Σας καλωσορίζουμε στο ιστολόγιο μας! Μέσα από εδώ, μας δίνεται η ευκαιρία να σας δείξουμε την απίστευτη όρεξη για μάθηση που έχουμε εμείς οι μικροί Ηρακλειανοί. Όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς θα σας ενημερώνουμε για τα θέματα που μας απασχόλησαν και για τις γνώσεις που ανακαλύψαμε … απολαύστε τες μαζί μας!!
Συνεχίζοντας το ταξίδι μας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Οι Κρύπτες της Βιοποικιλότητας», που διοργανώνεται από το ΚΕΠΕΑ Σύρου Ερμούπολης με τη χρηματοδότηση της Πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, με φορέα υλοποίησης την ΚΟΙΝΣΕΠ Kavilia Cooperativa, αποφασίσαμε να αφιερώσουμε μια ακόμη κρύπτη σε ένα ζώο που είναι άμεσα συνδεδεμένο με την ιστορία και τη ζωή των νησιών: τον γάιδαρο. Ο γάιδαρος υπήρξε για πολλά χρόνια πολύτιμος σύντροφος των ανθρώπων της υπαίθρου και ιδιαίτερα των νησιωτικών περιοχών. Σε εποχές που οι μετακινήσεις και η μεταφορά αγαθών ήταν δύσκολες, οι γάιδαροι βοηθούσαν στη μεταφορά ανθρώπων, τροφίμων, νερού και άλλων απαραίτητων πραγμάτων. Σήμερα, όμως, ο παραδοσιακός αυτός ρόλος του έχει περιοριστεί σημαντικά και ο πληθυσμός των γαϊδάρων μειώνεται, με αποτέλεσμα το ζώο αυτό να κινδυνεύει να χαθεί από την καθημερινή ζωή των νησιών.
Στην Ηρακλειά είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε από κοντά έναν πραγματικό γάιδαρο του νησιού. Τον Μπρούνο! Επισκεφτήκαμε τον Μπρούνο και γνωρίσαμε τον ιδιοκτήτη του, ο οποίος μας μίλησε για τη ζωή του, τη φροντίδα του και τη σχέση που έχει αναπτύξει μαζί του. Τα παιδιά είχαν πολλές απορίες και έγιναν μικροί δημοσιογράφοι: έκαναν ερωτήσεις, άκουσαν ιστορίες και έμαθαν περισσότερα για την καθημερινότητα ενός γαϊδάρου. Πώς ζει; Τι τρώει; Πώς τον φροντίζουμε; Πώς χρησιμοποιούσαν παλαιότερα οι άνθρωποι τους γαϊδάρους; Τι έχει αλλάξει σήμερα; Μέσα από την άμεση επαφή με το ζώο και τη συζήτηση με τον ιδιοκτήτη του, τα παιδιά γνώρισαν έναν μικρό αλλά σημαντικό κομμάτι της ζωής της παλιότερης Ηρακλειάς.
Η γνωριμία μας με τον Μπρούνο συνεχίστηκε στην τάξη. Τα παιδιά ζωγράφισαν τον δικό τους Μπρούνο, αποτυπώνοντας μέσα από τις ζωγραφιές τους όσα παρατήρησαν και όσα τους έκαναν εντύπωση από τη συνάντησή μας. Οι δημιουργίες τους έγιναν μέρος της κρύπτης, μαζί με πληροφορίες για τον γάιδαρο και τη σημασία του για τη ζωή των ανθρώπων στα νησιά. Έτσι, η κρύπτη μας έγινε ένα μικρό αφιέρωμα όχι μόνο σε ένα ζώο, αλλά και σε έναν τρόπο ζωής που σιγά σιγά χάνεται.
Δεν θα μπορούσε, όμως, μια κρύπτη αφιερωμένη στον Μπρούνο να μην έχει και τη δική της μουσική! Τα παιδιά τραγούδησαν το τραγούδι «Ήταν ένας γάιδαρος», συνοδεύοντάς το με μουσικά όργανα. Ηχογραφήσαμε τη δική μας εκτέλεση και δημιουργήσαμε ένα QR code, το οποίο τοποθετήσαμε στην κρύπτη. Έτσι, όποιος ανακαλύψει την κρύπτη μπορεί να σκανάρει το QR code και να ακούσει τη φωνή των παιδιών της Ηρακλειάς να τραγουδούν για τον Μπρούνο!
Η κρύπτη του Μπρούνο έγινε για εμάς μια αφορμή να γνωρίσουμε καλύτερα ένα ζώο που υπήρξε πολύτιμος βοηθός του ανθρώπου και αποτελεί μέρος της παραδοσιακής ζωής των νησιών. Μέσα από την παρατήρηση, την επαφή, τη συζήτηση, την τέχνη και τη μουσική, τα παιδιά ανακάλυψαν πως η βιοποικιλότητα συνδέεται και με ζώα που κάποτε ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής ζωής και σήμερα συναντάμε όλο και πιο σπάνια. Ο Μπρούνο έγινε έτσι ο δικός μας μικρός «πρεσβευτής» της παράδοσης της Ηρακλειάς. Μια κρύπτη γεμάτη ζωγραφιές, πληροφορίες, μουσική και… γαϊδουρίσια γοητεία, που περιμένει τους επισκέπτες του νησιού να την ανακαλύψουν!
Τι θα συμβεί αν ρίξουμε ένα αντικείμενο στο νερό; Θα επιπλεύσει ή θα βυθιστεί; Με αυτό το ερώτημα ξεκινήσαμε τα δικά μας μικρά πειράματα φυσικής στην τάξη. Παρατηρήσαμε και δοκιμάσαμε διαφορετικά αντικείμενα και υλικά, πριν όμως τα βάλουμε στο νερό, κάναμε τις δικές μας υποθέσεις. Προσπαθήσαμε να προβλέψουμε ποια θα επιπλεύσουν και ποια θα βυθιστούν και καταγράψαμε τις προβλέψεις μας στα φύλλα καταγραφής. Στη συνέχεια πραγματοποιήσαμε τα πειράματα, παρατηρήσαμε τι πραγματικά συνέβη και συγκρίναμε τα αποτελέσματα με τις αρχικές μας υποθέσεις. Στο τέλος, καταλήξαμε στα δικά μας συμπεράσματα, ανακαλύπτοντας πως διαφορετικά υλικά και αντικείμενα συμπεριφέρονται διαφορετικά μέσα στο νερό. Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων χρησιμοποιήσαμε και νέους όρους και έννοιες της φυσικής, όπως επιπλέω, βυθίζομαι, επιφάνεια, βυθός, νερό, υλικό και βάρος, εμπλουτίζοντας το λεξιλόγιό μας μέσα από την πράξη. Για άλλη μια φορά, τα παιδιά έγιναν μικροί επιστήμονες: παρατήρησαν, υπέθεσαν, πειραματίστηκαν, κατέγραψαν και έβγαλαν συμπεράσματα!
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων, ταξιδέψαμε με τα παιδιά σε έναν κόσμο γεμάτο ιστορίες, έργα τέχνης, αρχαιολογικά ευρήματα, αγάλματα, απολιθώματα και αντικείμενα που μας βοηθούν να γνωρίσουμε καλύτερα το παρελθόν, τη φύση και τον πολιτισμό μας. Η αφορμή για το δικό μας ταξίδι στα μουσεία δόθηκε μέσα από τη συμμετοχή του σχολείου μας στον Διεθνή Διαγωνισμό Ζωγραφικής 2026 του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, με θέμα τα παιδιά να φανταστούν και να ζωγραφίσουν το δικό τους μουσείο. Πριν όμως σχεδιάσουμε το μουσείο των ονείρων μας, αναρωτηθήκαμε: Τι είναι άραγε ένα μουσείο; Τι μπορούμε να βρούμε μέσα σε αυτό; Υπάρχουν διαφορετικά είδη μουσείων; Και τι θα θέλαμε εμείς να εκθέσουμε στο δικό μας μουσείο;
Μιλήσαμε για τα διαφορετικά είδη μουσείων και για τα αντικείμενα που μπορεί να συναντήσει κανείς σε αυτά. Γνωρίσαμε μουσεία τέχνης, αρχαιολογικά μουσεία, μουσεία φυσικής ιστορίας και άλλους χώρους όπου φυλάσσονται και παρουσιάζονται σημαντικά αντικείμενα και ευρήματα. Ιδιαίτερα σταθήκαμε στα αρχαιολογικά μουσεία και στα ευρήματα που μας βοηθούν να γνωρίσουμε τη ζωή των ανθρώπων που έζησαν πριν από εμάς. Αναζητήσαμε πληροφορίες για τα περίφημα κυκλαδικά ειδώλια, τα μικρά μαρμάρινα αγάλματα που έχουν βρεθεί στις Κυκλάδες και αποτελούν σημαντικό κομμάτι της κυκλαδικής τέχνης. Παρατηρήσαμε το χαρακτηριστικό τους σχήμα και στη συνέχεια τα παιδιά δημιούργησαν τα δικά τους ειδώλια, μετατρέποντας την παρατήρηση σε δημιουργία.
Το ταξίδι μας συνεχίστηκε στην Αθήνα και στην Ακρόπολη. Γνωρίσαμε τις Καρυάτιδες, παρατηρήσαμε τη μορφή και τη στάση τους και συζητήσαμε για τον ιδιαίτερο ρόλο που έχουν ως γυναικείες μορφές που στηρίζουν το Ερέχθειο. Μέσα από τα εκπαιδευτικά παιχνίδια και το ψηφιακό υλικό που προσφέρει το Μουσείο Ακρόπολης, τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να εξερευνήσουν με έναν διασκεδαστικό τρόπο τα εκθέματα και τον χώρο του μουσείου. Παράλληλα, πραγματοποιήσαμε και μια ψηφιακή περιήγηση, ταξιδεύοντας νοερά στην Ακρόπολη και γνωρίζοντας καλύτερα τα μνημεία και τα ευρήματά της. Και φυσικά, δεν θα μπορούσαμε να αρκεστούμε μόνο στην παρατήρηση! Αποφασίσαμε να φτιάξουμε τον δικό μας Παρθενώνα από χαρτόκουτα. Καθώς κατασκευάζαμε τις κολόνες και το κτίριο, μιλήσαμε για την ιστορία του Παρθενώνα, για την κατασκευή του και για τη σημασία του ως ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της αρχαίας Ελλάδας. Έτσι, η ιστορία μετατράπηκε σε παιχνίδι κατασκευής και τα παιδιά έγιναν μικροί αρχιτέκτονες, δημιουργώντας το δικό τους μνημείο.
Το ταξίδι μας όμως δεν σταμάτησε στα αρχαιολογικά μουσεία. Γνωρίσαμε και τα Μουσεία Φυσικής Ιστορίας, όπου μπορούμε να συναντήσουμε οστά, απολιθώματα και άλλα ευρήματα που μας βοηθούν να γνωρίσουμε τη ζωή στη Γη και την εξέλιξή της. Και κάπου εδώ εμφανίστηκαν… οι δεινόσαυροι! Τα παιδιά παρατήρησαν εικόνες και οστά δεινοσαύρων, συζήτησαν για το πώς ζούσαν και πώς μπορούμε σήμερα να γνωρίζουμε πληροφορίες για ζώα που έζησαν εκατομμύρια χρόνια πριν. Στη συνέχεια, μεταμορφωθήκαμε οι ίδιοι σε μικρούς παλαιοντολόγους! Κρυμμένα οστά δεινοσαύρων περίμεναν να τα ανακαλύψουμε. Με εργαλεία και πολλή προσοχή, τα παιδιά έψαξαν, ξεσκέπασαν και εντόπισαν τα ευρήματα, προσπαθώντας να καταλάβουν σε ποιο σημείο του σώματος μπορεί να ανήκαν.Μέσα από το παιχνίδι, γνωρίσαμε με βιωματικό τρόπο τη δουλειά των ανθρώπων που μελετούν τα απολιθώματα και ανακαλύψαμε πως ακόμη και ένα μικρό κομμάτι οστού μπορεί να μας διηγηθεί μια μεγάλη ιστορία.
Όλες αυτές οι εμπειρίες έγιναν η έμπνευση για τη συμμετοχή μας στον Διεθνή Διαγωνισμό Ζωγραφικής 2026 του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. Τα παιδιά φαντάστηκαν πως είχαν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν το δικό τους μουσείο. Τι θα υπήρχε μέσα; Ποια αντικείμενα θα παρουσίαζαν; Ποιοι άνθρωποι θα το επισκέπτονταν; Πώς θα ήταν ο χώρος; Με οδηγό τη φαντασία τους, σχεδίασαν τα δικά τους μουσεία, γεμίζοντάς τα με αντικείμενα και ιδέες που τους εντυπωσίασαν από το ταξίδι μας. Γιατί τελικά ένα μουσείο δεν είναι μόνο ένας χώρος γεμάτος παλιά αντικείμενα. Είναι ένας χώρος γεμάτος ιστορίες. Ιστορίες ανθρώπων, πολιτισμών, ζώων, της φύσης και της ίδιας της ζωής στη Γη. Και μέσα από τη γνωριμία μας με τα μουσεία, τα παιδιά ανακάλυψαν πως μπορούν να ταξιδέψουν στον χρόνο, να παρατηρήσουν, να ρωτήσουν, να δημιουργήσουν και να φανταστούν. Το δικό μας ταξίδι στα μουσεία μόλις ξεκίνησε… και ποιος ξέρει; Ίσως κάποια από τα παιδιά μας να γίνουν στο μέλλον καλλιτέχνες, αρχαιολόγοι, παλαιοντολόγοι ή ακόμη και δημιουργοί του δικού τους μουσείου!
Συνεχίζοντας τη συμμετοχή του σχολείου μας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Οι Κρύπτες της Βιοποικιλότητας», που διοργανώνεται από το ΚΕΠΕΑ Σύρου Ερμούπολης με τη χρηματοδότηση της Πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης και με φορέα υλοποίησης την ΚΟΙΝΣΕΠ Kavilia Cooperativa, δημιουργήσαμε τηn ep;omenh κρύπτη μας, αυτή τη φορά αφιερωμένη σε ένα φυτό ιδιαίτερα γνώριμο στα παιδιά και στους κατοίκους της Ηρακλειάς: την προβάτσα.
Η προβάτσα αποτελεί ένα από τα χόρτα που συναντάμε στη φύση των Κυκλάδων και είναι άμεσα συνδεδεμένη με την τοπική διατροφή και την καθημερινή ζωή του νησιού. Για τα παιδιά μας, μάλιστα, δεν ήταν κάτι άγνωστο που έπρεπε πρώτα να ανακαλύψουν. Είναι ένα φυτό που συναντούν στις εξορμήσεις τους στη φύση, γνωρίζουν πού φυτρώνει, το μαζεύουν μαζί με τις οικογένειές τους και γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο γίνεται μέρος του οικογενειακού τραπεζιού. Με αφετηρία αυτή τη βιωματική γνώση, συζητήσαμε στην τάξη για την προβάτσα, αναζητήσαμε πληροφορίες και προσπαθήσαμε να δούμε με μια διαφορετική ματιά κάτι που αποτελεί ήδη μέρος της καθημερινότητάς μας. Μιλήσαμε για το πού τη συναντάμε, για τη σχέση της με το φυσικό περιβάλλον και για τη θέση που έχει στην τοπική διατροφική παράδοση.
Στη συνέχεια, τα παιδιά δημιούργησαν τις δικές τους μικρές προβάτσες από πλαστελίνη, δίνοντας μορφή σε αυτό το μικρό αλλά τόσο σημαντικό κομμάτι της κυκλαδίτικης φύσης. Οι χειροποίητες δημιουργίες τους έγιναν μέρος της νέας μας κρύπτης, μαζί με πληροφορίες για το φυτό, ώστε κάθε επισκέπτης που θα τη βρει να μπορεί να γνωρίσει κάτι από τη φυσική και γαστρονομική παράδοση της Ηρακλειάς. Στην κρύπτη τοποθετήσαμε επίσης ένα QR code, μέσα από το οποίο οι επισκέπτες μπορούν να αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες για την προβάτσα και να γνωρίσουν καλύτερα το φυτό και τον τόπο στον οποίο μεγαλώνει. Η επιλογή της προβάτσας για τηn κρύπτη μας δεν ήταν τυχαία. Θέλαμε τα παιδιά να καταλάβουν πως η βιοποικιλότητα δεν βρίσκεται μόνο σε κάτι μακρινό ή εντυπωσιακό. Βρίσκεται δίπλα μας, στα μονοπάτια που περπατάμε, στα φυτά που μαζεύουμε, στις γεύσεις που γνωρίζουμε και στις παραδόσεις που περνούν από γενιά σε γενιά. Έτσι, η κρύπτη της προβάτσας έγινε ένας μικρός τρόπος να μοιραστούν τα παιδιά με τους επισκέπτες του νησιού ένα κομμάτι από τη δική τους Ηρακλειά. Μέσα από τη σύγχρονη ιδέα του Geocaching, η τοπική φύση, η παράδοση και η παιδική δημιουργικότητα συναντιούνται και μετατρέπουν ένα γνώριμο φυτό σε αφορμή για εξερεύνηση και μάθηση. Για εμάς, η αξία αυτής της δράσης βρίσκεται ακριβώς εκεί: στα μάτια των παιδιών που μαθαίνουν να αναγνωρίζουν, να εκτιμούν και να προστατεύουν αυτό που ήδη έχουν γύρω τους. Γιατί όταν γνωρίζουμε καλύτερα τον τόπο μας, μπορούμε και να τον αγαπήσουμε περισσότερο.
Συνεχίζοντας τη συμμετοχή του σχολείου μας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Οι Κρύπτες της Βιοποικιλότητας», δημιουργήσαμε μια ακόμη κρύπτη, αυτή τη φορά αφιερωμένη σε ένα ιδιαίτερο και ξεχωριστό κομμάτι της κυκλαδίτικης χλωρίδας: τις ορχιδέες της Ηρακλειάς. Το πρόγραμμα διοργανώνεται από το ΚΕΠΕΑ Σύρου Ερμούπολης και υλοποιείται με τη χρηματοδότηση της Πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, με φορέα υλοποίησης την ΚΟΙΝΣΕΠ Kavilia Cooperativa, σε συνεργασία με το ΚΕΠΕΑ Σύρου Ερμούπολης. Στόχος του είναι να φέρει τα παιδιά πιο κοντά στη μοναδική βιοποικιλότητα των Κυκλάδων, μέσα από τη δημιουργία κρυπτών που τοποθετούνται σε σημεία των νησιών και συνδέονται με το παγκόσμιο δίκτυο Geocaching.
Αφορμή για τη δική μας κρύπτη στάθηκαν οι ορχιδέες που συναντάμε στην Ηρακλειά. Πρόκειται για μικρά, εντυπωσιακά φυτά που μπορεί κανείς να συναντήσει στη φύση του νησιού, και αποτέλεσαν την αφορμή για να παρατηρήσουμε από κοντά τον τρόπο με τον οποίο μεγαλώνει ένα φυτό. Πριν δημιουργήσουμε την κρύπτη μας, αποφασίσαμε να γνωρίσουμε καλύτερα τη διαδικασία ανάπτυξης ενός φυτού μέσα από ένα μικρό βιωματικό πείραμα. Φυτέψαμε φακές και μπιζέλια και παρατηρήσαμε εβδομαδιαία την πορεία ανάπτυξής τους. Τα παιδιά έκαναν τις δικές τους υποθέσεις και με τη βοήθεια ειδικών φύλλων καταγραφής, σημειώναμε τις παρατηρήσεις μας, καταγράφαμε τις αλλαγές που βλέπαμε και συγκρίναμε τις αρχικές μας υποθέσεις με όσα τελικά συνέβησαν. Έτσι, τα παιδιά έγιναν μικροί ερευνητές. Υπέθεσαν, παρατήρησαν, κατέγραψαν, συνέκριναν και στο τέλος έβγαλαν τα δικά τους συμπεράσματα. Η ανάπτυξη ενός φυτού έπαψε να είναι απλώς μια πληροφορία και έγινε μια διαδικασία που μπορούσαν να παρακολουθήσουν οι ίδιοι, μέρα με τη μέρα.
Αφού παρατηρήσαμε φυτά και γνωρίσαμε καλύτερα τον τρόπο ανάπτυξής τους, ήρθε η ώρα να δημιουργήσουμε τη δική μας ορχιδέα. Τα παιδιά σχεδίασαν τις δικές τους ορχιδέες, παρατηρώντας εικόνες και δίνοντας η κάθε μία και ο καθένας τη δική του ξεχωριστή μορφή στο λουλούδι. Οι ζωγραφιές μας έγιναν μέρος της κρύπτης και παράλληλα δημιουργήσαμε μια μικρή πρόκληση για όποιον την ανακαλύψει. Μέσα στην κρύπτη τοποθετήσαμε οδηγίες ώστε κάθε επισκέπτης να σχεδιάσει τη δική του ορχιδέα. Με αυτόν τον τρόπο, η κρύπτη δεν αποτελεί μόνο έναν χώρο όπου κάποιος βρίσκει πληροφορίες, αλλά γίνεται μια μικρή δημιουργική στάση, στην οποία ο επισκέπτης συμμετέχει και αφήνει το δικό του αποτύπωμα. Στην κρύπτη προσθέσαμε επίσης ένα QR code, μέσα από το οποίο μπορούν να αναζητηθούν περισσότερες πληροφορίες και εικόνες για τις ορχιδέες, αλλά και για την ποικιλία τους. Έτσι, η ανακάλυψη μπορεί να συνεχιστεί και μετά την εύρεση της κρύπτης, οδηγώντας μικρούς και μεγάλους σε μια μεγαλύτερη γνωριμία με τον κόσμο των ορχιδέων.
Η συγκεκριμένη δράση μάς έδωσε την ευκαιρία να συνδέσουμε τη βιοποικιλότητα του τόπου μας με τη βιωματική μάθηση και τη μικρή επιστημονική έρευνα. Από έναν μικρό σπόρο φακής ή μπιζελιού μέχρι μια ορχιδέα που ανθίζει στη φύση της Ηρακλειάς, τα παιδιά ανακάλυψαν πως η ζωή χρειάζεται χρόνο, φροντίδα και τις κατάλληλες συνθήκες για να αναπτυχθεί. Παράλληλα, μέσα από την κρύπτη, ένα φυτό του δικού μας τόπου γίνεται αφορμή για επικοινωνία με ανθρώπους που επισκέπτονται την Ηρακλειά. Ο επισκέπτης δεν βλέπει απλώς μια πληροφορία· παρατηρεί, ανακαλύπτει, δημιουργεί και συμμετέχει. Κάθε κρύπτη του σχολείου μας γίνεται έτσι ένα μικρό παράθυρο στη φύση της Ηρακλειάς. Και μέσα από αυτές τις μικρές ανακαλύψεις, τα παιδιά μαθαίνουν να κοιτούν τον τόπο τους με περισσότερη προσοχή, να αναγνωρίζουν τον φυσικό του πλούτο και να κατανοούν τη σημασία της προστασίας του. Γιατί η βιοποικιλότητα δεν είναι κάτι μακρινό. Είναι ένα λουλούδι που ανθίζει δίπλα στο μονοπάτι μας, ένας σπόρος που βλασταίνει στην τάξη μας και μια μικρή κρύπτη που περιμένει κάποιον να την ανακαλύψει.
Με αφορμή το αγαπημένο παραμύθι «Ο Ραφτάκος των Λέξεων», ταξιδέψαμε στον μαγικό κόσμο των λέξεων και ανακαλύψαμε τη δύναμή τους. Το παραμύθι μας δείχνει πως οι όμορφες λέξεις, όπως η αγάπη, η φιλία και η καλοσύνη, έχουν μεγάλη αξία και μπορούν να ζεστάνουν τις καρδιές των ανθρώπων.
Αρχικά, χρησιμοποιήσαμε παλιά περιοδικά και κόψαμε κεφαλαία γράμματα. Τα ταξινομήσαμε και δημιουργήσαμε τη δική μας «τράπεζα γραμμάτων», την οποία αξιοποιήσαμε για να γράψουμε το όνομά μας και ένα χαρακτηριστικό που μας περιγράφει.
Στη συνέχεια, για κάθε γράμμα του ονόματός μας σκεφτήκαμε και γράψαμε λέξεις που ξεκινούν από το ίδιο αρχικό, εμπλουτίζοντας έτσι το λεξιλόγιό μας με δημιουργικό και παιγνιώδη τρόπο.
Η δράση ολοκληρώθηκε με ένα διαφορετικό επιτραπέζιο παιχνίδι εμπνευσμένο από το παραμύθι, μέσα από το οποίο παίξαμε με τις λέξεις και τα συναισθήματα. Τέλος, σχεδιάσαμε το δικό μας μπλουζάκι και το γεμίσαμε με λέξεις που ζεσταίνουν την καρδιά, αλλά και με λέξεις που κρυώνουν, συζητώντας πώς τα λόγια μας μπορούν να επηρεάσουν τους ανθρώπους γύρω μας.
Μέσα από το παιχνίδι, τη δημιουργία και τη συνεργασία, τα παιδιά κατανόησαν ότι οι λέξεις έχουν δύναμη και πως μια όμορφη κουβέντα μπορεί να χαρίσει χαμόγελα και να κάνει τον κόσμο μας λίγο πιο όμορφο.
Με αφορμή τη θεματική του ανθρώπινου σώματος, ξεκινήσαμε διερευνώντας τις αρχικές ιδέες των παιδιών. Συζητήσαμε τι πιστεύουν ότι υπάρχει μέσα στο σώμα μας και καταγράψαμε τις απόψεις τους.
Στη συνέχεια παρατηρήσαμε ένα ομοίωμα με τα ανθρώπινα όργανα και αναζητήσαμε περισσότερες πληροφορίες μέσα από εκπαιδευτικά βίντεο, βιβλία και τον υπολογιστή. Τα παιδιά γνώρισαν τα βασικά όργανα του σώματος και τη λειτουργία τους με τρόπο βιωματικό και ευχάριστο.
Η δράση ολοκληρώθηκε με μια δημιουργική κατασκευή, όπου οι μικροί μαθητές αναπαρέστησαν το ανθρώπινο σώμα χρησιμοποιώντας πλαστελίνες. Μέσα από το παιχνίδι, την παρατήρηση και τη δημιουργία, τα παιδιά εμπλούτισαν τις γνώσεις τους και ανακάλυψαν το ανθρώπινο σώμα.
Οι Φυσικές Επιστήμες στο Νηπιαγωγείο αποτελούν ένα πολύτιμο πεδίο ανακάλυψης, εξερεύνησης και δημιουργίας. Μέσα από το παιχνίδι, τα πειράματα και τη βιωματική μάθηση, τα παιδιά αναπτύσσουν την περιέργειά τους, παρατηρούν, διατυπώνουν υποθέσεις, πειραματίζονται και οικοδομούν τη γνώση με τρόπο φυσικό και ευχάριστο. Με αφορμή τη θεματική του φωτός και της σκιάς, οι μικροί μας μαθητές παρατήρησαν το φυσικό φως του ήλιου αλλά και το τεχνητό φως ενός φακού και ανακάλυψαν πώς δημιουργείται η σκιά.
Στη συνέχεια πραγματοποιήσαμε πειράματα με διάφορα αντικείμενα αλλά και με το ίδιο μας το σώμα. Δημιουργήσαμε σκιές με τα χέρια μας, παρατηρήσαμε το περίγραμμά τους και παίξαμε με τις διαφορετικές μορφές που μπορούσαν να πάρουν.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της διερεύνησης ήταν η παρατήρηση ότι το μέγεθος της σκιάς αλλάζει ανάλογα με την απόσταση του αντικειμένου από την πηγή φωτός. Πλησιάζοντας ή απομακρύνοντας ένα αντικείμενο από τον φακό, οι μαθητές είδαν τη σκιά να μεγαλώνει ή να μικραίνει και κατέγραψαν τις παρατηρήσεις τους μέσα από συζήτηση και ελεύθερη έκφραση. Τέλος τα παιδιά είδαν και έπαιξαν με το θέατρο σκιών με φιγούρες καραγκιόζη.
Το σχολείο μας συμμετείχε με μεγάλη χαρά στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Οι Κρύπτες της Βιοποικιλότητας», που διοργανώνεται από το ΚΕΠΕΑ Σύρου Ερμούπολης και απευθύνεται στα σχολεία των Κυκλάδων. Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη χρηματοδότηση της Πρωτοβουλίας Cycladic Identity του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, με φορέα υλοποίησης την ΚΟΙΝΣΕΠ Kavilia Cooperativa, σε συνεργασία με το ΚΕΠΕΑ Σύρου Ερμούπολης. Στόχος του προγράμματος είναι οι μαθητές να γνωρίσουν τη χλωρίδα και την πανίδα των Κυκλάδων μέσα από τη δημιουργία «κρυπτών» βιοποικιλότητας, οι οποίες τοποθετούνται σε σημεία των νησιών και συνδέονται με το παγκόσμιο δίκτυο Geocaching, μετατρέποντας τη μάθηση σε ένα παιχνίδι ανακάλυψης και εξερεύνησης.
Η πρώτη κρύπτη του σχολείου μας ήταν αφιερωμένη στην πεταλούδα. Οι μαθητές γνώρισαν τον κύκλο ζωής της, παρατήρησαν εικόνες και πληροφορίες για είδη πεταλούδων της Ηρακλειάς μέσα από σχετικό βιβλίο που έχει εκδοθεί για το νησί και δημιούργησαν το εσωτερικό της κρύπτης χρησιμοποιώντας φυσικά υλικά και χειροποίητες κατασκευές με θέμα τις πεταλούδες. Μέσα στην κρύπτη τοποθετήσαμε μικρές πληροφορίες, φωτογραφίες, χαρτί και μολύβι για τους επισκέπτες, αλλά και ένα QR code μέσω του οποίου μπορεί κανείς να φωτογραφίζει πεταλούδες, να αναγνωρίζει το όνομά τους, να καταγράφει νέα είδη και να περιηγείται στα είδη πεταλούδων που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα.
Η τοποθέτηση της κρύπτης συνδυάστηκε με την εκδρομή μας για την Πρωτομαγιά. Στη διαδρομή τα παιδιά μάζεψαν λουλούδια και δημιούργησαν το δικό τους πρωτομαγιάτικο στεφάνι, συνδέοντας τη φύση, την παράδοση και τη βιωματική μάθηση. Μετά από συζήτηση και συνεργασία, επιλέξαμε να τοποθετήσουμε την κρύπτη στην περιοχή της πηγής του νησιού, κοντά στο παραδοσιακό πηγάδι της Ηρακλειάς. Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, τόσο ως αξιοθέατο όσο και ως πέρασμα προς μονοπάτια του νησιού, ενώ παράλληλα προσφέρει μοναδική θέα και επαφή με το φυσικό περιβάλλον.
Η συμμετοχή μας στο πρόγραμμα έδωσε στα παιδιά πολύτιμα ερεθίσματα για τη σημασία της προστασίας της βιοποικιλότητας, της παρατήρησης της φύσης και της ενεργής συμμετοχής στην τοπική κοινωνία. Παράλληλα, ενίσχυσε τη σύνδεση με άλλα σχολεία των Κυκλάδων, προωθώντας τη συνεργασία, την ανταλλαγή ιδεών και τη γνωριμία με τον φυσικό πλούτο κάθε νησιού. Ταυτόχρονα, οι κρύπτες αποτελούν έναν τρόπο σύνδεσης και με τους επισκέπτες και τους τουρίστες του νησιού, προβάλλοντας τον πολιτισμό, τη φύση και τις ομορφιές της Ηρακλειάς μέσα από ένα διαδραστικό και σύγχρονο τρόπο εξερεύνησης.
Μέσα από δράσεις σαν κι αυτή, τα παιδιά μαθαίνουν να αγαπούν και να προστατεύουν τον τόπο τους, γίνονται μικροί εξερευνητές της φύσης και ενεργοί πολίτες με σεβασμό προς το περιβάλλον και την πολιτιστική μας κληρονομιά.
Στο πλαίσιο του προγράμματος Colibri, οι μαθητές μας παρουσίασαν στα υπόλοιπα σχολεία που συμμετέχουν στο πρόγραμμα έναν ξεχωριστό μύθο που συνδέεται με το νησί της Ηρακλειάς και την ελληνική μυθολογία. Αρχικά, γνωρίσαμε την ιστορία του Οδυσσέα και του Κύκλωπα Πολύφημου. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του βρέθηκαν φυλακισμένοι στο σπήλαιο του Κύκλωπα, ο οποίος είχε ένα μόνο μάτι και ήταν γιος του Ποσειδώνα. Με τη γνωστή εξυπνάδα του, ο Οδυσσέας κατάφερε να ξεγελάσει τον Πολύφημο και να δραπετεύσει μαζί με τους συντρόφους του κρυμμένοι κάτω από τα πρόβατα του γίγαντα. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, οι μεγάλες πέτρες που πέταξε ο θυμωμένος Κύκλωπας προς το καράβι του Οδυσσέα είναι ο Μικρός και ο Μεγάλος Άβελας που βρίσκονται κοντά στη θάλασσα της Ηρακλειάς.
Στη συνέχεια, δημιουργήσαμε ένα κόμικ με εικόνες και απλό αφηγηματικό λόγο, ώστε η ιστορία να παρουσιαστεί πιο εύκολα και δημιουργικά από μαθητές σε μαθητές. Παράλληλα, παρουσιάσαμε το σχετικό γκράφιτι που υπάρχει στο νησί, αξιοποιώντας οπτικές αλλά και ακουστικές πληροφορίες γύρω από τον μύθο. Έπειτα, οι μαθητές δημιούργησαν μέσα από τη ζωγραφική το δικό τους γκράφιτι, αποτυπώνοντας στοιχεία του μύθου με φαντασία και δημιουργικότητα. Παράλληλα, γνωρίσαμε τη σύνδεση του σπηλαίου του Κύκλωπα με το Σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη στην Ηρακλειά, το οποίο αποτελεί σημαντικό σημείο επισκεψιμότητας, καθώς είναι το μεγαλύτερο σπήλαιο των Κυκλάδων.
Η δράση ολοκληρώθηκε με μια δημιουργική δραστηριότητα χαρτοδιπλωτικής, όπου οι μαθητές έγιναν και οι ίδιοι μικροί «Κύκλωπες», κατασκευάζοντας το δικό τους μοναδικό μάτι. Μέσα από τη συμμετοχή μας στο πρόγραμμα Colιbri, είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας και να τη μοιραστούμε με άλλα σχολεία μέσα από συνεργασία, φαντασία και δημιουργική έκφραση.
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ – «ΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΟΥ ΜΙΛΑΝΕ» – Ηρακλειά