Νίκος Δημητρίου

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Η αυτοεκτίμηση, το πόσο θετικά αξιολογούμε τον εαυτό μας, αποτελεί κομβικής σημασίας έννοια για την ψυχική μας υγεία. Κοινός παρονομαστής πολλών προβλημάτων ψυχικής υγείας αλλά και αρνητικών συναισθημάτων είναι η χαμηλή αυτοεκτίμηση, άλλοτε ως γενεσιουργός αιτία και άλλοτε ως συνέπεια.

Ως γενεσιουργός αιτία είναι στις περιπτώσεις που αρνητικά βιώματα της παιδικής μας ηλικίας αλλά και της μετέπειτα ζωής μας συνέβαλαν στο να μην αναπτύξουμε την ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε με θετικό τρόπο την ύπαρξη μας και να μην της αποδίδουμε αξία.

Σε άλλες περιπτώσεις, η αυτοεκτίμηση μας μπορεί να παίρνει κατιούσα πορεία όταν αδυνατούμε να διαχειριστούμε θέματα ψυχικής υγείας που μπορεί να εμφανιστούν και καταλήγουμε να πιστεύουμε ότι δεν είμαστε αρκετά καλοί, επαρκώς δυνατοί και για αυτό δεν μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε.

Όπως και να έχει όμως, η θεώρηση του εαυτού μας αλλά και η αξία που προσδίδουμε στα χαρακτηριστικά και στις ικανότητες μας είναι καθοριστική για την ποιότητα ζωής μας.

Που είμαι τώρα σε σχέση με του που ήμουνα πριν;

Μια εσφαλμένη εκτίμηση που κάνουμε συχνά, στην προσπάθεια να αξιολογήσουμε διάφορες πτυχές του εαυτού μας, είναι να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους γύρω μας ή και με τους πολύ παραπέρα από μας (βλ Instagram, facebook κτλ) προκειμένου να βγάλουμε ένα πόρισμα για το πόσο καλοί είμαστε ή δεν είμαστε σε κάτι.

Έτσι, μπορεί να συγκρίνουμε την εικόνα του σώματος μας, την οργανωτικότητα μας, τον πλούτο μας, τις γνώσεις μας και ό,τι μπορεί κανείς να φανταστεί.

Συνήθως το αποτέλεσμα μιας τέτοιας σύγκρισης είναι αρνητικό για μας και ρίχνει την αυτοεκτίμηση μας στα τάρταρα. Θα βρούμε σίγουρα ένα άτομο πιο γυμνασμένο, πιο οργανωμένο, πιο πλούσιο, πιο έξυπνο για να καταλήξουμε με μεγάλη βεβαιότητα ότι απλώς δεν είμαστε αρκετά καλοί.

Η προσωπική μας αξία όμως δεν μπορεί να εξαρτάται από ένα εξωτερικό και διαρκές μεταβαλλόμενο κριτήριο: τον άλλον.

Αν συγκριθούμε με κάποιον με περισσότερα προσόντα πιθανόν να νιώσουμε ανεπαρκείς, αν συγκριθούμε με κάποιον με λιγότερα προσόντα πιθανόν να νιώσουμε καλύτεροι. Και όμως και στις δυο περιπτώσεις είμαστε ακριβώς ο ίδιος άνθρωπος! Ποιοι είμαστε όμως;

Ο προσδιορισμός μας όμως δεν προκύπτει από τι κάνουν ή είναι οι άλλοι αλλά από τι κάνουμε ή είμαστε εμείς τώρα σε σχέση με το τι κάναμε ή είμασταν στο παρελθόν. Το κριτήριο αξιολόγησης μας πρέπει να είναι ο ίδιος μας ο εαυτός καθώς αυτός αποτελεί το μόνο ασφαλή δείκτη της αυτοβελτίωσης μας. Η προσωπική μας πορεία προς μια αλλαγή, όσο μικρή ή μεγάλη και αν ήταν αυτή, είναι απόλυτα και καθοριστικά δική μας.

Μη διστάζετε λοιπόν να δώσετε τα εύσημα στον εαυτό σας για τις μικρές σας επιτυχίες για τις μέτριες κατακτήσεις σας και για ανεπαίσθητα βήματα που κάνατε προς τον στόχο σας. Είναι η προσωπική σας βελτίωση.

Τι έχω καταφέρει παρά τις δυσκολίες μου;

Άλλες πάλι φορές αρνούμαστε πεισματικά να δώσουμε στον εαυτό μας τα εύσημα και να μας πούμε «Μπράβο» επειδή ό,τι καταφέρνουμε μπορεί να το καταφέρνουμε με δυσκολία, με υψηλό άγχος και εσωτερική πίεση.

«Πώς να μου πω μπράβο;» αναρωτιόμαστε. «Για κάτι τόσο απλό, όσο το να μπω σε λεωφορείο εγώ έχω βασανιστεί από το άγχος όλη την εβδομάδα. Τι να πω; Μπράβο που κατάφερες το αυτονόητο;».

Η συνειδητή απροθυμία να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να χαρεί ή να χρεωθεί θετικά μια επιτυχία, επειδή την θεωρούμε αυτονόητη, αποτελεί άλλη μια μεγάλη οφθαλμαπάτη.

Επικεντρώνοντας αποκλειστικά την προσοχή μας στο πόσο εύκολο είναι ενδεχομένως για τον μέσο όρο κάτι, όπως το να πάρουμε ένα λεωφορείο, αγνοούμε το πόσο δύσκολο είναι για μας.

Έχοντας λοιπόν την προσοχή μας εστιασμένη στο ότι κάτι είναι εύκολο γενικά, αγνοούμε το πόσο δύσκολο είναι για μας ειδικά. Αρκετά συχνά μάλιστα μπορεί να πετύχουμε δύσκολους και απαιτητικούς στόχους παρά τις όποιες αντιξοότητες αντιμετωπίζουμε. Αρνούμαστε όμως να χαρούμε για την επιτυχία μας και να την ονομάσουμε προσωπικό επίτευγμα.

Αντί λοιπόν να επικρίνουμε τον εαυτό μας για το πρόβλημα που μας ταλανίζει χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε τι έχουμε πετύχει παρά την ύπαρξή του. Πόσα αυτονόητα καταφέρνουμε κάθε μέρα παρά το ψυχικό φορτίο που κουβαλάμε. Η δυσκολία να «λύσουμε» ένα ψυχολογικό θέμα, δεν είναι ένδειξη αδυναμίας αλλά η πραγματικότητα της επίτευξης δύσκολων για μας στόχων, αποτελεί ένδειξη δύναμης.

Οι ανεκπλήρωτες επιθυμίες

Μια ακόμα προβληματική εστίαση της προσοχής μας είναι σε αυτά που ενδεχομένως δεν καταφέραμε ακόμα. Επιθυμίες ή στόχοι που παραμένουν στην «To do list» αποτελούν ενδεχομένως ένα αγκάθι στην αυτοεκτίμησή μας. Συχνά μάλιστα τείνουμε να προσδιορίζουμε την αυταξία μας με βάση αυτά που δεν έχουμε πετύχει για να βάλουμε με μεγάλη βεβαιότητα μια αρνητική αξιολόγηση στον εαυτό μας.

Το πτυχίο που δεν πήραμε, η σχέση που δεν πέτυχε, τα ταξίδια που ποτέ δεν κάναμε, η ιδανική δουλειά που ακόμη δεν ήρθε. Πολλά μπορούν να χωρέσουν σε αυτό το καλάθι των ανεπίτευκτων στόχων. Έχοντας όμως μονομερώς το βλέμμα μας σε όλα αυτά που δεν έγιναν, υποτιμούμε συνειδητά και όλα αυτά που έχουμε πετύχει, κατατάσσοντάς τα στη λίστα με τα «μη σημαντικά» ή «τα εύκολα».

Πείθουμε τον εαυτό μας ότι δεν έχουν και πολύ σημασία γιατί ήταν εύκολα για μας ή γιατί τα κάνει όλος ο κόσμος.

Πορευόμαστε έτσι στη ζωή μας, σημειώνοντας ενδεχομένως επιτυχίες σε διάφορους τομείς (π.χ. προαγωγές, διαχείριση θυμού, βελτίωση σχέσεων κ.α.) και κάποια στιγμή τα τσαλακώνουμε σαν χαρτάκια και να πετάμε σε έναν καλάθι αχρήστων. Δεν έχουν σημασία, λέμε στον εαυτό μας, γιατί μια επιθυμία μας ή ανάγκη μας περιμένει ακόμα να πραγματωθεί.

Πώς συμβάλλουν οι σκέψεις στην έλλειψη αυτοεκτίμησης;

Στην πραγματικότητα όμως ακολουθώντας πιστά τις παραπάνω παγίδες της σκέψης δεν μας αφήνουμε κανένα σχεδόν περιθώριο να νιώσουμε καλά με τον εαυτό μας. Αν καταφέρουμε κάτι σημαντικό, συγκρινόμαστε με αυτούς που κατάφεραν κάτι παραπάνω και νιώθουμε μειονεκτικά.

Αν ξεπεράσουμε με κόπο και προσπάθεια τους φόβους μας, μας επικρίνουμε γιατί είχαμε φόβους και νιώθουμε αδύναμοι.

Αν πετύχουμε έναν στόχο, τον υποτιμούμε μπρος σε αυτά που δεν καταφέραμε και νιώθουμε ανεπαρκείς.

Είναι ένας φαύλος κύκλος.

Το μόνο πρόβλημα εδώ είναι ο τρόπος αξιολόγησης του εαυτού μας και όχι ο εαυτός μας. Γιατί τόση αυστηρότητα; Γιατί τόση επίκριση; Γιατί αυτή η μονομερής εστίαση;

Αναζητάμε απεγνωσμένα την αναγνώριση από τους άλλους αλλά δεν είμαστε πρόθυμοι να την δώσουμε εμείς στον εαυτό μας. Θέλουμε να νιώθουμε καλά αλλά συμπεριφερόμαστε προς το πρόσωπο μας σκληρά και συχνά άδικα.

Ό,τι καταφέραμε είναι σημαντικό, είτε κοπιάσαμε για αυτό είτε όχι. Η προσπάθεια μας έχει αξία, ακόμα και αν δεν συνοδεύεται από το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Θα υπάρχουν πάντα πράγματα που δεν καταφέραμε ίσως γιατί δεν τα θελήσαμε αρκετά ίσως γιατί δεν προσπαθήσαμε αρκετά. Αυτό δεν μας καθιστά ανεπαρκείς, μας καθιστά απλώς ανθρώπους.

Η αποδοχή από τους άλλους μας κάνει να νιώθουμε πρόσκαιρα καλά.

Η αυταποδοχή και η αναγνώριση της προσωπικής μας αξίας από εμάς τους ίδιους όμως δεν μας κάνει απλώς να νιώθουμε καλά αλλά δημιουργεί μια βάση, ένα σταθερό σημείο αναφοράς στο χρόνο. 

ΠΗΓΗ: https://www.psychology.gr/aytoektimisi/6552-giati-den-boro-na-nioso-kala-me-ton-eafto-mou.html

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Αποδοχή. Μια λέξη εύκολη για να την πεις. Αποδεχόμαστε τα παιδιά μας για αυτό που πραγματικά είναι και όχι για αυτό που θα θέλαμε να είναι. Τα αγαπάμε και τα στηρίζουμε, χαιρόμαστε για τα μικρά τους κατορθώματα και δεν αρνούμαστε τις δυσκολίες τους. Ξέρουμε ότι πιθανόν ποτέ δεν θα γίνουν “φυσιολογικά”, αλλά αυτό δεν μας στεναχωρεί. Σωστά; Αποδοχή. Μια πράξη που δύσκολα μπορείς να κάνεις…

Έρευνες έχουν δείξει ότι η πορεία αποδοχής της νέας κατάστασης που ακολουθεί ένα άτομο με αναπηρία ή η οικογένειά του είναι ίδια με την πορεία που ακολουθεί ένας ασθενής με μια απειλητική για την ζωή του ασθένεια. Από τους σημαντικότερους επιστήμονες που έχουν συμβάλει στην κατανόηση και φροντίδα των ατόμων που βρίσκονται στο τελικό στάδιο της ζωής τους είναι η Elisabeth Kϋbler-Ross (ψυχίατρος).

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 άρχισε να ευαισθητοποιεί το προσωπικό υγείας στις ανάγκες του ατόμου που πεθαίνει και να μιλάει ανοιχτά για τον θάνατο. Περιέγραψε μια βιο-ψυχο-κοινωνική διεργασία που βιώνει ο ασθενής, αλλά και το περιβάλλον του, εν όψει του επικείμενου θανάτου.

Το 1969 δημοσίευσε το βιβλίο “On Death and Dying”, ένα από τα γνωστότερα και πιο πολυσυζητημένα βιβλία. Σύμφωνα, λοιπόν, με την Kϋbler-Ross, η ψυχική διεργασία που βιώνει το άτομο, καθώς πορεύεται προς τον θάνατο αποτελείται από τα παρακάτω πέντε στάδια (τα οποία θα περιγραφούν στα πλαίσια της αναπηρίας και όχι του θανάτου):

1. Στάδιο της άρνησης (“Όχι! Αυτό δεν μπορεί να συμβαίνει στο παιδί μου! Κάποιο λάθος θα έγινε στην διάγνωση…”). Στην φάση αυτή η άρνηση αποτελεί έναν φυσιολογικό μηχανισμό άμυνας του οργανισμού που λειτουργεί ως ασπίδα για να προστατευτεί το άτομο από αυτό που αντιλαμβάνεται ως απειλητικό ή δυσάρεστο. Έτσι, αρνείται το γεγονός της αναπηρίας, διαστρεβλώνοντας την αντίληψη που έχει για την πραγματικότητα.

Η άρνηση σε ένα πρώτο επίπεδο αφορά τα γεγονότα. Ο γονιός αρνείται την ύπαρξη των συμπτωμάτων, με αποτέλεσμα να καθυστερεί να αναζητήσει βοήθεια. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να αρνείται και την ίδια την διάγνωση, ενώ αργότερα μπορεί να αρνείται τις ενδείξεις πιθανής χειροτέρευσης της κατάστασής του παιδιού.

Σε δεύτερο επίπεδο η άρνηση αφορά τις επιπτώσεις της αναπηρίας. Δηλαδή, ο γονιός αναγνωρίζει την αναπηρία, αλλά όχι τις επιπτώσεις της (π.χ. Δέχεται την τωρινή θεραπεία, αλλά αρνείται ότι το παιδί του θα χρειαστεί να την κάνει για το υπόλοιπο της ζωής του).

Μερικές φορές η άρνηση των μακροχρόνιων επιπτώσεων μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα, καθώς επιτρέπει στο γονιό να θέτει μακροπρόθεσμους στόχους, να προγραμματίζει την ζωή του, να διατηρεί τις σχέσεις με το περιβάλλον του και γενικά να αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα ως λιγότερο απειλητική. Όταν, όμως, η άρνηση αφορά τα ίδια τα γεγονότα και παρατείνεται σε βάθος χρόνου, τότε μπορεί να έχει σοβαρές αρνητικές συνέπειες.

2. Στάδιο του θυμού (“Γιατί; Γιατί να τύχει στο παιδί μου αυτό το κακό;). Τα συναισθήματα που κυριαρχούν σε αυτό το στάδιο είναι ο θυμός και η πικρία που προέρχονται από μια βαθύτερη αίσθηση αδικίας, αδυναμίας και έλλειψης ελέγχου. Και το στάδιο αυτό αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση ενός ατόμου που είναι υποχρεωμένο να δεχθεί ότι ξαφνικά η ζωή του θα αλλάξει ριζικά και ότι το μέλλον θα είναι αβέβαιο. Σε κάθε “γιατί” κρύβεται πολύς θυμός.

Συχνά, μάλιστα, μετατίθεται ο θυμός προς άλλες κατευθύνσεις: συγγενείς, φίλοι ή/και ιατρικό προσωπικό (ιδιαίτερα προς εκείνους που δεν εκτιμούν και δεν προσέχουν την υγεία τους). Κάποιοι γίνονται για αυτόν οι “καλοί” και κάποιοι οι “κακοί”, προβάλλοντας έτσι τα συναισθήματά του. Δεν είναι λίγες οι φορές που ο θυμός κατευθύνεται προς τον θεό και αναθεωρούνται οι θρησκευτικές πεποιθήσεις. Στις περιπτώσεις όπου ο θυμός στρέφεται προς τον εαυτό, ο γονιός νιώθει ενοχές.

Αν και ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα, μπορεί να δημιουργήσει εντάσεις στις σχέσεις με άλλα άτομα, με αποτέλεσμα την αποξένωση σε μια περίοδο που υπάρχει η ανάγκη για υποστήριξη από το στενό περιβάλλον. Όταν δεν αναγνωρίζονται οι βαθύτερες αιτίες του θυμού, τα μέλη του προσωπικού υγείας, οι συγγενείς και οι φίλοι εμπλέκονται σε μια προσωπική διαμάχη με τον γονιό, κάτι που δεν βοηθάει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της πραγματικότητας.

Μερικές φορές, όμως, ο θυμός λειτουργεί θετικά. Η οικογένεια είτε διεκδικεί περισσότερη ενημέρωση, καλύτερη φροντίδα, ενεργό συμμετοχή στην θεραπεία, είτε κινητοποιείται σε κοινωνικές δραστηριότητες που ευαισθητοποιούν το κοινό και προωθούν τα συμφέροντα των ομοιοπαθούντων.

3. Στάδιο της διαπραγμάτευσης ή του παζαρέματος (“Ναι μεν…, αλλά…”). Στο στάδιο αυτό ο γονιός έχει την ψευδαίσθηση ότι αποφεύγοντας ή επιδιώκοντας ορισμένες πράξεις, μπορεί να καθυστερήσει ή να αποτρέψει την αρνητική εξέλιξη της αναπηρίας. Οι διαπραγματεύσεις συνήθως γίνονται με κάποιο άτομο που έχει κύρος ή με το θεό. Στα αρχικά στάδια της θεραπείας, οι διαπραγματεύσεις αποβλέπουν στην πλήρη αποκατάσταση της υγείας, ενώ όταν η κατάστασή έχει επιδεινωθεί οι διαπραγματεύσεις αφορούν την ποιότητα της μελλοντικής ζωής.

Η διαπραγμάτευση έχει θετικές και αρνητικές επιπτώσεις. Από την μια πλευρά μπορεί να διευκολύνει την υιοθέτηση συμπεριφορών που προωθούν την υγεία και την συμμόρφωση στην θεραπεία. Παράλληλα, η πίστη του γονιού στον θεό μπορεί να αποτελέσει σημαντική πηγή στήριξης, από την οποία αντλεί κουράγιο και δύναμη.

Από την άλλη μεριά, όμως, αυξάνονται οι πιθανότητες να βιώσει συναισθήματα προδοσίας, απογοήτευσης και θυμού, όταν αυτός με τον οποίο διαπραγματεύεται δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του. Ο αγώνας του παύει να έχει νόημα και συχνά σταματά να συμμορφώνεται με τις οδηγίες ή βιώνει έντονο άγχος και κατάθλιψη.

4. Στάδιο της κατάθλιψης (“Ναι… η ζωή μου θα αλλάξει. Μπορεί το παιδί μου να μείνει μόνιμα σε αναπηρικό καροτσάκι”). Ο γονιός αρχίζει πλέον να δέχεται ότι το παιδί του πρόκειται να μείνει ανάπηρο. Η κατάθλιψή του μπορεί να είναι “αντιδραστική”, όταν οφείλεται σε απώλειες που βιώνει μέσα στο παρόν, καθώς συγκρίνει πως ήταν το παιδί στο παρελθόν και πως έχει αλλάξει, όσον αφορά την εμφάνισή του, την ενεργητικότητά του κ.τ.λ.

Μπορεί, όμως, η κατάθλιψή του να είναι και “προπαρασκευαστική”, όταν αναλογίζεται τις επικείμενες απώλειες. Η κατάθλιψη εκδηλώνεται με ποικίλα συμπτώματα όπως θλίψη, απώλεια ενέργειας, αισθήματα αναξιότητας, απαισιοδοξίας, απόγνωσης, απόσυρσης από κοινωνικές σχέσεις, μείωσης ενδιαφερόντων και συμμετοχής σε καθημερινές δραστηριότητες κ.τ.λ.

Οι φυσιολογικές αυτές αντιδράσεις είναι παροδικές και όταν το άτομο ενθαρρύνεται να εκφράσει τα συναισθήματά του, έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να τα κατανοήσει, να τα αποδεχτεί και να λάβει την υποστήριξη που χρειάζεται. Ουσιαστικά, η κατάθλιψη του επιτρέπει να θρηνήσει, να “αποχαιρετήσει” την απώλεια μιας προηγούμενης κατάστασης, πριν αποδεχτεί και προσαρμοστεί στη νέα.

5. Στάδιο της αποδοχής (“…”). Στο στάδιο αυτό το άτομο χαρακτηρίζεται από μια εσωτερική ηρεμία. Παύει να αγωνίζεται να “σώσει” το παιδί του και προοδευτικά συμφιλιώνεται με την ιδέα της αναπηρίας, χωρίς να παραιτείται από την επιδίωξη συνθηκών που του εξασφαλίζουν αξιοπρέπεια και ποιότητα ζωής. Η λεκτική επικοινωνία με το περιβάλλον είναι περιορισμένη, ενώ το βλέμμα και η συμπεριφορά εκφράζουν την αποδοχή της κατάστασης.

Η Kϋbler-Ross ισχυρίζεται ότι στην παραπάνω πορεία ο άρρωστος διατηρεί κάποια ελπίδα, η φύση της οποίας μεταβάλλεται καθώς τροποποιούνται οι συνθήκες και οι εμπειρίες που βιώνει το άτομο με την εξέλιξη της υγείας του.

Τα προηγούμενα στάδια δεν διαδέχονται αυστηρά το ένα το άλλο, αλλά συχνά συνυπάρχουν ή επανεμφανίζονται σε διάφορες φάσεις της αναπηρίας. Στην ουσία, εκείνο που ισχυρίζεται η Kϋbler-Ross είναι ότι το άτομο βιώνει μια στρεσογόνο κατάσταση που προκαλεί έντονα συναισθήματα και χρησιμοποιεί γνώριμες στρατηγικές προκειμένου να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα.

ΠΗΓΗ:https://www.psychologynow.gr/arthra-psyxologias/oikogeneia-kai-paidi/goneis/11796-apodoxi-mia-leksi-eykoli-mia-praksi-dyskoli.html

επιλογή εικόνας : Νίκος Δημητρίου

Αν και όλοι κάνουμε λάθη και αναγνωρίζουμε πως κανένας μας δεν είναι τέλειος, το να ζητήσουμε συγγνώμη μας φαίνεται κάτι αρκετά δύσκολο. Οι περισσότεροι από εμάς δεχόμαστε με ευχαρίστηση μια ειλικρινή συγνώμη, αλλά μοιάζει διαφορετικό το λαμβάνω από το δίνω. Κάποιες φορές μπορεί να μη μας αρέσει να παραδεχόμαστε ότι είμαστε λάθος, άλλες φορές να φοβόμαστε πως θα απορριφθεί η συγγνώμη μας, κάποιες άλλες να αισθανόμαστε πως είναι σημάδι αδυναμίας ή πως θα χάσουμε την εξουσία μας και το κύρος μας, ή μπορεί να σκεφτόμαστε πως η συγγνώμη ισοδυναμεί με ταπείνωση.

Ακόμα όμως και αν είναι δύσκολο να ζητήσουμε συγγνώμη, φαίνεται πως είναι απαραίτητη στη δημιουργία υγιών σχέσεων γιατί η φύση μας είναι ατελής και λανθάνει συνεχώς – κάτι που ισχύει απόλυτα και στη σχέση μας με τα παιδιά!

Η σημασία της συγγνώμης στα παιδιά…

Το να παραδεχόμαστε το λάθος μας όταν έχει να κάνει με παιδιά, η αλήθεια είναι πως δεν είμαι μέρος της κουλτούρας μας. Αυτό συμβαίνει είτε γιατί πολλοί γονείς δεν συνειδητοποιούν τη σημασία της συγγνώμης για τα παιδιά, είτε γιατί πιστεύουν πως δεν πρέπει να παραδέχονται τα λάθη τους μπροστά τους για να χρειαστεί να ζητήσουν συγγνώμη. Στην πραγματικότητα όμως, τρεις απλές λέξεις “Συγγνώμη, έκανα λάθος”, έχουν σημαντικό αντίκτυπο στα παιδιά και προσφέρουν μαθήματα ζωής.

Τα παιδιά μπορεί να δυσκολεύονται να το εκφράσουν, αλλά συχνά αναγνωρίζουν τα λάθη των γονιών τους. Όταν οι γονείς έχουν ενεργήσει εσφαλμένα και δεν αναγνωρίζουν τα λάθη τους, είναι σαν να κρύβονται πίσω από το δάχτυλό τους. Για παράδειγμα, όταν ζητούν από τα παιδιά τους να μη φωνάζουν ή να μιλούν άσχημα και στη συνέχεια φωνάζουν και βρίζουν οι ίδιοι χωρίς συγγνώμη για το λάθος τους, στέλνουν ένα μικτό μήνυμα στα παιδιά.

Αντίθετα, όταν οι γονείς ζητούν συγγνώμη στα παιδιά για το λάθος τους, ενισχύουν τη σχέση γονιού – παιδιού και παρέχουν την αίσθηση της ασφάλειας. Ταυτόχρονα, μεταφέρουν στα παιδιά ένα σύστημα αξιών και την πεποίθηση πως οι άνθρωποι κάνουν λάθη και ως εκ τούτου είναι ατελείς. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για να καταφέρουν τα παιδιά να αποδεχτούν τον εαυτό τους με τα όποια λάθη τους.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να καταλάβουν πως το να κάνεις λάθος δεν είναι το ίδιο με το να είσαι αδύναμος. Το να ζητάς συγχώρεση και να αποδέχεσαι τα σφάλματά σου, δεν είναι μόνο πιο σημαντικό από το να καλύψεις το λάθος σου, αλλά σημάδι δύναμης και ανδρείας. Ζητώντας συγγνώμη επομένως οι γονείς, διδάσκουν στα παιδιά πως το ψέμα είναι χειρότερο από το να παραδέχεσαι το λάθος σου.

Τέλος, οι γονείς μέσα από τη συγγνώμη τους λειτουργούν ως μοντέλα συμπεριφοράς δείχνοντας πως η αποδοχή της ευθύνης μετά από ένα λάθος είναι πιο σημαντικό από το ίδιο το λάθος και έτσι βοηθούν τα παιδιά να κάνουν το ίδιο. Όταν οι γονείς παραδέχονται το σφάλμα τους, δείχνουν στα παιδιά πως αισθάνονται αρκετά καλά με τον εαυτό τους για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των πράξεών τους. Προωθούν δηλαδή μια υγιή αυτοεκτίμηση η οποία λειτουργεί ως μοντέλο για να την αναπτύξει και το ίδιο το παιδί.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Οι γονείς πρέπει να θυμούνται πως λέγοντας συγγνώμη δεν χάνουν κάτι από τον ρόλο τους ως γονείς. Ο στόχος δεν είναι να κυριαρχούν απέναντι στα παιδιά, αλλά να καθοδηγούν και να λειτουργούν ως παράδειγμα για το πώς να αλληλεπιδρούν με τους άλλους ανθρώπους. Οι γονείς πρέπει να διδάξουν στα παιδιά πως η συγγνώμη προϋποθέτει μεγάλη δύναμη για να δοθεί αβίαστα και από την καρδιά μας. Είναι αυτή που μας επιτρέπει να έχουμε συναίσθηση του κακού που κάναμε και μας οδηγεί στη βελτίωση. Η συγγνώμη των γονιών επομένως, είναι απαραίτητη για να εισπράξουν τα παιδιά το σεβασμό και την ασφάλεια, να δεχτούν την ατελή τους φύση, αλλά και να διδαχτούν πως η έκφραση της συγγνώμης είναι χαρακτηριστικό των δυνατών και όχι των αδυνάτων!

Πηγές:Hall M. (2013). Four Reasons to Say “I’m Sorry” to Your Children. Go Nannies.comRoberts K. (2013). When Parents Say “I’ m Sorry,” They Are Saying So Much More. Savvy Parenting.

ΠΗΓΗ:https://www.parentshelp.gr/

επιλογή εικόνας : Νίκος Δημητρίου

“Το μεγαλύτερο λάθος που μπορείς να κάνεις στη ζωή σου, είναι να φοβάσαι συνεχώς ότι θα κάνεις λάθος” – Elbert Hubbard, Αμερικανός συγγραφέας

Τα λάθη όταν μαθαίνουμε κάτι καινούριο είναι αναπόφευκτα και μάλιστα ιδιαίτερα βοηθητικά γιατί μας δείχνουν που πρέπει να εστιάσουμε την προσοχή μας για να τα διορθώσουμε. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους μαθητές δεδομένου πως καθημερινά έρχονται σε επαφή με τεράστιο αριθμό νέων δεδομένων. Έχουν να μάθουν ορθογραφία, πώς να λύνουν μαθηματικές πράξεις, την προπαίδεια, θεωρητικά μαθήματα και άλλα τόσα.

Και όμως, τις περισσότερες φορές οι μαθητές δεν αντιλαμβάνονται τα λάθη σαν ένα πολύτιμο εργαλείο που θα τα οδηγήσει στη μάθηση, αλλά σαν κάτι που προκαλεί ντροπή. Αυτό συμβαίνει γιατί δεν μπορούν να σκεφτούν το λάθος λογικά, αλλά το σκέφτονται συναισθηματικά. Η αίσθηση της ντροπής είναι συναίσθημα και προκαλεί τη λογική αντίδραση της αποφυγής στο ερέθισμα που την προκαλεί. Οπότε θα αποφύγουν να σηκώσουν το χέρι τους μέσα στην τάξη μήπως και γελοιοποιηθούν, θα αποφύγουν να διορθώσουν μήπως και δεν τα καταφέρουν, θα κρύψουν το τετράδιο και το τεστ μήπως και αντιμετωπίσουν την επικριτική στάση των γονιών.

Σε αυτή την αντίδραση συχνά συμβάλλουν και οι ίδιοι οι γονείς γιατί δεν θέλουν να βλέπουν και να ακούν τίποτε αρνητικό για τα παιδιά τους. Μπορεί για παράδειγμα να φτάσει το τετράδιο της ορθογραφίας στο σπίτι και η πρώτη αντίδραση αν δεν τα δουν όλα σωστά, να είναι αρκετά επικριτική και αποθαρρυντική για το παιδί. Ή μπορεί να τους ζητήσουν να πουν το μάθημα και αν παραλείψουν κάτι, να δείξουν απογοήτευση ακόμα και θυμό.

Το θέμα όμως είναι πως όλες αυτές οι αντιδράσεις είναι μη αποτελεσματικές για κάποιον που θέλει να βελτιωθεί – και πιστέψτε με, κανένα παιδί δεν θέλει να μένει στάσιμο, τα παιδιά από τη φύση τους αναζητούν την πρόοδο μιας και από τη πρώτη στιγμή που έρχονται στον κόσμο είναι μαθητές της ίδιας της ζωής!

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να θυμούνται οι γονείς, είναι πως τα αρνητικά σχόλια το μόνο που προσφέρουν είναι να μειώνουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού και να το κάνουν να αισθάνεται άσχημα με τον εαυτό του. Η στάση και τα λόγια των γονιών επομένως πρέπει να αποπνέουν θετικότητα για να κερδίσουν τα παιδιά από την παρέμβασή τους και να μάθουν απ’ αυτήν.

Στόχος των γονιών στο επικείμενο λάθος θα πρέπει να είναι να καθησυχάσουν το παιδί λέγοντάς του πως ακόμα κι αν δεν τα καταφέρουν σε κάτι τόσο καλά, είναι απόλυτα φυσιολογικό και αυτό που μετράει για αυτούς είναι η προσπάθεια, η ενασχόληση και η συμμετοχή.

Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ακόμα, πως η παρέμβασή τους θα πρέπει να διορθώνει το λάθος και όχι το ποιο είναι το παιδί. Εκφράσεις όπως αδιάβαστος, κακός μαθητής, αδιάφορος, αποτρέπουν την ενασχόληση των μαθητών με το γνωστικό αντικείμενο. Το παιδί πρέπει να καταλαβαίνει πως έχει τη συνεχή αποδοχή μας, αλλά ταυτόχρονα να κατανοεί πως υπάρχει τρόπος να βελτιωθεί την επόμενη φορά.

Επίσης σημαντικό είναι να εστιάσουν την προσοχή τους στον τρόπο που δούλεψε το παιδί και να συζητήσουν εναλλακτικές μεθόδους αν δουν πως κάτι δεν απέδωσε όπως θα έπρεπε, ακόμα κι αν πήρε μια αρνητική αξιολόγηση ή χαμηλό βαθμό.

Όταν οι γονείς παρατηρήσουν ένα λάθος και θέλουν να βοηθήσουν το παιδί να το ξαναδεί για να το διορθώσει, πρέπει να είναι συγκεκριμένοι. Αν για παράδειγμα υπάρχουν λάθη στην ορθογραφία στις καταλήξεις των ρημάτων, θα πρέπει να εστιάσουν στην κατανόηση των κανόνων κι όχι να πουν απλά έχεις τέσσερις λέξεις λάθος, είσαι αδιάβαστος. Αν δεν δώσουν μια ολοκληρωμένη απάντηση στο μάθημα της Ιστορίας, θα πρέπει να εστιάσουν στη συγκεκριμένη πληροφορία ανατρέχοντας στο βιβλίο, κι όχι να πουν απλά πες το μάθημα απ’ την αρχή.

Από έρευνες αποδεικνύεται πως η σχολική επιτυχία εξαρτάται πρώτα από το πώς οι μαθητές χειρίζονται τα λάθη τους και όχι από το πόσο έξυπνοι είναι. Στόχος επομένως τόσο των γονιών όσο και των εκπαιδευτικών θα πρέπει να είναι να αλλάξουν τον τρόπο που νιώθουν τα παιδιά για αυτά εξασφαλίζοντας πρωτίστως τον υγιή συναισθηματικό τους κόσμο!

ΠΗΓΗ: https://www.parentshelp.gr/

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Ο ψυχαναλυτής Άνταμ Φίλιπς είπε ότι η απαίτηση να είμαστε ευτυχισμένοι υπονομεύει τη ζωή μας. Κάθε ζωή περιλαμβάνει πόνο και ευχαρίστηση, και αν προσπαθήσουμε να αποβάλλουμε τον πόνο και να τον πνίξουμε με ευχαρίστηση, ή να τον μπερδέψουμε ή να αποστάσουμε τον εαυτό μας ή κάποιον άλλο από αυτόν, τότε δεν μαθαίνουμε να τον αποδεχόμαστε και να τον τροποποιούμε.

Οι άνθρωποι έχουν συχνά στόχους στη ζωή και υποθέτουν ότι η επίτευξη αυτών των στόχων θα τους κάνει «Ευτυχισμένους». Μερικές φορές μπορεί και να ισχύει, αλλά συχνά οι υποθέσεις μας για το τι θα κάνει τη ζωή μας ικανοποιητική είναι λανθασμένες.

Μπορούμε εύκολα να παραπλανηθούμε από εικόνες χαμογελαστών, πανέμορφων ανθρώπων, περιτρυγισμένων από θαυμάσια αρχιτεκτονική, με λαμπερά αυτοκίνητα και ακριβά πράγματα, και να υποθέσουμε, χωρίς να εκφράσουμε τίποτα με λέξεις, ότι αυτό θέλουμε.

Δεν υπάρχουν διαφημίσεις που να δείχνουν απλούς, καθημερινούς ανθρώπους να αντιμετωπίζουν με θάρρος τους δαίμονές τους, να δέχονται τον αναπόφευκτο πόνο και να βρίσκουν τον αυθορμητισμό και τη χαρά τους με αυτόν τον τρόπο.

Αυτή είναι μια αλήθεια που πρέπει να ανγνωριστεί παγκοσμίως: Όταν προσπαθούμε να μπλοκάρουμε ένα «αρνητικό» συναίσθημα, μπλοκάρουμε και τα θετικά συναισθήματα.

Σύμφωνα με τον ψυχοθεραπευτή Τζέρι Χάιντ: «Τα συναισθήματα δεν έχουν μια κονσόλα για μιξάζ -έχουν μόνο έναν διακόπτη, αυτόν της έντασης. Δεν μπορείτε να κάνετε fade out στη θλίψη και τον πόνο και fade in στην ευτυχία και τη χαρά. Όταν χαμηλώνετε το ένα, χαμηλώνουν όλα».

Πριν τα μωρά και τα παιδιά μας εκτεθούν στην κουλτούρα της απόλαυσης μέσω της απόκτησης υλικών αγαθών, ξέρουν καλά τι τα ικανοποιεί και τα ανακουφίζει: η σύνδεση, η επαφή με τους ανθρώπους.

Αυτή η αίσθηση ότι οι γονείς, ή οι άνθρωποι που τα μεγαλώνουν, τα καταλαβαίνουν, ότι τα «πιάνουν» αν θέλετε, τα βοηθά να βρίσκουν νόημα και λογική στο περιβάλλον τους, να νιώθουν ότι ανήκουν σ’ αυτό.

Για να «πιάσουμε» ένα παιδί, θα πρέπει να δεχτούμε όλα τα συναισθήματά του, τον θυμό, τον φόβο, τη θλίψη και τις χαρές του. Αυτό δεν θα είμαστε σε θέση να το καταφέρουμε, αν δεν βρισκόμαστε σε επαφή με τα δικά μας συναισθήματα.

Όταν λέτε ότι επιθυμείτε την ευτυχία του παιδιού σας, σίγουρα δεν αναφέρεστε στα υλικά αγαθά που θα αποκτήσει, μονολότι οι γκουρού του καταναλωτισμού μάς έχουν σχεδόν πείσει πως αυτό είναι η ευτυχία. Ούτε θέλετε να γίνει το παιδί σας το πιο έξυπνο, το πλουσιότερο, το ψηλότερο ή το πιο διάσημο παιδί, ή οτιδήποτε άλλο.

Το βασικό ζητούμενο είναι η ποιότητα των σχέσεων.

Ο τρόπος με τον οποίο μαθαίνουμε να δημιουργούμε σχέσεις με τους γονείς και τα αδέρφια μας διαμορφώνει μια ισχυρή συνήθεια και αποτελεί τον χάρτη με τον οποίο θα πορευτούμε σε όλες τις μετεγενέστερες σχέσεις μας. Αν διαμορφώσουμε τη συνήθεια να έχουμε πάντα δίκιο, να είμαστε οι καλύτεροι, να έχουμε πολλά υλικά αγαθά, να κρύβουμε πώς αισθανόμαστε πραγματικά, να μη γίνονται οι σκέψεις και τα συναισθήματά μας αποδεκτά όταν τα νιώθουμε, τότε αυτοί οι τύποι σχέσεων θα φρενάρουν την ανάπτυξη της ικανότητάς μας για οικειότητα και ευτυχία.

Αντίθετα, η επικύρωση των συναισθημάτων των παιδιών μας ενισχύει τον δεσμό μεταξύ μας.

Θα εξασκηθείτε πιο εύκολα στο να αισθάνεστε ό,τι αισθάνεται κάποιος άλλος, όταν προκύπτει μια πραγματική κατάσταση. Σκεφτείτε ένα άτομο ή μια ομάδα ανθρώπων που έχουν καταλήξει σε διαφορετικό συμπέρασμα από εσάς για κάτι. Αντί να τους απορρίψετε ως ηλίθιους, σκεφτείτε τις περιστάσεις, τις ελπίδες, τους φόβους τους. Βάλτε τον εαυτό σας στη θέση τους και προσπαθήστε να καταλάβετε πώς αισθάνονται.

Η ενσυναίσθηση είναι πολύ πιο δύσκολη από ό,τι φαίνεται αρχικά. Σκοπός δεν είναι να αλλάξετε τη δική σας άποψη, αλλά να δείτε πραγματικά και να καταλάβετε γιατί ο άλλος αισθάνεται όπως αισθάνεται.

* Το παρόν άρθρο αποτελεί αδειοδοτημένο απόσπασμα από το βιβλίο «Το βιβλίο που θα ήθελες να είχαν διαβάσει οι γονείς σου» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα

Σμίλεψε πάλι, δάσκαλε , ψυχές!
Κι ότι σ’ απόμεινε ακόμη στη ζωή σου,
Μην τ’ αρνηθείς! Θυσίασέ το ως τη στερνή πνοή σου!
Χτισ’ το παλάτι, δάσκαλε σοφέ!

Κι αν λίγη δύναμη μεσ’ το κορμί σου μένει,
Μην κουρασθείς.Είν’ η ψυχή σου ατσαλωμένη.
Θέμελα βάλε τώρα πιο βαθειά,
Ο πόλεμος να μη μπορεί να τα γκρεμίσει.

Σκάψε βαθειά.Τι κι’ αν πολλοί σ’ έχουνε λησμονήσει;
Θα θυμηθούνε κάποτε κι αυτοί
Τα βάρη που κρατάς σαν Άτλαντας στην πλάτη,
Υπομονή!Χτίζε, σοφέ, της κοινωνίας το παλάτι !

Στίχοι: Κωστής Παλαμάς
Σύνθεση- Ενορχήστρωση: Οδυσσέας Σαγρέδος
Ερμηνεία: Βασίλης Λέκκας
Συμμετέχει η χορωδία του 3ου Δ.Σ. Διονύσου
Μπάσο: Έφη Μπούνταλη
Ντραμς: Παύλος Λογαράς
Παραγωγή: Home Studio Music Productions

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Ξεκινάει κάποιος στην οικογένεια να παραπονιέται για ένα ελάττωμα του άλλου και ο διπλανός συμπληρώνει και συνυπογράφει. Φανταστείτε το τώρα αντίστροφα: Kάθε μέλος μιας οικογένειας να μιλάει για τα θετικά χαρακτηριστικά του άλλου, για αυτά που θαυμάζει, καμαρώνει.  

Επιστρέφαμε τις προάλλες από μια ήρεμη γιορτινή έξοδο όλοι μαζί. Γονείς και οι δύο κόρες, 16 και 18 ετών. Ξαφνικά, μέσα στην ησυχία του αυτοκινήτου, η μικρότερη κόρη κάνει την εξής πρόταση: «Να πούμε ο καθένας δύο πράγματα που μας αρέσουν στον άλλον; Ο καθένας μας να πει δύο πράγματα θετικά για όλους».

Άφωνη η μαμά. Φοβήθηκα μην το πάρει πίσω και έμεινα σιωπηλή περιμένοντας. Συνήθως αυτές τις «ψυχολογίστικες» ιδέες τις έχω εγώ. Κάποτε πιάνουν και κάποτε όχι. Καθώς περνούν τα χρόνια, είναι λιγότερο εύκολο να τους παρασύρω σε συζητήσεις τέτοιου τύπου. Αλλά, να που ήρθε η ιδέα! Και ήρθε από άλλον αυτή τη φορά.

Ξεκινάμε να μιλάμε ένας ένας. Κάποια πράγματα επαναλαμβάνονται από όλους, όχι γιατί ο ένας μιμείται τον άλλον, αλλά γιατί «πατάμε» πάνω στα λεγόμενα του προηγούμενου και το εξελίσσουμε.

Εστιάζεις στα θετικά ή στα αρνητικά;

Είμαι σίγουρη ότι έχετε ζήσει άπειρες φορές την ίδια σκηνή, αλλά με τα αρνητικά. Ξεκινάει κάποιος στην οικογένεια να παραπονιέται για ένα ελάττωμα του άλλου και ο διπλανός συμπληρώνει και συνυπογράφει.

Φανταστείτε το τώρα με την αντίθετη φορά: Τα μέλη μιας οικογένειας να αφηγούνται ήρεμα και χαλαρά, ο ένας στον άλλον, ποια είναι τα χαρακτηριστικά του που αγαπούν, που θαυμάζουν, που καμαρώνουν.
Εντυπωσιάστηκα με το… πόσο εντυπωσιάστηκα.

ΗΡΕΜΕΙ Η ΨΥΧΗ ΣΟΥ ΟΤΑΝ ΑΚΟΥΣ ΔΥΝΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΛΟΝ
ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΙΣΩΣ ΤΑ ΗΞΕΡΕΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΠΟΥ.

Θα έπρεπε να ξέρω καλά τι επίδραση έχουν τα ουσιαστικά θετικά λόγια στους ανθρώπους, έτσι δεν είναι; Στο κάτω κάτω, το έχω δει ξανά και ξανά, για πάνω από μία δεκαετία, στις ομάδες Θετικής Ψυχολογίας που συντονίζω.

Και όμως, κάθε φορά είναι κάτι μοναδικό. Το πώς μεταμορφώθηκε η ατμόσφαιρα στο αυτοκίνητο. Το πώς χαλάρωσε η γλώσσα σώματος όλων μας. Το πώς κάποια πράγματα που ίσως τα ξέραμε στο περίπου, ηρέμησε η ψυχή μας που τα ακούσαμε δυνατά.

Καιρός να αλλάξουμε προσέγγιση

Μου θύμισε όλη αυτή η εμπειρία την πρακτική της Καταξιωτικής Διερεύνησης – Appreciative Inquiry. Δείτε προσεκτικά τις λέξεις που απαρτίζουν αυτή την προσέγγιση και θα καταλάβετε αμέσως ένα μεγάλο μέρος της φιλοσοφίας της:  Διερευνώ αυτό που αξίζει, αυτό που καταξιώνει, αυτό που εκτιμώ.

Στην Καταξιωτική Διερεύνηση, προσεγγίζουμε οργανισμούς, ομάδες, τάξεις και σχολεία, κοινότητες, οικογένειες, αναζητώντας όχι ποια είναι τα προβλήματα που πρέπει να λυθούν, αλλά ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που είναι τόσο μοναδικά θετικά, που αξίζει να «πατήσει» κανείς πάνω τους και έτσι να προχωρήσει.

Πώς θα ήταν αν εστιάζαμε σε ερωτήσεις που βοηθούν τους ανθρώπους να ανθίσουν;

Φτιάχνουμε ερωτήσεις που –από μόνες τους– βοηθούν τους ανθρώπους να ανθίσουν. Βοηθάμε να θυμηθούν όλες τις δημιουργικές στιγμές, τις μέρες έμπνευσης και ελπίδας, τις περιόδους στην ομάδα που όλα ήταν φωτεινά και όμορφα.

Δείτε τη διαφορά που θα νιώσετε και μόνο διαβάζοντας τις ερωτήσεις που ακολουθούν.

Μην με παρεξηγήσετε. Δεν λέω ότι δεν χρειάζονται και οι ερωτήσεις επίλυσης προβλημάτων. Δεκαετίες επιτυχημένης πορείας της ψυχοθεραπευτικής πρακτικής βασίζονται σε ερωτήσεις τέτοιου είδους. Λέω όμως να μην κάνουμε μόνο αυτές.

Λέω να μιλάμε και για τα καλά. Γι’ αυτά που μας ενθουσιάζουν, γι’ αυτά που μας παθιάζουν, γι’ αυτά που μας κάνουν να ονειρευόμαστε. Δοκιμάστε το και θα δείτε να χαλαρώνουν τα σώματα, να γλυκαίνουν τα μάτια, να ηρεμεί το μυαλό, να συνδέονται οι καρδιές. Στην οικογένεια, αλλά και παντού.

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για την Καταξιωτική Διερεύνηση μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του David Cooperrider, που είναι ο εμπνευστής της έννοιας.

Η Άννυ Μπενέτου είναι ψυχολόγος (Msc, Phd) και ασχολείται με τη Συμβουλευτική και τη Θετική Ψυχολογία.

ΠΗΓΗ :www.ow.gr/psychologia/exeis-skeftei-na-milas-gia-ta-thetika-tis-kathimerinotitas/

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Τα παιδιά είναι το φως και η χαρά αυτού του κόσμου. Η ανεμελιά τους, η αγάπη, η ξεγνοιασιά και η ανιδιοτέλεια τους πραγματικά μπορεί να συγκινήσει την κάθε ψυχή. Το παιδί βλέπει τον κόσμο μέσα από το πρίσμα της ελπίδας, της αναγέννησης αλλά και της ομορφιάς.

Ψυχική ανθεκτικότητα και ψυχική υγεία παιδιών

Είναι πολύ σημαντικό αυτή την περίοδο της καραντίνας που έχει αλλάξει άρδην η πραγματικότητα και η καθημερινότητα των παιδιών, λόγω των περιοριστικών μέτρων για την προστασία μας από την πανδημία, να βρισκόμαστε όλοι και οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί και όλοι οι άνθρωποι εντός του κοινωνικού συνόλου σε εγρήγορση.

Έτσι θα μπορέσουμε να διαφυλάξουμε την ψυχική υγεία των παιδιών και να ενισχύσουμε την ψυχική τους ανθεκτικότητα.

Σε αυτό το άρθρο θα μελετήσουμε πέντε τρόπους με τους οποίους μπορούμε να ενισχύσουμε την ψυχική ανθεκτικότητα των παιδιών κατά την περίοδο της καραντίνας.

Αρχικά, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι μιλώντας για ψυχική ανθεκτικότητα εννοούμε την ικανότητα των παιδιών να μπορούν να διαχειριστούν δοκιμασίες και δυσκολίες όπως και αυτή της πανδημία με τρόπο ούτως ώστε να μην διαταράσσεται η ψυχική τους υγεία και να αντεπεξέρχονται στις δυσκολίες με θάρρος και αυτοεκτίμηση.

Πώς να εξηγήσουμε την πανδημία στα παιδιά

Πρώτα από όλα, καλό είναι να τους εξηγήσουμε πως αυτή η κατάσταση που πραγματικά όλους μας περιορίζει και μας φέρνει αντιμέτωπους με μία νέα πραγματικότητα είναι κάτι το οποίο είναι προσωρινό και δεν θα διαρκέσει για πάντα. Η πανδημία εισέβαλε στη ζωή όλων μας απρόοπτα αλλά δεν είναι κάτι το οποίο είναι μόνιμο και με τη βοήθεια της επιστήμης θα καταπολεμηθεί.

Οπότε, είναι πάρα πολύ σημαντικό τα παιδιά να γνωρίζουν ότι δεν θα υπόκεινται μόνιμα σε αυτή την δύσκολη κατάσταση του περιορισμού που να μην μπορούν να αγκαλιάσουν τους φίλους τους όπως έκαναν πριν.

Όταν λοιπόν υπάρχει η πεποίθηση ότι κάτι θα περάσει αυτό ταυτόχρονα ενισχύει την ψυχή του παιδιού με χαρά και δεν του αποκόβει το συναίσθημα να ελπίζει ότι πραγματικά θα επανέλθει στην προηγούμενη κατάσταση που όλα ήταν φυσιολογικά.

Είναι πολύ σημαντικό να εξηγήσουμε στα παιδιά ότι φορώντας τη μάσκα προστατευόμαστε και ότι παρότι φοράμε την μάσκα και δεν μπορούμε να έρθουμε σε επαφή με τους ανθρώπους που αγαπάμε αυτό δεν μεταβάλλει τα συναισθήματα που τρέφουμε για εκείνους.

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι τα παιδιά πολύ συχνά αγκαλιάζονται μεταξύ τους, παίζουν, χαμογελούν γιατί το άγγιγμα και η επαφή ιδιαίτερα στα παιδιά είναι πολύ συχνή.

Καλό είναι να τους εξηγήσουμε ότι αυτό το οποίο τώρα στερούνται γίνεται για την προστασία ενός υπέρτερου καλού, του καλού της υγείας μας και είναι κάτι το οποίο θα περάσει. Αυτό δεν μειώνει την αγάπη και όλο αυτό το πλούσιο συναίσθημα που αισθάνεται το ένα παιδί για το άλλο.

Φροντίδα της σχέσης γονέα και παιδιού

Δεύτερον, σημαντικό είναι να φροντίζουν οι γονείς κατά την περίοδο της καραντίνας να ασχολούνται με τα παιδιά τους ενεργητικά, να φροντίζουν τη σχέση στο Εδώ και τώρα.

Να βρίσκουν σε καθημερινή βάση μία δραστηριότητα που μπορούν να κάνουν από κοινού, να συζητούν μαζί τους τα προβλήματά τους, να αφήνουν τα παιδιά να εκφράζουν σε αυτούς την ανησυχία τους, τους προβληματισμούς, τους φόβους τους.

Όταν το παιδί αισθάνεται ότι πραγματικά έχει γονείς που μπορούν να το ακούσουν, δηλαδή να μπορεί να ακουστεί αυτό που έχει να πει, το παιδί τροφοδοτείται με ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και του αυτοσεβασμού και το βοηθάει πραγματικά να χτίσει μία υγιή και ανθεκτική προσωπικότητα.

Οπότε, οι γονείς είναι σημαντικό να αφήνουν χώρο στο καθημερινό  τους πρόγραμμα και στις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις για να ασχολούνται πραγματικά με το παιδί τους, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο της καραντίνας.

Μπορούν να παίξουν ένα παιχνίδι, να φτιάξουν ένα παζλ μαζί, να πάνε ένα περίπατο, οτιδήποτε θα δώσει θα  χαρά αλλά και ψυχική ευεξία και θα βοηθήσει στην ουσιαστική και εποικοδομητική σύνδεσή τους με τους σημαντικούς άλλους και το περιβάλλον τους.

Επαφή με τη φύση

Επιπρόσθετα, τρίτος τρόπος ενίσχυσης της ψυχικής ανθεκτικότητας των παιδιών κατά την περίοδο της καραντίνας είναι να φροντίζουν τα παιδιά να μην παραμένουν εσώκλειστα μόνο στο σπίτι αλλά να μπορούν να κάνουν έστω ένα περίπατο με τους γονείς, δηλαδή να έρθουν σε επαφή με τη φύση, με το εξωτερικό περιβάλλον να μπορούν δηλαδή να απολαύσουν έστω μία βόλτα με το ποδήλατο.

Να έρθουν δηλαδή σε επαφή με όλα αυτά τα στοιχεία της φύσης, τα οποία θα τους ενισχύσουν την ψυχολογία και θα ενισχύσουν τη θετική ψυχολογία και χαρά.

Εξ αποστάσεως επικοινωνία με τους παππούδες

Ακόμη, είναι πάρα πολύ σημαντικό να τονίσουμε ότι επειδή τα παιδιά στερούνται τα αγαπημένα τους πρόσωπα όπως παππούδες και γιαγιάδες λόγω της καραντίνας είναι καλό να φροντίζουμε έστω και με εξ αποστάσεως μέσω όπως είναι το τηλέφωνο, το βίντεο να επικοινωνούν με τα αγαπημένα τους πρόσωπα και να μην αισθάνονται ότι εξαφανίζονται από τη ζωή τους.

Ισορροπημένη συμπεριφορά των γονιών

Επόμενος τρόπος για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας των παιδιών είναι η ισορροπημένη συμπεριφορά των γονιών. Δεν χρειάζεται οι γονείς να είναι ούτε υπερπροστατευτικοί και υπερβολικοί με τα παιδιά τους γιατί αυτό ουσιαστικά τα πνιγεί αλλά μπορούν βέβαια να τα βοηθούν να τηρούν τα προστατευτικά μέτρα χωρίς να έχουν υπερβολικές αντιδράσεις γιατί ουσιαστικά αυτό το παιδί το κάνει να φοβάται ακόμα περισσότερο.

Μπορούν και τα παιδιά να χτίσουν υγιή και ανθεκτική προσωπικότητα όταν αισθάνονται ότι παίρνουν μέρος στη λήψη των αποφάσεων στην οικογένεια, ότι μπορούν να κάνουν πολύ μικρές δραστηριότητες να πλύνουν ένα ποτηράκι, να βοηθήσουν στο στρώσιμο του τραπεζιού. Αυτό ποτίζει το παιδί με αυτοεκτίμηση, το βοηθά να αναλαμβάνει ευθύνες, να μπορεί να διαχειριστεί σιγά-σιγά την ζωή του και τον εαυτό του.

Οπότε και αυτή την περίοδο της πανδημίας συζητώντας με τα παιδιά οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί καλό είναι αισθάνονται ότι πραγματικά μετράει η γνώμη τους, είναι αξιοσέβαστα και αυτό χτίζει την αυτοεκτίμησή τους.

Η μοναδικότητα των παιδιών

Τα παιδιά είναι κιβωτός αγάπης και το κάθε παιδί είναι ανεξάρτητη προσωπικότητα. Έχει τα δικά του χαρίσματα, τα δικά του τάλαντα. Όπως το κάθε λουλούδι είναι μοναδικό και μπαίνουμε σε ένα κήπο και βλέπουμε πάρα πολλά λουλούδια και το κάθε ένα έχει το δικό του υπέροχο χρώμα και άρωμα ακριβώς έτσι είναι και τα παιδιά το καθένα είναι μοναδικό και υπέροχο με τα δικά του μοναδικά και υπέροχα ταλέντα.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι ιδιαίτερα κατά την περίοδο της καραντίνας χρειάζεται να είμαστε δίπλα στα παιδιά με ενσυναίσθηση, αγάπη, ειλικρίνεια και άνευ όρων αποδοχή.

Να δίνουμε ένα αισιόδοξο κλίμα στα παιδιά ότι αυτή η κατάσταση πραγματικά σε λίγο καιρό θα περάσει και θα είναι παρελθόν. Τα παιδιά είναι το μέλλον, είναι η χαρά, είναι η ζωή και οφείλουμε να τα προστατεύουμε γιατί είναι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε.

Βιβλιογραφία:Mullet, E., Riviere, S. & Munoz Sastre, M.T. (2007). «Cognitive processes involved in blame and blame like- judgements and in forgiveness and forgiveness like- judgments» in Am J Psychol., 120, 1, pp. 25-46.
Oatley, K., & Jenkins, J. M. (2004). Συγκίνηση. Ερμηνείες και κατανόηση. Μτφρ. Μ. Σόλμαν & Μπ. Ντάβου. Αθήνα: Παπαζήση.
Recine, A.G., Werner, J.S. & Recine, L. (2007). «Concept analysis of forgiveness with a multi- cultural emphasis» in J Adv Nurs, 59, 3, pp. 308-16.

ΠΗΓΗ: https://www.psychology.gr/psychologia-paidiou/5532-5-tropoi-prostasias-tis-psyxikis-ygeias-ton-paidion-stin-karantina.html

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Ζούμε σε μια εποχή που τα εγώ πρέπει να διαλυθούν. Αυτό που μένει είναι να έχουμε ο ένας τον άλλον, η ενότητα, το νοιάξιμο.

Όλοι ζούμε περίεργες μέρες που κλονίζονται απόψεις, συνήθειες, οράματα, σχέσεις ακόμα και η ύπαρξή μας. Δυσκολευόμαστε να κάνουμε σχέδια και η αβεβαιότητα κυριαρχεί στους περισσότερους τομείς.

Όταν όλα γίνονται ρευστά και αβέβαια, υπάρχει κάτι που μπορεί να μας βοηθήσει. Ένα σημείο αναφοράς το οποίο μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο και σταθερό. Κι αυτό είναι η δύναμη της Αγάπης.

επιλογή φωτογραφίας : Νίκος Δημητρίου

Δεν έχει σημασία τι θα πούμε, αλλά το πώς θα νιώσουμε. Και αυτή είναι η απαρχή και το τέλος της ψυχικής μας υγείας.

Υπάρχουν στιγμές που δε θες να μιλήσεις σε κανέναν. Αλλά η αλήθεια είναι πως θες να μιλήσεις, απλά σε συγκεκριμένα άτομα. Αυτούς που καταλαβαίνουν τις σιωπές σου, που δε θα σε κρίνουν για αυτό, που θα κατανοήσουν όταν νιώθεις αδικημένος ακόμα κι αν κάνεις λάθος, που θα σου πουν τη γνώμη τους χύμα και απροκάλυπτα, αλλά θα σε πάρουν και μια αγκαλιά για να μη νιώθεις μόνος.

Είναι όταν θέλουμε να μείνουμε μόνοι που κατά βάθος θέλουμε κάποιον δίπλα μας.

Γιατί στο τέλος δεν έχει σημασία τι θα πούμε, αλλά το πώς θα νιώσουμε. Και αυτή είναι η απαρχή και το τέλος της ψυχικής μας υγείας.

Έχουμε μάθει τόσο καλά αυτή την αντανακλαστική απάντηση στην ερώτηση ‘είσαι καλά’ – να απαντάμε θετικά ακόμα κι αν δεν ισχύει, γιατί είναι πιο εύκολο να προσποιείσαι παρά να εξηγείς.

Και κυρίως γιατί συνήθως κανείς δεν περιμένει να ακούσει μια ειλικρινείς ή ενδελεχείς απάντηση στην ερώτηση αυτή. Λες και είμαστε προγραμματισμένοι στον αυτόματο να ερωτοαπαντάμε με αυτό πριν μπούμε στο θέμα.

Για αυτή την αληθινή έκφραση του ‘είμαι καλά’ ψάχνουμε διακαώς σε βιβλία αυτοβελτίωσης, σε συμβουλές αυτογνωσίας, σε γκουρού ζωής και σε διδάγματα. Αδυνατούμε να κατανοήσουμε πως εμείς κατά βάθος ευθυνόμαστε για τις σκέψεις που αφήνουμε να κατακλύσουν το μυαλό μας, όπως το φαγητό με το οποίο τρέφουμε το σώμα μας. Όση αρνητική ενέργεια βάζουμε μέσα μας – και συνεπώς εκπέμπουμε – τόσο δηλητηριάζουμε τον εαυτό μας και τη ζωή μας. Αλλά αν δεν αποφασίσουμε να το αλλάξουμε εκ των έσω εμείς αυτό, όσα και να μας πουν, δε θα μας επηρεάσουν.

Αναζητούμε πλέον λύσεις που θα έρθουν χωρίς να κοπάσουμε. Το ίδιο κάνουμε και με τις σχέσεις μας. Θέλουμε να περνάμε καλά και στην καλοπέραση όλοι είναι παρόν. Αν όμως κάτι στραβώσει, αν τύχει μια δυσκολία, πόσοι θα εμφανιστούν; Γιατί, αλήθεια, πόσο καλά γνωρίζουμε τους ανθρώπους που έχουμε γύρω μας; Ξέρουμε μόνο όσα μας αφήνουν να δούμε, όσο μας επιτρέπουν να εισέλθουμε στον κόσμο τους. Αλλά οι σχέσεις – όποιες και να είναι αυτές – κρίνονται στα δύσκολα περισσότερο από ότι στις χαρές.

Το πρόβλημα μας είναι ότι περιμένουμε πολλά από τους άλλους – αυτά που θα είμασταν πρόθυμοι να κάνουμε εμείς – και απογοητευόμαστε όταν συνειδητοποιούμε πως δεν ενεργούν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Ο καθένας έχει τους λόγους του που κάνει κάτι, ακόμα και στις φιλίες που συνάπτει. Αλλά δε θα το ξέρουμε αν δεν μας το επικοινωνήσουν.

Σπάνια το ένστικτο κάνει λάθος, αλλά συνήθως γραπωνόμαστε από την ελπίδα πως ίσως αυτή είναι η φορά που θα γυρίσει ο τροχός και θα εξελιχθούν όλα όσο ιδανικά τα φανταζόμαστε. Γιατί αν ήταν αυτή η στιγμή που όλα έβαιναν καλώς; Δεν αξίζει να κρατήσεις αυτή την αισιοδοξία; Μόνο αυτό το συναίσθημα που σου κρατάει το χαμόγελο στα χείλη και τους παλμούς ανεβασμένους, δεν αξίζει;

Μερικές καταστάσεις τις βιώνουμε για να συνειδητοποιήσουμε τα δικά μας όρια – πως είμαστε φτιαγμένοι να αντέχουμε πολύ παραπάνω από αυτό που νομίζουμε. Και θα συνεχίσουμε να τρέφουμε ελπίδες πως αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά, ακόμα κι όταν οι φόβοι που είχαμε εξ αρχής εκπληρωθούν. Γιατί εκ φύσεως θέλουμε να σκεφτόμαστε θετικά, απλά και μόνο για να επιβιώσουμε σε έναν κόσμο που αυτοκαταστρέφεται. Γιατί μοχθούμε πολύ να πείσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό πρωτίστως πως είμαστε καλά. Και γιατί κατά βάθος θέλουμε να αποδείξουμε πως είμαστε πολύ καλά – συγκριτικά πάντα είμαστε καλά – φτάνει να το δούμε και εμείς. Και να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να γίνουμε ακόμα καλυτέρα και να προχωράμε.

Οι σωστές σχέσεις αυτό το συναίσθημα μας δίνουν – τη δύναμη και το κουράγιο να εξελισσόμαστε και να βελτιωνόμαστε.

Και τον λόγο να λέμε πως είμαστε καλά και να το εννοούμε πραγματικά.

ΠΗΓΗ: https://enallaktikidrasi.com/2021/11/leme-eimaste-kala-ennooume-pragmatika/