Μοναχοπαίδια: τι σημαίνει στην πραγματικότητα να είσαι το μόνο παιδί στην οικογένεια;

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Η υπερπληθώρα υλικών αγαθών, οι ατέλειωτες και δίχως όρια χάρες, η μη κατανομή ευθύνης μπορεί εύκολα να οδηγήσουν ένα παιδί να ζει για πολύ καιρό μέσα σε μία προστατευτική γυάλα, που στην ενήλικη ζωή το περιεχόμενο έξω από αυτήν μπορεί να τρομάξει.

Ποια, κατά την γνώμη σας, από τις παρακάτω περιπτώσεις είναι τυπική περίπτωση μοναχοπαιδιού;

  • Ο Ορφέας, πέντε ετών, κάθεται στην γωνία του δωματίου με τα παιχνίδια. Έχει μπροστά του το κουτί με τα τουβλάκια και είναι απασχολημένος. Κάποια στιγμή έρχεται ένα άλλο αγόρι του αρπάζει το κουτί και θέλει να προκαλέσει καυγά. Ο Ορφέας τον παρακαλεί ήρεμα να του δώσει πίσω τα τουβλάκια, αλλά ταυτόχρονα κάθεται φοβισμένος στην γωνιά του.
  • Μία παρέα από παιδάκια παίζει σ’ ένα σκάμμα με άμμο. Μες στην δουλειά δεν προσέχουν ποιος παίρνει ποιανού το παιχνίδι. Μόνο η Χαρούλα απαιτεί τα δικά της εργαλεία και δεν δανείζει τίποτα. Εκείνη όμως δανείζεται τα κουβαδάκια των άλλων παιδιών, χωρίς να τα ρωτήσει, και αυτό προκαλεί τις διαμαρτυρίες τους.
  • Ο Κωστάκης είναι ο καλύτερος μαθητής της τάξης. Τακτικός με τα πράγματά του και συνεπής στις υποχρεώσεις του. Έχει κερδίσει δύο φορές στον πανελλήνιο μαθηματικό διαγωνισμό. Περνάει πολλές ώρες στο φροντιστήριο για να μην του δημιουργηθούν κενά. Οι γονείς του έχουν μεγάλες βλέψεις και αναμένουν πολλά από αυτόν.
  • Η Ελένη είναι η πριγκίπισσα του μπαμπά της. Ότι ζητήσει το έχει στην στιγμή. Εκείνο το απόγευμα στο σούπερ μάρκετ, ήθελε να πάρει μια σοκολάτα. Τα λεφτά της μητέρας της, όμως, δεν έφταναν. Η γυναίκα προσπάθησε να της εξηγήσει ότι θα περάσουν κάποια άλλη φορά για να αγοράσουν το γλυκό, αλλά το παιδί μούτρωσε. Έτσι, η μητέρα προτίμησε να αφήσει το σαμπουάν, για να μην στεναχωρήσει το κοριτσάκι της.

Η απάντηση είναι πως όλες οι παραπάνω περιπτώσεις έχουν τις ίδιες πιθανότητες να αποτελέσουν μοναχοπαίδια. Το “μυστικό” κρύβεται στο πως εμείς, στερεοτυπικά, συνηθίζουμε να ερμηνεύουμε κάποιες συμπεριφορές των παιδιών, που πιθανόν να οφείλονται στον τρόπο ανατροφής και στον χαρακτήρα τους και όχι στην ιδιότητά τους, ως τα μόνα παιδιά στην οικογένεια.

Το μοναχοπαίδι είναι το μόνο μέλος της οικογένειας που ανήκει στην ομάδα των παιδιών. Αυτό έχει δύο ερμηνείες: πρώτον, σημαίνει ότι τα παιχνίδια που υπάρχουν στο σπίτι είναι όλα δικά του και δεύτερον ότι δεν έχει στην καθημερινότητα ένα σύντροφο με παρόμοια ενδιαφέροντα και αντοχές. Το ίδιο συμβαίνει και στη σχέση του με τους γονείς. Ο χρόνος, οι αντοχές, η διάθεση, τα χρήματα που υπάρχουν διαθέσιμα αφιερώνονται όλα σ’ αυτό το ένα και μοναδικό παιδί.

Η υπερπληθώρα υλικών αγαθών, οι ατέλειωτες και δίχως όρια χάρες, η μη κατανομή ευθύνης μπορεί εύκολα να οδηγήσουν ένα παιδί να ζει για πολύ καιρό μέσα σε μία προστατευτική γυάλα, που στην ενήλικη ζωή το περιεχόμενο έξω από αυτήν μπορεί να τρομάξει.

Από την άλλη, συναντάμε γονείς που σκληραγωγούν με έντονο τρόπο το μοναχοπαίδι τους μόνο και μόνο για να τα βγάλει πέρα μόνο του, να είναι αυτάρκη και χειραφετημένο. Γονείς που γίνονται σκληροί, χωρίς πολλές συναισθηματικές εκδηλώσεις (για να μην κακομάθει), υπό τον φόβο μεγαλώνοντας αυτό το παιδί να μην καταφέρει να γίνει δυναμικό και αυτόνομο.

Κύρια χαρακτηριστικά των μοναχοπαίδων

Νεότερες μελέτες καταρρίπτουν τις παλιές αρνητικές κριτικές και επισημαίνουν και θετικές ιδιότητες στα μοναχοπαίδια. Είναι περισσότερο αυτόνομα, έξυπνα, φιλικά στην επαφή τους με τρίτους απ’ ότι τα παιδιά που έχουν αδέρφια. Ωστόσο, τα μοναχοπαίδια έχουν την ικανότητα, μεγαλώνοντας, να αντιλαμβάνονται την ιδιαίτερη προσοχή που τους αποδίδεται και η οποία τους δημιουργεί αντιφατικά συναισθήματα.

Ένα 15χρονο αγόρι αναφέρει: «το μοναχοπαίδι δέχεται υπερβολικά πράγματα από όλους και πολλές φορές η αγάπη αυτή καταντά βάρος». Ενώ μία 17χρονη λέει: μεγάλωσα σαν να ήμουν κάτω από μεγεθυντικό φακό, ότι έκανα καλά φάνταζε ακόμα καλύτερο και ότι άσχημο, το έκαναν να φαίνεται χειρότερο απ’ ότι πραγματικά ήταν.

Συχνά, η αρκετή ενασχόληση των γονιών με το μοναχοπαίδι τους το κάνει να έχει γρήγορη ανάπτυξη, να είναι ένα παιδί εύστροφο και το οποίο έχει εξελίξει πολύ τα ταλέντα του. Τα μοναχοπαίδια σχεδόν αγγίζουν την τάση της τελειομανίας, κυνηγούν την επιτυχία και δυσκολεύονται πολύ να διαχειριστούν την αποτυχία. Συνήθως, είναι δυναμικοί και ανεξάρτητοι χαρακτήρες, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να είναι εσωστρεφείς και ευαίσθητοι στην κριτική.

Υπάρχουν έρευνες που αποδεικνύουν ότι οι επιτυχημένοι επαγγελματίες ή οι πρωτοπόροι επιστήμονες ήταν μοναχοπαίδια, αλλά ταυτόχρονα υπάρχουν και μελέτες που αποκαλύπτουν πόση πίεση ασκείται σε ένα μοναχοπαίδι που καλείται να σηκώσει όλο το «φορτίο» των γονιών του (προσδοκίες τους και αγωνίες).

Τι θα πρέπει να έχουν στο νου τους οι γονείς;

Η φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού εξασφαλίζεται όταν ο γάμος των γονιών είναι σταθερός, όταν εκείνοι δεν θέτουν στο παιδί υπερβολικά υψηλές απαιτήσεις, όταν δεν το υπερπροστατεύουν και όταν του εξασφαλίζουν αρκετές εξωοικογενειακές επαφές.

Οι γονείς με μοναχοπαίδια κατέχονται γενικά από περισσότερους φόβους. Είναι όμως και πιο προσεκτικοί και ξοδεύουν χρόνο και χρήμα για το παιδί τους. Το θετικό αποτέλεσμα που απορρέει από εδώ είναι ότι τα παιδιά καλλιεργούν περισσότερο τις πνευματικές τους ικανότητες και παρουσιάζουν πιο ώριμη συμπεριφορά.

Εν κατακλείδι, ως γονείς αποφεύγουμε να μεγαλώνουμε το παιδί αποκλειστικά και μόνο ανάμεσα σε μεγάλους, να του παρέχουμε ανεξέλεγκτα υλικά αγαθά, να δημιουργούμε συναισθηματική αλληλεξάρτηση και να το επιβαρύνουμε από τις φιλοδοξίες μας.

Μαριάνθη Σπουργίτη Ψυχολόγος 

ΠΗΓΗ: https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/oikogeneia-kai-paidi

Δημοσιεύθηκε στη Επιστημονικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε

Μια βιβλιοθήκη στο σπίτι έχει σημαντική επίδραση στο γνωστικό επίπεδο των παιδιών

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Ένα παιδί που μεγαλώνει σε ένα σπίτι με τουλάχιστον 80 βιβλία, θα έχει καλύτερη επίδοση στην ανάγνωση, στην γραφή και στις μαθηματικές γνώσεις στην ενήλικη ζωή.

Μία νέα έρευνα, υποστηρίζει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με μία βιβλιοθήκη στο σπίτι, έχουν υψηλές επιδόσεις στη γραφή και την ανάγνωση στην ενήλικη ζωή αλλά και αυξημένη μαθηματική ικανότητα.

Οι συγγραφείς του άρθρου, μελέτησαν 160.000 ενηλίκους μεταξύ των ετών 2011 και 2015 και βρήκαν ότι η ύπαρξη 80 ή περισσοτέρων βιβλίων σε ένα σπίτι, βοηθάει τα παιδιά να αποκτήσουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ανάγνωσης και γραφής, μαθηματικών γνώσεων και τεχνολογικών δεξιοτήτων, σχετικών με την πληροφορική και την επικοινωνία ως ενήλικοι.

Το άρθρο καταλήγει στο εξής: Όταν τα παιδιά μεγαλώνουν με μία βιβλιοθήκη μέσα στο σπίτι, δίνεται ώθηση στις δεξιότητές τους στην ενήλικη ζωή σε αυτούς τους τομείς, πέρα από τα οφέλη που αποκομίζουν από την γονεϊκή εκπαίδευση ή την δική τους εκπαιδευτική ή επαγγελματική επιτυχία.

Στην έρευνα βρέθηκε ότι η επίδραση ήταν ισχυρή σε παιδιά που κατέληξαν να έχουν απλώς μια εκπαίδευση επιπέδου λυκείου και γίνονταν τόσο ικανοί σε επίπεδο ανάγνωσης και γραφής, μαθηματικών γνώσεων και τεχνολογικών ικανοτήτων στην ενήλικη ζωή, όσο οι απόφοιτοι πανεπιστημίου που μεγάλωσαν με λίγα μόνο βιβλία.

Δεν ισχύει ακριβώς το «όσο περισσότερα βιβλία, τόσο το καλύτερο»

Η έρευνα που διεξήχθη από τη Τζοάνα Σικόρα του Εθνικού Πανεπιστημίου Αυστραλίας, βρήκε ότι τα μεγαλύτερα οφέλη εμφανίζονταν ως προς την ικανότητα ανάγνωσης και γραφής, το επίπεδο των μαθηματικών γνώσεων και τις τεχνολογικές δεξιότητες πληροφορικής και επικοινωνίας, όταν σε ένα σπίτι υπήρχαν από 80 έως 350 βιβλία – περισσότερα βιβλία πάνω από αυτόν τον αριθμό, δεν προσέφεραν αναλογικά περισσότερα οφέλη. Παρ’ όλα αυτά, το τι περιλαμβάνει μια μεγάλη βιβλιοθήκη, εξαρτάται από το πού βρίσκεσαι.

Οι σκανδιναβικές οικογένειες είχαν τις μεγαλύτερες συλλογές: το 14% των Νορβηγών και το 13% των Σουηδών, είχαν περισσότερα από 500 βιβλία στα σπίτια τους. Μόνο μερικές χώρες, είχαν κατά μέσο όρο λιγότερα από 80 βιβλία: η Χιλή, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Σιγκαπούρη και η Τουρκία.

Η επίδραση των ψηφιακών μέσων επικοινωνίας

Μία εύλογη ερώτηση που θα μπορούσε να κάνει κανείς, αφορά στην επίδραση της αύξησης των ψηφιακών βιβλίων. Η μελέτη αυτή, υποβαθμίζει την επίδραση αυτής της τάσης στα ευρήματά της, λέγοντας το εξής:

Προς το παρόν, η αντίληψη ότι η κοινωνική πρακτική της «κατανάλωσης» έντυπων βιβλίων είναι παλιομοδίτικη, είναι πρόωρη. Ο λόγος για αυτό, είναι ότι οι μεγάλες ψηφιακές βιβλιοθήκες, τουλάχιστον προς το παρόν, συμβαδίζουν με τις μεγάλες έντυπες βιβλιοθήκες:

…το μέγεθος της βιβλιοθήκης στο σπίτι, σχετίζεται θετικά με υψηλότερα επίπεδα ικανότητας για ψηφιακή ανάγνωση και γραφή και συνεπώς, τα στοιχεία δείχνουν ότι στο μέλλον, η δέσμευση με τα υλικά αντικείμενα της ακαδημαϊκής παράδοσης στα γονεϊκά σπίτια, δηλαδή τα βιβλία, θα συνεχίσει να παρέχει σημαντικά οφέλη στις τεχνολογικές ικανότητες που σχετίζονται με την πληροφορική και την επικοινωνία στην ενήλικη ζωή.

Γιατί είναι βοηθητική μια βιβλιοθήκη στο σπίτι;

Η μελέτη δείχνει ότι υπάρχουν δύο παράγοντες που επιδρούν εδώ.

Πρώτη είναι η επίδραση της ανάπτυξης σε ένα μαθησιακό κοινωνικό περιβάλλον, δεδομένου ότι η έκθεση στα βιβλία κατά την εφηβεία, είναι αναπόσπαστο κομμάτι των κοινωνικών πρακτικών που προάγουν τις μακροχρόνιες γνωστικές ικανότητες.

Δεύτερον, το διάβασμα συχνά βοηθάει τα άτομα να αναπτύξουν συναφείς δεξιότητες και, όπως αναφέρει η μελέτη: η πρώιμη έκθεση σε βιβλία στο σπίτι είναι σημαντική, καθώς τα βιβλία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας και των μεθόδων που ενισχύουν τις ισόβιες γνωστικές ικανότητες.

Επιπροσθέτως, αυτές οι ικανότητες διευκολύνουν την εκπαιδευτική και επαγγελματική επιτυχία, αλλά επίσης, βάζουν ένα θεμέλιο για τις ισόβιες καθημερινές δραστηριότητες, που ενισχύουν την ικανότητα ανάγνωσης και γραφής και το επίπεδο των μαθηματικών γνώσεων.

Ακόμη και 80 βιβλία κοστίζουν πολύ λιγότερο από ένα χρόνο στο πανεπιστήμιο

Δεδομένου ότι η έρευνα βρήκε ότι οι απόφοιτοι πανεπιστημίου που μεγάλωσαν χωρίς να έχουν σχεδόν καθόλου βιβλία δίπλα τους, είχαν επίπεδα ανάγνωσης και γραφής περίπου κοντά στο μέσο όρο είναι λογικό ότι η κατοχή βιβλίων στο σπίτι, αποτελεί μια εξαιρετική επένδυση για το μέλλον ενός παιδιού.

Οι συγγραφείς σημειώνουν: Επομένως, από θέμα ανάγνωσης και γραφής, μια «φιλομαθής» εφηβεία οδηγεί σε μεγάλο εκπαιδευτικό πλεονέκτημα. Όταν πρόκειται για το επίπεδο των μαθηματικών γνώσεων, τα οφέλη μιας ουσιαστικής βιβλιοθήκης στο σπίτι, παραμένουν επίκαιρα, καθώς οι επιδράσεις της είναι ισοδύναμες με το να έχει κανείς πρόσθετα χρόνια εκπαίδευσης.

Τα συμπεράσματα της μελέτης θα έπρεπε να είναι ενθαρρυντικά για οικογένειες ανά τον κόσμο, που δεν είναι σε θέση να εξασφαλίσουν ένα υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης για τα παιδιά τους. Η κατοχή βιβλίων στο σπίτι, μπορεί στην ουσία να προσφέρει ίσες ευκαιρίες στον τομέα των γνωστικών και μαθηματικών δεξιοτήτων, χωρίς την δαπάνη που έχει η τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Για τους γονείς που μπορούν να στείλουν τα παιδιά τους στο πανεπιστήμιο, η μελέτη υποδεικνύει ότι το να μεγαλώνει κανείς ένα παιδί σε ένα «φιλομαθές» περιβάλλον, ενδέχεται να είναι προαπαιτούμενο για να αποκομίσει το πλήρες όφελος από μια πανεπιστημιακή εκπαίδευση και φυσικά, προσφέρει στο παιδί μια ακόμα μεγαλύτερη ευκαιρία επιτυχίας κατά την ενήλική του ζωή. 

Πηγή: How books in adolescence enhance adult literacy, numeracy and technology skills in 31 societies
Απόδοση: Ελένη Χριστοδουλάκη, ψυχολόγος
Επιμέλεια: PsychologyNow.gr

ΠΗΓΗ: https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/prosopikotita/gnostiki-psyxologia/8196-mia-vivliothiki-sto-spiti

Δημοσιεύθηκε στη Επιστημονικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε

Τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις;

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

«Τι θα γίνεις όταν μεγαλώσεις», είναι μια φαινομενικά αθώα ερώτηση που κάνουμε στα παιδιά, θέλοντας να τους ωθήσουμε να έχουν όνειρα και στόχους για τη ζωή. Είναι όμως μια αγχωτική ερώτηση προς τα παιδιά, και σίγουρα προβολική, μια που μεταφέρει τις προσδοκίες των μεγάλων στις επιθυμίες των παιδιών.

Η χαρά της αυτοανακάλυψης στην παιδική ηλικία

Είναι επίσης μια «παροπλισμένη» ερώτηση, σκληρή για τα παιδιά τα οποία ζουν σε μια ρευστή εποχή στην οποία οι προβλέψεις για το μέλλον καθίστανται αβέβαιες. Μα κυρίως είναι μια ερώτηση που περιορίζει τη σκέψη και τη φαντασία των παιδιών στον μονόδρομο της μιας επιλογής. Τα παιδιά καθώς μεγαλώνουν αναπτύσσουν από πολύ νωρίς διάφορες κλίσεις και εστιάζουν το ενδιαφέρον τους σε διάφορα και διαφορετικά πράγματα.

Έχουν μια έμφυτη τάση να περιεργάζονται τα πάντα και να αναζητούν τον εαυτό τους σε ό,τι κάνουν. Οι κλίσεις τους μπορεί να είναι λίγες ή περισσότερες, αλλά οι κλίσεις, τα ταλέντα, τα ενδιαφέροντα δεν εξαργυρώνονται αποκλειστικά ή αναγκαστικά σε κάποιο επάγγελμα όταν ενηλικιωθούν.

Το ενδιαφέρον επομένως είναι χρήσιμο να μεταφέρεται από το αντικείμενο της δέσμευσης στις δεσμεύσεις για τις «ευθύνες» και την υπεύθυνη συμμετοχή των παιδιών στην καθημερινότητα τους. Το διάβασμα, οι εργασίες στο σπίτι, η συμπεριφορά τους κλπ. έχουν μεγαλύτερη σημασία και αξία από τις έξεις και τις κλίσεις τους, το πως είναι δηλαδή πιο σημαντικό από το που.

Εξάλλου ένα παιδί έχοντας μια βεντάλια επιλογών και επιπλέον την τάση, μόδα των γονιών να επιθυμούν τη συμμετοχή των παιδιών τους σε κάποιες δραστηριότητες, είναι λογικό να δοκιμάζει, να συγκρίνει, να ενθουσιάζεται και να βαριέται με ό,τι καταπιάνεται. Υπάρχουν βεβαίως και κάποια παιδιά, λίγα, με ένα χαρισματικό ταλέντο, πχ στη μουσική, στα μαθηματικά, κ.α. που από μικρά δείχνουν αυτή την κλίση και δουλεύουν πάνω στο ταλέντο τους. Τα περισσότερα όμως θα κάνουν τις αναζητήσεις τους, δίχως αυτό να σημαίνει απαραίτητα πως δεν δεσμεύονται, δεν συγκεντρώνονται κλπ. Αν τους καθρεφτίζουμε κάτι τέτοιο εντείνουμε το άγχος τους.

Σαφώς χρειάζεται να ενδυναμώνουμε τη δυνατότητα των παιδιών να ονειρεύονται, αλλά να τους αφήνουμε και τη δυνατότητα της επιλογής … να έχουν επιλογές. Ειδικά στην εποχή μας που ο άνθρωπος δεν συνδέει τη ζωή του με ένα αποκλειστικά επάγγελμα, ούτε καν διαδοχικά, μια και πολλοί άνθρωποι σήμερα εναλλάσσουν ή ασκούν δύο ή περισσότερα διαφορετικά επαγγέλματα για βιοποριστικούς ή άλλους λόγους.

Η σύγχρονη πραγματικότητα για το εργασιακό μέλλον

Οι ζωές δεν μπορούν να εστιαστούν σε κάτι συγκεκριμένο, διότι οι εξελίξεις στον επαγγελματικό στίβο τρέχουν με ιλιγγιώδες ταχύτητες. Νέα επαγγέλματα δημιουργούνται συνεχώς, η αξία των παλιών αμφισβητείται, ενώ κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ασφάλεια το εργασιακό μέλλον.

Η ερώτηση τι θα γίνεις αποκλείει λοιπόν το παιδί από αυτή τη σύγχρονη πραγματικότητα, εξάλλου είναι μια ερώτηση που έρχεται ως φάντασμα από πολύ πίσω, τότε που οι κοινωνίες άλλαζαν με αργούς ρυθμούς και οι άνθρωποι μπορούσαν να προβλέψουν (όσο αυτό γίνεται) ή καλύτερα να φανταστούν το μέλλον. Μοιάζει το ίδιο ευάλωτη η ερώτηση με το τι οικογένεια θα κάνεις, με το που θα ζήσεις κ.ο.κ. δεδομένου πως το κοινωνικό πλαίσιο έχει αλλάξει τόσο πολύ που έχει απομακρυνθεί από την παραδοσιακή κοινωνία όπου οι ζωές των ανθρώπων οριζόταν κυρίως από την κουλτούρα της κοινότητας και κανείς δεν μπορούσε να ξεφύγει εύκολα από το «πεπρωμένο» του: ο γιος του τσαγκάρη μάλλον θα γινόταν τσαγκάρης κι αυτός, όπως κι ο γιος του μανάβη θα γινόταν μανάβης, κ.ο.κ. και οι περισσότεροι θα μένανε στον τόπο τους.

Ο σύγχρονος άνθρωπος από την άλλη καλείται να αφιερωθεί στον εαυτό του και όχι στις επαγγελματικές του επιλογές, ή ακόμη και στον τόπο διαμονής, να δει που και πως θα υπηρετεί τους προσωπικούς του στόχους και αυτοί να του υποδεικνύουν τις επόμενες επαγγελματικές τους επιλογές.

Αυτό το νέο προφίλ εργαζόμενου, επαγγελματία θα δώσει νέα ώθηση στην παραγωγικότητα. Η αναγκαιότητα αυτή, μιας περισσότερο πολυπαραγοντικής προσωπικότητας, θα επιτρέψει τη δημιουργία νέων συνθέσεων και μίξεων των επαγγελματικών πεδίων, άλλου τύπου συμπράξεις και συνεργασίες που θα δημιουργήσουν ένα εντελώς νέο πεδίο. Εξάλλου η ίδια η έννοια της καινοτομίας κρύβει μέσα της τη σύνθεση και την ανάμειξη των διαφορετικών πεδίων, καινοτόμος είναι αυτός που δημιουργεί κάτι νέο από την σύνθεση δύο ή περισσοτέρων παλιών.

Η μετα-γνώση κι η προσαρμοστικότητα ως πυλώνες του επαγγελματικού εαυτού

Το σημαντικό για ένα παιδί, λοιπόν, δεν είναι τι θα γίνει, αλλά να θέλει να γίνει κάτι κάθε φορά, δηλαδή να μαθαίνει να μαθαίνει και πώς να μαθαίνει, να αγαπά τη μάθηση και να μαθαίνει πώς να την κατακτά, να εμποτιστεί με την αγάπη και το πάθος για ό,τι καταπιάνεται και να το κάνει με δέσμευση για όσο το κάνει. Να έχει τον ενθουσιασμό για κάθε νέο που ξεκινά και τη δυνατότητα να τολμά διαφορετικά πράγματα, κουβαλώντας παράλληλα από το κάθε τι που κάνει την εμπειρία του στο επόμενο βήμα.

Τίποτα δεν πάει χαμένο, εκτός αν έτσι το ορίσουμε εμείς, γι’ αυτό το σημαντικό είναι να συζητάμε με τα παιδιά για τις εμπειρίες τους από όλα όσα κάνουν, προκειμένου να τους βοηθάμε να ορίσουν ένα πεδίο μετα-γνώσης, δηλαδή ένα πεδίο βιωμένων εμπειριών που θα τροφοδοτεί την ενέργειά τους για τα επόμενα πεδία.

Να τους βοηθήσουμε να αναπτύσσουν την ικανότητά τους να προσαρμόζονται σε διαφορετικά περιβάλλοντα και να είναι ευέλικτοι, να αντέχουν την αβεβαιότητα και να ορίζουν τον εαυτό τους ανεξάρτητα από τις συνθήκες. Όταν οι συνθήκες τρέχουν πολύ, οι άνθρωποι χρειάζεται να είναι περισσότερο ανθεκτικοί, ευπροσάρμοστοι, να μαθαίνουν γρήγορα και να αναπτύσσουν συνθετική κρίση. Να μπορούν να είναι διαλογικοί και να συνθέτουν τις εσωτερικές τους φωνές σε ένα συνεχώς εξελισσόμενο εαυτό.

Η έννοια της προσαρμοστικότητας ως έννοια παρεξηγημένη παλιότερα, διότι παρέπεμπε στην ιδιότητα του χαμαιλέοντα, είναι σήμερα μια από τις βασικές αξίες, ικανότητες και δεξιότητες που μπορεί να αναπτύξει ένα παιδί.

Αυτό σημαίνει πως κάποιος δεν μπορεί να είναι καλός μόνο σε κάτι αποκλειστικά, αλλά καλός στο να μαθαίνει, να συνθέτει και να αξιοποιεί αυτές τις γνώσεις και τις νέες συνθέσεις για να δημιουργήσει το επόμενο βήμα του.

Ακόμη κι αν ένα παιδί έχει μια αδιαμφισβήτητη κλίση ή ένα μεγάλο ταλέντο ή αργότερα ως έφηβος και ενήλικος επιλέξει να εξειδικευτεί σε αυτό το ταλέντο, πάλι θα χρειαστεί να λειτουργεί περισσότερο συνθετικά, να εξελίσσεται δυναμικά στο αντικείμενό του και να συνδέει λειτουργικά τον επαγγελματικό του εαυτό με τη ζωή του, να δημιουργεί δηλαδή τις προϋποθέσεις να είναι ευτυχισμένος.

Ρωτήστε λοιπόν τα παιδιά «τι σου αρέσει να κάνεις;»

Αρθρογράφος: Γεώργιος Γιαννούσης
Ψυχοθεραπευτής
ΠΗΓΗ:https://www.psychology.gr/psychologia-paidiou

Δημοσιεύθηκε στη Επιστημονικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε

«Στη χώρα των αθώων» – Ένα ποίημα του Μάνου Ελευθερίου

ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΑΘΩΩΝ

Πώς είναι ο έρωτας γραμμένος στο πετσί μας.
Με γράμματα άραγε ή μαύρους αριθμούς;
Αίμα θηλάζει κι η Ελλάδα κι η ζωή μας
Και οι εχθροί είναι εραστές με εκβιασμούς.
Των δράκων γάλα πίνουν μόνο και φαρμάκι.
Κρίμα. Δεν γνώρισες τον Κώστα Καρυωτάκη.

Στους ουρανούς θ’ αναγνωρίσουνε ποιος ήσουν.
Ξέρουν αυτοί. Το φωτοστέφανο χρυσό.
Φώτιζες νύχτες των ανθρώπων που θα ζήσουν
κι έχουν και θάνατο και φως μισό μισό.
Όχι τσεκούρι και μπαλτάς. Μήτε και σφαίρα.
Μ’ ένα σουγιά που κόβει φλέβες στον αέρα.

Με του Μακμπέθ πήγες τις μάγισσες, κοντά τους
να βρεις πώς σμίγει το χρυσάφι με χαλκό
κυνηγημένος απ΄ το σώμα σου στους βάλτους
βρήκες ποιος δαίμονας ξορκίζει το κακό.
Δεν παραστάθηκαν Απόστολοι εκ περάτων
Κι ας πήραν όψη τα μυστήρια των πραγμάτων.

Τι συζητούσες στον Αγρό του Κεραμέως 
στους κήπους του αίματος σαν μια σταλαγματιά.
Για στρατηλάτης δεν σου πήγαινε γενναίος
μήτε τσιράκι στων τραμπούκων τη στρατιά.
Ω επαρχία, επαρχία, όλα τα σφάζεις.
Τα μαχαιρώνεις και λυσσάς κι όλο σπαράζεις.

Ο Γκρέκο εδώ, ο Λόρκα εκεί. Ποιος θα κερδίσει;
Τους ξέρεις άραγε να ρίξεις μια ματιά;
Και τώρα ποιος από τους δυο θα ζωγραφίσει
την ομορφιά σου, σαν την άγρια νυχτιά.
Σ’ άγγιξαν άραγε τα φίδια κι οι αράχνες.
Τι μυστικά σού είπε το φως μέσα στις πάχνες.

Αθώοι όλοι. Σε μια χώρα των αθώων.
Δεν σε γνωρίσαμε να πιούμε έναν καφέ,
δυο τρεις κουβέντες για τους άθλους των ηρώων
γι’ αυτούς που ζούνε συντροφιά μ’ έναν χαφιέ.
Λυσσούν να σ’ εύρουν τα σκυλιά. Λυσσούν οι σκύλοι.
Κι η ομερτά (2) στις καφετέριες καντήλι.

Πώς να σου γράψω, το λοιπόν, βιογραφία
αφού οι λέξεις μου είναι μόνο της βροχής.
Ποτέ το μπλε δεν το χωρά δικογραφία.
Θυμίζει σύλληψη κι εκτέλεση εποχής.
Είμαστε άρρωστοι βαριά από νοσταλγία.
Μας περιμένουν τα τσιγκέλια στα σφαγεία.

Μάνος Ελευθερίου (Στη μνήμη του Βαγγέλη Γιακουμάκη)

ΠΗΓΗ: https://www.ogdoo.gr/diskografia/nees-kyklofories/miltos-pasxalidis

Δημοσιεύθηκε στη Γενικά | Ετικέτες: , | Σχολιάστε

Ένας καλός λόγος σε αυτόν που τον έχει ανάγκη, αξίζει όσο μια καλή πράξη

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Είναι κοινή αντίληψη και παραδοχή πως τα έργα μετρούν περισσότερο από τα λόγια. Η αλήθεια είναι πως μέσα από τις πράξεις μας πραγματοποιούμε τις επιθυμίες, τα όνειρα, τις υποχρεώσεις μας, ενώ τα λόγια συχνά «τα παίρνει ο αέρας». Στην καθημερινή ζωή, λοιπόν, διαπιστώνουμε ότι είναι κυρίως τα έργα, είτε τα δικά μας, είτε των άλλων, που επηρεάζουν την πραγματικότητά μας.

Η πράξη διδάσκει μεγαλύτερα και πιο αφομοιώσιμα μαθήματα από τη θεωρία. Μέσα από αυτήν, βιώνουμε καταστάσεις κι αποκτούμε κριτήρια για να διαχωρίζουμε το ορθό από το λανθασμένο και το άξιο από το επιβλαβές. Ο τρόπος που πράττουμε και ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε, εν τέλει, διαμορφώνουν τον χαρακτήρα μας.

Πόσες φορές, όμως, μια κουβέντα δε στάθηκε ικανή να μας πληγώσει ανεπανόρθωτα και να επηρεάσει τις πράξεις μας; «Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει» λέει η γνωστή παροιμία.

Τα λόγια είναι εκείνα που, χωρίς να είναι εμφανές, γίνονται πράξη μέσα στην καρδιά και το μυαλό μας. Προκαλούν πόνο και προβληματισμούς πολύ πιο εύκολα από τις πράξεις, γιατί οι λέξεις έχουν την ιδιότητα να ερμηνεύονται πιο ξεκάθαρα. Φυσικά, είναι δική μας επιλογή το κατά πόσον θα τις αφήσουμε να εισέλθουν σαν εισβολείς στον εσωτερικό μας κόσμο και να μας επηρεάσουν. Τα λόγια των άλλων, εμείς τα κάνουμε πράξη μέσα μας.

Υπάρχει όμως και κάτι που λειτουργεί ως βάλσαμο για τον πόνο της καρδιάς και ως σωσίβιο για το ναυάγιο μυαλού στις σκέψεις του. Αυτό δεν είναι άλλο από τον καλό λόγο, που κάνει άμεσα πράξη την καλοσύνη αυτού που τον εκφέρει.

Είναι εκείνο το «όλα καλά θα πάνε» που έχεις τόσο πολύ ανάγκη να ακούσεις στις δύσκολες στιγμές. Εκείνη η αναγνώριση που εκφράζεται μ’ ένα «πιστεύω σε σένα» και σου υπενθυμίζει πως έχεις κάνει πολύ δρόμο και προσπάθεια για να τα παρατήσεις τώρα. Ένα χτύπημα στην πλάτη να σου λέει παράλληλα «Σε καταλαβαίνω μα θα τα καταφέρεις» κι ένα πολυπόθητο «μπράβο» που έρχεται μόλις έχεις επιτύχει τον στόχο σου.

Με τον καλό λόγο, οι λέξεις γίνονται ισοδύναμες των πράξεων, γιατί το αποτέλεσμά τους το εισπράττουμε άμεσα και το νιώθουμε να μας γεμίζει με ενέργεια και δύναμη να συνεχίσουμε τον αγώνα της ζωής. Ο κάλος λόγος, όταν έρχεται από την καρδιά, εμπεριέχει αγάπη. Οι καλές πράξεις ξεκινούν από την ανάγκη μας να δώσουμε αγάπη και καταλήγουν να ξυπνούν την αγάπη στον αποδέκτη τους. Το ίδιο συμβαίνει και με τον καλό λόγο.

Εξαιρετικά σημαντικός, σε αυτήν την περίπτωση, είναι επίσης ο συγχρονισμός. Ένας καλός λόγος τη στιγμή που ο άλλος τον έχει τη μεγαλύτερη ανάγκη, μπορεί να τον προφυλάξει από πράξεις απελπισίας κι εν γένει πράξεις για τις οποίες θα μετάνιωνε για όλη του τη ζωή. Με αυτόν τον τρόπο, ο καλός λόγος μπορεί να σου ανοίξει τα μάτια, να σου δώσει την ώθηση να πάρεις την απόφαση να αλλάξεις τη ζωή σου που έχει βαλτώσει ή να σε σώσει ακόμα κι από την αυτοκτονία.

Η αναγνώριση από τους ανθρώπους γύρω μας, αλλά κι η ανάγκη να βρίσκουμε νόημα στη ζωή μας είναι δύο θεμέλιοι λίθοι για την ύπαρξή μας και δυο βασικά συστατικά του καλού λόγου. Γι’ αυτό, έχε την καρδιά και τα μάτια ανοιχτά κι αν δεις κάποιον να έχει ανάγκη έναν καλό λόγο, πρόσφερε τον ανιδιοτελώς.

Είτε πρόκειται για δικό σου άνθρωπο, είτε για ξένο. Δεν κοστίζει τίποτα. Λίγη αγάπη μόνο. Μα θα δεις πως θα σου επιστραφεί αμέσως μέσα από το χαμόγελο του ανθρώπου απέναντί σου.  Κάνε, λοιπόν, την αρχή μ’ εκείνον που έχει την περισσότερη ανάγκη να ακούσει έναν καλό λόγο από την καρδιά σου. Μην ψάξεις γύρω σου για να τον βρεις. Αρκεί μόνο να τον κοιτάξεις στον καθρέφτη.

Συγγραφέας Γεωργία Λαμπάρα Τριανταφύλλου

ΠΗΓΗ: enallaktikidrasi.com/2020/02/enas-kalos-logos

Δημοσιεύθηκε στη Γενικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε

Μεγαλώνοντας ανεξάρτητα παιδιά

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Ένας από τους σημαντικότερους στόχους κάθε γονέα είναι να μεγαλώσει τα παιδιά του με τέτοιο τρόπο ώστε να γίνουν ανεξάρτητα, αυτόνομα άτομα, με βούληση και αυτοπεποίθηση. Να δημιουργήσει ανθρώπους που, μεγαλώνοντας, θα μπορέσουν να «αποχωριστούν» το πατρικό σπίτι και την οικογένεια, πρακτικά και ψυχολογικά, και να ανοίξουν τα δικά τους φτερά.

Αναμφισβήτητα, τα παιδιά, από τη γέννηση τους και για αρκετά χρόνια, βασίζονται στους γονείς τους για την κάλυψη πλήθους αναγκών, βιολογικών, ψυχολογικών και πνευματικών. Ως βρέφη, είναι απόλυτα εξαρτημένα από τη μητέρα τους, ή τον άνθρωπο που αναλαμβάνει την φροντίδα τους, για την επιβίωσή τους και την κάλυψη όλων των φυσικών και συναισθηματικών τους αναγκών.

Καθώς μεγαλώνουν, προοδευτικά αποκτούν μεγαλύτερη αυτονομία στα θέματα της βασικής φροντίδας του εαυτού τους, αλλά συνεχίζουν να έχουν ανάγκη την αγάπη, την προστασία, την καθοδήγηση και την υποστήριξη των γονιών τους. Στην εφηβεία και οδεύοντας προς την ενηλικίωση, τα παιδιά αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τους γονείς σε όλες τις πτυχές της ζωής τους.

Αυτή η διαδικασία της ανεξαρτητοποίησης και του «αποχωρισμού» από την αρχική οικογένεια, προετοιμάζει τα παιδιά για την συνδιαλλαγή και δημιουργία συναισθηματικών δεσμών με άτομα εκτός του οικογενειακού περιβάλλοντος και, γενικότερα, για τις απαιτήσεις της ενήλικης ζωής.

Όμως, αν και φυσιολογική, αυτή η προοδευτική πορεία δεν είναι προδιαγεγραμμένη, ούτε δεδομένη. Συχνά μάλιστα, σαμποτάρεται από την συμπεριφορά των ίδιων των γονιών που, άθελα τους, από άγνοια ή ορμώμενοι, ασυνείδητα, από δικές τους συναισθηματικές ανάγκες ή δυσκολίες, εμποδίζουν τα παιδιά τους να κατακτήσουν την ανεξαρτησία τους.

Πώς καταλαβαίνουμε αν τα παιδιά μας είναι ανεξάρτητα;

Τα παιδιά που είναι ανεξάρτητα έχουν αυτοπεποίθηση, πιστεύουν στις ικανότητες τους και μπορούν να φροντίζουν τον εαυτό τους. Η πίστη στον εαυτό τους δεν εξαρτάται από την γνώμη ή την επιδοκιμασία των άλλων. Έχουν δική τους άποψη, δικά τους όνειρα και στόχους, έχουν εσωτερικά κίνητρα που τα ωθούν να επιτύχουν τους στόχους τους, και δεν χρειάζονται την παρότρυνση ή την πίεση άλλων προκειμένου να κινητοποιηθούν.

Τα ανεξάρτητα παιδιά αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη ζωή τους, για τις σκέψεις τους, τις πράξεις και τα συναισθήματα τους – η ευτυχία τους, δεν εξαρτάται από τους άλλους. Λαμβάνουν υπόψη την γνώμη και την καθοδήγηση μας, αλλά παίρνουν τις δικές τους αποφάσεις. Όλες αυτές οι ικανότητες αναπτύσσονται και διαμορφώνονται σταδιακά και εφαρμόζονται στο πεδίο και στο βαθμό που αρμόζει ανά ηλικία, ξεκινώντας από τη νηπιακή ηλικία.

Η ανεξαρτησία δεν είναι κάτι που τα παιδιά μπορούν να κερδίσουν μόνα τους. Δεν έχουν ούτε την εμπειρία, ούτε την προοπτική, ούτε τις ικανότητες που χρειάζονται για να αναπτύξουν αυτονομία, χωρίς την βοήθεια και την ενθάρρυνση των γονιών. Η ανεξαρτησία είναι ένα πολύτιμο δώρο που μπορούν να δώσουν οι γονείς στα παιδιά τους, το οποίο θα διατηρήσουν για όλη τους τη ζωή.

Πώς μεγαλώνει, λοιπόν, κανείς ανεξάρτητα παιδιά;

Σίγουρα, δεν υπάρχει μαγική συνταγή, ούτε μία μέθοδος που να ταιριάζει σε όλους. Υπάρχουν, όμως πολλά, μικρά, απαραίτητα συστατικά για την ανάπτυξη της ανεξαρτησίας, που μπορούμε να εφαρμόζουμε στην καθημερινή μας ζωή ως οικογένεια.

  • Δίνουμε στα παιδιά αγάπη – χωρίς προϋποθέσεις

Δεν χρησιμοποιούμε την αγάπη μας σαν «τρόπαιο» για το παιδί, ούτε θετικά για την ενθάρρυνση μιας επιθυμητής συμπεριφοράς (μπράβο που έφαγες όλο σου το φαγητό, είσαι το καλύτερο παιδί, γι’ αυτό σ’ αγαπώ τόσο πολύ) και, βέβαια, ούτε αρνητικά, ως αντικίνητρο για κάποια μη επιθυμητή συμπεριφορά(Αν δεν σταματήσεις να γκρινιάζεις, δεν θα σε αγαπάω). Τα παιδιά πρέπει να ξέρουν και να αισθάνονται σίγουρα ότι οι γονείς τους τα αγαπούν για αυτό που είναι και ότι αυτό δεν αλλάζει ότι κι αν συμβεί, ότι κι αν κάνουν ή δεν κάνουν.

  • Δείχνουμε εμπιστοσύνη στις ικανότητες τους

Αφήνουμε τα παιδιά να κάνουν πράγματα, κατάλληλα για την ηλικία τους, μόνα τους, όπως π.χ. να ντυθούν μόνα τους, να μαζέψουν τα παιχνίδια τους, να πληρώσουν στο περίπτερο, να βγάλουν τον σκύλο βόλτα στη γειτονιά. Ακόμα κι αν τις πρώτες φορές που θα δοκιμάσουν να ολοκληρώσουν μία δουλειά ή δραστηριότητα, δεν την κάνουν καλά, είναι σημαντικό να τα αφήσουμε να προσπαθήσουν ξανά και ξανά και να επαινέσουμε την προσπάθεια τους.

Είναι εξίσου, σημαντικό να μην βλέπουν απογοήτευση ή εκνευρισμό στα μάτια μας, όταν δεν καταφέρνουν κάτι καλά. Τα παιδιά, ειδικά στην νηπιακή ηλικία, θα αντιληφθούν την «επιτυχία» ή την «αποτυχία» τους, μέσα από την αντίδραση των γονιών ή των άλλων οικείων τους. Με εξάσκηση, θα βελτιωθούν και θα τα καταφέρουν. Σταδιακά, θα διαπιστώνουν έμπρακτα τις δυνατότητες τους, θα αισθανθούν υπερηφάνεια όταν τα καταφέρνουν μόνα τους και θα αναπτύξουν την αυτοπεποίθηση και την αυτονομία τους.

Για τα παιδιά, από τη βρεφική κιόλας ηλικία, η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους καθρεφτίζεται μέσα από τα μάτια των οικείων τους, και κυρίως των γονιών τους. Αν οι γονείς πιστεύουν ότι το παιδί τους είναι ικανό, νιώθει κι εκείνο ικανό, αν πιστεύουν ότι είναι έξυπνο, νιώθει κι εκείνο έξυπνο. Πολλές φορές, μάλιστα, τα παιδιά προσαρμόζουν τις αντιδράσεις τους στις προσδοκίες ή αντιλήψεις των γονιών τους, δημιουργώντας έτσι μία κατάσταση που μοιάζει με αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Είναι, λοιπόν, ιδιαίτερα σημαντικό να δείχνουμε στα παιδιά ότι πιστεύουμε στις ικανότητές τους και με λόγια, αλλά και έμπρακτα, με το να τα αφήνουμε να αναλαμβάνουν υποχρεώσεις και να κάνουν πράγματα μόνα τους.

  • Ενθαρρύνουμε τα παιδιά να ανακαλύψουν τον «έξω» κόσμο

Όταν τα παιδιά είναι μικρά, έχουν τη συνεχή προσοχή μας, προκειμένου να εξασφαλίσουμε την ασφάλεια τους. Αυτή η φροντίδα, τα κάνει να αισθάνονται ασφαλή και να ξέρουν ότι μπορούν πάντα να επιστρέφουν στην ασφάλεια και την προστασία του σπιτιού και της οικογένειας τους, όταν το χρειαστούν.

Υπάρχει, όμως, μια λεπτή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ασφάλεια και στην εξάρτηση. Όταν έχει, επομένως, εδραιωθεί στα παιδιά αυτή η αίσθηση ασφάλειας, τότε πρέπει να τα ενθαρρύνουμε, να τα «σπρώχνουμε» να ανακαλύψουν τον κόσμο, πέρα από το «δίχτυ προστασίας» που προσφέρει ο οικογενειακός περίγυρος. Αυτή η ώθηση, βοηθά τα παιδιά να δοκιμάσουν τις δυνατότητες τους στον «πραγματικό κόσμο» και να αναπτύξουν μία εσωτερική αίσθηση ικανότητας, ασφάλειας και ανεξαρτησίας.

  • Δίνουμε στα παιδιά ελευθερία και επιλογές

Δεν χρειάζεται κάθε στιγμή και δραστηριότητα των παιδιών μας να είναι προγραμματισμένη και προαποφασισμένη. Είναι πολύ σημαντικό, σε κάθε ηλικία, τα παιδιά να έχουν αρκετό ελεύθερο χρόνο που να μπορούν να τον διαθέσουν όπως θέλουν –να παίξουν ότι θέλουν, με ή χωρίς παιχνίδια, με όποιον θέλουν ή και μόνα τους, όσο θέλουν και όπως θέλουν. Σίγουρα θα κανονίσετε και παιχνίδι με φίλους κάποιες ώρες την εβδομάδα, ή μαθήματα μπαλέτου, κολύμβησης ή χρόνο για να διαβάσετε μαζί παραμύθια.

Επιβάλλεται, όμως, κάθε μέρα να αφήνουμε για τα παιδιά ελεύθερο χρόνο που να μπορούν να αποφασίσουν εκείνα τι θα κάνουν (αν θέλουν να παίξουν με κάποιο παιχνίδι τους ή να διαβάζουν ένα βιβλίο, να φτιάξουν μια φανταστική ιστορία, να περιεργαστούν τα λουλούδια στον κήπο ή και απλά να χαζεύουν το ταβάνι), χωρίς δομή, χωρίς πρόγραμμα και χωρίς παρεμβάσεις (παρά μόνο, φυσικά, όσον αφορά στην ασφάλεια τους).

Πέρα όμως και από το παιχνίδι, είναι πολύ σημαντικό να δίνουμε στα παιδιά επιλογές (όσο είναι μικρά λίγες, για να μην πελαγώνουν), ακόμα και για τα πιο απλά πράγματα – θέλεις να βάλεις το κόκκινο φόρεμα ή το ροζ κολάν;θέλεις παγωτό φράουλα ή σοκολάτα;, να πάμε πρώτα στην παιδική χαρά και μετά για παγωτό ή το ανάποδο;, ποιο παραμύθι θέλεις να διαβάσουμε σήμερα; κλπ.

Με αυτό τον τρόπο, θα μάθουν να παίρνουν αποφάσεις, να αισθάνονται ότι έχουν ελευθερία επιλογής, ότι έχουν έλεγχο πάνω στη ζωή τους και, βεβαίως, εν τέλει, θα μάθουν να αναλαμβάνουν και την ευθύνη των αποφάσεων τους (Δεν μου αρέσει αυτό το παγωτό! – Μα, αγάπη μου, αυτό διάλεξες. Την επόμενη φορά μπορείς να διαλέξεις κάτι άλλο αφού δεν σου άρεσε.). Η ανεξαρτησία στο παιχνίδι και στην καθημερινή ζωή οδηγεί σε ανεξαρτησία και στα υπόλοιπα πεδία της ζωής.

  • Τα αφήνουμε να απογοητευθούν και να αποτύχουν

Όσο επίπονο κι αν είναι ορισμένες φορές για τους γονείς, για τα παιδιά είναι πολύ σημαντικό να μάθουν να «τα βγάζουν πέρα» μόνα τους. Να συναντούν δυσκολίες, να μην ξέρουν πώς να καταφέρουν κάτι που θέλουν, να προσπαθούν, να αποτυγχάνουν …και να ξαναπροσπαθούν. Ότι κάνει, δηλαδή, ένας -υγιείς- ενήλικας στην πραγματική ζωή.

Δεν εννοούμε φυσικά, να αφήνουμε τα παιδιά μας να υποφέρουν άσκοπα, ούτε να φτάνουν σε καταστάσεις εκτός ελέγχου, αλλά μέσα στα φυσιολογικά όρια της καθημερινής ζωής, είναι σκόπιμο να τους δώσουμε τον χώρο και τον χρόνο να αντιμετωπίζουν καταστάσεις μόνα τους, να μάθουν να μην φοβούνται την αποτυχία και να προσπαθούν ξανά και ξανά.

  • Αφήνουμε τα παιδιά να διαχειρίζονται τις συγκρούσεις (με άλλα παιδιά) μόνα τους

Εκτός κι αν δούμε την κατάσταση να βγαίνει εκτός ελέγχου, ή απειλείται ή ασφάλεια τους, καλό είναι να αφήνουμε τα παιδιά να διαχειρίζονται τις διαφωνίες και τους καυγάδες τους με άλλα παιδιά, μόνα τους.

Το να μάθουν να διαχειρίζονται αρνητικές καταστάσεις ή συγκρούσεις είναι απαραίτητο για να μπορέσουν να κοινωνικοποιηθούν επιτυχημένα και να μπορέσουν, μεγαλώνοντας, να εφαρμόσουν τις ίδιες ικανότητες διαχείρισης και σε άλλες αντίστοιχες καταστάσεις – στη διαφωνία με έναν συνάδελφο, στην διαχείριση μίας δύσκολης ή ανεπιθύμητης κατάστασης ή στη σύγκρουση με τον/την σύντροφο τους.

Αυτό προϋποθέτει βέβαια ότι τους έχουμε δώσει τα βασικά εφόδια. Ο τρόπος που διαχειριζόμαστε μέσα στην οικογένεια τις διαφωνίες και τις συγκρούσεις (είτε τις δικές μας με τα παιδιά, είτε ανάμεσα στο ζευγάρι) αποτελεί τον τρόπο που θα μάθουν και τα παιδιά, μέσω της παρατήρησης και της μίμησης του προτύπου των γονιών.

  • Μιλάμε στα παιδιά φυσικά και τους δείχνουμε σεβασμό

Για τα παιδιά είναι πολύ σημαντικό να εισπράττουν τον σεβασμό μας και να ξέρουν ότι «υπολογίζουμε» την γνώμη τους, τις σκέψεις τους, τις επιθυμίες τους και τα συναισθήματα τους. Όταν συζητάμε με τα παιδιά, ακούμε προσεκτικά και προσπαθούμε να καταλάβουμε τι αισθάνονται και τι πραγματικά θέλουν να μας πουν. Όταν, για παράδειγμα, θα ρωτήσουμε την κόρη μας πώς ήταν η μέρα της, πρέπει να έχουμε τον χρόνο και την διάθεση πραγματικά να ακούσουμε και να καταλάβουμε τι μας λέει.

Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να πάρουμε μία τυπική απάντηση και να χάσουμε την επικοινωνία με το παιδί μας. Αν, για παράδειγμα, απαντήσει ότι δεν πέρασε καλά, ρωτάμε γιατί και δείχνουμε σεβασμό για τα συναισθήματα του παιδιού, όσο ασήμαντη κι αν φαίνεται η αιτία.

Αν, για παράδειγμα, η απάντηση είναι Δεν πέρασα ωραία γιατί η Κατερίνα δεν ήθελε να παίξει μαζί μου και πήγε να παίξει κυνηγητό με τα άλλα παιδιά, δεν μειώνουμε το συναίσθημα ή την σημασία που είχε αυτό για το παιδί μας, λέγοντας Ε, και τι έγινε, γιατί δεν έπαιζες κι εσύ κυνηγητό;. Ούτε βέβαια μεγαλοποιούμε την κατάσταση.

Η καλύτερη αντιμετώπιση είναι να προσπαθήσουμε να καθοδηγήσουμε το παιδί μας να καταλάβει –και να καταλάβουμε κι εμείς μαζί του- τι ήταν αυτό που πραγματικά το στεναχώρησε. Μπορούμε π.χ. να απαντήσουμε «Φαίνεται ότι σε στεναχώρησε πολύ αυτό» και να ακούσουμε προσεκτικά την συνέχεια. Αν δεν υπάρχει κάποια μεγαλύτερη αιτία, είναι πιθανό να μπορέσει να επεξεργαστεί μέσα από τη συζήτηση το συναίσθημα της και να νιώσει καλύτερα.

Αυτό που έχει πραγματική αξία είναι να μιλάμε στα παιδιά μας με τρόπο που να τους μεταδίδει σεβασμό για τις σκέψεις και τα συναισθήματα τους, εδραιώνοντας έτσι την πεποίθηση τους ότι έχουν αξία, ότι σεβόμαστε και εμπιστευόμαστε την κρίση και την αντίληψη τους. Έτσι, εδραιώνουμε την αυτοπεποίθηση τους και τα παροτρύνουμε να σκέφτονται ανεξάρτητα και να έχουν το θάρρος της γνώμη τους.

Προσφέροντας στα παιδιά ευκαιρίες να αναπτύξουν αυτοπεποίθηση, υπευθυνότητα και ανεξαρτησία μέσα στο ασφαλές περιβάλλον της οικογένειας και της παιδικής ηλικίας, τα προετοιμάζουμε ώστε, μεγαλώνοντας, να εξελιχθούν σε αυτόνομα και ικανά μέλη της κοινωνίας και τους δίνουμε εφόδια για να γίνουν ευτυχισμένοι ενήλικες.

Αν διστάζουμε να εμπιστευτούμε τα παιδιά μας, δυσκολευόμαστε να μην έχουμε τον απόλυτο έλεγχο σε ό,τι τα αφορά ή να επικοινωνήσουμε αποτελεσματικά μαζί τους, αξίζει να αναρωτηθούμε και να διερευνήσουμε ποιες πτυχές των δικών μας βιωμάτων και πεποιθήσεων μπορεί να είναι η αιτία.

Όλγα Ψωμιάδη Ψυχοθεραπεύτρια – Σύμβουλος Οικογένειας 

ΠΗΓΗ: https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/oikogeneia-kai-paidi

Δημοσιεύθηκε στη Επιστημονικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε

Το νησί των συναισθημάτων

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

“Μια φορά κι έναν καιρό, υπήρχε ένα νησί στο οποίο ζούσαν όλα τα Συναισθήματα.
Εκεί ζούσαν η Ευτυχία, η Λύπη, η Γνώση, η Αγάπη και όλα τα άλλα συναισθήματα.
Μια μέρα έμαθαν ότι το νησί τους θα βούλιαζε και έτσι όλοι επισκεύασαν τις βάρκες τους και άρχισαν να φεύγουν.
Η Αγάπη ήταν η μόνη που έμεινε πίσω. Ήθελε να αντέξει μέχρι την τελευταία στιγμή.
Όταν το νησί άρχισε να βυθίζεται, η Αγάπη αποφάσισε να ζητήσει βοήθεια.
Βλέπει τον Πλούτο που περνούσε με μια λαμπερή θαλαμηγό.
Η Αγάπη τον ρωτάει: «Πλούτε, μπορείς να με πάρεις μαζί σου;»,
«Όχι, δεν μπορώ» απάντησε ο Πλούτος. «Έχω ασήμι και χρυσάφι στο σκάφος μου και δεν υπάρχει χώρος για σένα»
Η Αγάπη τότε αποφάσισε να ζητήσει βοήθεια από την Αλαζονεία που επίσης περνούσε από μπροστά της σε ένα πανέμορφο σκάφος.
«Σε παρακαλώ βοήθησέ με» είπε η Αγάπη.
«Δεν μπορώ να σε βοηθήσω Αγάπη. Είσαι μούσκεμα και θα μου χαλάσεις το όμορφο σκάφος μου» της απάντησε η Αλαζονεία.
Η Λύπη ήταν πιο πέρα και έτσι η Αγάπη αποφάσισε να ζητήσει από αυτή βοήθεια.
«Λύπη άφησέ με να έρθω μαζί σου».
«Ω Αγάπη, είμαι τόσο λυπημένη που θέλω να μείνω μόνη μου» είπε η Λύπη.
Η Ευτυχία πέρασε μπροστά από την Αγάπη αλλά και αυτή δεν της έδωσε σημασία.
Ήταν τόσο ευτυχισμένη, που ούτε καν άκουσε την Αγάπη να ζητά βοήθεια.
Ξαφνικά ακούστηκε μια φωνή: «Αγάπη, έλα προς τα εδώ! Θα σε πάρω εγώ μαζί μου!».
Ήταν ένας πολύ ηλικιωμένος κύριος που η Αγάπη δεν γνώριζε, αλλά ήταν γεμάτη από τέτοια ευγνωμοσύνη, που ξέχασε να ρωτήσει το όνομά του.
Όταν έφτασαν στην στεριά ο κύριος έφυγε και πήγε στο δρόμο του.
Η Αγάπη γνωρίζοντας πόσα χρωστούσε στον κύριο που τη βοήθησε, ρώτησε την Γνώση:
«Γνώση, ποιος με βοήθησε»;
«Ο Χρόνος» της απάντησε η Γνώση.
«Ο Χρόνος;;» ρώτησε η Αγάπη. «Γιατί με βοήθησε o Χρόνος;»
Τότε η Γνώση χαμογέλασε και με τη βαθιά σοφία της είπε:
«Μόνο ο Χρόνος μπορεί να καταλάβει πόσο μεγάλη σημασία έχει η Αγάπη».

Μάνος Χατζιδάκης  πηγή:thessalonikiartsandculture.gr via

ΠΗΓΗ: https://www.awakengr.com/manos-chatzidakis

Δημοσιεύθηκε στη Γενικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε

Να είσαι άνθρωπος, παιδί μου, όχι ανθρωπάκι..

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Κάποιες μαμάδες κοιμίζουν τα παιδιά με νανουρίσματα, κάποιες με δράκους και πριγκίπισσες και κάποιες άλλες με υπέροχα λόγια που κρύβουν διδάγματα κι αλήθειες. Τα λόγια της παρακάτω μαμάς, τα οποία ανακαλύψαμε , μας συγκίνησαν πραγματικά…

«Θα μπορούσα να σου πω ένα παραμύθι για να κοιμηθείς, μικρέ μου άντρα. Θα μπορούσα να σου πω ένα τραγούδι, ένα ωραίο τραγούδι μελωδικό. Δικό μου θα είναι το τραγούδι, οι στίχοι και η μελωδία.

Έλα μαζί μου, δώσε μου το χέρι σου. Δεν θα σου πω ψέμματα. Δεν θα σου πω για βασιλιάδες και βασίλισσες, ούτε για κάστρα.

Θα σου πω όμως για ένα όνειρο, που ξεκίνησε όνειρο και έγινε πραγματικότητα. Θα σου πω να βάζεις στόχους και να προσπαθείς. Θα σου πω για την ήττα.

Να την κοροϊδεύεις την ήττα, να την κάνεις φίλη σου όποτε χρειάζεται και όποτε είναι περιττή να την γελάς. Θα σου πω για την νίκη. Να την τιμάς την νίκη και να την σέβεσαι.

Δεν θα σου πω για χαμένους έρωτες, είναι πολλοί μικροί μπροστά σε εσένα, μικρέ μου άντρα. Θα σε μάθω να πατάς ό,τι χάθηκε, αλλά να το έχεις πάντα στη ψυχή σου, χωρίς να το λησμονείς.

Δεν θα σου πω για χαμένες πατρίδες. Αλλά θα σου μάθω να τιμάς την δικιά σου πατρίδα και όσες άλλες γνωρίζεις. Δεν σου πω για τους φίλους, ποιους θα διαλέξεις, αλλά θα σε μάθω πώς να διαλέξεις. Θα σε μάθω να έχεις πάντα σημαία τον σεβασμό και την ευγένεια.

Έλα πιο κοντά, πάρε με αγκαλιά. Θέλω να σε μάθω πως οι αγκαλιές είναι βάλσαμο. Κοίτα με στα μάτια. Τα μάτια είναι ο καθρέφτης της ψυχής. Μάθε, καλέ μου άντρα, να κοιτάς στα μάτια τους άλλους.

Μη ρίχνεις το βλέμμα σου και μη το χαραμίζεις για καμία Ιθάκη.

Έτσι θα σε κοιμήσω σήμερα. Χωρίς παραμύθι, χωρίς τραγούδι. Θα σε κοιμήσω με ωραία λόγια, με αξίες ζωής που πρέπει να έχεις, παιδί μου, στη ζωή σου. Να γίνεις άνθρωπος, αγόρι μου, όχι ανθρωπάκι. Να αγαπάς και να γελάς.  Κλείσε τώρα τα μάτια σου και κοιμήσου στην αγκαλιά μου.

Η ευχή μου πάντα θα σε συντροφεύει, μικρέ μου…»
mama365.gr

ΠΗΓΗ: https://www.awakengr.com/na-eisai-anthropos

Δημοσιεύθηκε στη Γενικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε

Το Φαινόμενο του Πυγμαλίωνα και το Φαινόμενο Golem στη σχολική επίδοση των μαθητών

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Από τη στιγμή που το παιδί ξεκινά το σχολείο, αρχίζει να απασχολεί έντονα το θέμα της επίδοσής του στα σχολικά μαθήματα. Γονείς και εκπαιδευτικοί διαμορφώνουν ορισμένες προσδοκίες, που εάν το παιδί κατορθώσει να ανταποκριθεί με επιτυχία, έχει καλώς.

Εάν όμως καταστεί αδύνατο γι’ αυτό να τις φτάσει, τότε θα ξεκινήσουν οι προσπάθειες για αναζήτηση της αιτίας της αποτυχίας, οι οποίες στην περίπτωση που αποκλειστεί οποιαδήποτε μαθησιακή δυσκολία, ενδεχομένως τείνουν προς την υιοθέτηση και απόδοση στο παιδί χαρακτηρισμών, του «τεμπέλη» ή του «χαζού».

Προσδοκίες γονέων και σχολική επίδοση

Και τίθεται το εξής ερώτημα:

Υπάρχει πιθανότητα οι προσδοκίες των γονέων και των εκπαιδευτικών ή ακόμα και του ίδιου του μαθητή να επηρεάζουν τη σχολική του επίδοση;

Είναι σαφές ότι χαρακτηρισμοί, όπως οι παραπάνω, αποτελούν πλήγμα για την αυτοεκτίμηση του παιδιού και ενδεχομένως το παγιδεύσουν σε έναν κύκλο αποτυχίας από τον οποίο δύσκολα θα μπορέσει να ξεφύγει.  Ας υποθέσουμε για παράδειγμα ότι ένα αγόρι αποδεχόμενο ότι είναι «τεμπέλης», με χαμηλή αυτοεκτίμηση καλείται να γράψει ένα διαγώνισμα στο σχολείο. Λόγω της χαμηλής του αυτοεκτίμησης αναμένει ότι η επίδοσή του θα είναι χαμηλή. Πιθανότατα θα βιώσει άγχος, που θα αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα για τη συγκέντρωσή του, με αποτέλεσμα να αποφασίσει να μη μελετήσει αφού δεν πρόκειται ούτως ή άλλως να τα καταφέρει.

Εύλογα η μειωμένη προσπάθεια θα επιφέρει το αποτέλεσμα που ανέμενε και βέβαια η αποτυχία αυτή, που επιβεβαιώνει την προσδοκία του παιδιού, αλλά και των άλλων, ενισχύει τη χαμηλή αυτοεκτίμησή του και τις απογοητεύσεις γονέων και εκπαιδευτικών, οι οποίοι ενδεχομένως συνεχίζουν να το χαρακτηρίζουν τεμπέλη, με τον φαύλο κύκλο της αποτυχίας να συνεχίζεται.

Αυτοεκπληρούμενη προφητεία

Η έννοια της αυτό-εκπληρούμενης προφητείας είναι γνωστή σε όλους και θα μπορούσε να οριστεί ως η κατάσταση κατά την οποία οι πεποιθήσεις, οι δηλώσεις ή οι προβλέψεις που κάνουν οι άνθρωποι είτε για τον εαυτό τους είτε για τους άλλους, παρόλο που μπορεί να είναι λανθασμένες στην πορεία βγαίνουν αληθινές.

Η θετική της έκφραση στην εκπαίδευση έχει λάβει το όνομα ενός γλύπτη από την ελληνική μυθολογία, του Πυγμαλίωνα, ο οποίος είχε αναπτύξει τόσο έντονα ερωτικά συναισθήματα για ένα γυναικείο άγαλμα, του οποίου ήταν και ο δημιουργός, με αποτέλεσμα η Θεά Αφροδίτη να τον λυπηθεί και να του δώσει ζωή για να παντρευτούν τελικά και να γεννήσουν δύο παιδιά.

Η επίδραση του Πυγμαλίωνα στη σχολική τάξη

Τα ερευνητικά ευρήματα από ένα πείραμα που διεξήγαγαν οι Rosenthal και Jacobson, γνωστό ως «Η επίδραση του Πυγμαλίωνα στη σχολική τάξη», ήταν ιδιαίτερα εύγλωττα. Οι ερευνητές επισκέφτηκαν ένα σχολείο και αφού χορήγησαν ένα τεστ νοημοσύνης στα παιδιά μιας σχολικής τάξης, το οποίο θα αποκάλυπτε εκείνα που είχαν υψηλό δείκτη νοημοσύνης, επέλεξαν τυχαία μερικά από αυτά, γνωστοποιώντας στο δάσκαλο ότι τα συγκεκριμένα παιδιά αναμενόταν να έχουν μια επιτυχημένη πορεία. Ένα χρόνο αργότερα έγινε επαναχορήγηση του τεστ και πράγματι η αρχική υπόθεση των ερευνητών επιβεβαιώθηκε, αφού αποδείχτηκε ότι η τυχαία επιλεγμένη ομάδα παιδιών είχε πετύχει μεγαλύτερη πρόοδο σε σύγκριση με τους υπόλοιπους μαθητές της τάξης.

Ακολούθησαν και άλλα πειράματα με διαφορετικούς μαθητές και δασκάλους και τα αποτελέσματα ήταν τις περισσότερες φορές τα ίδια, αναδεικνύοντας τη σημασία του φαινομένου του Πυγμαλίωνα, της διεργασίας δηλαδή κατά την οποία οι θετικές προσδοκίες του εκπαιδευτικού για την επίδοση των μαθητών, διαμορφώνουν ανάλογα τις σχέσεις αλληλεπίδρασης και τελικά επηρεάζουν την επίδοσή τους προς το καλύτερο. Το  συναισθηματικό κλίμα, οι λεκτικές και μη λεκτικές αλληλεπιδράσεις με τους μαθητές, ο τρόπος παρουσίασης των εργασιών, οι ευκαιρίες έκφρασης που παρέχουν στους μαθητές και η ανατροφοδότηση είναι οι παράγοντες μέσα από τους οποίους διαφοροποιείται η συμπεριφορά των εκπαιδευτικών.

Η αρνητική πλευρά της αυτοεκπληρούμενης προφητείας: Το φαινόμενο Golem

Από την άλλη η αρνητική πλευρά της αυτό-εκπληρούμενης προφητείας, με την ονομασία φαινόμενο Golem, αφορά τη διαδικασία κατά την οποία οι αρνητικές προσδοκίες και η συμπεριφορά του διδάσκοντα, που απορρέει από αυτές, επηρεάζει με ανάλογο τρόπο τις επιδόσεις των μαθητών.  Όταν οι δάσκαλοι των τάξεων αναμένουν ότι οι μαθητές τους θα είναι «τεμπέληδες» και «σκράπες» και πόσο μάλλον, όταν τους το ανακοινώνουν και τελικά τους κάνουν να το πιστέψουν, τα παιδιά έχοντας τραυματίσει το ηθικό τους, συμπεριφέρονται, όπως ακριβώς τα αποκαλούν, δηλαδή κατά τρόπο που να επαληθεύει την προφητεία. Βέβαια, το μήνυμα είναι δυνατόν να μεταδοθεί και με πιο έμμεσους τρόπους στα παιδιά, όπως μέσα από την περιορισμένη ενασχόληση του εκπαιδευτικού μαζί τους, την άσκηση έντονης κριτικής στις αποτυχίες, τη μη παροχή επαίνων σε πιθανές επιτυχίες καθώς και την ελλιπή ανατροφοδότηση και προσοχή στα πρόσωπα αυτών.

Και τελικά αναρωτιέμαι, μήπως η αποτυχία των παιδιών είναι αποτυχία των γονέων και των εκπαιδευτικών; Δεδομένης όμως της πολυπλοκότητας της ανθρώπινης συμπεριφοράς, το προηγηθέν, ρητορικής φύσεως ερώτημα, αποτελεί ατόπημα της γράφουσας, αφού η απόδοση της ευθύνης για την αποτυχία των μαθητών αποκλειστικά στους «σημαντικούς άλλους» είναι όχι μόνο ατυχής, αλλά και άδικη.

Στη σύγχρονη εποχή τα παιδιά έχουν να διαχειριστούν και να «παλέψουν» με τόσα ερεθίσματα, απώτερος σκοπός των οποίων είναι να τα εξοβελίσουν από την πορεία τους, που η υποστήριξη των γονέων και των εκπαιδευτικών καθίσταται αναγκαία.

Αμφότεροι έχουν την ικανότητα να σπάσουν τον κύκλο της αποτυχίας.

Οι γονείς από την πλευρά τους μέσα από την υιοθέτηση διαλεκτικού στυλ ανατροφής, όντας στοργικοί και συναισθηματικά υποστηρικτικοί και θέτοντας σαφή όρια στη συμπεριφορά των παιδιών. Προτάσεις όπως «οι βαθμοί σου είναι πολύ χαμηλοί» είναι δυνατόν να αντικατασταθούν με προτροπές όπως «πιστεύω ότι μπορείς να τα πας καλύτερα», μεταδίδοντας το κίνητρο για συνεχή προσπάθεια.

Τέλος, οι εκπαιδευτικοί απεκδυόμενοι των δυσλειτουργικών στερεοτυπικών αντιλήψεων οφείλουν να ασκούν το λειτούργημα, άνευ παρωπίδων, για να πάρει η σχολική τάξη τη μορφή μιας αγκαλιάς, που να αποδέχεται κάθε μαθητή με το δικό του ιστορικό εμπειριών, πολιτισμικών στοιχείων, ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών, με μοναδική ίσως αποδιδόμενη, κοινή για μαθητές και εκπαιδευτικούς, «ετικέτα», κάτω από τη σκέπη της οποίας θα μπορούσε να λάβει χώρα η εκπαιδευτική διαδικασία, να είναι αυτή των «εραστών της γνώσης».

Βιβλιογραφία – Πηγές

FeldmanR., (2009). Εξελικτική Ψυχολογία, Επιστημ. Επιμ. Μπεζεβέγκης Η., Τόμος Α’, Αθήνα: Gutenberg
HerbertM., (1998). Ψυχολογικά προβλήματα παιδικής ηλικίας, Εφαρμοσμένη Ψυχολογία 1β, Επόπτης ελλην. Εκδ. Παρασκευόπουλος Ι., Τόμος Β’, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα
Νιάρη, Μ.,&  Μανούσου, Ε. (2013, Νοέμβριος). Το φαινόμενο του Πυγμαλίωνα, η επίδρασή του στη μαθησιακή διαδικασία και η διδακτική του αξιοποίηση. Πρακτικά από το 7ο Διεθνές Συνέδριο στην Ανοιχτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση, 36-48. Ανακτήθηκε 07 Δεκεμβρίου, 2018 από
https://eproceedings.epublishing.ekt.gr/index.php/openedu/article/viewFile/582/561

Ταβουκτσή, Κ., & Μανούσου, Ε.,& Χαρτοφύλακα, Α., Μ. (2017, Νοέμβριος). Η επίδραση των προσδοκιών στην μαθησιακή διεργασία και το φαινόμενο Golem. Πρακτικά από το 9ο Διεθνές Συνέδριο στην Ανοιχτή και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση, 26-35. Ανακτήθηκε  07 Δεκεμβρίου, 2018 από https://eproceedings.epublishing.ekt.gr/index.php/openedu/article/viewFile/1376/1289

Συγγραφή Άρθρου :Γιώτα Μακρυσοπούλου (Φιλόλογος με Ψυχοπαιδαγωγική Κατάρτιση, Εγκληματολόγος)

ΠΗΓΗ: https://www.psychology.gr/sholiki-psychologia/3528

Δημοσιεύθηκε στη Επιστημονικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε

Κλείσε πια το κινητό: Γιατί η ουσιαστική παρουσία είναι το καλύτερο δώρο που θα μπορούσες να προσφέρεις

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Τις στιγμές που είμαστε αληθινά παρόντες με τον άλλο και αυτό είναι αμοιβαίο, είναι μαγικές, όλα τα υπόλοιπα φαντάζουνε απλώς σαν ένα θολό φόντο. Μοιάζει λίγο με την πρώτη φορά που ερωτευόμαστε αμοιβαία: η επικοινωνία μοιάζει με χορός, υπάρχει συγχρονισμός, υπάρχει σύνδεση και ένωση.

Όταν νοιαζόμαστε για κάποιον, το πιο πολύτιμο δώρο που μπορούμε να του προσφέρουμε είναι η παρουσία μας. Πώς μπορούμε να αγαπάμε αν δεν είμαστε παρόντες;

~Thich Nhat Hanh

Το μόνο χειρότερο που μπορεί να μας συμβεί από το να μη μας ακούνε, είναι να υποκρίνονται ότι μας ακούνε.

Είναι το να σιγομουρμουρίζουν ή να μας γνέφουν πως συμφωνούν με όσα λέμε όταν ουσιαστικά έχουν το μυαλό τους εντελώς αλλού.

Θυμάμαι πολύ έντονα ένα δείπνο με φίλους περίπου τέσσερα χρόνια πριν. Μόλις είχα επιστρέψει Αγγλία από τη Νέα Ζηλανδία. Οδηγώντας προς το σπίτι των φίλων μου, φανταζόμουν πώς θα ήταν η συνάντησή μας…

Πολλά γέλια. Πάντα γινότανε χαμός κάθε φορά που βρισκόμασταν όλοι μαζί.
Πολλές αγκαλιές. Είχα να τους δω έναν ολόκληρο χρόνο στο κάτω κάτω!
Πολλή κουβέντα. Είχα να τους διηγηθώ την φοβερή μου περιπέτεια.
Τι από όλα αυτά συνέβη; Κατά κάποιον τρόπο όλα, αλλά όχι όπως το φανταζόμουνα.
Κάτι δεν μου πήγαινε καλά, χωρίς να μπορώ να το προσδιορίσω.
Οι φίλοι μου παρέμεναν τα γνωστά αλάνια που ήταν πάντα.
Μολονότι ανακάλυψα πολλά για μένα ενώ ταξίδευα, εγώ παρέμενα ο ίδιος.
Τι ήταν αυτό που είχε αλλάξει;
Και ξαφνικά κατάλαβα.
Τα κινητά.

Ολόκληρο το βράδυ βγάλαμε ατελείωτες selfievideo, ανεβάσαμε stories, απαντήσαμε σε κλήσεις και μηνύματα και τσεκάραμε τα κινητά μας συνεχώς για νέες αναρτήσεις.

Ξανά και ξανά και ξανά.

Οι ειδοποιήσεις συνεχώς μας διέκοπταν, τα πρόσωπά μας φωτισμένα από τις οθόνες των κινητών και τα χέρια κολλημένα στις συσκευές μας. Η ειρωνεία είναι ότι αναρτήσαμε αμέσως σε Facebook και Instagram το πόσο καλά περνούσαμε παρέα.

Αρχικά θύμωσα με τους φίλους μου. Σύντομα όμως συνειδητοποίησα πως ήμουνα κι εγώ το ίδιο ένοχος.

Πώς θα ήταν άραγε μια βραδιά με πλήρη παρουσία και απόλυτη προσοχή χωρίς την ενόχληση από την τεχνολογία και τα social media;

Όσο ταξίδευα, απόλαυσα κουβέντες γύρω από την φωτιά στα camping και συζητήσεις κάτω από τον έναστρο ουρανό, οπότε αυτό το βράδυ εκείνο μου φάνηκε σαν μια απότομη προσγείωση στην πραγματικότητα. Οι περισσότεροι δυσκολευόμαστε να απενεργοποιήσουμε το κινητό μας.

Ας κάτσουμε να το σκεφτούμε λίγο: ποιό είναι το μήνυμα που στέλνουμε στους συνομιλητές μας κάθε φορά που τσεκάρουμε το κινητό μας;

Εκείνη τη βραδιά, έδωσα την υπόσχεση στον εαυτό μου να βελτιωθώ σε αυτό τον τομέα, να είμαι όσο γίνεται περισσότερο παρών με τους φίλους και την οικογένεια, αλλά και με οποιονδήποτε έχω απέναντί μου εκείνη τη στιγμή.
Δεν εξήγησα στους φίλους μου το πώς αισθάνθηκα εκείνη τη βραδιά: σα να μην με άκουσαν, σαν να μην είχα αξία.
Σήμερα, αν και είμαι πολύ μακριά από την τελειότητα, έχω βελτιωθεί κατά πολύ.
Η τεχνολογία σίγουρα αποτελεί ένα εμπόδιο στην παρουσία μας, αλλά δεν είναι το μοναδικό.
Το πραγματικό πρόβλημα βρίσκεται στο ίδιο το μυαλό μας.
Το μυαλό μας είναι σαν ένα ξυπνητήρι που μιλάει και που μας αποσπάει συνεχώς.
Για παράδειγμα, μπορεί να κάθομαι τετ- α – τετ με κάποιον, λίγα μόλις εκατοστά απόσταση αλλά να βρίσκομαι κυριολεκτικά σε άλλον πλανήτη.
Αντί να ακούμε αυτόν που έχουμε απέναντί μας, ακούμε μοναχά τις σκέψεις μας.
Μήπως ξέχασα το μάτι της κουζίνας αναμμένο;
Εύχομαι να μη βρωμάει η αναπνοή μου.
Γιατί άραγε γελάει αυτός ο άγνωστος σε εκείνη τη γωνία; Βλέπει μήπως κάτι αστείο πάνω μου;
Ή οτιδήποτε άλλο. Οτιδήποτε όμως. Οποιαδήποτε σκέψη μπορεί να ξεπηδήσει ξαφνικά οποιαδήποτε στιγμή, στρέφοντας την προσοχή μου μακριά από το πρόσωπο που έχω απέναντί μου.

Ευτυχώς για εμένα, οι άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται πάντοτε το πότε δεν είμαι απόλυτα παρών, αφού έχω εξασκηθεί στο να προσποιούμαι πως ακούω, δίνοντας πολύ πειστικές αποκρίσεις όπως “μμμ” ή “βεβαίως”. Όταν πάλι γίνεται αντιληπτό πως δεν είμαι αληθινά παρών, αισθάνομαι άσχημα αλλά συγχωρώ τον εαυτό μου για αυτή την αδυναμία μου κι επιστρέφω στη συζήτηση.
Από την άλλη, κάθε φορά που κάποιος με ακούει με όλο του το είναι, αισθάνομαι απόλυτα βέβαιος για αυτό.
Είναι δύσκολο να διατυπώσω το γιατί, απλώς το ξέρω.
Τις στιγμές που είμαστε αληθινά παρόντες με τον άλλο και αυτό είναι αμοιβαίο, είναι μαγικές, όλα τα υπόλοιπα φαντάζουνε απλώς σαν ένα θολό φόντο. Μοιάζει λίγο με την πρώτη φορά που ερωτευόμαστε αμοιβαία: η επικοινωνία μοιάζει με χορός, υπάρχει συγχρονισμός, υπάρχει σύνδεση και ένωση.
Για εμένα, όταν μιλάμε για παρουσία, εννοούμε ένωση.
Παρακάτω παραθέτω κάποιους από τους αγαπημένους μου τρόπους για να καλλιεργώ την παρουσία και τη σύνδεση:

Βλεμματική επαφή

Τα μάτια είναι πραγματικά τα παράθυρα της ψυχής. Με το να κοιτάζουμε στα μάτια τον συνομιλητή μας, του δίνουμε να καταλάβει πως τον ακούμε πραγματικά.

Ακούμε για να κατανοήσουμε αντί για να απαντήσουμε

Παλιά, όση ώρα άκουγα τον Άλλο, οργάνωνα την απάντησή μου. Το να στρέφω όμως την προσοχή μου στα λόγια του συνομιλητή μου αλλά και στον τρόπο που εκφράζεται, με βοηθάει να συνδεθώ μαζί του.
Περιορίζοντας τους αντιπερισπασμούς
Κλείστε επιτέλους κινητά και τάμπλετ. Ο κόσμος μπορεί να περιμένει.
Θυμηθείτε τις παλιές καλές μέρες που χρησιμοποιούσαμε σταθερά τηλέφωνα; Όταν δεν ήμασταν στο σπίτι, μας άφηναν ηχητικό μήνυμα και περίμεναν υπομονετικά για μια απάντηση. Τι ευλογία! Σήμερα είμαστε μονίμως διαθέσιμοι σε κινητό, Facebook, Messenger, Instagram, Snapchat και email… Για αυτό και η λειτουργία πτήσης έχει γίνει ο καλύτερός μου φίλος. Κάθε φορά που θέλω να είμαι πραγματικά παρών, βάζω το τηλέφωνο σε λειτουργία πτήσης.

Εκφράσεις του προσώπου

Όταν ακούω κάποιον, μου κινητοποιείται η ενσυναίσθηση. Φυσικά οι εκφράσεις του προσώπου μου αντανακλούν αυτή την ποιότητα, επικοινωνώντας ότι κατανοώ το πώς αισθάνεται ο συνομιλητής μου. Όλοι έχουμε αυτή τη βαθιά λαχτάρα να ακουστούμε και να μας συμπονέσουν.

Σε λίγες εβδομάδες από τώρα, θα πετάω πάλι πίσω για Αγγλία να δω την οικογένειά μου. Στην πραγματικότητα, αυτά θα είναι τα πρώτα Χριστούγεννα μετά από έξι χρόνια που θα βρεθούμε όλοι μαζί – οι γονείς μου, η μεγαλύτερη αδελφή μου, ο μικρότερος αδελφός μου κι εγώ.

Ένα κομμάτι μου είναι λυπημένο γιατί γνωρίζω πως παντού θα υπάρχουν οικογένειες που θα κάθονται παρέα, χωρίς όμως να είναι πραγματικά μαζί.

Θα τους αποσπάνε την προσοχή τα κινητά, το μυαλό που τρέχει ασταμάτητα ή τα δώρα που έλαβαν.

Δε χρειάζεται να το υποστούμε όμως όλο αυτό. Μπορούμε να παίξουμε επιτραπέζια παρέα και να κάνουμε όμορφες συζητήσεις, με παρουσία και σύνδεση.

Η αλήθεια είναι πως δε χρειάζεται να περιμένουμε τις γιορτές για να συναντηθούμε αληθινά. Κάθε στιγμή, κάθε συζήτηση προσφέρει μια ευκαιρία να είμαστε παρόντες μαζί με τον Άλλο. Οι χριστουγεννιάτικες γιορτές, όμως, είναι πραγματικά μεγάλες ευκαιρίες για σύνδεση από καρδιάς.

Το να βρισκόμαστε με όσους αγαπάμε και να είμαστε ολοκληρωτικά παρόντες, συναισθηματικά και πνευματικά, αξίζει περισσότερο από οποιοδήποτε δώρο που μπορούμε να λάβουμε και να προσφέρουμε φέτος τις γιορτές. Τα Χριστούγεννα αυτά, αντί για δώρα, προσφέρετε την ειλικρινή και απόλυτη παρουσία σας.

Πηγή: tinybuddha.com
Συγγραφέας: Will Aylward
Μετάφραση: Μαρία Μαγγανάρη

ΠΗΓΗ:https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/texnologia/smartphone/8251

Δημοσιεύθηκε στη Επιστημονικά | Ετικέτες: | Σχολιάστε