί του θέματος, προέβη σε συνεργασία με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες για τη
δημιουργία του εκπαιδευτικού προγράμματος “Εγώ, εσύ, εμείς”, το οποίο υλοποιήσαμε με την πολύτιμη βοήθεια και καθοδήγηση
της Συντονίστρια Π.Ε. Προσφύγων Αστικού Ιστού Δυτικής Θεσσαλονίκης κα Αναστασίας Τομπάζη.
1 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ
Ξεκινώντας, ασχοληθήκαμε με τα συναισθήματα, αξιοποιώντας το υλικό του Προγράμματος και θέτοντας ως μαθησιακούς στόχους:
την αναγνώριση συναισθημάτων, την έκφραση τους μέσω παντομίμας και μέσω της δημιουργίας ενός πίνακα, όπου καθημερινά τα παιδιά δήλωναν το πώς αισθάνονται.
2 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ
Κεντρικός στόχος των επόμενων δραστηριοτήτων ήταν να κατανοήσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες ότι οι άνθρωποι
στα διάφορα μέρη του κόσμου αλληλεπιδρούν και εκφράζονται με
διαφορετικούς τρόπους, ότι η ποικιλομορφία του κόσμου μας οφείλεται σε αυτές τις
διαφορές και να ανακαλύψουν άλλες κουλτούρες, νατις εξερευνήσουν και να τις
συζητήσουν με την οικογένειά τους.
Δραστηριότητα 1
Διάφοροι τρόποι χαιρετισμού
Στο πλαίσιο μιας ομαδικής δραστηριότητας, δείξαμε χαιρετισμούς από
διάφορες χώρες και πολιτισμούς επιλέγοντας ένα παιδί κάθε φορά
και αλληλεπιδρούσαμε μαζί του.
Στη συνέχεια, ζητούσαμε από το παιδί να χαιρετίσει κάποιον άλλον με τον ίδιο τρόπο και μετέπειτα από όλα τα παιδιά να εξασκηθούν στον χαιρετισμό μεταξύ τους. Ρωτούσαμε
τι τους φάνηκε ίδιο και τι διαφορετικό στους διάφορους χαιρετισμούς, αν τους άρεσε κάποιος περισσότερο.
Κάθε μέρα, για μία εβδομάδα χαιρετιόμασταν κατά την προσέλευση και αποχώρηση με ένα διαφορετικό τρόπο, από άλλη χώρα κάθε φορά.
Στο τέλος της εβδομάδας, συζητήσαμε αν ήταν εύκολο ή δύσκολο να θυμούνται τον
Χαιρετισμό, το πώς θα τους φαινόταν αν έπρεπε κάθε μέρα να
χαιρετάνε με νέο τρόπο και αν ξέρουν κάποιον που μετακόμισε σε καινούριο
μέρος και έπρεπε να το κάνει αυτό.
Δραστηριότητα 2: Χαιρετισμοί στον χάρτη
Αφού ολοκληρώσαμε τους χαιρετισμούς, χρησιμοποιήσαμε τον παγκόσμιο χάρτη και είδαμε από που προέρχονται οι χαιρετισμοί,
συζητώντας για τις διάφορες χώρες και ερευνήσαμε τα βιώματα των παιδιών:
πόσο μακριά είναι από την Ελλάδα, αν γνωρίζουν κάποιον/α από αυτή τη χώρα, αν έχουν πάει κτλ.
Δραστηριότητα 3: Μουσική από όλο τον κόσμο
Βάλαμε μουσική και ζητήσαμε από τα παιδιά να τη ζωγραφίσουν, να την περιγράψουν, να
ακολουθήσουν τον ρυθμό ή να χορέψουν. Ρωτήσαμε:
-Τι συναισθήματα νιώθετε ακούγοντας αυτή τη μουσική;
-Ποια χρώματα «ακούτε»;
-Αν αυτή η μουσική ήταν ένα ζώο, τι ζώο θα ήταν;
Η δραστηριότητα αυτή αποτελεί μέρος του εγκεκριμένου από το ΥΠΑΙΘ εκπαιδευτικού οδηγού
“Μαθαίνουμε για τους Πρόσφυγες. Οδηγός δραστηριοτήτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση”
(2017) της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Αξιοποιήσαμε ακόμη την εφαρμογή Radio Garden : https://radio.garden/
όπου τα παιδιά επέλεγαν μέρη του κόσμου ακούγοντας ζωντανά μουσική και τη γλώσσα στις διάφορες χώρες, μέσω ραδιοφωνικών εκπομπών.
Συζητήσαμε για τις ομοιότητες/ διαφορές, τι μας άρεσε και για τον πολιτισμό σε αυτές.
Στη συνέχεια, παίξαμε με τη μουσική: ακούγοντας μουσικά κομμάτια, τα παιδιά έπρεπε να μαντέψουν από πού είναι και στη συνέχεια να βρουν τη σωστή χώρα ή τον πολιτισμό από τα μέρη που είχαμε μάθει.
Δραστηριότητα 4: Φαγητά από όλο τον κόσμο
Ζητήσαμε από τα νήπια να πουν τι έχουν για πρωινό, να αναφέρουν άλλα πράγματα που τρώνε συνήθως το πρωί και φτιάξαμε έναν κατάλογο με τα φαγητά.
Στη συνέχεια, παρουσιάσαμε τα πιο δημοφιλή πρωινά γεύματα από τις χώρες
που είχαμε ήδη ερευνήσει.
Διοργανώσαμε ένα μάθημα μαγειρικής, όπου τα παιδιά έφτιαξαν
το πρωινό τους γεύμα και ζεστή χριστουγεννιάτικη σοκολάτα.
3. Η Ιστορία της RAHF
ΠΡΟΒΟΛΗ ΤOY BINTEO: “Η ιστορία της Rahf“
Παρακολουθήσαμε το βίντεο “Η ιστορία της Rahf” στην ιστοσελίδα της Ύπατης Αρμοστείας,
ενός μικρού κοριτσιού πρόσφυγα από τη Συρία.
Συζητήσαμε τις παρακάτω ερωτήσεις:
-Από πού κατάγεται η Rahf;
-Πόσων χρονών είναι;
-Ποιες γλώσσες μιλάει;
-Με ποιον μιλάει η Rahf στο κρεβάτι της;
-Τι άλλα πράγματα έχει η Rahf στο δωμάτιό της;
-Με ποια αθλήματα ασχολείται η Rahf;
-Τι πιστεύετε ότι θα γίνει η Rahf όταν μεγαλώσει;
-Τι θυμάται η Rahf για το σπίτι της στη Συρία;
-Τι χρώμα είναι το κρεβάτι και οι κουρτίνες στο δωμάτιο της Rahf;
-Τι λέει η Rahf ότι της αρέσει στο Λουξεμβούργο;
Στη συνέχεια ζητήσαμε από τα παιδιά να σκεφτούν αν τα ίδια ή οι συμμαθητές τους
θα μπορούσαν να είναι φίλοι της Rahf, αν υπάρχουν
ανάμεσά τους κοινά στοιχεία, τι είδους πράγματα θα μπορούσαν να κάνουν μαζί και τι
παιχνίδια ίσως θα τους άρεσε να παίζουν.
Μετέπειτα, ασχοληθήκαμε με το αραβικό αλφάβητο, γνωρίζοντας τη γραπτή γλώσσα της Rahf
και επιχειρήσαμε να γράψουμε σε αυτό.
Ρωτήσαμε τα παιδιά αν πιστεύουν ότι μοιάζουν με τη Rahf ή όχι.
Καταλήξαμε πως μοιάζουμε πολύ.
Έχουμε παρόμοιες ανάγκες, καθημερινότητα, όνειρα και στόχους.
4 ΒΙΝΤΕΟ ΕΙΡΗΝΗ – Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΣ ΠΑΙΔΙΟΥ – ΠΡΟΣΦΥΓΑ
Είδαμε την ταινία: “Ειρήνη – Η ιστορία ενός παιδιού – πρόσφυγα”
Έχοντας ακούσει την ιστορία της ηρωίδας, θέσαμε ως εκπαιδευτικό στόχο το να αναρωτηθούν
οι μαθητές/τριες πώς είναι να αφήνει ένα παιδί με βίαιο τρόπο το
σπίτι και την πατρίδα του και πώς μπορεί να νιώθει όταν αναγκάζεται να το κάνει. Να
κατανοήσουν την έννοια της διαφορετικότητας και του αποκλεισμού, σε συνδυασμό
με τις βασικές και καθολικές ανάγκες των ανθρώπων.
Συζητήσαμε την ιστορία και παίξαμε παιχνίδια στον υπολογιστή, σειροθετήσαμε
τα γεγονότα, αναφέροντας σε κάθε σταθμό τα συναισθήματα της Ειρήνης
και δραματοποιήσαμε όσα είδαμε.
5. ΣΥΝΔΕΣΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΉΣ ΜΑΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Στην τελευταία φάση του Προγράμματος αποφασίσαμε να αξιοποιήσουμε τα βιβλία της σχολικής μας βιβλιοθήκης, συνδέοντας τη με το Πρόγραμμα «Εγώ, εσύ, εμείς»,
προάγοντας έτσι τη συνέχιση διαπραγμάτευσης των εννοιών της διαφορετικότητας και του αποκλεισμού του «άλλου».
Γνωρίσαμε τον παρδαλό Ελμερ, το «Αόρατο Αγόρι», τον «Κόκκινο Άνθρωπο» που ταξίδευε από χώρα σε χώρα μέχρι να μην είναι πια παράξενος,
τον Βρωμοποντικό από το βιβλίο «ο βάτραχος και ο Ξένος» και το περίεργο ζωάκι
που κουβαλούσε το σπίτι του σε μια Βαλίτσα.
Μέσα από το Πρόγραμμα μπήκαμε στη θέση του Άλλου, διαπιστώσαμε πως ο «ξένος» μπορεί να μας τρομάζει
ή να μας φοβίζει κάποιες φορές,
αλλά αν του δώσουμε την ευκαιρία να γνωριστούμε μπορεί να διαπιστώσουμε
πόσο μας μοιάζει και ίσως να γίνουμε φίλοι!
έργο των παιδιών όπου έγραψαν στα τετράγωνα το τι πίστευαν για τον “ξένο” πριν τον γνωρίσουν
και στα συννεφάκια τη γνώμη τους αφού τον γνώρισαν.
